A duhet të zgjerohet arsimi universitar?

Pajtim BEJTJA (Panorama)

Në Shqipëri ekziston një prirje e skajshme për t’i bërë me universitet të gjithë ata që marrin maturën …Kjo prirje ekziston më së pari te prindërit, të cilët, pavarësisht nga aftësitë, prirjet dhe rezultatet reale të fëmijëve të tyre në shkollën e mesme, ngulmojnë që këta me çdo mënyrë të marrin një diplomë universitare dhe madje të konkurrojnë në degë që sigurojnë status të lartë ose të ardhura të mëdha në punë. Shteti po u përgjigjet në mënyrë të sforcuar dëshirave të të rinjve dhe të prindërve të tyre, duke hapur degë të reja e rritur në një masë të konsiderueshme numrin e pranimeve në universitetet ekzistuese dhe duke hapur universitete pothuaj në të gjitha qytetet kryesore të vendit. Nga ana tjetër, është krijuar dhe po zgjerohet rrjeti paralel i universiteteve jopublike (private). Përveç kësaj, me mijëra të rinj nisen çdo vit për studime të larta jashtë shtetit, një pjesë e mirë e të cilëve, me mbarimin e studimeve, kthehen me dëshirën për të punuar në vend. Në këto rrethana, pyetja “A është e drejtë të zgjerohet me ritme kaq të shpejta arsimi ynë universitar?” nuk është e tepërt të shtrohet dhe të shqyrtohet gjerësisht, për t’i dhënë një zgjidhje optimale problemit.
Në fakt, niveli i shkollimit të të rinjve është një problem i rëndësishëm,  që u intereson si individëve, ashtu edhe shoqërisë në tërësi, prandaj duhet parë në të dyja këto plane dhe duke marrë parasysh të gjithë faktorët ndikues.
Në një shoqëri demokratike, çdo individ duhet të marrë vetë përgjegjësi për llojin dhe nivelin e arsimimit të tij, ndërsa shoqëria duhet t’i sigurojë atij mundësi optimale për të realizuar dëshirat dhe kërkesat e veta. Njëkohësisht ajo duhet ta orientojë dhe ta këshillojë atë për të bërë zgjedhjet e duhura, duke u bazuar jo vetëm në dëshira, por edhe në aftësitë (të dorës, intelektuale etj., të cilat mund të përcaktohen përmes testeve, bisedave etj.) dhe në veçoritë psikologjike të tij, si dhe në faktorë të tjerë ndikues (ekonomikë etj.). Kjo realizohet nëpërmjet shërbimit të orientimit dhe këshillimit shkollor dhe profesional (për karrierë), i cili në Shqipëri ende nuk ka zhvillimin e duhur. Me rëndësi është që zgjedhjet të bëhen edhe duke harmonizuar interesat, aftësitë dhe dëshirat individuale me interesat, nevojat dhe mundësitë e shoqërisë, se çdo shoqëri, sado e zhvilluar të jetë, nuk mund t’i plotësojë në maksimum dëshirat e të gjithë të rinjve. Nga ana tjetër, këto dëshira, në shumë raste, nuk u përgjigjen aftësive të duhura për të përballuar me sukses arsimin universitar dhe as nevojave të shoqërisë. Natyrisht, çdo i ri ose e re ka të drejtë të synojë për arsim të lartë të çdo fushe dhe mund të mos i marrë parasysh këshillat dhe të provojë t’i masë forcat e veta, por dështimi do të thotë humbje mundi, kohe dhe parash. Gjithashtu, rritja e numrit të studentëve pa marrë parasysh nevojat e shoqërisë, përkatësisht kërkesat e tregut të punës, çon në superprodhim specialistësh të lartë për fusha të ndryshme veprimtarie në vend dhe, për pasojë, në pamundësi punësimi sipas diplomës të një numri të konsiderueshëm specialistësh.
Si argument kryesor, “çarmatosës”, i nevojës së zgjerimit me ritme të larta të arsimit universitar në Shqipëri, sillet fakti që në Bashkimin Evropian dhe në SHBA popullsia që zotëron arsim universitar lëviz në kufijtë 36-42 për qind, kurse në Shqipëri është 7-8 për qind, madje në zonat rurale zbret në 2 për qind. Nga ana tjetër, vihet në dukje fakti se edhe në vende të tjera ka plot të rinj me diplomë universitare, që punojnë si kamerier apo bëjnë punë të tjera, jashtë fushës për të cilën janë diplomuar e që mund të përvetësohen nëpërmjet të ushtruarit (praktikës), me kurse formimi profesional apo, shumë-shumë, duke ndjekur ndonjë shkollë profesionale 2-3–vjeçare.
Nuk mund të mohohet nevoja e zgjerimit të arsimit universitar për fusha të caktuara, si p.sh., për mjekësinë apo mësuesinë, por, ndërkaq, për fusha të tjera ka superprodhim specialistësh. Në këto rrethana, besoj se neve, aktualisht, nuk na duhet rritja e përqindjes së popullsisë me arsim të lartë sa në vendet e zhvilluara, por një cilësi e lartë e diplomave universitare, aq sa të mund të njihen nga Bashkimi Evropian. Po edhe sikur të argumentohet katërçipërisht se edhe ne duhet të arrijmë në po ato kuota të popullsisë me arsim të lartë, si BE-ja dhe SHBA-të, pse me kaq ngut, pse me ritme kaq të përshpejtuara, duke mos pasur aq nevojë dhe duke e bërë këtë në dëm të cilësisë?
Është e kuptueshme se në kushtet e një përqindjeje të lartë papunësie, përfshirja masive e të rinjve në shkollat e larta është një mjet i volitshëm për uljen e tensioneve shoqërore, por kjo është e përkohshme. Të rinjtë do të pësojnë një zhgënjim të madh nëse, me mbarimin e studimeve, nuk do të gjejnë punë sipas diplomës që kanë marrë. Kjo do të çojë edhe në rritjen e dëshirës së tyre për të emigruar, si dhe në mungesë motivimi te brezat pasardhës të studentëve, duke parë se diploma që do të marrin nuk do t’u shërbejë për ushtrimin e veprimtarisë profesionale përkatëse, por vetëm sa për të pasur një status më të lartë. Kjo do të shtyjë jo pak prej tyre që, për të fituar këtë status, të kërkojnë ta blejnë e jo ta fitojnë me mund një diplomë universitare, gjë që te ne, siç po duket, nuk është aq e vështirë.
Nuk ka dyshim se pranimi në mënyrë të sforcuar i një numri të madh studentësh në universitetet shtetërore ndikon negativisht në cilësinë e përgjithshme të kontingjenteve që pranohen dhe të produkteve që dalin prej tyre. Po kështu, në kushtet e sotme të universiteteve, ai ndikon negativisht edhe në plotësimin e standardeve evropiane në veprimtarinë e tyre. Puna mësimore e shtuar kufizon kohën për përditësimin e leksioneve nga ana e pedagogëve dhe bëhet në dëm të punës studimore-shkencore, që duhet të jetë komponent i domosdoshëm në veprimtarinë e pedagogëve dhe në të cilën duhet të angazhohen, në një farë mase, edhe studentët. Rekrutimi i menjëhershëm i qindra specialistëve të rinj si pedagogë për dhënie leksionesh, çon, përgjithësisht, në ulje të cilësisë së leksioneve. Nga rritja e shpejtë e numrit të studentëve krijohen shtrëngesa për mjedise e bazë mësimore dhe nuk arrihen në masën e duhur kontaktet pedagog-student.
Politika që ndjek shteti në lidhje me arsimin universitar mendoj se duhet të jetë e pandarë nga politikat arsimore që ndjek ai në përgjithësi, duke marrë parasysh edhe nevojat konkrete e perspektive të shoqërisë.
Siç dihet, shoqëria njerëzore, për të siguruar ekzistencën dhe zhvillimin e saj të vazhdueshëm, ka nevojë që pjesëtarët e saj të kryejnë veprimtari të shumta e të larmishme. Kryerja me sukses e këtyre veprimtarive kërkon, zakonisht, që njerëzit të marrin paraprakisht kualifikime profesionale të llojeve e të niveleve të ndryshme, që sigurohen kryesisht nëpërmjet arsimimit të tyre (në kuptimin e përgjithshëm edhe arsimi i lartë konsiderohet arsim profesional). Vetëm pak lloje veprimtarish mund të kryhen pa marrë kualifikim, kryesisht nëpërmjet të ushtruarit praktik në vendin e punës. Tradicionalisht, shumica e vendeve të punës ka kërkuar arsim të mesëm profesional e deri diku arsim të lartë jouniversitar (postsekondar) dhe relativisht pak vende pune kanë kërkuar arsim të lartë universitar. Megjithatë, me zhvillimet e sotme shkencore e teknologjike, në sajë të futjes gjithnjë e më të gjerë të teknologjisë së informimit e të komunikimit në të gjitha sferat e jetës dhe të veprimtarisë njerëzore dhe nën ndikimin e faktorëve të tjerë ekonomiko-shoqërorë, është rritur përqindja e kërkesave për kualifikime të nivelit universitar. Kjo ndodh veçanërisht në vendet e zhvilluara, në të cilat, përveç të tjerave, ekzistojnë edhe fusha veprimtarie të nivelit të lartë shkencor e teknologjik, që nuk kanë të ngjarë në vendet e tjera. Kështu, sipas një studimi të Këshillit të Evropës (2004), në 2010-n gati 50 për qind e vendeve të reja të punës do të kërkojnë nivel universitar kualifikimesh, më pak se 40 për qind do të kërkojnë shkollim të mesëm dhe vetëm rreth 15 për qind e tyre do të kërkojnë shkollim bazë. Kësisoj, synimi që të gjithë të mbarojnë arsim të lartë universitar, ngjan me synimin për të krijuar një ushtri të përbërë vetëm nga gjeneralë, pa oficerë të rangjeve më të ulëta dhe pa ushtarë (?), gjë që të kujton atë sentencën: “Unë zot, ti zot, po dhentë kush i kullot?”. Se një inxhinier, p.sh., që në universitet ka marrë arsim me karakter të theksuar teorik, përgjithësisht nuk mund ta kryejë punën e punëtorit të fushës përkatëse, që në shkollë ka marrë arsim me karakter të theksuar praktik. Po edhe sikur të mund ta kryejë, për nga arsimi që ka marrë, a do të ishte e drejtë që punët e një punëtori, të cilat e shumta kërkojnë një arsim të mesëm profesional trevjeçar, të kryhen nga një specialist me universitet? Ose, a është e arsyeshme që në sportelet e bankave të punojnë në masë ekonomistë të lartë, kur në to kryhen punë rutinë, për të cilat është më se i mjaftueshëm arsimi i mesëm ekonomik? Besoj se një vend i vogël e me ekonomi ende të dobët, si Shqipëria, është herët të sillet si një vend i zhvilluar ekonomikisht e me potenciale të bollshme shkencore, që është në gjendje të plotësojë nevojat e tij për specialistë me arsim universitar dhe, njëkohësisht, të përmbushë në masë edhe dëshirat e të rinjve për të ndjekur këtë nivel arsimi, duke ruajtur standardet e cilësisë. Është vështirë, gjithashtu, të pranohet si e drejtë prirja që në një vend të vogël si Shqipëria, që ka kaluar e po kalon gjithfarë vështirësish zhvillimi, çdo qytet kryesor të ketë universitetin e tij. Kjo, qoftë nga pikëpamja e nevojave, qoftë për faktin se hapja e një universiteti nuk është njëlloj si hapja e një dyqani dhe nuk është aq e lehtë që të krijohen kushtet për të përmbushur standardet evropiane të të qenit universitet.
Duke u nisur nga nevojat e shoqërisë, mendoj se shteti duhet t’i kushtojë kujdes arsimit dhe formimit profesional të të gjitha niveleve, duke vendosur një raport të drejtë ndërmjet tyre dhe jo të rendë pas një niveli shkollimi (ose formimi), cilido qoftë ai. Në rastin e Shqipërisë, duhet t’u kushtohet vëmendje më e madhe se tani shkollave të mesme profesionale e teknike, të cilat duhet t’u përgjigjen me numër nxënësish dhe në lloje kualifikimesh që japin nevojave të fushave të veprimtarisë profesionale që zhvillohen në vend. Nga ana tjetër, duhet të bëhen përpjekje për rritjen e statusit të këtyre shkollave, që aktualisht është më i ulët se i shkollave të mesme të përgjithshme, dhe të motivohen të rinjtë për t’i ndjekur ato, në përputhje edhe me aftësitë e prirjet e tyre. Duhet përpunuar mendimi se suksesi profesional nuk varet thjesht nga niveli i shkollimit, por kryesisht nga përputhja e profesionit të zgjedhur, pra dhe e nivelit dhe e llojit të shkollimit, me aftësitë dhe prirjet e individit.
Në mbështetje të zgjerimit të shpejtë të arsimit universitar është edhe pikëpamja, sipas së cilës një nivel i lartë arsimimi i popullsisë, edhe pse i tejkalon nevojat e vendit për nivele dhe lloje të ndryshme kualifikimi, është i dobishëm, prandaj shpenzimet që bëhen për arritjen e tij nuk duhen quajtur të kota. Edhe sikur kjo tezë të qëndrojë, mendoj se, të paktën tani për tani, ajo duhet të zbatohet në mënyrë përzgjedhëse, duke pasur parasysh fushat përparësore të zhvillimit të vendit ose ato që kanë nevoja më të mëdha. Ajo, gjithashtu, duhet të zbatohet me ritme në përputhje me zhvillimin ekonomik të vendit dhe pa “i rënë në qafë” cilësisë. Garantimi i cilësisë është pjesë thelbësore e një sistemi arsimor efektiv, që nuk duhet shpërfillur. Prandaj është e nevojshme të krijohen dhe të forcohen mekanizmat për garantimin e saj, bazuar në dokumentet përkatëse të Këshillit të Evropës dhe në praktikat e mira të vendeve të tjera.
Duhet thënë se, niveli arsimor i lartë i popullsisë në kohën e sotme nuk sigurohet vetëm nëpërmjet arsimimit paraprak të të rinjve. Ai sigurohet, rritet e përditësohet, edhe nëpërmjet të nxënit gjatë gjithë jetës, i cili në kohën e sotme është bërë i domosdoshëm. Të nxënit gjatë gjithë jetës realizohet me rrugë formale, joformale e informale, me mjete gjithnjë e më të larmishme (tradicionale dhe të reja, elektronike) e në mjedise të ndryshme (arsimore e të formimit, të punës, publike dhe shtëpiake), sipas nevojave e mundësive. BE-ja e ka shpallur vitin 2010 si vit cak për krijimin e hapësirës evropiane të të nxënit gjatë gjithë jetës. Krijimi i plotë i kësaj hapësire nënkupton që çdo individ mund të nxërë në çdo kohë, në mënyrë periodike a të vijueshme, me ritmet, në drejtimet dhe në nivelet e vendosura prej tij, në varësi nga nevojat dhe kërkesat që ai ka e që mund të ndryshojnë gjatë jetës. Ai bën të mundur që interesat dhe nevojat e individëve të harmonizohen me nevojat dhe kërkesat e shoqërisë. Ai, gjithashtu, bën të mundur që individët t’u përgjigjen në mënyrë të shpejtë ndryshimeve gjithnjë e më të vrullshme që ndodhin në shoqërinë e sotme në lidhje me mënyrën e të jetuarit e të punuarit. Edhe vendi ynë e ka të domosdoshme të krijojë “hapësirën shqiptare të të nxënit gjatë gjithë jetës”, si pjesë të hapësirës evropiane të të nxënit gjatë gjithë jetës. Pjesë përbërëse kryesore e kësaj hapësire janë arsimi dhe formimi profesional i të gjitha niveleve, prandaj reformimi i këtyre sistemeve duhet parë dhe duhet bërë edhe me synimin për të  kontribuar në krijimin e hapësirës në fjalë. Kjo është një detyrë komplekse dhe e vështirë, që kërkon kohë dhe investime për t’u realizuar plotësisht, por që e bën të detyrueshme natyra e zhvillimeve në shoqërinë e sotme. Ajo bën thirrje për t’i përdorur në mënyrë racionale investimet, të cilat janë ende larg së qeni të mjaftueshme.
Arsimi universitar duhet të garantojë jo vetëm riprodhimin e thjeshtë të specialistëve të lartë, por edhe krijimin e elitës për çdo fushë veprimtarie që ushtrohet në vend. Por elita është vështirë të krijohet nga universitete që nuk plotësojnë standardet përkatëse e që rrisin jashtë mase numrin e pranimeve. Megjithatë, duhet thënë se ekziston edhe mendimi që sasia çon në cilësi, duke bërë të mundur krijimin e elitës, gjë që mua më duket e dyshimtë, pasi në kushtet tona është vështirë t’u shërbehet si duhet studentëve cilësorë. I dyshimtë do të ishte formimi i elitës edhe në universitetet private, në qoftë se ato nuk e konsiderojnë veten si shërbim publik, po sillen thjesht si biznes. Prandaj mendoj se duhet përshëndetur vendimi që të gjitha universitetet tona, publike dhe jopublike, t’i nënshtrohen një kontrolli të imët nga ekspertë të huaj të akreditimit, dhe, në rast problemesh, t’u nënshtrohen masave që mund të shkojnë deri në mbylljen e institucionit të arsimit të lartë, ose në heqjen e licencës për universitetet private. Shpresoj se kjo masë do të shërbejë që universitetet tona të rrisin cilësinë e punës së tyre dhe të nxjerrin specialistë sa më të përgatitur dhe të pëlqyeshëm nga tregu shqiptar i punës dhe jo vetëm nga ai.
Arsimi universitar, si dhe nivelet e tjera të arsimit, janë investim dhe shërbim, njëkohësisht. Investimi nuk nënkupton ndarje parash thjesht sipas numrit të studentëve e të pedagogëve apo të ndonjë treguesi tjetër, por menaxhim financiar, në mënyrë që paraja të përdoret në mënyrë sa më efektive, eficiente dhe të dobishme. Aq më tepër që në këtë stad zhvillimi mundësitë e shtetit tonë për financim janë relativisht të pakta. Arsimi universitar, duke mos qenë i detyruar dhe duke qenë shërbim, mendoj se duhet të mbahet jo vetëm me fonde publike, por edhe me kontribute nga përfituesit e tij. Raporti midis financimeve publike dhe kontributeve individuale mund të jetë i ndryshëm dhe i diferencuar sipas kritereve të caktuara, që sigurojnë një politikë racionale investimesh. Në këtë drejtim praktika botërore njeh modele të shumta dhe shfrytëzon edhe burime të tjera të larmishme financimi për universitetet. Shqipëria mund të përpunojë një skemë të sajën për financimin e universiteteve, duke marrë parasysh dhe përvojat e mira të vendeve të tjera.
Problemet e arsimit (dhe ato të formimit), në përgjithësi dhe ato të arsimit universitar në veçanti, janë të shumta, komplekse e të vështira dhe nuk është e lehtë të zgjidhen në mënyrën e duhur brenda një kohe të shkurtër. Për më tepër, arsimi nuk mund t’ua arrijë i vetëm qëllimeve të veta, por krahas me të gjitha politikat që synojnë ndërtimin e një shoqërie të re të balancuar, të bazuar në dije dhe në një ekonomi globale. Prandaj ai duhet të harmonizohet dhe të jetë pjesë e pandarë e masave dhe e programeve tërësore ekonomike, të tregut të punës dhe sociale, që nxisin rritjen ekonomike dhe të punësimit.

