Në rrjedhë  të kohërave, prej shekullit të dytë, kur del për herë të parë në mënyrë të dëshmuar emri i albanëve (“Albanoi”) dhe i vendit të tyre (“Albanon”), deri në epokën moderne, etnonimi i shqiptarëve, në të dyja format, të brendshme e të jashtme, ka njohur ndryshime. Për një kohë të gjatë studiuesit janë treguar të vëmendshëm kryesisht për anën formale-gjuhësore të zhvillimit historik të emrit etnik të shqiptarëve: albanë, arbanë, arbënë, arbër, arbëreshë, arvanitë, deri te shqiptarë. Studimi i prof. Bardhyl Demirajt, me titullin lakonik “Shqiptar”, botuar këto ditë nga shtëpia botuese “Naimi”, i paraqitet lexuesit si një monografi shkencore.

 

Ai e sheh këtë çështje në një mënyrë tjetër, jo vetëm origjinale, por edhe paradigmatike. Origjinale sepse pyetja që shtron studiuesi përmes kësaj vepre është nëse ndryshimi gjuhësor i këtij etnonimi ruan në përmbajtjen e vet edhe gjurmën e ndikimit të përbërëseve të tjerë të identitetit kombëtar, sidomos të ndikimit të besimeve dhe qytetërimeve të mëdha perandorake me të cilat bota shqiptare ka pasur prekje historike dhe fqinjësore. Paradigmatike, sepse në këtë studim paraqiten, sistemohen e shqyrtohen argumente të disa rendeve: historike, arkivistike, etnologjike, gjuhësore, fetare dhe të disiplinave të tjera, në funksion të certifikimit të rrugës së mjegullt nëpër të cilin ka kaluar emri i shqiptarëve, duke ndryshuar formën gjuhësore brenda së njëjtës leksemë, ose duke u shprehur gjuhësisht në fjalë-rrënjë tjetër; si dhe duke i vlerësuar këto ndryshime në kushtëzim përmbajtjesor me shfaqjen e faktorëve të rinj historikë ndikues jo vetëm në shfaqje, por dhe në kodin e identitetit të bashkësisë. “Shqiptarët” është konceptuar e botuar në dy gjuhë, shqip dhe anglisht. (Gazeta Shqip)

23 Komente

si dhe duke i vlerësuar këto ndryshime në kushtëzim përmbajtjesor me shfaqjen e faktorëve të rinj historikë ndikues jo vetëm në shfaqje, por dhe në kodin e identitetit të bashkësisë.

Domethene, une flitkam ne proze dhe nuk e ditkam hic?

caucasian albanias, nuk ka te beje fare me shqiptaret dhe shqiperine. eshte dicka tjeter. S'kane as gjuhen tone dhe asnje gje tjeter te perbashket. jane komplet rrace tjeter.

teorite serbe i pelqejne keto ''ngjasime ''. Asnje gje te perbashket s'ka atje....

Lexojeni me kujdes deri ne fund, eshte vetem nje perqasje emri. emri albani, eshte i perhapur edhe ne shume vende te europes. kjo s'do te thote qe ka lidhje me shqiperine.

Edhe une Gazmend kam degjuar (nuk e mbaj mend se ku) se ekzistojne disa fshatra ne kufirin midis Armenise dhe Azerbajxhanit qe flasin nje shqipe te vjeter. Nuk e di se sa e verte eshte kjo, ndonje qe ka me shume info le te thote dicka.

Eshte ne Ukrahine nje rajon(fatkeqesisht nuk  e mbaj mend emrin) .Jane shqipetar , madje kane traditat si nga zona e Rrajces se Librazhdit  dhe Pogradeci , veshjet , gatimin dhe dasmat ruajne akoma ato te vjetrat ,madje dhe gjuhen  e kane nje shqipe te vjeter . Ky eshte inf i sigurt pasi para 1 ose 2 vjetesh eshte dhene ne nje  emsion ne Top -Channel .

 

Ne Azerbajxhan mund te gjesh fragmente ngjashmerie me vendin tone, por nuk besoj se mund te ngresh nje argument te qendrueshem ne lidhje me ceshtjen. Gjuha e azereve eshte dialekt i turqishtes.

 sidomos të ndikimit të besimeve dhe qytetërimeve të mëdha perandorake me të cilat bota shqiptare ka pasur prekje historike dhe fqinjësore. 

