Ky tregim eshte shkeputur nga vellimi me tregime i autorit te madh meksikan, JUAN RULFO (1917-1986). Vellimi titullohet "El Llano en llamas", dhe ne shqip "Thuaju te mos me vrasin", botuar nga Tirana Times, 2009.

Tregimi mban te njejtin titull, "Thuaju te mos me vrasin". Nder tregimet me te bukur te vellimit, megjithese te shtatembedhjete tregimet jane skalitje te verteta nga jeta e Meksikes fshatare te viteve 20, te shkaterruar dhe copetuar nga revolucionet dhe kryengritjet.

Lexim te kendshem.

27 Komente

hurbi, me leje, a me lejohet ta vargezoj ket tregimin? Nuk me ngel hatëri nëse jo.copë.

smiley

Mund ta besh ç'te duash, kete tregimin. Edhe perralle per femije. Une s'mund te ndal askend ketu e 6 000 km larg.

Nese te zbavit kjo qe te humbasesh kohen tende duke vargezuar punet e te tjereve, e perse jo ? Mullerin, psh, e qave fare. Prandaj dhe Nobeli shkon tutje-tehu e s'ndalet gjekundi neper Skiperi. Madje, me e forta eshte se nobelistja e re, apo ata qe merren me te ne Gjermani, as qe denjon t'iu ktheje pergjigje Skipetareve per veprat e veta, merre me mend sa te forte jemi, per kesi vargezimesh. Lum planeti qe na ka.

E nejse, do dal pak me poshte tani e te flas pak per kete burrin, ashtu siç di vete, si i madh, pa ia marre doren kurrkujt.

Tungatjeta, fh. Mbulohu mire se ishte shume ftohte jashte. 

Mire mer hurb, mire, e lashe. Thjesht desha te them qe e lexova me menyren time, e thashe pale a e ka lexu tjeterkush keshtu smiley

PS. Per zotin, ben qamet ftohte, dhe barnaveket nen xhinse, po me bejne te dukem alamet çuni smiley

Hurbinek...Shqipja jote eshte e re e tejet novatore..Ti perkthen me shume rregulla..Je preçiz por te mungon krijimi .Me sa duket te penalizon te qenit ingenier.Shqipja jote ka belin e nje njezet vjeçareje ,por i mungon klasi i gruas se pjekur....

Shqipja jote ka belin e nje njezet vjeçareje ,por i mungon klasi i gruas se pjekur....

Ke than nji llaf sa per gjasht muj qe s je duk kneja. Hik tash dhe duku kah qershori smiley

 

"El Llano en llamas" - Fusha e perflakur (a dicka e tille.)

Ndersa titulli origjinal i tregimit eshte "¡Diles que no me maten!"

Ndersa per kohet e foljeve, u mesuam pa disclaimer smiley.

Lo echó encima del burro. Lo apretaló bien apretado al aparejo para que no se fuese a caer por el camino. Le metió su cabeza dentro de un costal para que no diera mala impresión. Y luego le hizo pelos al burro y se fueron, arrebiatados, de prisa, para llegar a Palo de Venado todavía con tiempo para arreglar el velorio del difunto.

T lumt mendja dhe dora.

Ne disa vende me duket sikur enkas perkthimi ilustron ca rregulla gramatikore  dhe vetvetiu ndalem ti kuptoj. Psh :

pasiqë në prill vrapoja tashmë në mal

shkoja të humbisja nëpër shkurre dhe t’i kaloja ditët duke ngrënë lëpjeta.

Sepse ishte aty që ai po shkonte. Drejt vdekjes. Ia kishin thënë troç.

 

 

 

Sepse ishte aty që ai po shkonte. Drejt vdekjes. Ia kishin thënë troç.

spiritus, nuk e di si eshte versioni francez prej te cilit e ka perkthyer Hurbi.  Ne spanjisht eshte:

Porque a eso iba. A morir. Se lo dijeron.

Mund t'i kishte rene pak me shkurt: Sepse drejt saj po shkonte, drejt vdekjes.

