shoreriver.jpg

 

Shtëpizat
Për njëra tjetrën strukur
shtëpizat,
të dala boje përkulen,
mërdhasin
me sy të ngulitur në horizont.
Eshtë qielli plot pranverë.
Unë s’druaj
Edhe po të më priret prej hallesh
një brengë.
(Mos ndoshta kjo erë
ma zgjon falisur
për reshje përtëritëse?
Kesh bëhemi fëmi
edhe një herë!)

Zhigu
Ku ra damka e pyjorit
mbeti zhigu sa një sy.
Shul, krenare, krah-hapur
e ruan pisha malore
e përpjetë e shtjellon,
e përpjetë, e përpjetë
gjer te retë.
Por n’përleshje me motet
mplaket lëvorja,
plaset, thyhet, kërcëllohet,
ku ish zhigu më s’dallohet.

Atleti
Në luginën e mavijosur atleti
sy për sy me diellin shigjetohet:
shpirt i gjallë, heshta
në erë flakuron,
me kreshta matet e me qiell.
(O çaste, o jetë,
amshimi kaq i ngushtë na qenka
sa zemrën e djalit të mos e përmbajë?)
(Motet që shkuan, fatzi, a s’po t’u dhimbkan).
Pandore priret heshta me majën teposhtë,
përpëlitet, e mjera, përpëlitet,
por shpejt ngulet në dhè,
dridhet një çast
e pushon.
Lumon mortja.

Në kuminë e tullave
- Baladë -

Shi. Reshje pa pushim
e llafe të pambarim
të pjekësave në kapanon.
Llom,
që ngjet si dyllë
e këmbën ta pengon.
Përtace një re plandosë mbi kodër
një tis për horizont.
Të merret fryma prej tymit të furrës
në kapanon.
Unë tretem në mendime.
Ruzha, flokë-verdha,
bërrylin ma fërkon
me gjiun e thatë.
Sillem, por syrin gacë
vrik e largon.
Ikën e vjedhtas mes proskash dredhon.
Qielli i bardhemët
pika të zeza si miza shoshon.
Kur moti bën kësisoj, nuk di sepse
shpirtin e vrarë shpuproj:
Pse u katandisa rrugësh vagabond?
Bishtin e ndragur të cigares
e pështyj në llom;
e qorrazi këmbët
nga furra shyte m’atë anë
zemra m’i çon,
ku Ruzha mbi stivat e kuqe
rrin strukur:
prirtas e drojtur më buzëqesh;
fundin prej basmeje të verdhë,
që gjumin zeshkan ia zbulon,
e ulë e topitur.
Më therë në zemër.
Këmbët në baltë mërdhijnë,
por rrokja dishrake trupat i vokë.
Gjakun çekan ia ndiej
e dihatjen si fëmi,
që bashkë me lotët e valë
m’i shprazë në gji.
Çon kryet e më kqyr
(s’ka gjë se pika shiu ndër sy rigojnë).
Flet: “të rrijmë bashkë sivjet,
do të punoj dhe vetë…”
E më shtrëngon si e marrë.
Më s’flasim.
Shiu menë;
një rreze e hollë
nisë tymrat e po i çanë:
ne kapemi për ‘të
e hipim përmbi re.
Prej kapanonit dëgjohen të qeshura
e një blegërimë rrënqethëse.
Më thotë:
“Kanë blé një kec me e therë…”
Pse dridhemi kështu?
Thua dashuria brengat
shpaguan?
Prej dritares, dëshirat
Me flatra të shpalosura,
prej dritares, dëshirat
hije fatesh të ndërlikuara
dihasin
e rishtas gjallëron me dashuri,
me hov rinor të përtërirë,
me dej që desh pëlcasin.

Shpejtò, pranverë...
Shpejtò, pranverë!
Kjo shpresa qenkish tharm që shpirtin bren
më keq se urithi dhenë,
gjersa edhe vegimet
në vaje dirgjen,
sikur kjo borë
që shkrin në currila pa bojë.
Shpejtò, pranverë…
Kjo shpresa qenkish tharm që shpirtin bren
më keq se urithi dhenë.
(Hej, dreq !
këto dokrra e përralla,
gjithë këto andralla,
hej, rafshin zhyt-e-mbyt
në pus të pafund:
do t‘jemi të lumë, të lumë,
bum!
të lumë, të lumë
- bum, bum !)
Shpejtò veç ti, pranverë!…

Sa mirë, atëherë . . .
Sa mirë, atëherë, o mite, kur isha fëmi;
i lodhur prej lodrimesh gjithë ditën,
nën hije të një shelgu bija këputur gjumi:
ëndrra
gjithfarë, plot ndriçime. I pezmatuar
tash vetëm ndrydhi, e nata, e ditës lubi,
shpirtin ndër helme përkundë,
e arsyeja brehet
pa nda, e bren.
E në agim shiroku,
një mbas një, sy lotues ngulitë mbi xhame;
bie ora pesë: unë kryqin marr në krah
e me pak frymë fillohem për Kalvar.
Eci. Dhe me ngadalë e lehtë një këngë sajohet
ndër dej: "ad adiuvandum me festina".