 

Kafr, a mendon zotnia e juej qe do kemi nje debat  ketu midis variantit te Cabejt dhe variantit te Kapllan Resulit per origjinen e fjales "shqiptar" ? 

P.S.

alisat. Nqs e ke lexu librin, a mund te na thuash cilin variant perkrah autori i librit per fjalen "shqiptar" ? 

 Mos i ngatërroni Albanet e Kaukazit me shqiptaret e Ukrahines. Jane dy gjera te ndryshme.
Albanet e Kaukazit nuk kane gje te perbashket me ne. Per me teper jane perdorur per te na nxjerre si te ardhur ne trojet tona prej Kaukazit.

Shume e vertete kjo qe thote trimi. Lidhja midis shqiptareve dhe albaneve te kaukazit eshte trumpetuar para se gjithash prej serbeve. Vini re albanet e kaukazit kane qene atje shekuj para Krishtit (B.C.), dhe sipas serbeve, meqe njiheshin si luftetare (si afganet), turqit i morren ne mesdhe per te luftuar ne Itali. Si shperblim atyre iu ofrua te rrinin nga ana tjeter e detit - ne Shqiperine e sotme. Pra, sipas serbeve, ndonese e vertete se sllavet jane te ardhur ne Ballkan aty rrotull shekullit te 7-te, shqiptaret kane ardhe me vone dhe madje u kane sherbyer turqve ne vazhdim. Nuk e di se cfare ka provuar tamam Bardhyl Demiraj, por ne se ka provuar lidhjen gjuhesore midis shqiptareve dhe albaneve te kaukazit, atehere hipoteza e origjines shqiptare prej ilireve bie poshte automatikisht.

atehere hipoteza e origjines shqiptare prej ilireve bie poshte automatikisht.

 

Ose, ose mund te jete pikenisje e nje teorie akoma me fantastike se pellazet (shqiptaret si une e ti )-njerezit e pare te bardhe. smiley

Mund te jete pikenisje e nje teorie qe thote se iliret shtriheshin deri ne Kaukaz! smiley

 kur arianet prej nga dalin gjermanet kane ardhur nga india, pse te mos vinin dhe shqiptaret prej kaukazit. siç duket europa duhet te kete qene bosh nga njerezit sipas shkencetareve, ka pasur veç arinj dhe ujq e tek tuk ndonje luan pylli. lol

Veç kësaj, nëse më lejoni këtu një hapje kllapash, Mesrop, i cili ka krijuar në fillim të shekullit të V-të alfabetet gjeorgjiane dhe armeniane – ndërkohë që këto dy gjuhë nuk kanë as lidhjen më të vogël ndërmjet tyre –, duhet të ishte një gjuhëtar gjenial. Alfabeti i tij gjeorgjian është tërësisht fonemik. Por nuk mund të thuhet po aq për alfabetet kaukaziane të krijuara nga gjuhëtarët sovjetikë. Madje thuhet gjithashtu se Mesrop mund të ketë shpikur dhe një alfabet për gjuhën shqipe të Kaukazit ; por fatkeqësisht, nuk ka mbetur asnjë gjurmë nga kjo.

_________

Shkeputur nga X liber te Y autor.

e ka gabim ky autori Y, se kane mbet tekste te tyre  qe edhe jane deshifruar. Natyrisht s'ka asnje lidhje me Shqipen, dhe  nuk ka Shqipe te Kaukazit, por gjuhe Albane te kaukazit. 

Duhet te jete ndonje liber i shkruar para vitit 96 se atehere jane zbuluar tekstet e Albaneve, (date e sapoverifikuar ne wikipedia, shpresoj mos ta kene gabim smiley)

Enj,

Ne lidhje me emertesen "shqip", nderhyrja jote eshte e sakte.

Ne lidhje me tekstet albanisht qe do te kishin shpetuar ende deri me sot, kjo eshte e pasakte. Te vetmet gjera qe kane shpetuar nga ajo kohe, jane ca mbishkrime (rrasa dhe gjera te tilla, por fare pak ama).