Dergoje artikullin me email Printoje artikullin

74 Komente

  1. Blendi Salaj thotë:

    30 September 2008 @ 11:01 am

    Mire e ke o Pajtim, se ketu ka arritur aty ku njeri ze nje apartament me qera dhe hap Universitet qe emrin realisht duhet ta kete “Shaptilograf Diplomash”. Po keta do bien avash avash kur produkti i tyre te diskretitohet nga tregu.

    Nga ana tjeter nuk ka harmonizim midis Universitetit Publik dhe atij Privat. Nuk ka harmonizim kurrikulash midis privateve vete. Secili me koken e vet, sepse s’ka nje rregullator qe funksionon, pergjegjesi kjo e ministrise, te na ndjeje. Shteti nuk e ndihmon nje student me kostot e arsimit. Po nuk fitove te drejten per Univ. Publik ke mbetur vetem e do i qesesh te gjtiha nga xhepat e prinderve. Nga ana tjeter per interesa te vogla Publiku shqyen dyert te beje mesim me dy turne pa pyetur sesa bie cilesia e produktit perfunditmitar kur pedagogu as emrat nuk ka kohe t’ua mesoje studenteve, le me te merret me nevojat specifike…

    Nuk ka nje strategji per arsimin, nuk ka nje strategji per zhvillimin e vendit….more po ku po shkojme? Cfare industrie do zhvillojme? Do i pervishemi turizmit apo centraleve berthamore? Na duhen fizikante apo vetem politologe dhe avoketer?

    Arsimi i larte duhet vene ne funksion te zhvillimit te vendit, e perderisa Shqiperia nuk ka percaktuar se nga po drejtohet, arsimi mbetet ne amulli. Duket sikur 1 ne 3 vete keto dite eshte jurist…nga ata te “Elites Fringo” qe na tregon t red.

    E ardhmja e arsimit, si kudo ne bote jane shkollat profesionale, certifikatat. Nxenia gjate jetes sic thua ti. E ardhmja jane Biznesi i vogel dhe i mesem…shembullin europian e kemi, po nuk duam ta shohim.
    Kurse kjo qe po hame tani eshte Dardhe…dihet si vazhdon.

  2. Ll thotë:

    30 September 2008 @ 11:26 am

    ….Arsimi universitar, duke mos qenë i detyruar dhe duke qenë shërbim, mendoj se duhet të mbahet jo vetëm me fonde publike, por edhe me kontribute nga përfituesit e tij…..

    Po, dhe s’eshte as shume e veshtire qe te realizohet. Mjafton te behet sistemi publik konkurrues e me nje pagese te arsyeshme ku bursa u jepen me te mireve dhe atyre ne nevoje, ndersa pjesa tjeter paguan cdo vit, dhe perfitohen menjehere dy rezultate: 1) Krijohen ca fonde me teper per arsimin, dhe 2) ulet numeri i atyre qe dynden ne dyert e universiteteve cdo vit.