 

PS: Flm Hurb per prurjen.

Nuk di si eshte origjinali, Monde. Por ndjej qe nuk me tingellon mire dhe me konfuzon. Ti e ndjen kete ne disa fjali? Ndoshta me vrasin syrin ngaqe Hurbi sjell novacione.Ndoshta.

Pak rendesi ka origjinali, se nuk eshte perkthyer nga spanjishtja.  Mua me "vret" ca koha e foljeve, por u mesova lol. 

Gjithesesi jam kurioze per versionin ne frengjisht, qe mund te shpjegoje ca perzgjedhje te perkthyesit smiley.

Monda, "El Llano en llamas" nuk eshte fusha e perflakur por eshte emri i katundit apo i krahines, psh : Kanina ne flake. Ose Novoberdha ne flake.

Me nje fjale, eshte nje katund i madh, shume i madh, se jemi ne Meksike o Monda, atje jetojne plot njerez, dhe ky katundi, gjate kryengritjes se cristeros (partizanet e Kristaqit) qe djegur e bere shkrumb nga rebelet, kot per sport. Ti e di, Meksikanet s'ta pertojne ne pune dhune. 

OK. Spiritus, forma qe perdor nganjehere, e qe te turbullon pak, ka, nqs e ve re mire, nje mbishtese theksimi. Me shkoqur :

Sepse drejt saj po shkonte.

Sepse ishte aty qe ai po shkonte. 

Nuk e di per ju, por per mua, per veshet dhe kuptimin tim, fjalia e dyte permban nje perforcim qe vjen nga toni : theksi ne fjaline time bie mbi ATY. Mendo nje kurbe, parabole me kulm siper. Fjalia niset ngadale "sepse ishte", dhe kulmi eshte "aty", dhe pastaj bie pak ne "qe ai po shkonte".

Provoje kete pune me fjaline e Mondes. Ndiqe intonacionin e shqiptimit, lexoje me ze te larte aty ku je. A mundesh ti te japesh nje theks gjekundi ? Jo. Fjalia "Sepse drejt saj po shkonte", eshte gati neutrale, drejtvizore.

Te pakten keshtu e lexoj une, kur hyj ne nje veper apo tregim, apo ritem.

Nese e vini re, pjesa ka shume ritem, eshte njeri qe po i del shpirti edhe figurativisht apo edhe fizikisht, se pas pak do ta dengin ne plumba.

Kush e njeh Rulfon, duhet ta dije se ai ka qene nje shkrimtar pothuaj GOJOR. Tregimet e tij, vetem 17 cope, gjate gjithe jetes se tij, qe jane ne kete vellim, jane gati si te rrefyera ne nje ode miqsh, pa lajle-lule, troç, cope, shqeto, per se gjalli. Rulfo ka pasur nje jete shume te veshtire dhe nuk eshte bere shkrimtar neper akademira, por e ka bere vuajtja : jetim, babain te vrare qekur ky ishte 5 vjeç, pikerisht nga rebele, nena vdes jo shume vite me vone, ky rritet nga jetimorja ne jetimore. Gjyshin ia kane varur ne nje shtylle, pasi ia kane shkulur gishtat e medhenj. Rulfo eshte bir i vuajtjes, aq me teper qe Meksika prodhonte kesi vuajtjesh ne mase, te pakten asokohe.

Po te lexoni tregimet, gjithçka eshte aty : djegie, plaçkitje, hasmerira, hakmarrje, perdhunime, inceste, dhuna gjithandej. Dhe e tere kjo, ne nje dekor te thate, dhe i kuq qe s'behet asgje, qe e djeg dielli e qe e rrah era, e ku s'bie asnje pike shi.

Keto jane tregime te shkruara me gjak, prandaj Rulfo ka mbetur ne historine e letersise boterore si nje legjende, pa sterhollime e pa zbukurime : ka shkruar 17 tregime, 1 novele, dhe 1 roman. Dhe fullstop pastaj. Kaq. Deri ne vdekje.

