Tri fabula (jo)sipas Ezopit

GJINKALLA DHE MILINGONAT

Hiqmet Meçaj

Gjinkalla filloi këngën sapo erdhi vera. U ngul mbi një trung të trashë ulliri, mbylli sytë dhe lëshoi zërin e saj të bukur. Milingonat ishin në kulmin e punës së tyre. Të vëna në rresht, po mbartnin drejt folesë kokrra të mëdha gruri. Djersa u shkonte çurg, deri në fund të kurrizit jokockor. Kur ndonjëra ndalonte, rojet që rinin në largësi të barabartë në të dy anët e udhës së gjatë, i nxitnin, i shtynin, bile edhe i qëllonin.
-Uf!- tha njëra, - edhe kjo gjinkalla!
-Gjithnjë këndon, - tha tjetra.
Gjinkalla nuk ua vuri veshin. Ajo e dinte se e priste një e ardhme e ndritur. Duhej të bënte disa ditë prova e pastaj…
Pastaj do të ftohej në koncerte madhështore, do të këndonte në podiume rrethuar nga mijra, e pse jo, miliona shikues nga bota e insekteve, zvarranikëve, e kafshëve. I kishin premtuar kostume të bukura, prerë sipas modës së fundit, kaseta. CD, videokaseta. Mbreti i kërmijve do t’i jepte miliona po të kalonte një natë me të. Do të jargavitej pak, por s’ka gjë, fitimi ishte i madh. Oferta të tilla kishte edhe nga imperatori i krimbave të kënetës, nga bretku, tirani i madh…
Kurse mizat atje poshtë vazhdonin punën me zvarritje. Qindra e mijëra, të njëllojta, të padallueshme, si kokrrat e grurit që mbartnin! – mendoi gjinkalla.
Vera mbaroi. Milingonat i mbushën depot plot nën kontrollin e rreptë të mbretëreshës së pashpirt. Gjinkalla bëri shumë koncerte, mbushi kilometra të tërë shiritash, CD, videokaseta, kaseta, DVD; u vesh me rrobat më të bukura, kurvëroi majtas e djathtas dhe fitoi mjaft. Milingonat mbetën të varfra. Shumë prej tyre vdiqën rrugës, nga lodhja e nga torturat.
Filloi vjeshta me erëra, pastaj dimri me cingërimë. Milingonat, megjithëse i mbushën depot plot, nuk kishin ç’të hanin. Pasurinë që vinin me punën e tyre rraskapitëse, e ruante me roje të egra Mbretëresha mizore.
Një ditë njëra prej milingonave kujtoi gjinkallën. U tha edhe shoqeve të saj të shkonin tek ajo. E gjetën në gjumë, veshur bukur, si në përrallë.
-Gjinkallë, gjinkallë, - i thanë milingonat.
-Të lutem, zgjohu! Na jep diçka, se po vdesim nga uria!
Gjinkalla u zgjua, fërkoi sytë e lyer me rimel, dëgjoi lutjet e tyre, qeshi dhe u tregua e pashpirt me ato që u tha:
-Mësoni edhe ju të këndoni. Vetëm kështu nuk do të vdisni nga uria.
Milingonat ulën kokën dhe u larguan. Njëra prej tyre, ajo më e vogla, mendoi: “Po të këndojmë të gjithë, kush do të punojë?”.
Po vallë, mos nuk ishte punë dhe kënga e gjinkallës?!