    Kush ka kerkesa te tjera le te shkoje tek jo-publiket.

  3. Koth thotë:

    30 September 2008 @ 11:39 am

    Jo me shume fjale se ketu po te flasesh ta marrin per ters :

    Cdo inisiative qe shkon nga kahja e arsimimit eshte pozitive.
    Per kushtet universitare : te gjitha universitetet private per te pakten 2 dekada kur edhe t`ju jete provuar produkti ne tregun e punes duhet ta perballojne te vetme konkurencen, ndersa publiket duhen mbeshtet dhe duhen kombinu zgjerimi me cilesine.

    Por ka nje qasje shume problem , shume bile.

    Qasja me teorine se duhet te paguaje shoqeria sepse universitet private japin edhe kontribut publik sepse produkti i tyre ui sherben shoqerise, me duket shume i dyshimte.

    Po krijohen trufatore te rinj qe syte i kane vetem tek fondet publike.

  4. Blendi Salaj thotë:

    30 September 2008 @ 12:22 pm

    Dakord Llukan. Sistemi amerikan sic e ke pershkruar, nuk kemi pse te rishpikim rroten.

  5. Myneveri thotë:

    30 September 2008 @ 3:21 pm

    Mire, ishte shkrim i lexueshem !
    Pak tinzar Bejtja, por shkruan gjera te denja per tu lexuar.
    Ai eshte ose ka qene drejtor i nje qendre te UNESCO-s per arsimin profesional
    dhe ka nje teze qe mbron mire dhe me argumenta ne lidhje me kete arsim.
    Por do ishte mire te kishte mbetur aty dhe mos ishte hallakat ne shkrim ne shume drejtime.
    Llukan, sjam e sigurte qe masat qe duhet te merren per te rrit fondet e universiteteve publike te bien ne kurriz te miletit, ose duke paguar per kete arsim ose duke reduktuar numrin e studenteve.
    Pse njesite universitare duhet te shifen perhere si cost centers ?
    Pse asgjekundi se shof nje propozim qe universiteti te fitoje ca para dhe vete? Pse mos jene qendrat tona universitare, qe kane aq shume burime njerezore por dhe materiale, konkuruese ne treg. Pse te mos konkurojne universitetet per projekte te ndryshme qe iniciohen nga shteti , privatet, apo donatoret ?? Pse te mos luftojne Universitetet per te marre para ne shkembim te realizimit te nje projekti. Dhe do kishte aq shume projekte qe universitetet mund ti realizonin. Studentet dhe auditoret dhe laboratoret mund te perdoreshin per te kryer shume pune me kosto te ulet. Pse te mos shitet ne pazar puna shkencore e universiteteve tona ?
    Mos me thuaj qe per kete duhet ta shpikim ne rroten, sepse eshte model i vjeter dhe i sukseshem ne bote dhe jane te gatshme skemat sesi realizohet.
    Kjo mund te ishte nje nga gjerat qe duhen bere, dhe per mendimin tim eshte stimuluese per rritjen e cilesise se punimeve extrakurrikulare neper unviersitete, ose ose duke qene se aktivitetet extrakurrikulare kane vdekur fare, nje iniciative e tille mund ti rinlindte ato, plus dhe mund te ishte karrem qe te terhqite staf me cilesor ne mesimdhenie.
    Po qe te thuash direkt, hajt e bejme shkollen me leke, dhe kush nuk ja del te mbushet, kjo sme pelqen :-(

  6. AlisaT thotë:

    30 September 2008 @ 3:57 pm

    Pse asgjekundi se shof nje propozim qe universiteti te fitoje ca para dhe vete? Pse mos jene qendrat tona universitare, qe kane aq shume burime njerezore por dhe materiale, konkuruese ne treg. Pse te mos konkurojne universitetet per projekte te ndryshme qe iniciohen nga shteti , privatet, apo donatoret ?? Pse te mos luftojne Universitetet per te marre para ne shkembim te realizimit te nje projekti. Dhe do kishte aq shume projekte qe universitetet mund ti realizonin. Studentet dhe auditoret dhe laboratoret mund te perdoreshin per te kryer shume pune me kosto te ulet. Pse te mos shitet ne pazar puna shkencore e universiteteve tona ?

    pyetje te mira - pergjigja e te cilave do ishte (sipas meje): se universiteti nuk eshte ne gjendje, nuk ka traditen per t’i bere keto gjera. Per ta integruar universitetin ne market duhet se pari ristruktuar ky institucion i tille qe te kete se pari njohurite e pastaj t’ua japi ate studenteve. Duhet ristruktuar i gjithe sistemi universitar ne menyre te tille qe te kete alternativen ligjore dhe financiare per te zhvilluar keto projekte e per te marre patentat e shpikjeve. Per ta bere kete duhet te terhiqen sa me shpejt profesore te kualifikuar qe sjellin me vete njohurite dhe ambiciet dhe know how per projekte dhe parate. Por qe te behet kjo duhet nje vullnet i forte dhe vetedija e plote qe forca politike qe do i realizoje reformat me dore te hekurt do humbase pushtetin shume shpejt. Sepse sic jane ngaterruar pushteti dhe universiteti, jo se nuk zgjidhet lemshi, por nuk zgjidhet pa ju lidhur dikujt ne qafe e marre frymen.

  7. Myneveri thotë:

    30 September 2008 @ 4:14 pm

    Alise,
    Te garantoj qe po ata njerez qe dredhin ke paraditeve ne auditore, kur skane mesim punojne neper projekte ku punedhenesi eshte ndonje institut i krijum po nga ndonje grup pedagogesh e keshtu me radhe.
    Cilesia e tyre eshte po e njejta.
    Ndoshta dhe ata vete do ishin me komod ta benin ate pune ne ambientet e Universitetit diten me diell.

  8. AlisaT thotë:

    30 September 2008 @ 4:47 pm

    M,

    te besoj. Por e bejne kete sepse nuk kane interes, sepse nuk ju kerkohet, e me radhe. E paimagjinueshme qe ketu tek une nje profesor te jete i punesuar ne dy vende pune. Pas 12-14 oreve pune ne universitet njeriu do vetem te shkoje ne shtepi e te mblidhet me familjen; e kur familja shkon te fleje gjume ai punon edhe nja dy ore te tjera per diten qe vjen (pa pagese shtese).

  9. Ll thotë:

    30 September 2008 @ 7:17 pm

    Moza,

    Une per vete besoj se ose 1) duhet te pakesojme numrin e studenteve, ose 2) duhet te zgjerojme aftesine per tu dhene mesim por pa humbur cilesine. Duke qene se e nuk e shikoj te mundeshme zgjerimin pa humbjen e cilesise atehere drejtohem nga pakesimi i nr. te studenteve duke perdorur nje pagese. Sinqerisht qe nuk mendoj qe arsimi universtar eshte per te gjithe dhe besoj se duhet te jete nje vend ku pergatiten me te miret; ata qe e meritojne nga ana akademike ose nga ana shoqerore (kur them shoqerore e kam fjalen per politika qeveritare, femije qe merren me pune vullnetare etj). Kam pershtypjen qe universitetet sot thjesht po prodhojne nje lume te diplomuarish qe s’do ti hyjne ne pune askujt :(

    Ke shume te drejte per nevojen qe universitetet te nxjerrin nje pjese te shpenzimeve nepermjet veprimtarive te ndryshme. Kane nje “force punetore” pa kosto dhe nje “klase drejtuese” qe teorikisht duhet te jete me e mira, s’ka perse te mos veprojne ne treg, aq me teper kur sic e ve ne dukje, profesoret individualisht jane shumica te perfshire ne veprimtari te tjera.

    Ll.

  10. Rob-terneti thotë:

    30 September 2008 @ 7:39 pm

    Mbase do filluar nga mungesa e kembanes. Dmth kujt i plas per arsimin e universitetet? Ne nje kohe kur gojet qepen me “aksidente gjuetie”, e superskandalet mbulohen me “mungese dokumentash te certifikuar”!

    Tashti, sa per muhabet per qejfin tone, universitetet duan reforme the thelle. Ne thelb duhet te jete pavaresia qe shoqerohet me pergjegjesine.
    Psh. edhe universitetet publike nuk ka pse ta kene te garantuar 100% financimin shteteror. Ata duhet te kene nje pjese vetefinancimi dhe pjesa nga shteti te merret me konkurim, ndermjet tyre dhe atyre private. Kjo kuptohet mbasi te jene vertete autonome. Si rrjedhoje, do te duhet te kene ne postet drejtues, si dhe profesorat, njerez te afte me vepra jo me miqesira e trafiqe influence.

    Por sic e thashe, keto jane endrra ne diell, sa per qejf, se ne kemi variantin tone alla shqiptarce, ku cdo gjeneron pa filluar mire, perfshire reformen ne universitet apo kerkim shkencor. Sic edhe po ndodh, apo ndodhi.

  11. Myneveri thotë:

    30 September 2008 @ 8:42 pm

    O llukan,
    Po sic mund ta shofesh, berja e shkolles me leke (universitetet private) nuk e ka penguar masivizimin e shkolles, perkundrazi e ka shtuar. Spo ngelet kuc e mac pa bere shkolle dhe pse shkollat bejne gjithe ato leke.
    Berja e universitetit publik me leke per mua eshte nje gje e rrezikshme.Nuk do te thote ti mbyllesh deren te paafteve por ti mbyllesh deren fukarenjve. Sepse nqs halli yt eshte cilesia, ti e di mire qe brrylat diplomohen tek privatet. Ulja e numrit te studenteve mund te behet fare mire me vendim qeverie mor. Nqs kemi shume studente pse duhet me vene pagese ? Ul numrin ministria dhe e pat. Vej kritere pranimi dhe e pat.
    Ti do thuash se nuk u beson respektimit te kritereve. Po shif, nqs universitetet tona sdo arrijne ate faze ku te kene respektin minimal per veten dhe vet dhe te pranojne ata qe E MERITOJNE sipas kushteve te paracaktuara, atehere cfaredo mase te marresh ti, si pagesa si te tjerat jane te kota. Gjithesesi edhe sot studentet e paguajne nje takse shkolle, nuk eshte krejt falas. Po keshtu ata qe jane nga rrethet e ne pergjithesi fukarenj paguajne dhe shpenzimet e qendrimit ne konvikt apo tjeterkund. Ti thua te paguajne femijet shqiptare per shkollen ne shqiperi, kur me qindra prej tyre po shkollohen ne Itali e spo paguajne asgje per shkollen ? Kur plot te tjere spo paguajne asgje per shkollen publike as ne Turqi, Gjermani, Rumani, Bullgari etj etj.
    Prandaj do kujdes ky muhabet. Nuk eshte shaka Universiteti publik me leke o Llukan.

  12. Anonim thotë:

    30 September 2008 @ 8:52 pm

    Perderisa nuk ka punedhenes qe te kerkojne njerez te kualifikuar (prej verteti) kjo pune keshtu ka per te vazhduar. Ne fund te fundit c’ndryshim ka nje diplome e vertete nga nje e marre me para. Per mendimin tim te dyja jane njelloj per sa kohe nuk ka pune. Ne keto kushte llogjika te thote qe numri i studenteve duhet te paksohet jo te shtohet. Pse ndodh e kunderta? Une them: “Keshtu i do mushka drute”

  13. Ll thotë:

    30 September 2008 @ 8:55 pm

    Moza,

    1) Nuk i besoj kurrsesi qeverive Shqiptare qe te ndermarrin hapa politikisht te padeshiruar si ulja e nr. te studenteve. Tani qe qeveria Berisha i shqeu dyert, s’ka per te pasur nje tjeter qe te kufizoje numrin.