Per me gjate, s'kam ç'tju them me, kush do, lexon. Kush s'do, s'lexon. Shume shume mire. Kush ia hedh shokut, ia hedh vetes, i thone fjales.

Ndoshta Hurb, megjithese psh perkthimi "zyrtar" ne anglisht i vellimit eshte "The burning plain and other stories." 

Nejse, se s'eshte ndonje qamet i madh.  Gjithesesi po pate mundesi nje link te versionit francez, do ta dija per flm smiley.

Perkthimi i asaj fjalie ishte thjesht sygjerim.  Megjithate per ritem, sepse s'qendron si fjali me vete, dhe duke pasur parasysh edhe versionin spanjisht: Porque a eso ... a morir, perkon me ritmin e origjinalit. 

Kaq i dashur, edhe sheqerojse smiley.

Po çfare linku do, o Monda ? U be deti kos ketej nga Franca ? Eshte nen te drejta autori miku, vetem une e thyej ligjin dhe sjell ketu tregime te plota, se ne France njeçike me ngadale. Eshte perkthyer nga libri, me nje fjale, kam vajtur ne librari, paf-puf parate ne dore, dhe kam dale.

"Llano ne flake" eshte nje tregim i veçante i ketij vellimi, dhe aty miku na shpjegon se çfare eshte Llano e pse eshte Llano. Per kureshtje, meqe i ke qejf meksikanet, Llano eshte njefare lokaliteti yne i qemotit, me nje fjale nje katund me i madh se shoket, dhe si pune kryeqendre.

Tani tjeter pune pastaj qe emri Llano mund te kete ardhur nga fusha apo pllaja. Se edhe Dibranet kane Fushekuqe, por ama eshte katund kjo, e jo fushe per fushe.

Nuk ka problem si eshte ne spanjisht. Une kam hyre ne tregim, dmth gjate perkthimit kam qene me ate plakun perkrah, dhe kur vjen puna qe flitet per vdekjen, me ka ardhur menjehere ne koke qe duhet theksuar "aty" po shkohet, aty, ske nga shkon qerrata. I tille ka qene perjetimi shqiptar i imi. Sepse ironi e fatit, edhe mua me kane vrare dike keshtu, me dy yllkuq anash, bregut te Drinit, dhe e kane takuar njerezia ne rruge, me duar te lidhura, e me koken poshte duke menduar per fatin qe e priste. Ketu nderhyn dhe ndjesia e perkthyesit, se varet çfare lloj imazhesh i vijne ne koke kur perkthen. 

OK, Hurbinek, flm per shpjegimet. Po, tregimi ndihet qe ka ritem, nje lloj nxitimi diktuar nga pamjaftueshmeria e kohes dhe prania e  vdekjes. Lidhur me fjalite qe kam cituar dhe ndonje tjeter me sa po kuptoj, ty te intereson ana stilistikore, ritmi. Mua me intereson ana kuptimore. Stili, ritmi, forma jane ne sherbim te permbajtjes. Kjo nuk do te thote se jam i pandjeshem ndaj stilit.Perkundrazi. Problemi eshte qe forma te vihet ne sherbim te permbajtjes.

Nejse.

Tani me ben pershtypje fakti qe ti nenevizon jeten e Rulfo, peripecite, vuajtjet, jeta e ashper etj. Keto pse duhen thene? Sepse sipas teje kane ndikuar ne stilin e te shkruarit. Po te jete keshtu nuk thone kot se stili eshte njeriu.

Kuptohet qe ne shume raste jeta e shkrimtarit perben "lenden e pare" te letersise te shkruar prej tij. Kjo gjithsesi nuk eshte absolute. Te Mjeret psh ka ndonje lidhje te drejperdrejte me jeten e Hygo? ke ndonje info?

Spiritus, ajo "tashme", eshte shqip dhe tregon perparesi ne kohe. E kisha bere tashme (dmth, e kisha bere me pare, kishte mbaruar). Edhe aty, ai po sakteson kohen, duke thene qe ne "prill kisha dale tashme ne mal", duke vrapuar andej-kendej, dmth duke iu ikur sa lart e poshte atyre ushtareve te qeverise. Eshte krejt shqip, dhe nuk shoh pse perben problem.