DHELPRA DHE RRUSHTË

Atë vit rrushi ishte shumë i mbarë. Mirëpo dhelpra, që merrej me tregtinë e tij, në vend që të gëzohej, kishte rënë në mendime të thella. Parashikonte humbje të mëdha, deri në falimentim të kapitaleve të saj. Duhej gjetur patjetër një rrugëdalje. Vitin e kaluar orakujt parashikuan mot të keq dhe prodhim jo të mbarë të vreshtarisë. Dhelprën e këshilluan të shkonte në vendet dhelpërore fqinje e të lidhte kontrata fitimprurëse. Kështu bëri. Mirëpo parashikimet u kthyen kokëposhtë. Si të bënte me gjithë këtë prodhim të mbarë vendas? Papritur i shkëlqyen sytë. Fërkoi kurrizin me bishtin e trashë dhe qeshi. Kishte gjetur rrugëzgjidhjen.
Dhelpra e dinte se sorra ishte pushuar nga puna në gazetë për shpifje të paargumentuara. Papagalli në emisionet e fundit televizive bëri ca gafa të rënda dhe humbi rrogën. Po kështu edhe kunadhja, që mburrej me sytë e saj të magjishëm, e kishte tepruar ca si shumë dhe vinte vërdallë. I premtuan se do ta çonin jashtë shtetit, t’i përfaqësonte në një forum të rëndësishëm ndërkombëtar, po ia drodhën. Kishte edhe shumë të tjerë, të parëndësishëm, me mjekër e pa mjekër, shkencëtarë mediokër e pseudoshkencëtarë, me syze e pa syze, që mund të përdoreshin. Thjesht i mbodhi, u premtoi fitime të majme, boll që të bënin të bardhën të zezë, ose të kundërtën, sipas rastit. Ja se ç’u tha me lot në sy:
-Ju, të dashurit e mi, më intelektualët, më të mençurit, më të mirët, që e doni kaq shumë popullin tonë, duhet të merrni vesh fatkeqësinë më të madhe që i ka ndodhur atij, që ushqim kryesor ka rrushin dhe ato që bëhen nga rrushi. Sivjet vreshtat dështuan. Rrushi, ose nuk do të bëhet fare, ose do të piqet me vonesë. Shkurt, kemi të bëjmë me rrush të papjekur. Ai do të shkoqet, do të nxihet, do të zbardhet, por nuk do të piqet kurrë. Si do të bëjmë pa verë? Si do të bëjmë pa raki? Si do të bëjmë pa musht e stafidhe? Dasmat, gostitë, ahengjet, t’i lëmë?!
Këtu dhelpra qau pak dhe shtoi:
-Jo, kurrë! Populli pret shumë nga ne. Unë, si dhelpër që jam, kam bërë gati kontratat, çmimi do të jetë pakëz më i lartë, por s’ka gjë. Vetëm duhet lajmëruar populli mos të blejë rrush vendi. Më vonë, kur të piqet (po u poq!), shohim. Ju falënderoj shumë, - tha dhelpra, - besoj në propagandën tuaj, në të mirë të këtij vendi. Besoj në talentin tuaj. Populli do t’ju dojë më shumë dhe unë akoma më shumë.
Televizioni, gazetat, radiot, gjithë mjetet e informacionit filluan lajmet pambarim, debate, diskutime, prova për fatkeqësinë e madhe që kishte ndodhur, kurse dhelpra dilte në reklamë si shpëtimtare e këtij vendi. Importi mbyti tregun me prodhime e nënprodhime të huaja. Fitimet e trustit dhelpëror u rritën pambarim. Pambarim u shtuan humbjet dhe rrënimet e vendësve. Kudo temë e ditës ishte: Rrushi i pabërë.
Por një trumcak i vogël, fare i vogël, mendoi: “E provoi dikush vetë?”, dhe këputi një kokërr, e futi në sqep, e përtypi. Sa u habit… Si ka mundësi, tha, ta besojmë pa e provuar? Mos jemi të gjithë budallenj?
Vendosi trumcaku i vogël të bëjë antipropagandë, por nuk ia vunë veshin, bile filluan të qeshin me të. Edhe gazetat, radiot, kanalet televizive e ftonin; lexuesit, dëgjuesit, shikuesit, gajaseshin me fjalët e trumcakut të vogël.
Si, thoshin ata, ta provojmë vetë?
Ç’besdi!