    2) Une nuk kam dijeni per nr. e studenteve qe diplomohen cdo vit tek privatet por nuk mendoj se mund te flasim per masivizim. Mbase ka disa qindra, ose 2 a 3 mijera por c’jane keta me 20 e ca mijet e sistemit publik?

    3) Dakort me ty qe eshte gjynah tu kerkohet fukarenjve te paguajne prandaj le ti japi shteti ndihme ne formen e bursave atyre qe e meritojne. Kur them e “meritojne” e kam fjalen per merite akademike, apo merite shoqerore. Ata qe jane hunj, fukarenj apo te pasur, duhet te paguajne sepse po perdorin nje burim te kufizuar shoqerise (aftesine per te dhene arsim cilesor).

  14. Myneveri thotë:

    30 September 2008 @ 9:27 pm

    ore une po te them qe shqiptaret po shkollohen pa leke ne Evrope, po leji fukarenjte. Pa leke ne universitetet publike te Evropit !!!
    Ti thua ti marrim leke kalamaqeve tone ketu ne shpi ee

  15. Anonim thotë:

    30 September 2008 @ 9:30 pm

    Moj po ku dreqin punesohen gjithe keta te shkolluar brenda e jashte? Ne kafene?

  16. Ll thotë:

    30 September 2008 @ 9:34 pm

    O Moza,

    Ndersa une po them qe me pelqen sistemi amerikan. Mbase po e them padrejtesisht, mbase s’kam mjaftueshmerisht njohuri per ti krahasuar por nese ve ne nje krah sistemin Shqiptar dhe ate Amerikan, atehere ai Amerikani me terheq me teper. Sistemi Amerikan s’arrihet dot vetem duke e bere shkollen me pagese POR pagesa eshte nje hap ne ate drejtim.

    Ll.

  17. AlisaT thotë:

    30 September 2008 @ 9:40 pm

    LL.,

    Je biased (po aq sa une :D); flet per amerikanin sepse vetem ate njeh. :D
    Por, ka universitete shume te sukseshme evropiane qe te edukojne falas, gati falas, e thene kjo ne krahasim me ate qe te duhet te paguash ne amerike. Mua as me shkon nder mend t’i coj femijet per shkollim ne amerike kur sistemi univesritar ketu eshte i krahasueshem me ate me te mirin amerikan dhe paguan vetem nje therrmije krahasuar me ate amerikanin.

    Ka shume menyra per ta bere nje universitet te suksesshem. Por, pa vullnetin politik per te synuar kete qellim, kot qe flasim.

  18. xhibi thotë:

    30 September 2008 @ 9:45 pm

    Moza, pse ke nderruar pasaporten moj te hengert Mynyrja petllat? :P

    sistemi univesritar ketu eshte i krahasueshem me ate me te mirin amerikan

    Ou? P.sh. sa universitete evropiane jane po aq te kerkuara nga studentet nderkombetare sa jane univ me te mira amerikane? :D

  19. AlisaT thotë:

    30 September 2008 @ 9:47 pm

    aq universitete sa t’i mjaftojne evropes per te permbushur nevojat e saj. Po, me fal, xhib. Ti ke gjithmone te drejte. Terhiqem. Bera gabim. E pranoj. Universiteti jot amerikan eshte pa disktuimin me i mire. Duket. :P

  20. XYZ thotë:

    30 September 2008 @ 9:48 pm

    Myzaferja ka te drejte : ne France, futu ne nje universitet publik, shpenzimet jane minimale, gati falas. Problemi eshte qe duhet te kesh kendej nga kusheri apo kusherire e te te bej nje cope vend.

    Me tej, nuk di gje.

    Me kane thene se ne Amerike eshte piramide kjo puna e shkolles, ta marrin shpirtin duke te dhene borxh. E themi pastaj pse rane bankat :D

  21. Myneveri thotë:

    30 September 2008 @ 9:48 pm

    Shkolla e larte shqiptare e ka zgjedh prej kohesh rrugen e saj Llukan, ashtu si shume shtete te tjera, dhe eshte pershtatja me KARTEN E BOLONJES !!!
    Kshu qe nuk besoj se do kete kthesa te forta, andaj une po thoja qe nuk duhet me fol ne teori, por nisur nga kushtet aktuale. Edhe mua po te me pyesesh, sistemi amerikan mund te me pelqeje. Por nuk besoj se kjo eshte feasible per short dhe long term.
    Anonim, :-) ata te Italise e kane i cike te gjate, u shkon e pakta 7 vjet shkolla per ata qe e mbarojne :P
    Ka plot te punesuar nga ata gjithesesi. Dhe nga Rumania ka sa te duash te punesuar lart e poshte (Taulant Balla psh :P :P ) . Ka dhe nga ata qe nuk kthehen :-) de. Ka dhe nga ata qe nuk punesohen de. :P

  22. AlisaT thotë:

    30 September 2008 @ 9:50 pm

    M,

    keto kohet e fundit kemi filluar te na puqen mendimet. Cka bere vaki? :P

  23. Ll thotë:

    30 September 2008 @ 9:50 pm

    AlisaT,

    Absolutisht po, (persa i perket anshmerise) :)

    Sistemi shkollor amerikan ka formen e nje piramide. Ne shkallen me te ulet jane shkollat e larta 2 vjecare te quajtura “Junior” ose “Community” Colleges. Jane te lira, ofrojne diploma 2-vjecare POR edhe kurse per tu transferuar me vone tek 4-vjecaret, dhe jane te hapura per pak a shume te gjithe. Synojne kryesisht ti sherbejne zonave rreth e rrotull me njohuri baze.

    Nje shkalle me siper, por jo shume lart, jane 4-vjecaret shteterore te cilesise se dobet (zakonisht te madhesise se mesme). Ka mjaft te ketilla dhe jane pak me te shtrenjta se 2-vjecaret por jo shume. Ofrojne nje numer te madh diplomash por natyrisht jo te cilesise se mire.

    Vazhdojme me siper dhe kemi universitetet e mira shteterore dhe universitetet private. Cmimi rritet bashke me cilesine. Ketu ke edhe privatet e specializuar, edhe privatet “liberal arts”, edhe universitetet e medha shteterore me dhjetera mijera studente.

    Siper ketyre, ne maje ke universitetet private te mira fare, dhe shteteroret e medha te mire fare. Numri i njerezve pakesohet, cmimi rritet ndjeshem (megjithese jo dhe aq shume tek shteteroret) ndersa ndryshimi ne cilesi ndjehet lehte.

    Une nuk e njoh sistemin Europian por di qe ai Amerikani ka vend per te gjithe (si per ata qe duan te mesojne per te qene mekanike, ashtu edhe per ata qe synojne doktoratura cilesore). Dicka te ketille dua edhe ne Shqiperi.

  24. xhibi thotë:

    30 September 2008 @ 9:52 pm

    Alisa, nuk thashe une se lodra ime eshte me e mire se lodra jote. :P Ti the qe univ evropiane jane po aq te mira sa univ me te mira amerikane, dhe kjo thjesht nuk eshte e vertete, pavaresisht faktit qe e the ti. :)

  25. Ll thotë:

    30 September 2008 @ 9:54 pm

    Moza,

    Po, po karta e bolonjes. E keqja eshte se ne Amerike, “bolonja” eshte nje lloj sallami dhe mua kete me kujton sa here qe e degjoj :D

  26. J. thotë:

    30 September 2008 @ 9:54 pm

    Hajde hajde… po e bëjnë Allbënjën Amerikë.
    Po rrini o të shkretë…pse nuk shikoni njëherë rrotull? Mua më pëlqen sistemi suedez.
    Edhe greku nuk është keq. :P

  27. XYZ thotë:

    30 September 2008 @ 9:55 pm

    Ja t’ju them une, po e marr edhe njehere fjalen :

    Ne France, nje vit shkollor, per te bere masterin psh, kushton 1200 euro. Kjo eshte per studentet e huaj, sepse te brendshmit kane fare pak.

    Ketu duhet te shtosh dhe rreth 190 euro sigurim shendetesor per nje vit, qe do te thote : vizite mjekesore, ilaçe, spitale, analiza, shkulje dhembesh, nofullash nganjehere, falas. Falas ore, degjuat ? Falas.

    Dmth, paguan 1400 euro tek shkolla.

    Pastaj shkolla te gjen nje dhome ne Campus, por me çmim te lire, psh, diku tek 80-100 euro ne muaj. Plus asaj, ne restorantin e campusit ha me çmim te lire. Biblioteken e ke falas.

    Te japin ndihma per transportin, bileta me te lira, bilete studenti.

    E keshtu puna, po pate njeri te te strehoje, eshte vertete mire te shkollohesh ketu.

  28. AlisaT thotë:

    30 September 2008 @ 10:04 pm

    Xhibo,

    tani ti ke gjithmone te drejte, por une doja vetem te saktesoja qe nuk thashe:

    qe univ evropiane jane po aq te mira sa univ me te mira amerikane

    por thashe:

    Por, ka universitete shume te sukseshme evropiane qe te edukojne falas, gati falas, e thene kjo ne krahasim me ate qe te duhet te paguash ne amerike.

    Tani, une nuk e di se si lexon ti, por per mua, e para, ajo qe ti me ve ne goje, eshte absolute, kurse ajo qe doli nga goja (metaforikisht) ishte relative. Ka. Ashtu sic ka edhe amerikane, konsideruar skemen e kategorizimit te universiteteve amerikane qe shpjegoi bukur Ll.

    M,

    me duket se puna riedukuese nga ana jone ka dhene shenja pozitive :PPPP

    PS: cila eshte historia e M. aktuale? Ne se ka.

  29. Myneveri thotë:

    30 September 2008 @ 10:05 pm

    Po Llukan, KARta e Bolonjes, qe mire keq ka fillu te aplikohet ne KONTINENTIN TONE !!!
    Tashi une e kuptoj ironine tate por spo e marr vesh e ke me KARten apo me trendin e universiteteve shqiptare. Shiko, nuk eshte keq kur ndiqet nje model, qofte ky dhe KARta e Bolonjes, ne kushtet kur arsimi i larte tek ne eshte kaotik,pa asnje strategji te veten dhe me zero objektiva.

  30. XYZ thotë:

    30 September 2008 @ 10:09 pm

    Oh harrova edhe njehere : prefektura i jep studentit te huaj nje karte qendrimi nje-vjeçare, me te drejte vajtje-ardhje ne Shqiperi sa here te doje, dhe me te drejte punesimi ne mi-temps (part-time), dmth 20 ore ne jave.

    Kaq, dhe nga une, gjume te embel. Kush e pati ndermend te vinte ne France, tashme eshte nisur :D

  31. xhibi thotë:

    30 September 2008 @ 10:11 pm

    Ok Alis, ja ca ke thene fiks.