E permenda jeten e Rulfos sepse vete parathenia e vellimit eshte shkruar nga nobelisti francez Le Clézio. Mbase mund te duket nobelist i vogel ky, por prape nobelist eshte. Dhe ai e njeh pak me mire Meksiken, se ka ndenjur atje me vite. Dhe thote se Rulfo ka nje rrefim gojor, si nje lloj deshmie, psh : çfare ke pare, o Rulfo, ne katundin tend ? Dhe Rulfo merr fjalen : ah bre burra, kam pare kete dhe ate, e keshtu e ashtu.

Dhe tani, zhvendose tani kete gojoren ketu me lart ne shkrimoren e librit. Me nje fjale, zere se libri eshte nje kopjim i sakte i nje interviste ne magnetofon. Me kupton ? Nuk eshte shkrim per shkrim, ne kuptimin e akademizmave, eshte puro kallzim historish ne nje ode burrash, e po qajne hallet e katundit.

Per Hugo, posi jo : Hugo ka qene nje nder njerezit me te medhenj te Frances dhe mbase me humanisti i saj. "Te mjeret" nuk ka dale keshtu kot. Kur ka plasur revolucioni i 1848, (te kujtohet Mariusi ?), ky burri pati zgjedhur kampin e te shtypurve. Ne fillim njeçike si me veshtiresi, por pastaj u be republikan i madh. Ne dallim nga Balzaku qe ka qene nje trap konservator, anti-revolucionar. Madje grindeshin keta te dy, kur iu vinte ne shteg, jo shpesh, se Balzakun e griu gangrena, e nxiu fare.

Nje vajze i ka vdekur Hugos, ne moshe te njome, nuk e di vallahi, mbase nja 10 vjeçe apo 12, nejse. Leopoldina. Edhe kjo vdekja e ka rrafshuar fare Hugon e shkrete. Ja psh, ketu mund te kete marre nisje Kozeta e vockel leckamane. E kam fjalen, ka qene nje njeri shpirtdhembshur. Dhe shume i dhene pas grave. E tmerrshme, ka qene nje bandill qe te kepuste. E keshtu puna. Muhabet po bejme. 

per muhbat po vazhdoj. Qe Hy/ugo ishte humanist e me shpirt perparimtar kjo dihet. Por ky shoku nuk kishte dale e as kishte jetuar gjirizeve te Parisit .Ishte biri i nje gjenerali, bonapartist, deputet  dhe provoi ca vite mergimi. Humanizmi i tij dhe denoncimi varferise , pra, nuk ka lidhje me jeten e tij biografike. Eshte tjeter gje formimi kulturor, orientimi politik etj. Pranadaj ta solla si shembull.

Nuk eshte jeta personale ajo qe prodhon stilin e shkrimtarit.

 

nuk e di pse e ndjeva qysh tek faraza e pare se vdekja i eshte e pashmangshme. e them kete megjithese autori mundohet me poshte ta rruaj per ne fund kete ritual. po ritual. e ditura se cfare do ndjek mbas pushkatimit, ne disa momente te ben te besosh se behet fjale per ritual. tregimi i shkurter nuk mund ta vonoje pushkatimin. por edhe i gjate nuk ngre me teper se nje pushkatim e gjysem. 

Zana,

Me ngacmove nje refleksion. Falemnderit. Idene time do ta shpreh fillimisht cope, dhe pastaj njefare ftillimi.

LEXUESI SHQIPTAR DUHET TA NDAJE MENDJEN NJEHERE E MIRE SE GJEJA E SHKRUAR NUK ESHTE GJEJA E FOLUR.

Le te mendojme se jemi atje, ne Meksike, ne fshatin ku po ndodh ngjarja. Kemi nje baba dhe nje bir. Pyetje : ne çfare "gjuhe" (langage dhe jo langue) flet nje baba i rendomte me te birin e vet ? Me siguri qe ne zhargon. Aq me teper qe jane fshatare.

