Nje poet qe mua me pelqen vecanerisht, mbi te gjitha sepse nuk me kujton asnje tjeter. Mendoj se Hart Crane eshte nje modernist i nje lloji tjeter. Por them, ta perkthesh ne shqip eshte rrekje e veshtire. Vetem profesioniste me pervoje kane shans, dhe ndoshta poetet... Ka ketu te tille qe munden? To Brooklyn Bridge eshte ndoshta vepra me e njohur e Crane, por jo me kot. Kini parasysh se i flet ures andej nga viti 1925 ose dicka me mbrapa...

Hart Crane - U lind më 1899 ne Garrettsville, Ohio. Harold Hart Crane ishte nje femije i trazuar. Filloi te shkruante vargje qysh ne adoleshencen e njome. Asnjehere nuk shkoi ne universitet mengithate lexonte shume, duke u zhytur ne veprat e dramaturgeve dhe poeteve elizabetiane - Shakespeare, Marlowe, Donne. Nga poetet franceze te shekullit te 19-te Vildrak, Laforgue, Rimbaud. Babai e dekurajonte. Nuk mund te jetonte si poet, por Hart Crane ndoqi pasionin.

Ne New York Crane shoqerohet me figura te rendesishme letrare si Allen Tate, Katherine Anne Porter, E.E. Cummings. Por Crane pinte shume dhe nuk formonte dot miqesi per te qene. Ishte admirues i T.S. Eliot dhe ne vargjet e tij kombinoi influencat letrare europiane dhe vargjet tradicionale me nje ndjeshmeri amerikane prej Walt Whitman-i. Vepra e tij kryesore, nje liber i plote i titulluar The Bridge, shpreh me tone te forte vizionin e rendesise historike dhe shpirterore te Shteteve te Bashkuara.

Poets.org

To Brooklyn Bridge
by Hart Crane

How many dawns, chill from his rippling rest
The seagull's wings shall dip and pivot him,
Shedding white rings of tumult, building high
Over the chained bay waters Liberty--

Then, with inviolate curve, forsake our eyes
As apparitional as sails that cross
Some page of figures to be filed away;
--Till elevators drop us from our day . . .

I think of cinemas, panoramic sleights
With multitudes bent toward some flashing scene
Never disclosed, but hastened to again,
Foretold to other eyes on the same screen;

And Thee, across the harbor, silver-paced
As though the sun took step of thee, yet left
Some motion ever unspent in thy stride,--
Implicitly thy freedom staying thee!

Out of some subway scuttle, cell or loft
A bedlamite speeds to thy parapets,
Tilting there momently, shrill shirt ballooning,
A jest falls from the speechless caravan.

Down Wall, from girder into street noon leaks,
A rip-tooth of the sky's acetylene;
All afternoon the cloud-flown derricks turn . . .
Thy cables breathe the North Atlantic still.

And obscure as that heaven of the Jews,
Thy guerdon . . . Accolade thou dost bestow
Of anonymity time cannot raise:
Vibrant reprieve and pardon thou dost show.

O harp and altar, of the fury fused,
(How could mere toil align thy choiring strings!)
Terrific threshold of the prophet's pledge,
Prayer of pariah, and the lover's cry,--

Again the traffic lights that skim thy swift
Unfractioned idiom, immaculate sigh of stars,
Beading thy path--condense eternity:
And we have seen night lifted in thine arms.

Under thy shadow by the piers I waited;
Only in darkness is thy shadow clear.
The City's fiery parcels all undone,
Already snow submerges an iron year . . .

O Sleepless as the river under thee,
Vaulting the sea, the prairies' dreaming sod,
Unto us lowliest sometime sweep, descend
And of the curveship lend a myth to God.

2 Komente

Po, meqe une jam

kukulla e tmerrshme e endrrave te mia, me tere kete

do t'ju pasuroj.

Hart Crane.

... dhe gëlldum ! ne det.

__________

Blendi, siç mund ta kesh vene re dhe ti, llomotitja jone (nga pergjigjet e stershumta qe gjeta ketu) eshte per mua nder gjerat me te pakuptueshme. Madje me vjen plasja sepse tani vone kam zbuluar kyçin e universit, dhe madje e kam gjetur fare vetem, pa me ndihmuar askush, nje dite ndersa po ecja ne nje udhe fushe qe lidh dy fshatra. E gjeta pertoke, te shkruar poshte nje guri te rrumbullaket qe kishte zene nje fole po aq te rrumbullaket. Dhe hieroglifet thoshin kete :

ATY KU KA ZBRAZETI, DUHET MBUSHJE.  

___________

Do te doja t'i pershendes te lartet e kesaj bote me nja dy-tre rreshta te nje allosoj qe quhet Jack Kerouac.

"Per mua, te vetmit njerez te vertete jane te çmendurit, ata qe jane te çmendur nga deshira per te jetuar, nga deshira per te folur, per te qene te shpetuar, te çmendur nga deshira per gjithçka njekohesisht, ata qe nuk iu hapet goja kurre per gjume dhe qe nuk thone asnjehere banalitete, por qe digjen, digjen, si fishekzjarre qe shperthejne si merimanga ne yje, dhe ku ne qendren e tyre mund te shihet ndriçimi blu qe pelcet dhe te gjithe ia bejne "Uaaaaaaa !"

... mami, do te shtoja une.

____________

Badabum, badabum.

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).