    Mua as me shkon nder mend t’i coj femijet per shkollim ne amerike kur sistemi univesritar ketu eshte i krahasueshem me ate me te mirin amerikan dhe paguan vetem nje therrmije krahasuar me ate amerikanin.

    Tani une e pranoj qe nuk njoh sistemin universitar ne evrope, po e di nga vleresime te pavarura qe nese do benim listen e 10 apo 20 apo 50 univ me te mira ne bote, me shume prej tyre ne liste do ishin ne Amerike se ne cdo shtet tejter te botes, apo jo? Megjithate paqe, se nuk do zihemi se kush kontinent ka univ me te mira, se nuk fitojme gje personalisht. :P

  32. J. thotë:

    30 September 2008 @ 10:20 pm

    Unë di që ju të ameriqisë e nxirrnit shkollën me loans apo borxhe te bankat.
    Tani që kanë apo po falimentojnë bankat, e shikoni atë sistem si të qëndrueshëm apo ka nevojë për reforma?

    Të mos shkojmë pastaj te shëndetësia…që ju ka nxjerrë ujët e zi M. Moore.
    Shkoi në Francë dhe ky e i iku truri që thu ti XYZ se çifteve të reja u vinte një e punësuar te shteti për tju larë rrobat. ;)
    Mgjse dhe ky shteti social evropian e ka të keqen e vetme te shtimi i emigrantëve të huaj dhe të paintegruar.
    Jo më kot u thashë Suedia. Pasi mbarojnë shkollën të gjithë aty, pronari ka të drejtë të heqë nga puna këdo që nuk i bën punën tamam dhe shteti i jep të drejtë specializimi duke i paguar nëpërmjet pronarit rreth 70% të rrogës. Pra specializimi fitohet me punën e bërë dhe jo duke dalë shkuma për të nxjerrë shkollën. Më duket fair.
    Fansat e shkollës me lekë në Shqypni të marrin parasysh konkurrencën me jashtë. Sepse çdo sistem nacional është në konkurrencë të paktën me fqinjët. Të mos habiteni kur tju bëjnë naftën gjysma e popullatës prapë apo të shterojë vendi nëpërmjet emigrimit të vazhdueshëm.
    Hajt se për pleqni do vijmë aty…dhe jo në Tiranë ke blloku se shumë smog… në ndonjë fshat të qetë.
    Je për vreshtari XYZ? Se unë e kam qejf të kem një fermë gjëkundi.
    Shiko ndonjë variete që u përshtatet tokave shqiptare dhe që është e njohur andej.

  33. AlisaT thotë:

    30 September 2008 @ 10:21 pm

    Ll,

    e kuptoj skepticizmin tend per karten e Bolonjes. Ne universitetin tim ka filluar aplikimi dhe une i kam ndjekur nga afer etapat qe nga perpunimi i projektit e deri tek realizimi. Dhe po keshtu kam ndjekur me vemendje shtypin shqiptar per kete problem. Perkunder asaj qe komentohet ne shtypin shqiptar, karta e bolonjes nuk ka ndonje ndikim te drejteperdrejte ne rritjen e cilesise, mbase ka nje ndihkim te terthorte me kalimin e kohes. Karta mundeson qarkullimin e lire te studenteve nga nje shtet ne tjetrin, duke zvogeluar proceset burokratike, ose e thene ndryshe, duke i njesuar ato. Nje student italian mund te vazhdoje nje dege te caktuar ne nje simester te caktuar te themi ne PAris, nese ka plotesuar disa kritere ku, mbi te gjitha, vlejne lendet dhe kreditet (pune notash te kthyera ne pike). Nese dikur, nje studenti te tille, kriteret per pranim ja vendoste subjektiviteti i nje apo shume personave, tani kriteret jane te qarta per te gjithe, si per studentin ashtu edhe zyrat e pranimit te studenteve, si per Italianin edhe per Irlandezin. Kjo ka avantazhet e veta. Por, sic mund ta kuptosh, nuk ve gishtin drejtperdrejt ne plagen e cilesise, sidomos per ato vende (psh. Shqiperia, Greqia, Italia) ku sistemi universitar le shume per te deshiruar krahasuar me ate te evopes qendrore apo veriore. Por, ama, keta studente dine te pakten se cfare duhet te bejne per te kaluar ne nje universitet me te mire dhe nuk behen top per t’u gjuajtur nga burokracite (apo humori) e universiteteve mikepritese.

  34. lupi thotë:

    30 September 2008 @ 10:26 pm

    Masivizimi i arsimit te larte tek ne eshte peshqesh nga Berisha per ta perdorur si karte elektorale….he popull te thote..ju bera te gjitheve me shkolle te larte. Ashtu sic Enveri dikur masivizoi artin e kulturen e nuk ngeli njeri pa bere vjersha e ‘krijime artistike’ ne emer te mencipimit te shoqerise.

    Jane hapur universitete (i thencin) si tip Kristal apo UFO me nje nivel te mjerueshem arsimor e ku shkollohen kapacitetet me te uleta te shoqerise shqiptare dhe ku cdo student kalon e asnje nuk mgel kurre. Shume shpejt do te kemi nje inflacion te papare diplomash e studentesh aq sa do ti bier vlera edhe faktit te te qenit me fakultet por edhe shoqeria do ta ndjeje kete ‘debilizem te diplomuar’ qe do te ja asfiksoje ngadale dejet me mediokritetin qe pjellin fakultetet tona. Turp te qofte o Genc Pollo. Jo cdo njeri ka lindur me tru per shkolle sic po perpiqeni te na bindni ju.

  35. Rob-terneti thotë:

    30 September 2008 @ 10:56 pm

    Nje sqarim te vogel, sepse duket qe shume nuk kane informacion te fresket.
    Duke filluar nga ky, vit top universitetet private ne US kane kaluar ne nje model tjeter. Dmth studenteve u kerkohen pare ne varesi te kushteve ekonomike. Si rrjedhoje, ne varesi te te ardhurave, shifrat jane fare te pranueshme. Ideja eshte te terhiqet truri, qe e ben paren, sepse e anasjellta nuk eshte gjithmone e vlefshme.

    Megjithate, do te ju kujtoja qe po flisnim per Shqiperine, ku lulet i hane gomeret.

  36. Ll thotë:

    30 September 2008 @ 11:03 pm

    Moza,

    Shiko, une vertete qe s’dua qe universitetet Shqiptare te behen si ato Europiane sepse me sa degjoj nje pjese e ketyre universiteteve behen thjesht streha ku njerezit harxhojne vite te tera te jetes se tyre ne nje gjendje “jo-prodhuese”. Dua universitete qe te nxjerrin brenda pak viteve njerez te afte ti futen punes menjehere, njerez qe te kene parime te qarta pro-sipermarrjes, pro-zhvillimit. Pergjithsim? Absolutisht po. Por fundja une po flas per te pergjithshmen, jo per qendra te caktuara. Si rrjedhim, nuk me terheq as “Procesi i Bolonjes” qe po filloj ta barazoj ne mendje me togfjaleshin “Integrimi Europian”.

    J.,

    Nje student ne ShBA e nxjerr shkollen me nje perzierje financiare qe perfshin:

    1) Hua nga shteti pa interes (deri ne nje shume te caktuar) qe klasifikohet si ndihme ekonomike.
    2) Hua nga shteti me nje interes te ulet qe s’paguhet deri ne perfundim te shkolles qe gjithashtu perfshihet si ndihme ekonomike.
    3) Burse nga shteti
    4) Burse nga shkolla (nese eshte e mundur)
    5) Bursa private nga burime si ndermarrje, fondacione etj
    6) Hua private
    7) Pune personale
    8) Para nga familja

    Huaja eshte nje pjese e paketes, jo e gjitha :)

    Sa per punen e konkurrences me fqinjet, ne tani per tani duke e pasur shkollen pa lek s’kemi asnje mundesi per te konkurruar me ta. Nuk me duket ide e keqe qe njekohesisht te pakesojme numrin e studenteve dhe ti japim shkolles sa leke me teper.

    Alisa,

    Ke shume te drejte per vullnetin politik, ke tmerrsisht te drejte. Vetem se s’dime si t’ja bejme qe ta gjejme edhe ne Shqiperi :( Sa per universitetin falas, kam frike se ne Shqiperi do te kete ndonjehere burime te mjaftueshme shteterore per te krijuar sisteme aq cilesore sa ato qe thua.

  37. censura thotë:

    30 September 2008 @ 11:10 pm

    te kthehet niveli para 90 te pakten, dhe kete mundesi e kemi, se e kemi pas njehere.Per kureshtje, e di njeri sa % e buxhetit shkon per arsim ?

  38. ThoughtPolice thotë:

    30 September 2008 @ 11:40 pm

    C`te keqe ka masivizimi i universiteteve? Arsimimi i njerezve eshte nje faktor pozitiv dhe i rendesishem ne zhvillimin e nje vendi. Pse te ju mohohet e drejta per arsimim atyre qe kane deshire per nje gje te tille?! Anglia me nje nga sistemet me te mira te arsimit te larte ne bote, e ka te liberalizuar hyrjen ne universitete. D.m.th jo te gjithe mund te shkojne ne Oxford apo Cambridge etj., pasi kane te bejne rezultatet por ka universitete te tjera qe nuk kane kerkesat per rezultate te top-universiteteve dhe te rinjte mund te shkojne ne to. Bile shume universitete ofrojne edhe ato qe quhen “University Foundation Programme” dhe “Foundation degree” qe ju mundesojne te interesuarve qe pas perfundimit te tyre, ose te punesohen ose te vazhdojne studimet ne nje dege te universitetit.

    Problemi ne Shqiperi eshte se cfare ofrojne universitetet dhe financimi i studimeve qe normalisht sjell edhe rritjen e nivelit akademik te universiteteve. A ju japin pergatitjen e duhur studenteve qe pasi te perfundojne studimet te kene mundesi te punesohen ne nje sere punesh etj.

    Financimi i arsimit per vitin 2008 ka qene 3.5% e PBB, por duke llogaritur edhe rritjen e rrogave dhe shpenzimet nga pushteti vendor per arsimin shkon ne 4% te PBB-se.

  39. censura thotë:

    30 September 2008 @ 11:49 pm

    falemnderit per inormacionin per buxhetin.

    ska asgje te keqe te arsimohen sa me shume.problemi eshte sa kapacite kemi ne sot per kete,pra per nje numer te caktuar studentesh duhet nje numer i caktuar pedagogesh, me nje shkalle te caktuar kualifikimi.Kam pershtypjen, se me deshiren per te arsimuar sa me shume, po lejohen te japin mesim njerez qe nuk duhet te ishin lejuar, pa kaluar shkalle fare.Keshtu qe doemos cilesia do bjere.dhe kam frike se kjo do kete pasoja katastrofike pas 10-15 vitesh.