Le te shkojne gjuhetaret tane dhe t'i marrin ato pak fjale, Armenia nuk eshte larg, nje vrap pele stil gomari, dhe ja ku u krye puna, mbaroi misteri.

Perfundimisht, dy gjera duhen mbajtur mend :

- Per te pare ç'rrenje ka nje gjuhe, shikohen fjalet me te hershme qe jane emrat dhe jo foljet, emra qe pershkruajne lidhje familjare dhe pershkrime mjedisi :

nane, babe, moter, vella, femije, djale, cuce (çike, vajze, goce, çupe), mal, det, fushe, buke, uje, gurre, krua, etj. etj.

- Dhe duhen pare nderhyrjet ne vete keto fjale te hershme te fjaleve te huaja, per te pare fqinjesite e vjetra. Nese ne shqipen e sotme ka fjale me origjine latine dhe qe jane fjale te perdorimit te perditshem siç thashe me lart, atehere del se shkembimet me Romen kane qene qe ne kohe te lashta, ose me greket.

Sidoqofte, te jesh i sigurte se do t'i shkruaj ketij Y-it dhe do t'i them si qendron puna.

Interesant.

Pikerisht, studiuesit shqiptare duhet te hyjne ne lidhje me ate gjeorgjianin dhe ate francezin qe i kane deshifruar dhe te marrin fjalet e nxjerra. Dhe aty t'i japin pergjigjen njehere e mire te interesuarve.

Pashe aty fjalen "gim" = shkronje.

Edhe sikur te perngjasonim "gim" me "germe", gjasat jane shume te larta qe fjala jone "germë" te jete pike per pike fjala latine dhe me pas franceze "germe" = fare, kokerr fare.

Shkronja eshte diçka qe mbillet ne leter (une germe) nga ku do te linde fjala. Interesante eshte se greqishtja logos e cila e ka prejardhjen nga folja e vjeter legein do te thote "te korresh", "te mbledhesh".

Dhe kjo ka mbetur deri ne shqip : lexoj = legere = legein (te mbledhesh, te korresh, te kepusesh).

Prandaj dhe ne gjuhen popullore ka mbetur : te mbledhesh shkronjat, ose te mbledhesh germat (te korresh faren e hedhur), te lexosh.

Si punetor krahu qe punoj me gjuhen, nje nder fjalet qe me befason me shume eshte "log".

Logu i burrave. Sidomos ne Gegeri (dhe veçanerisht ne zonat e thella katolike te Tropoje dhe Malesise se Gjakoves matane)

Logu eshte nje kuvend, nje ku+vend, nje-te-gjesh-vendin-e-diçkaje, qe e tere kjo kryhet nepermjet nje logosi (dmth arsyeje, logjike).

Keshtu puna, kjo eshte arsyeja qe shqipja me duket e mrekullueshme per te hulumtuar, pa na u dashur fare te kalojme neper abandonimet, evaluimet, prevalimet, etablimet, e budalliqe te tilla.

Shendet se mbaroi karikatori.

Me befason afersia e dukshme mes log dhe logos.

Gim-in, besoj se e kane marre nga Greqishtja "grama".  Edhe ne njesoj prej andej duhet ta kemi marre  germen, gramatiken, etj. Po pervec gim, me sa duket gjuha e albaneve atje eshte shume e ndryshme nga Shqipja, eshte gjuhe Ibero-kaukasiane, ndersa e jona IE.

Vertet Shqipja me duket edhe mua njesoj e mbrekullueshme per tu hulmutuar, mund te gjesh perla brenda mjafton pak studim dhe mund te  zbulosh te reja per te paret per jeten e tyre besimin etj.

Po te marresh psh ditet e javes: E hene e marte, e merkure e enjte e premte ...

e diel = dita e diellit si ne gjuhet e tjera

e shtune = dita e Saturnit

E enjte ne italishte dmth giovedi = dita e perendise kryesore te latineve,

ne anglisht = thursday dmth dita e zotit te luftes

Enji ose enjti (qe dmth edhe "i fryre" ose "i madh&quotsmiley  duhet te kete qene ose zoti i luftes i protoshqiptareve, ose zoti kryesor. Per Indianet psh Anj eshte zoti i zjarrit

Per Greket e lashte ka nje perendi femer te luftes qe quhet Enyalos.