BRETKOSAT KËRKOJNË MBRET

Bretkosat ishin të mërzitura. Vinin rrotull kënetës së paanë dhe shqyheshin në thashetheme. Nuk mund të thuash që diskutonin, sepse bretkosat nuk dinë të diskutojnë, të japin mendim apo të bëjnë debat. Pse? Sepse bretkosat nuk dinë të dëgjojnë. Jo se kanë defekt nga veshët, po kur diskutojnë, diskutojnë të gjitha njëherësh – kush do dëgjojë pastaj? Po të mos i besoni këto që ju them, shkoni i dëgjoni në kënetën e paanë. Do të bindeni se ato shqyheshin në thashetheme.
Ato thoshin se ishin shumë të mërzitura, se kishin për mbret një bullar lolo, që flinte gjithë ditën në diell. Natën, po t’i çonte dikush për të ngrënë, hante, po mos t’i çonte, nuk mërzitej. Epo, bullar ishte, treste dhjamin që kishte. Mbreti bullar flinte dhe hante, ose nuk hante dhe nuk interesohej fare për punët e shtetit. Hajdutët, dallkaukët, mashtruesit, kriminelët, të gjithë të hurit e të litarit, e koshin dorën të lirë, nuk i pengonte asgjë. Bretkosat e reja përdhunoheshin, tregtarët grabiteshin, pijanecët bëheshin tapë e bënin skandale. Thjesht, nuk mund të jetohej dot në mbretërinë e kënetës së paanë, me bullarin mbret.
Këto thoshin e po stërthoshin bretkosat e mërzitura. Dhe vendosën t’i luteshin Zotit.
-O Zot, na është bërë jeta mynxyrë nga bullari mbret. Ky që kemi, ka zemër të mirë, nuk e shajmë, por nuk bën për mbret. Na dërgo dikë me autoritet, të na vërë rregull, të na tregojë si të punojmë e ta lulëzojmë kënetën e paanë. Të lutemi, o Zot.
Zoti ua dëgjoi lutjen. Por, si Perëndi që ishte, domethënë me që ishte i zgjuar e me pushtet, ua tha ca fjalë. Dhe bretkosat, që vetëm flisnin e nuk dinin të dëgjonin, kuptohet, as fjalët e mençura të Zotit nuk i dëgjuan.
Kur u ngritën të nesërmen nga gjumi, në kënetën e paanë kishte rënë llahtara. Zoti pruri për mbret një gjarpër të tmerrshëm me dy koka dhe stomak të pafund. Pushuan thashethemet, se për thashetheme merrje dënimin ekstrem – humbje jete apo punë të detyruar në skajet e përtejme të kënetës së paanë. Ndalohej çdo gjë që bëhej më parë. Tregtia qe e kontrolluar, kriminelët u zhdukën. Gjithçka urdhërohej nga gjarpri i tmerrshëm mbret me stomak të pafund. Bretkosat mund të hanin, të këndonin, të visheshin, të bënin shëtitje, vetëm me leje. Gjarpri i tmerrshëm mbret pasurohej, bretkosat po treteshin përditë nga lodhja, nga njëllojshmëria e gjërave që u lejohej; por më tepër ngaqë u ndalohej të bënin thashetheme. Filluan të pëlcasin e të vdesin një nga një. Të alarmuara, vendosën të shpëtonin fisin e bretkosave, prandaj një ditë prej ditësh, fshehurazi iu drejtuan prapë Zotit.
-Zot, o Zot, na është bërë jeta llahtarë nga gjarpri i tmerrshëm mbret që na dërgove. Të lutemi, o Zot i madh, ky ka zemër të keqe, nuk na lë të punojmë, të këndojmë, të flasim, të mendojmë. Që vuri rregull nuk e shajmë. Grabitje të vogla në rrugë nuk ka më, as përdhunime, as krime. Por ka vjedhje të mëdha, grabitje të mëdha. Ato i bën mbreti gjarpër i tmerrshëm dhe oborri i tij gjarpëror. Na dërgo dikë që edhe të na vërë në punë me rregull, edhe të gëzojmë jetën, që ta lulëzojmë kënetën e paanë.
Ua dëgjoi lutjet Zoti dhe filloi t’u thotë ca fjalë të mençura Perëndie e me autoritet. Por bretkosat, si bretkosa që ishin, dinin vetëm llafe, thashetheme, por nuk dinin të dëgjonin.
Kur u bë ditë të nesërmen në mëngjes, kënetën e paanë e kishin pushtuar llafet, thashethemet, diskutimet e zjarrta. Në qendër të kënetës, aty ku rrinte më parë gjarpri i tmerrshëm mbret, ishte një trung i nxirë, i kalbur vende – vende, që nxirrte ca flluska të vogla. Bretkosat në fillim i erdhën rrotull me frikë, pastaj e prekën, pastaj e shkundën, i folën e më në fund i hipën përsipër. Njëra, një holluce bretkosë, e vockël fare, guxoi dhe i kërceu atje ku mendohej se ishte koka.
Ky është mbreti?! Pse, ky trung do të na ndreqë kënetën e paanë? Bën ky trung për mbret? Këto e thashetheme të tjera, pyetje e diskutime, e mbytën kënetën. Bretkosat këtë herë u llahtarisën më tepër se nga mbreti gjarpër, ishin të fyera më shumë se nga bullari mbret. Nuk e meritonin të kishin një trung në krye. Krimi, përdhunimi, shkatërrimi, pasiguria, çdo gjë e keqe do të dilte tani nga fundi i shpirtrave të trazuar e kënetën e paanë do ta merrte lumi. Menduan t’i luten prapë Zotit, por ai kësaj radhe nuk i dëgjoi, sepse edhe ato nuk e dëgjuan. Po të kishin qenë të vëmendshme, do të kishin dëgjuar ca gjëra të çmuara. Sa keq!
Sa keq edhe për ne, se nuk do t’i marrim vesh kurrë ç’u tha Zoti i mençur e plot autoritet bretkosave të kënetës së paanë, e cila edhe sot e kësaj dite gëlon nga thashethemet, diskutimet, krimet, prostitucioni e gjëra të tjera e vazhdon të ndërrojë mbret.
Deri kur kështu? Perëndia i shikon dhe pëshpërit e menduar: “Tani mendoni për veten, o bretkosa të mjera. Mësohuni edhe të dëgjoni!”

Dergoje artikullin me email Printoje artikullin

3 Komente

  1. Perparim Hysi thotë:

    29 October 2008 @ 12:39 pm

    Duke pershendetur autorin,z.Hiqmet Mece,them se i vetmi dallim nga Ezopi eshte se autori i ka veshur me petkun e kohes personazhet etij dhe jo vetem kaq:morali qe jepet ,eshte domethenes.

  2. flokenaja thotë:

    29 October 2008 @ 3:43 pm

    ehhh… eshte koha e gjinkallave gjithandej ):

  3. lanis thotë:

    31 October 2008 @ 8:12 am

    ….ishte kohe per milingona punetore…….per trumcake te vegjel………dhe bretkoca qe degjonin……..por nuk eshte me!!!

Komentet per kete teme jane te mbyllura.
Per t'u mbrojtur nga spam-i, Peshku pa uje i mbyll komentet e cdo teme pas 60 ditesh.

  • Po shikoni nje artikull ne faqen e arkivit te Peshkut pa Uje. Per te pare faqen aktive, shkoni tek peshkupauje.com