  40. sol-nox thotë:

    1 October 2008 @ 12:03 am

    Keni harruar dicka.
    Para se te debatohet per sistem amerikan apo europian (dhe ketu po debatoni ne vija shuuuume te trasha) duhet kuptuar qe po flitet per disa institucione akademike. Dhe akademia, ndertohet rreth shkencetareve (akademikeve). Ergo, po nuk pate shkencetare, nuk ke akademi. Edhe universitetet e mira amerikane, dhe universitetet e mira europiane, dhe ato aziatiko-lindore, jane ndertuar rreth nje berthame shume te vlefshme shkencetaresh. Keta shkencetare punojne vete, dhe drejtojne punen shkencore. Keta shkencetare gjenerojne edhe me shume para se sa pritet nga pagesat e studenteve. Vete shteti paradiziak amerikan paguan grante qindra miliona dollaresh per te nxitur kete pune shkencore ne keto institute.
    Duke krijuar kete berthame, pastaj krijohet nje shtrese tjeter pedagogesh kryesisht te rinj (po jo agurither) te cilet asistojne ne mesimdhenie. E me pas, ne baze te kritereve qe i vendos institucionit, perzgjedh studentet. Sepse arsimi i larte, qofte publik, qofte privat, duhet te jete elitar. Ne rast se behet masiv zhvleftesohet. Dhe do te shpiken shkollime te metejshme elitare, nje menyre e mire per te marre para nga xhepat e njerezve edhe me shume para, si dhe per te zvogeluar kohen potenciale per te punuar. Ata qe s’do kene bythe te vazhdojne edhe pasuniveritaret elitare, do ngelen kamariera, muratora me dipllome ne administrim publik. Ose do behen perkohesisht drejtore departamentesh diku ne atdhe, do thithin talljet e njerezve, dhe ne fund do skuqen e do largohen kokulur (gjithe kjo vetem nese nuk pershtaten me situaten, dhe me xhepin e tjetrit :D )
    Masivizimi i arsimit te larte per mua nuk shfaq asnje lloj vlere. Dhe une jam shume i majte, dhe teper kembengules per shanse te barabarta. Shanse te barabarta per te hyre ne provim, po jo me tej. Nuk i zhduk shtresat sociale arsimimi masiv, ky eshte vetem nje proces qe con me shume leke ne xhepat e ca robve te qut, dhe gjithashtu mban nen frena nje turme te rinjsh per nje kohe katervjecare (sac zgjat dhe nje mandat). Pyetja eshte c do ndodhe me pas?? Kur keta te dipllomuarit 25 vjecare te vijne verdalle pa pune rrugeve?? Problemet sociale do te jene te medha, pasi keta do te ndihen te zhgenjyer e te revoltuar. MAdje dhe te vjedhur. Dhe te pambrojtur nga nje shtet, qe minimalisht duhet t’i keshillonte dhe t’u tregonte vlerat e verteta te diplomave dhe te profesioneve. Atehere do ndodhe demonstrimi paqesor i juristeve, politologeve dhe ekonomisteve te diplomuar brenda e jashte, te bulevardi deshmoret e kombit. Nje dite me vone vete studentet do zihen, se ata te diplomuarit jashte do te sjellin parrulla…

    ja dhe nje shkrim i paranjevitshem per kete muhabet http://saktivista.blogspot.com/2007/11/piramidat-universitare-mijra-euro-pr-nj.html

  41. chene thotë:

    1 October 2008 @ 12:16 am

    Shkrimin e lexova gjer ketu: ” “A është e drejtë të zgjerohet me ritme kaq të shpejta arsimi ynë universitar?”

    Kjo eshte nje pyetje ABSURDE!! Idjote ne fakt, por le ta leme te absurdja!

    Miq nese nuk do standardizojme LICENCIMIN PROFESIONAL sdo ta kemi kurr te mundur te ndajme shapin gna sheqeri!

    Duhet te kete nje provim shteti per te gjith profesionet qe kane impakte direkte mbi jeten e njerzve. Pak rendesi ka nese ke mbaruar ne universitet shteteror ose privat. Nje test vjetor, i njejte per te gjith aplikuesit, jo vetem qe do lejonte nje przgjedhje me te mire por gjithashtudo te detyronte universitet si private si shteterore qe te rrisnin nivelin.

  42. mushka thotë:

    1 October 2008 @ 5:38 am

    Nga Rob-Terneti

    Duke filluar nga ky, vit top universitetet private ne US kane kaluar ne nje model tjeter.

    Sigurisht qe do kalojne ne nje sistem tjeter, sepse fondet masive te tyre kane humbur 50% te vleres keto ditet e fundit … dhe s’jane me aq masive ;)…nderkohe dhe kredite per studentet jane zhdukur…pune dreqi kjo kriza ekonomike

  43. Rob-terneti thotë:

    1 October 2008 @ 6:26 am

    Dhe meqe kane pasur humbje masive u kujtuan te ndihmojne studentet?
    Mire aty, nga nderzimi artificial tek amerikanet ne Vietnam.

    Ne nota me serioze.

    Masivizimi i arsimit nuk ka gje te keqe, perkundrazi. Ne ate historine me veze e me pule, njerezit e arsimuar jane veza qe bejne pulen e tregut te punes.

    Nje nga treguesit kryesore qe terheq kapitalin eshte niveli i arsimimit dhe i ekspertizes, pa i hyre hesapeve te civilizimit te shoqerise. Psh Japonia ka nja 60% te miletit me universitet, e shif e shkruj. Po ashtu India, etj. terheqin investimet me robt me shkolle.

    Kjo eshte fushe e njohur e s’ka ngel per ne te shpikim rroten.

    Puna eshte se, aq i plas qeverive shqiptare per universitetet, sa qe do kemi diskutu me shume ne te Peshku …

  44. gj_z_ thotë:

    1 October 2008 @ 7:01 am

    me shume se “duke filluar nga ky vit” do thoja “duke filluar nga 15 vjet me pare” :)

  45. Rob-terneti thotë:

    1 October 2008 @ 7:52 am

    Ne fakt, varen me cfare kalendari e mat, diellor apo henor; me tej, po qe ky i fundit, me henen tone apo me nje nga 62 te Jupiterit, apo planetit cic-mic.

    Kete vit pati nje ndryshim rrenjesor ne formulen e financimit, filluar nga

    Harvardi
    dhe vazhduar, bile permiresuar me tej nga Yale e co.
    Psh. familjet me te ardhura deri 60-70 mije $ nuk paguajne fare, disa mije $ per te ardhura gjer $120 mije, e keshtu me rradhe.

  46. Rob-terneti thotë:

    1 October 2008 @ 7:54 am

    www.hno.harvard.edu/gazette/2007/12.13/99-finaid.html

  47. Blendi Salaj thotë:

    1 October 2008 @ 8:37 am

    Shiko, KARTA E BOLONJES nuk dikton menyren e administrimit te fondeve dhe politikat e financimit te arsimit. Prandaj mund te kesh univ. Publik me pagese sic thote Llukani, dhe te zbatosh “Bolonjen” njeheresh, nuk eleminojne njera tjeteren keto aspak.

    Fakt interesant: Nuk ka asnje botim publik qe te shpjegoje se cfare eshte “Sistemi Tunning” ky eshte MANUALI i asaj qe njihet si “Deklarata e Bolonjes”. - Ne fakt ka nje botim qe shpjegon c’dreq eshte kjo Bolonja, por e ka botuar/perkthyer nje Univ. Privat edhe kete, jo ata qe e trumpetojne.

    Placa une nese e di ndonjeri ne vendimmarrje me saktesi se cfare eshte KARTA E BOLONJES ne detaj…eshte kthyer ne nje shprehje boshe qe ata qe e perdorin me shume e njohin me pak.

    PS. Moza, jo te gjithe univ. private bejne para, disa prej tyre humbin - dhe kjo eshte normale per Universitete me 4-5 vjete jete, jane ende ne fazen e investimit dhe po investojne tek produkti cilesor, dhe kane mbeshtetje ne biznes qe te mos turren te shesin diploma. Ato universitete private qe bejne para jane Shaptilografet e Diplomave qe permenda me siper, te tillet jo qe i kane shqyer dyert por po shembin edhe muret avash avash.

  48. gj_z_ thotë:

    1 October 2008 @ 8:47 am

    hmm. ok mund te kete pasur rritje ne FinAid, dhe besoj kjo e lidhur me faktin qe shkolla te standarteve te caktuara kane rritur kostot e studimit.
    Gjithsesi ka qene gjithnje njesoj. Harvard per shembull, jepte grant te plote per familje me te ardhura me pak se $50,000 qe para disa vitesh (~1996).
    Shifrat mund te kene ndryshuar pak, por te thashe qe duhet marre parasysh se cdo vit cmimet e ketyre universiteteve rriten me ~$1,500.
    Ta kam llafin qe nuk eshte model i RI…

  49. AlisaT thotë:

    1 October 2008 @ 8:47 am

    Ll,

    Shiko, une vertete qe s’dua qe universitetet Shqiptare te behen si ato Europiane sepse me sa degjoj nje pjese e ketyre universiteteve behen thjesht streha ku njerezit harxhojne vite te tera te jetes se tyre ne nje gjendje “jo-prodhuese”.

    Shume, shume e drejte; por pikerisht ketu karta e bolonjes ben te mundur qe studimet te mos zgjaten me shume se 5 vjet, sepse i ka formatuar studimet dhe ky format ngjan pak a shume me ate qe kishte universiteti shqiptar para ‘90. Kjo, eshte nje nga avantazhet per ta patur Karten e bolonjes.

    Por, pyetja qe shtron ti, se ku do i gjeje burimet financiare shteti per te ndertuar universitet kompetitiv eshte pikerisht pyetja.

  50. Myneveri thotë:

    1 October 2008 @ 8:54 am

    Blend,
    Llukani foli ne pergjithesi per pershtatjen e sistemit universitar te USA-s. Sepse berja me pagese, nuk mund te jete nje efekt i izoluar, patjeter qe sjell shume ndryshime ne menyren si funksionin universiteti publik.
    Dhe Karta e Bolonjes sido te jete, edhe pse mund te kete te beje me shume per perafrimin apo njehsimin e kurrikulave dhe sistemeve te krediteve, do kete impakte dhe ne pjese te tjera te sistemit sepse vetvetiu universitetet tona do duan te marrin dhe eksperience administrimi nga ato univeristete me te cilet po njehsojne kurrikulat dhe sistemin e krediteve dhe nivelet e diplomave.Te hudhesh edhe tek sistemi amerikan do ishte hallakatje e madhe. Une skam asnje gje kunder universiteteve private mor ne parim. Po te doje shteti i ben zap brenda dites. Nuk fuksionon procesi i akreditimit sic duhet. Ti e pe si u drodhen ne Kosove gjithe universitetet kur dolen qe asnjeri se meritonte te akreditohesh.
    Ose te zbatojne sistemin qe aplikoni mbreti ne Rumani ku provimi i diplomes (licenses) jepej ne menyre te centralizuar dhe kontrollohej nga shteti. Dhe me universitetet private e mprehnin shpaten dhe me shume. Pyet po deshe sa studente jane kthyer dhe ne shqiperi prej andej qe kane perfunduar 4 vitet e shkolles, por ende sot skane arrit te kalojne provimin e diplomes. Por prape do dalim ke ai vullneti i shkrete qe thote adminesha.
    Edhe vime perqark kot se koti me muhabete :P

  51. Blendi Salaj thotë:

    1 October 2008 @ 9:23 am

    Shif, me Alisen jam shume dakord, per sa i perket vullnetit politik te munguar. Edhe me ty se njesoj e mendojme se duket mire cfare eshte. Por nuk mendoj se eshte vetem vullneti politik per tu fajesuar.