Krejt njelloj si nje baba shqiptar me te birin. Nuk flasin ne gjuhe letrare, por ne zhargon. MIREPO, a mundet shkrimtari, nese pretendon te rrije brenda gjuhes letrare, dhe brenda synimit te tij per nje lexues anembane vendit te vet, te shkruaje ne zhargon fshataresh ? Pergjigja eshte JO.

E para e punes, sepse Shqiperia ka nje edukate jakobiniste te gjuhes, dmth te centralizuar. Gjuha e shkruar DUHET te jete ajo letrare dhe asgje tjeter.

E keshtu, jemi te detyruar, madje per te miren e gjithkujt (sepse nje liber nuk shkruhet per katundin e vet) qe te shkruhet letrarisht, dhe pa ngrene asnje fjale. Kur plaku i thote te birit : "shko, shko thuaju", si mendojme ne, se vertet nje plak i thote te birit keshtu ? Jo, nje plak shqiptar i thote te birit keshtu :

(po te jete nga vlora) : E ore ti, shko e thuaji kolonelit te me liroje se i ... tëmë.

(po te jete nga Kukesi) : Shko biri i babes, shko thuja nji fjal' t'mire atij trapit.

Pyetje : nga djallin do t'ia mbajme ne nese duam te bejme pak letersi ? Te zbavitemi ne kesi budalliqesh ? Jo.

Fjalet shkruhen me rregull, me shenja pikesimi, me ngritje apo ulje zeri qe tregojne nje nivel te kenaqshem gjuhe, dhe pa i gjymtuar fjalite e as ngrene fjalet.

Me nje fjale, fakti qe ty te duket paksa ashtu e keshtu, eshte krejt normal sepse na duhet goxha pune per t'u ndare nga STILI (ô combien rrumpalle !) i shkrimeve te deritanishme. Pavaresisht se mund te te vrase veshin. Nuk eshte faji i shkrimit, por i veshit. Duhet bere perpjekje te medha per te qene lexues dhe per te kuptuar me ne fund se nje liber ka veçori krejt te tjera nga nje gallate me kusherinjte ne nje dasem.

Shkurt fjala, duhet ushtrim, pune, lexim, ne gjuhe te huaj, papushim, te shihet pse italiani shkruan italisht letrare dhe pse francezi frengjishte letrare, etj.

Perveç atyre veprave qe jane ndertuar ne gjuhe dialektore, apo qe kane ca personazhe te cilet kane nje funksion te percaktuar ne liber si perfaqesues te nje grupi (psh gjuhe burgaxhiu, gjuhe çunaku - Holden Caulfield, etj), te tjerat jane te shkruara ne gjuhe pastertisht letrare. Dhe duam apo s'duam ne, duhet me patjeter qe kete gjuhe letrare ta bejme tonen, qofte dhe vetem ne te shkruar. Nese ne flasim ndryshe ne shtepi dhe lexojme ndryshe, me e pakta qe mund te kerkoje shkrimtari apo perkthyesi eshte kjo : mos u habisni, eshte krejt normale, JU JENI DUKE LEXUAR NJE LIBER.

Salut.

@Hurbi,

ke dy paragrafe ketu qe kundershtojne pak njeri tjetrin:

"Krejt njelloj si nje baba shqiptar me te birin. Nuk flasin ne gjuhe letrare, por ne zhargon. MIREPO, a mundet shkrimtari, nese pretendon te rrije brenda gjuhes letrare, dhe brenda synimit te tij per nje lexues anembane vendit te vet, te shkruaje ne zhargon fshataresh ? Pergjigja eshte JO."

dhe

"....apo qe kane ca personazhe te cilet kane nje funksion te percaktuar ne liber si perfaqesues te nje grupi (psh gjuhe burgaxhiu, gjuhe çunaku - Holden Caulfield, etj),...."