I bie pra qe Enj te kete qene dicka midis zotit kryesor  zoti i luftes dhe te zjarrit te gjysherve .

Dhe mund te vazhdosh me ditet e tjere -dita e premtes, dita e henes ...

 

Sot Shqipet te cajne veshet me Krishtin e Muhametin  ka qe e dine kuranin permendesh megjithese nuk kemi me shume se 300-400 vjet qe i kemi njojt , ndersa perendite e vjetra kryesore qe kane qene per mijera vjet ( te pakten prej emigrimeve IE) pjese thelbesore e botes sone shpirterore si njeh askush megjithese jetojne gjithnje tek gjuha , mjafton te shkundesh pak pluhurin e shqipes dhe i zbulon 

Me pak deshire dhe pak studim te shqipes mund te gjesh mbrekullira, gjynah qe s'ka me shume studime ne kete fushe, ndonjehere eshte edhe per te ardh keq nga ana tjeter kur shikon shume shqiptare kur humbin kohen e tyre kot me spekullime te pavlere dhe nuk studiojne seriozisht, po nejse ceshtje tjeter.

ditet e javes jane te gjitha prej planeteve te sistemit diellor. katoliket (dhe hebrejt) e europes i kane ndryshuar ca prej tyre prej interesit ose zakonit.

e hehe = Hena (lunae dies)

e marte = Marsi (martis dies)

e merkure = Merkuri (mercoris dies)

e enjte = Jupiteri (jovis dies)

e premte = Venusi (veneris dies)

e shtune = Saturni (saturnus dies)

e djele = Dielli (solis dies)

 

ps: gjithashtu fjala gramatike, vjen prej asaj Gravure (gdhendje) siç po fjala shkrim vjen prej asaj Kruaj ose Gryej. 

si rrenje kane fjalen GURE. aq me teper qe shkrimet me te vjetra i gjejme dhe sot te gdhendura ne gure.

Ah e premte, perendia e dashurise  dhe bukurise dhe planeti i Veneres latine ose Aferdites shqiptare e greke.

Perendia me e afert etimologjikisht me Premen shqiptare eshte   Freyja Gjermanike, njesoj perendi e dashurise dhe bukurise. Ne anglisht prej saj kemi Friday - E premte . Po ashtu kemi edhe fjalen fertilitet.  Eh kujt mund ti shkonte mendja se fertilitet dhe e premte kane te njejten orgjine !

 ai mund te mos ta ket gabim, por duhet pasur parasysh (qe siduket Urbinekut nuk ja preku mendja) se nuk ka lidhje ALFABETI me gjuhen (shumica e shteteve europiane perdorin te njejtin alfabet, e megjithate gjuhet e tyre nuk jane te njejta. ndersa ka qe perdorin alfabete te ndryshme, si serbet dhe kroatet, per te njejten gjuhe). alfabeti nuk eshte veçse nje konvension, ose ujdi. gjuhen shqipe mund ta shkruajme me çfaredo alfabeti, edhe ate kinez. 

bile D'Angely thoshte se alfabeti arab, i perligjej me mire te folmes tone sesa ky latini qe kemi sot (e per te cilin sot jemi krenar pasi na konvenon me mire me rrethanat ku ndodhemi). 

Eh keta Albanet e vuajtur te Kaukazit, dikur ishin popull i madh e kishin shtet te fuqishem, alfabetin shkrim e tyre,  libra etj, ndersa sot jane katandis ne rreth 3000 vete ne nje cep te humbur te Kaukazit, po as atje s'po i len rehat Serbet Greket dhe pellazget e tjere.

 Alban vjen nga fjala IE, Alpe ndaj eshte normale qe ne te gjithe vendet Alpine gjen popuj qe quhen Albane

Fjala Albany-i vjen nga gjuha kelte Vend me kodra ose male.Me ka ren rastesishte nje liber ne dore ketu dhe jepte shpjegimet e emrave.Te fjala Albani=kryeqyteti new york, republika e shqiperis dhe vend me kodra.

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).