    Ka nje fetishizim mes nesh te Arsimit te larte. Por nese pyesim “Cfare eshte Universiteti?”, pse duhet? Cfare funksioni ka?

    Me vjen nje dite nje prind me gjithe cunin. Ky prindi eshte bos nga nje qytet X. Ka shume (mo me verte shume) para. Eshte biznesmen i suksesshem. Me thote troc. “Djali im nuk meson, nuk ka zene nje liber me dore, mezi e ka marre gjimanzin. Matematike nuk di fare. Dua qe te mbaroje Ekonomikun ketu te ju.”

    Une i them se do ta kete shume te veshtire po nuk shtrohet te mesoje. Po nuk mesoi do mbese ne klase, e sigurte. Me mire te provoje shkencat shoqerore se ne biznes ka shume matematike…

    “Jo, jo e dua qe te mbaroje biznes. Dhe nuk dua t’ia jepni noten kot. Dua te dale i pregatitur.” - kshu tha dhe e regjistroi.

    Tani, sa e ka mudnesine “te dale i pregatitur” nje femije qe nuk ka zene kurre liber me dore, gjimnazin me 5-a, 5-at me mik…fakultetin do ta ndrise????

    Prandaj per mendimin tim. Shkollat profesionale me certifikata jane alternativa me e mire karshi Universiteteve. Ka shume te rinj qe nuk lexojne e nuk kane qejf shkencat…por qe jane mjeshtra ne kompjutera. Keta mund te behen profesioniste te shkelqyer IT-je psh. Dikush mund te certifikohet si mekanik, dikush si specialist per ngrohje/ftohje qendrore, dikush grafist…etj etj Po ua falim qe nuk dine te recitojne Shakespeare…

    Une po merrem seriozisht me hapjen e nje rrjeti shkollash te tilla per certifikime profesionale. kete jave kam takim me Amerikonin qe perfaqson rrjetin me te madh te shkollave te tilla ne ShBA…se shpejti edhe ketu. ;)

    Shiko si eshte kahja edhe ne angli:
    http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/education/7106297.stm

  52. Blendi Salaj thotë:

    1 October 2008 @ 12:12 pm

    PS.

    Per temen e arsimit, neser ka nje debat ne “Opinion” ku eshte i ftuar “ky burri”.

    Tani nese keni ndonje pyetje (ne lidhje me arsimin) per kryeministrin, lereni ketu se do perpiqem t’ia bej.

  53. Blendi Salaj thotë:

    1 October 2008 @ 1:39 pm

    Admin! (?)

  54. sol-nox thotë:

    1 October 2008 @ 2:11 pm

    Shoh qe te gjithe jeni perqendruar tek debati mbi strukturimin financiar dhe administrativ te univ. Shume mire, dhe kjo duhet debatuar. Po kjo nuk eshte thelbi, nuk eshte pika me kritike e situates.
    Ende nuk e kuptoj se si do te ndertohen universitete masive pa shkencetare, pa tradite ne pune shkencore etj. Kesaj i thone kemi dy metra basme dhe hajde te veshim gjithe lagjen me fustan.

    Nuk mund te ngrihet nje universitet mbi bazen e vetme te nje godine te pershtatshme per motel, dhe me disa pedagoge 65 vjecare qe researchet e vetme i kane pas bere 20 vjet me pare me teorine marxisto-leniniso-enveriste te asistuar nga nje tufe me pedagogtha te rinj, qe cicerijne verdalle, e qe ende i gezohen letres se shndritshme te diplomes qe sapo kane marre, jashte apo brenda qofte.

    Njeri me lart tha: Japonia ka 60 % te popullsise me arsim te larte. Merrni pikerisht kete shembull. Per 30 vjet Japonia e angazhoi te gjithe popullsine e vet ne pune, (qe ne moshen 14 vjecare). Me pas gradualisht filloi te jepste arsimim profesional. Dhe tani, kur eshte bere nje nga ekonomite me potente ne bote, dhe nje vend qe prodhon shkence, ka arritur perqindjen e larte 60. Ndersa ne, popullsi militante, qe shesim voten, e bashke me voten dhe dinjitetin personal per nje krodhe te ndyre buke, ne dashkemi te shkollohemi te gjithe. Opsioni im eshte: Arsimi duhet te jete publik (se nuk ka ketu private te konsoliduar, dhe nuk mund ta ngresh nje universitet me paret qe ke bere nga motelet). Universitetet Publike duhet te ofrojne te dyja opsionet, sipas gjendjes ekonomike edhe gratis, edhe me tarifa te perballueshme. Keto Universitete duhet ta vendosin theksin tek zhvillimi i shkences, kerkimi shkencor, e jo te llogjet. Kerkimi shkencor do t’i bente mire dhe shoqerise, edhe studenteve.
    Duke patur parasysh nivelin aktual te arsimit parauniversitar, si dhe nevojen per pune (pa diplome univ) - une mendoj se vetem 25-35% do te duhej te pranoheshin ne shkolle te larte. Mirepo, politika ka nevoje per vota. Dhe ofron ne shkembim flluska sapuni, keshtu qe e cojme 100% dhe ia fusim dhe Japonise.
    Edhe nje here, nuk eshte aspak ceshtja tek publik apo privat, ketu nuk ka kuptim ta shtrosh kete pyetje fare. Nje (M) jane te destinuara te jene te dyja, duke pare lenden e pare

  55. t_red thotë:

    1 October 2008 @ 2:26 pm

    Blendi,
    Si mendon ta hapesh kete rrjetin per certifikimin ne formimin profesional? Kete e ben nje autoritet i vetem, qe eshte Agjencia Kombetare e Arsimit dhe Formimit Profesional, e cila ne te vertete akoma nuk ka fuqi ligjore te beje as njohje certifikimesh, as te akreditoje ofruesit dhe certifikuesit e Arsimit dhe Formimit Profesional, sepse krijimi i saj ka disa klecka ligjore te vonuara.

    Jam plotesisht dakord me idene per perqendrim te arsimit tek profesionalja dhe te lihen Universitetet dhe pergatitjet akademike rehat, sepse gjithcka po behet ne dem te madh te cilesise. Shtimi i UT-ve dhe rritja e kuotave te pranimit e ka shkaterruar tregun e punes dhe ndikon shume negativisht ne secilin te diplomuar qe me kartonin e juristit ne xhep, e gjen veten jo vetem pa pune, por edhe te mbushur me maraz se nuk e ul veten poshte titullit te diplomes qe te punesohet tjeterkund.

    Pra, kjo ceshtja e zgjerimit te UT-ve eshte e qarte, dhe Prof. Bejtja ka folur me qarte dhe më me shqetesim se shume prej nesh.

    Pika qe une shpresoj akoma te ndryshoje rrjedhen e te ardhmes ne arsim, ne tregun e punes e edhe ne sherbimet ne Shqiperi, eshte ARSIMI dhe FORMIMI PROFESIONAL.

    Ti kryeministrit mund t’i thuash c’fare te duash, por ai do te te pergjigjet me te drejte se Strategje per Arsimin jo vetem qe ka, por ka edhe nje te vecante per Arsimin dhe Formimin Profesional.
    Ah, nese eshte apo jo e Miratuar dhe pse, per kete po, mund te besh ndonje debat.

    Perqindja e larte 40 e nxenesve qe ai synon te shtyje ne AFP eshte mese ambicioze dhe pershendetese, por cilat jane menyrat per ta bindur ate biznesmenin qe ka ardhur tek ti se mbase eshte me mire qe ta regjistroje cunin ne nje kurs profesional sesa ne UT?

    C’fare masash ka marre shteti per ta nxitur AFP-ne? Buxhet me vete per kete pike specifike, a ka? Keshilli i AFP-se eshte efektiv? Agjencia ka dhene produkte? A po trajnohen mesuesit e AFP-se? A ka standarde per keto trajnime? Po kurrikula te miratuara? Po ofrues te akredituar? Po liste profesionesh te miratuara a kemi?!…

    Arsimi dhe Formimi Profesional eshte nje kenete e tere problemesh; pa u thare ajo, nuk kalojme dot ne kahun tjeter per t’u marre me akademizmat universitare.

  56. Myneveri thotë:

    1 October 2008 @ 2:41 pm

    Po thuje o t_red thuje se ste gjen gje :P
    Me diplome shkolle profesionale nuk bohesh dot “doganier”, “tatimor”, “hipotekar”, “bankier”, “prefket”, “drejtor spitali”, “minister shendetesie”, nuk merr dot license per “institut arsimor jo publik” etj etj :P
    Per tu bo ashtu gjojnash si ma nalt, duhet nje leter me shkelqim qe ka fjalen UNIVERSITET mbrena :P

  57. Blendi Salaj thotë:

    1 October 2008 @ 2:42 pm

    Patenta eshte amerikane t_red. Nevoja e kesaj del pikerisht ngaqe sistemi yne i arsimit nuk po leviz fare ne kete drejtim.

    Shkolla eshte e certifikuar dhe e akredituar ne ShBA. Pra nuk po hap nje shkolle te re por po importoj nje shkolle amerikane te Formimit Profesional (me te miren). Ka mbi 300 filiale ne 62 vende, ne jemi 63-shi.

    Standardi i shkolles eshte nen vezhgimin dhe aprovimin e amerikanit dhe diplomat i leshon ai. Certifikatat njihet ne ShBA dhe BE (ma merr mendja edhe kudo gjetke). Shkolla ka filiale edhe ne BE, por eshte kompani amerikane.

    Do kete:

    IT
    Microsoft Training,
    CompTIA,
    Cisco®,
    Help Desk,
    Information Security,
    Citrix..etj

    Sipermarrje -

    Enterprise Learning Solutions for large, distributed businesses

    Government Learning Solutions for public and military organizations

    Small-to-Medium Business Solutions

    Professional Services for customized training needs

    Learning Port, our web-based learning management platform for organizations of any size

    Anglisht - Great Success!

  58. t_red thotë:

    1 October 2008 @ 3:03 pm

    Shume mire, por me duket se folem per dy gjera te ndryshme.

    Nuk e ve ne dyshim cilesine e kesaj shkolle. As nuk me shqeteson certifikimi e akdreditimi amerikan i saj. Shume mire madje qe do krijoje mundesi kualifikimi.

    Shqetesimi im ishte gjetke…!

  59. Blendi Salaj thotë:

    1 October 2008 @ 3:14 pm

    t_red

    Shqetesimi yt eshte shqetesimi im. Te kam kuptuar shume drejte, po t’i i ke thene gjerat sic jane, nuk desha te te perseris. Eshte pikerisht mosfunksionimi i AKAFP-se qe na detyron te paguajme shtrenjte per te importuar shkollen amerikane kur fare mire mund t’i kishim ngritur vete keto shkolla.

    PS. Kur do pime ate kafene se dua te mollois ca me shume privatisht, pick ur brain dmth.

  60. mushka thotë:

    1 October 2008 @ 10:45 pm

    Rob-terneti - e kam llafin qe ato njoftimet jane bere ne vitin 2007, sic na e tregon vete dhe ti - prandaj kam dyshim te madh qe kjo “largese” do vazhdoje per shume kohe…

    anyway

    Besoj qe shumica ketu e kane te qarte qe me masivizim po pershkruhet fenomeni i rritjes se madhe te nr. te te diplomuarve nga “universitetet” shqiptare, i shoqeruar nga ulja e cilesise se …diplomes deri sa se shpejti do blejme nje roll diplome me 69c.