 

Pra autori flet ne gjuhe letrare gjate gjithe vepres ( gjuhe qe e karakterizon autorin dhe perben ate qe quhet stil i tij) ndersa personazhet flasim me gjuhen e tyre. E kam fjalen per personazhet kryesore te veprave ata qe autori do ti individualizoje dhe "vizatoje" me hollesira. Per kete aresye ne analizat e veprave letrare, gjuha e personazheve eshte nje objekt i vecante.

Dhe po, plaku nga Vlora flet labce ndersa malsori, flet gegerish kur jane personazhe kryesore te nje vepre dhe po ashtu perkthehen, ne dialekt ( pra perkthyesi perpiqet ti shkoje sa me afer). Ka personazhe psh qe flasin me
"th" jane thuthuqe, ose mund te flasin nje game te caktuar fjalesh ne nje menyre te caktuar.

Ndersa per pjesen kur shkruan autori, jam dakort me ty, ajo shkruhet ne gjuhen strikte letrare ( ose strikt dialekt).

Per tregimin:

Perkthimi mu duk i mire ( me nje te lexuar) do i rikthehem perseri per te dhene nje mendim me te thelle. Tregimi eshte ashtu sic ke thene dhe ti me siper i ashper dhe i thate. Ndihet ritmi i nxituar ( sikur do ti iki vdekjes) dhe nje sere cilesirash te tjera te letersise se atyre trevave.

 

 

E thashe me lart, Izabel : letersia quhet letersi sepse ka ne rrenje fjale "leter", qe nuk eshte letra shqipe por germa latinishte. Letersia eshte germe. Dhe germa ka rregulla te tjera nga broçkullitjet tona 24h/24.

Autori shkruan ne gjuhe letrare. Pike. Pavaresisht se perdor fjale dialektore. Fjale dialektore eshte psh kurt, derdençke, apo stafidhe. Por ama, fjala "kemka" e korçareve nuk eshte fjale dialektore por eshte shqiptim krahinor. Kemba behet kemke. Dhe tani, nqs perkthyesi eshte korçar, ai nuk do t'ia rrase me top duke shkruar : "te mardhin kemkat ?". Sepse nuk eshte gjuha e korçarit ne te cilen po shkruhet por eshte gjuha e shqiptarit. Dhe shqiptari ka KEMBE.

Kjo "kemka" perdoret vetem kur personazhi i romanit eshte vertet korçar, dhe autori deshiron ta THEKSOJE mire kete pike. Perndryshe, kembe dhe s'e luan topi.

Keto budalliqet e ngaterreses mes te folures llapaskup tironçe dhe gjuhes letrare te librare, keto jane pese me hiç. Dhe prandaj bota stivos bibliotekat e ne rrime ende duke u grindur per nje zanore, sepse 3 milione shqiptare do te thote 3 milione gjuhe shqiptare.

Shkurt, KULTURA JONE TEPER E VARFER LETRARE, dmth marredheniet tona teper te varfera me gjene e shkruar kane bere qe ne te kemi ende sot 87 forma te nje fjale : me apostrof, pa apostrof, me ë ne fund, pa ë ne fund, me bisht pa bisht, e budalliqe te tilla.

Izabel, lexuesi shqiptar ka nevoje per nje semundje te perhapur gjeresisht, te pakten ne shtresat e kenduara te qyteterimit europian, qe quhet SEMUNDJA E KALLOVE TE PRAPANICAVE. Po qe se ai nuk vuan nga kjo semundje, atehere kot eshte te futem neper labirinthe koti, se ai do te vazhdoje ne te veten qe do te vazhdoje. 

po te jete ky tregimi qe i jep titullin librit,pra nder me te goditurit,me thuaj 1 arsye se pse duhet blere ky liber...perveç vlerave njohese,e thene ndryshe,reportazhe letrare?

Asnje arsye, Dorian. Libri qarkullon ne Tirane, dhe ju jeni ne Itali. Mos u trahnoni. Nese ju kthen mendja, mund ta bleni ne librarine me te afert ne qytetin ku jeni, ne italisht. Dhe pastaj lexim te kendshem. Dhe gjithashtu, buona notte.

Me pelqeu shume, tregimi dhe kesaj here shume edhe perkthimi. Merci.

 Sa tregim i bukur. Sa u gezua minatori kur i dhane nje cope mineral per ditelindje.

Nga ky liberth me kane pelqyer te gjitha tregimet, po vecoj "Talpa" si vijon:

 

Më kujtohen shumë mirë ato netë. Në fillim, bënim ca zjarr druri rrëshinor. Pastaj, e linim hirin të shuante flakët, dhe atëherë, Natalia dhe unë kërkonim një skutë të errët, mënjanë dritës së qiellit. Shkonim kështu të kërkonim një strehë në vetminë e fushës, larg syve të Tanilos dhe të padukshëm në terr. Dhe kjo vetmi na shtynte drejt njëri-tjetrit. Mua, ajo më sillte Natalian në krahë, dhe për Natalian, kjo ishte një mbështetje. E ndjeja Natalian tek lëshohej : ajo harronte mjaft gjëra dhe, pak më vonë, e zinte gjumi, trupin të shtrirë në një lehtësim të madh.Dheu mbi të cilin flinim ishte gjithmonë i ngrohtë. Dhe mishi i Natalias, i gruas së vëllait tim Tanilo, nxehej shpejt me ngrohtësinë e dheut. Pastaj, këto dy ngrohtësi të bashkuara bëheshin përvëluese dhe na rizgjonin. Atëherë, duart e mia e shtrëngonin ; ato shkonin dhe vinin mbi këtë lloj prushi ; në fillim, ngadalë, por pastaj, ato e shtrëngonin njëlloj sikur të donin të nxirrnin që andej dhe pikën e fundit të gjakut. Çdo herë ishte njëlloj, natë pas nate, deri kur nata e ftohtë e agimit shuante zjarrin e trupave tanë. Ja çka bënim në buzë të udhës, Natalia dhe unë, kur e kemi çuar Tanilon në Talpa që Virgjëresha ta shërojë.

Eshte vertet shume i bukur. "Na e kane dhene token", edhe ky eshte shume i bukur. Kurse mbyllja e "Ngaqe jemi teper te varfer", eshte e mrekullueshme. Vajza e vogel qe qan buze lumit te sterkequr, lopa qe ia ka marre lumi, e qe do te beje qe edhe kjo, si te dyja motrat, do te perfundoje diku e perdale, nga varferia. Shume prekese.

C'eshte e verteta, ajo qe ndodh me Rulfon, eshte kjo : rast i rralle qe te lexosh 17 tregime nga nje autor dhe te te mbeten ne mendje te gjitha. Sepse shpesh lexojme vellime tregimesh, ca jane me te mire e ca me pak, por historite e ketij te ngulen ne mendje, histori teper te forta. Dhe ajo ç'kam vene re, eshte se po t'iu ndryshosh emrat njerezve dhe vendeve, mund te ishte fare mire duke shkruar per nje realitet shqiptar. Shkurt, nje veper universale.

Romani i tij "Pedro Paramo" eshte nje perle e letersise latinoamerikane, madje eshte bibla e "realizmit magjik", aty ku kane mesuar te gjithe, Marquez e kompani. Jane lexime qe te shenojne per nje kohe te gjate. Nuk me ka ndodhur te lexoj nje roman aq te shkurter, as 65 faqe format word, ku te jene thene te gjitha.

E tere letersia eshte aty, e perqendruar ne maksimum, asnje fjale teper, asnje fjale mangut.

Rulfo, sipas deshmive te miqve te tij, nuk e kishte ndalur te shkruarit, por fatkeqesisht, i ka djegur te gjitha. Dhe perfundimi eshte se vepra e tij permblidhet ne nje roman, nje novele (Gjeli i arte) dhe 17 tregime. Ka dhe ca skenare filmash, te prodhuar nga TV meksikan, madje ca filma jane bere dhe mbi bazen e ketyre tregimeve, mos gabofsha dhe vete "Talpa". Salut.

Flm Hurbi per prurjen dhe perkthimin. Tregim i bukur.

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).