  61. Rob-terneti thotë:

    1 October 2008 @ 10:49 pm

    Arsimi dhe formimi profesional ka rendesine e vet, dhe une s’kam asgje kunder zhvillimit te tyre, perkundrazi. Por, keto shkolla profesionale te ngushta as nuk mund te eklipsojne, e aq me pak te zevendesojne universitetet, qofte nga pjesa e tregut te punes qe mbulojne, por akoma me shume nga potenciali per mbeshtetjen e zhvillimin e vendit.

    Per ta bere muhabetin me konkret. Ca kohe me pare u diskutua ketu, pse firmat e medha te IT po hapin fiilale ne Serbi e jo tek ne. Kuptohet qe jane shume arsye, perfshire kushtet etj. Por, nje gje eshte e sigurte, se me shume rob me Microsoft Training, etj, prap nuk do ta nderronte dot balancen. Por, nje fuqi punetore e re, me formim te plote ne IT, qe mund te behet vetem ne universitete, do te ishte nje faktor shume me i rendesishem.

    E perseris dhe nje here, nuk ka mbetur rrota te shpiket nga ne.

  62. Rob-terneti thotë:

    1 October 2008 @ 11:09 pm

    Mushke,
    Harvardi i njoftoi ndryshimet ne dhjetor te 2007, me tej u pasua, per konkurence, nga te tjeret ne te njejten lige, dhe po zbatohen ne vitin akademik 2008-09. Nuk ka shanse te kthehen mbrapa, se lufta per trute eshte me e rrepte se lufta per pare. Kuptohet, atje ku trute mund te gjenerojne shume me teper pare, se paret vete.

    Kete informacion e solla vetem per te thene qe kosto e ulet e arsimimit nuk eshte me vetem monopol i universiteteve europiane. Por kjo s’ka te beje fare me masivizimin. Ne fakt, pjesa me e veshtire e ekuacionit nuk eshte te gjesh paret per Harvard e Yale, po te pranohesh aty.

    Tek ne masivizimi ka problem se behet keq. Psh kete vit elektoral, qeveria ka sterfryre numerin e studenteve. Universitetet, qe s’kane piken e pavaresise, nuk bejne dot as gek as mek. Nqs keto universitet publike do te kishin autonomi, do te mund te benin pazar me qeverine mbi numerin e studenteve, koston e tyre, mundesite etj. Si rrjedhoje, nuk do te cenohej cilesia. Nga ana tjeter, deshires e xhepit te robve per arsim me masiv, do te mund t’i pergjigjeshin dhe privatet, por duke qene nen kontroll te rrepte mbi cilesine. Por, jemi vite drite nga gjendja e deshiruar.

  63. gj_z_ thotë:

    1 October 2008 @ 11:13 pm

    ka universitete (te rangut te harvardit) qe shpenzojne me shume per individ sesa marrin prej tyre.
    Per te pakte njerin prej ketyre universiteteve, e di qe per sa i perket kostove te uleta te arsimit, i ka ndryshuar tarifat para Harvardit ;)

  64. Rob-terneti thotë:

    1 October 2008 @ 11:19 pm

    Te gjitha universitet per te qene, shteterore apo private, harxhojne shume me teper se sa marrin nga studentet.

    Ky eshte nje paradoks, apo “keqkuptim” tjeter i Shqiperise, ku duan qe universitetet te dalin me fitim, gje qe dhe ndodh, por duke cuar cilesine ne ate te gomarit.

  65. gj_z_ thotë:

    1 October 2008 @ 11:21 pm

    Eshte permendur dhe me lart. Keto universitete i kerkojne fitimet ne vende te gabuara.
    Prandaj mendoj se nuk do te kene kurre nje board of trustees te mirefillte…

  66. mushka thotë:

    1 October 2008 @ 11:29 pm

    e po shiko ti tjetri - do beje franchise “shkollen profesionale” New Horizons…

    New Horizons nuk eshte shkolle profesionale me ate kuptim qe thuhet ketu..eshte thjesht nje qender trajnimi - ku behen kurse trajnimi 2, 3, 4 apo 5 ditore….

    shkolle profesionale eshte nje shkolle qe ka nje program 2 apo 4 vjecar..psh programe profesionale ne amerike jane: Farmacia, Optometria, Chiropractic schools etc…dhe keto jane programe/shkolla qe certifikohen nga shteti

  67. Rob-terneti thotë:

    1 October 2008 @ 11:32 pm

    Kjo pune eshte filluar mbrapsht. Qe ne licence do te duhej te diferencoheshin universitetet private me fitim nga ata pa fitim. Si rrjedhoje, do te duhet te kishte nje trajtim te diferencuar nga shteti. Per te dy palet ka vend, por te jete i qarte ndryshimi.

    Por si ne cdo fushe, mesa duket eshte e thene te kalohet neper fazen e percellimit fillimisht. Psh., tek ne u njohen bankat, duke kaluar me pare neper piramida, e keshtu me rradhe.

  68. sol-nox thotë:

    1 October 2008 @ 11:33 pm

    gj_z_ jam dakord

    ende nuk arrijne te kuptojne keta privatet e publiket tane, qe per studentet duhet shpenzuar, dhe jo pak.
    ketu mendohet qe duhet te shpenzoje studenti…(jo se s’duhet, por ai shpenzon per veten, jo per te pasuruar x, dhe y)

  69. gj_z_ thotë:

    1 October 2008 @ 11:47 pm

    Jo, jo. Perkundrazi. Une them qe akumulimi i ekonomise shqiptare eshte heterogjen per shkak te shkalles se larte te meritokracise!!!!

    :D

  70. artian thotë:

    1 October 2008 @ 11:57 pm

    Blendi,

    ..Me vjen nje dite nje prind me gjithe cunin. Ky prindi eshte bos nga nje qytet X. Ka shume (mo me verte shume) para. Eshte biznesmen i suksesshem. Me thote troc. “Djali im nuk meson, nuk ka zene nje liber me dore, mezi e ka marre gjimanzin. Matematike nuk di fare. Dua qe te mbaroje Ekonomikun ketu te ju.”

    Akoma vazhdoka metoda e vjeter ,”me vje nje dite nje prind ….”Takim direkt ,me regjistruesin ,pa provuar testin si fillim … e mer a se mer ,,apo regjistro dhe fillo ”

    Nxensi ,prinderi takoka menjehere ,”titullarin” qe do te beje pranimin personalisht ,direkt.

    ..vetem ne shqiperi ndodhin keto ,pasi te takosh titullarin “me vjen nje dite nje prind …”-duhet te kalosh ne disa sita ,shoshistese , testimi ,etj etj .

    “Djali im nuk meson, nuk ka zene nje liber me dore, mezi e ka marre gjimanzin.

    Nuk e di si e ke zgjat muabetin ti Blend ,se je dhe profesionit !Imagjino nje situate e tille ,ne kete shkolle ku je ti ,por ne Amerike ose ne Angli ,te kete munsesi qe te ndodhi kjo bisede “kofidenciale”?

  71. artian thotë:

    1 October 2008 @ 11:59 pm

    Jane bo ca gabime ortografike ,por me thoni cer nuk kuptuat .. :)

  72. Archlinux thotë:

    3 October 2008 @ 1:45 am

    Ja ku po vine edhe korporatat amerikone ne shqiperi, te na kapin prej zverku, te na vene lakun e te mos na lene te marrim fryme. Ta shesin edhe per bamiresi, ti shesin prangat per “pellumba te lirise, qe Shqiperia te lidhet me “vargonjte e property rights amerikone”. Pse jo Linux dhe VPNC, por Microsoft dhe Cisco (i ka vene edhe shenjen e trademark, se mos ndonjeri i vene nofken vetes “cisco”)? Citrix, Help Desk, te gjitha jane marka te mbrojtura. We should also learn Port, “our based….”, sepse nuk ka ndonje platforme web qe shqiptaret ta zhvillojne vete. Government learning solutions? Ka mbi 18 vjete qe CIA dhe FBI dergon “pensioniste” per te trajnuar forcat tona te policise dhe te sherbimeve sekrete. Dhe cfare ka bere? Ne vazhdojme shajme profesionalitetin e njerit apo tjetrit. Tani vine Korporata private, qe duhet te na i mesojne keto pune, se edhe kjo ishte mangut, ti bejme institucionet e shtetit si vrimat e djathit, ku te levrijme “minjte e korporatave” amerikane: “privatizimi i shtetit”.
    Izraeli edhe India jane nga vendet me te zhvilluara ne IT, shesin teknologji edhe me te perparuar se amerika. Pse? Sepse nuk respektojne keto kufijte qe u vene keto korporatat bandite, qe lidhin njerzit dhe aftesite e tyre me zingjir. Duke u mesuar njerzve CISCO, Citrix (nderkoh qe XEN ka qene falas!) e te tjera produkte firmash te tilla, ne i bejme njerzit skllever. Rrobve duhet tu mesohen aftesi per te zgjidhur problemet, jo skema te gatshme, sepse brenda ketyre skemave keta jane vec rober, makina, dhe te manipulueshem e te varur nga investimet e ketyre korporatave, shkurt: skllever. Rreshto pra Blend LINUX, XEN pa Citrix etj. produkte te komunitetit Linux.

  73. Dori thotë:

    3 October 2008 @ 2:05 am

    Blendo, shumë mirë do ishte po të kishte shkolla profesionale me nivel më të mirë, po sa nevojë ka në Shqipëri për çertifikime të tilla? Sa është tregu i kërkesës në Shqipëri për një Inxhinier Cisco? Për Helpdesk s’ka nevojë të bësh shkollë. Biles është humbje kohe pasi për Helpdesk mëson duke punuar (zakonisht janë nga shkolla e mesme që merren me atë punë, ose edhe ata që janë me dipllomë s’është se kanë mësuar gjë nga ajo shkollë për Helpdesk). Këndej nga Amerika s’para u vënë shumë vesh çertifikatave të tilla pasi mund të marrësh provimin për çertifikatën por prapë s’bën dot punën.

  74. B…LI thotë:

    6 October 2008 @ 8:03 pm

    Shume i gjate si artikull.

    Në Shqipëri ekziston një prirje e skajshme për t’i bërë me universitet të gjithë ata që marrin maturën

    Enver hoxha kishte nje shqprehje me thote nje shoke dikur,
    “Do ta bejme shqiperine baxce me lule”, duke kerkuar qe ti arsimonte te gjithe shqiptaret, por per cfare i arsimoi se une ne nuk kame pare qe neve shqiptaret te bejme ndonje gje me shume se popujt e tjere te botes, mos te theme as minimumin e tyre.
    Ne kete rruge po ecen edhe ELITA POLITIKE, SHOQERORE E JONA,
    shpresoje qe te gjithe shqiptaret:
    te mundohet ne fillim te jetrojne pastaje te kerkojne “nga 3 universitete”
    …………….

Komentet per kete teme jane te mbyllura.
Per t'u mbrojtur nga spam-i, Peshku pa uje i mbyll komentet e cdo teme pas 60 ditesh.

  • Po shikoni nje artikull ne faqen e arkivit te Peshkut pa Uje. Per te pare faqen aktive, shkoni tek peshkupauje.com