Guri i zi
E gjer kasollet e përvuajtura
t`u shmangen.
Ti pate zbritur prej majash të vrenjtura
mundueshëm e duke u zvarritur,
si korb i zi, me flatra të cunguara,
një vaj të mekur me lëshue.
Do kthehem prap një natë
së bashku me ty me heshtë,
pse fatet vetmitare na afrojnë.
Isha i ri:
im`atë, i zymtë e zemërplasur,
mbi ty i pushonte sytë e bardhë e të përlotur
e kuvendonit gjatë.
(Biseda juaj e fshehtë,
me ritme të nëndheshme,
krejt mishrat m'i rrënqethte!
Dhe strukesha i drojtur
ndër dashuri vezulluese.)
Ashtu si im'at
unë do vij prap një natë
me heshtë me ty
pse fatet na afrojnë.
Vajtimi i plakut
në shtëpinë e shkretuar
Më lini. Unë vetë ankohem me vetvete;
harrohem ndër rrënoja e ngushllohem.
Deri këtu - a dole shpirt! - me zor u kapa,
gërmuç e kalamendas anës së rrugëve;
(thëllimin si m'e ça me avull të pakët?)
Të zhigatura, por prap në këmbë këto mure qëndrojnë
këtu në qoshe sytë veri nuk i shikë
e në lotokan, lotojnë përmallë…
Më lini. Unë vetë ankohem me vetvete:
"Qetësia ndër kthina jehonte,
fëmia... ."

Uratë për ditë gushti
Më keq kjo re që kërcënon
po më shastisë,
ky horizont
prej vape ngujuar anë për anë,
ky diell pingul,
kjo pritje e nderë
apokalipsi.
Oh, ëndërrimet!
Krejt bota ndër dej më gjëmon e më ther:
mos rruga përnjëmend nuk paska krye?
S'u gjendka pra, përtej syzimeve tona
- dishrake, armike, të marra -
s'andejmi sipër reve një shuplakë,
një paqëtim që nuk e njohim ne,
të shkretë e të mjeruar
e grabitqar
pa pikën e mëshirës?
Përlajna, pra,
ngushllim i pazbuluar,
sado e tmerrshme që të jetë!
E mos na len të digjemi zhar,
por librona mëkatit të mjerimit,
o Zot!

Lodhje
Nganjëherë trishtimi fjollë mblidhet
mullan në zemra të plasura,
nganjëherë përmallimi bëhet liman vajtimesh
ngushlluese;
të përgjumur ndehemi përmbi pellgje brengash
ndehemi shtijakë ndër gëzime që s'kanë jetë
e biejmë lëmuç
- thellënza të rreshkura - ndër pasqyra.
Cekohet qielli prej vigmash pikë-e-vrer,
cekohet guximi;
ushton ndër veshë e papushim
"pusho në paqë,
pusho në paqë…"
Ah, s'mundem më, nuk mundem;
më çoni...

 

Pak biografi…

Zef Zorba lindi më 1920 në Kotorr të Malit të zi në nëj fmailje shqiptare. Mbas mbarimit të gjimnazit në Shkodër më 1941 rregjistrohet në fakultetin e shkencave shoqërore, dega e studimeve Politike në universitetin e Padovas në Itali. I ndërpret studimet më 1943 për arsye të Luftës së Dytë Botërore dhe kthehet në Shkodër, ku fillon punën si nënpunës banke. Në vitet 1945 -1946 punësohet si regjisor në Shtëpinë e Kulturës së Shkodrës, ku vë në skenë mjaft pjesë dramtike me tingëllim të qartë disident si “Juda Makabe” e Fishtës, “Armiku i popullit” i Ibsenit”etj. Ndoshta edhe për këtë arsye arrestohet më 1946 dhe burgoset me akuzën e agjitacionit dhe propagandës. Vuan dënimin në burg politik deri në vitin 1951. Më vonë punon në ndërmarrje të rrethit të Shkodrës si llogaritar deri në vitin 1980, kur edhe del në pension. Ndërron jetë në janar 1993 në Shkodër. Në heshtjen e thellë të gjysmëshekullit njëzet, Zorba i pajisur me një kulturë të pazakontë për kohën dhe mjedisin ku jetoi, vizatoi figurën e intelektualit të vërtetë, larg kompromiseve. Ai kroijoi një afinitet të çuditshëm me letërsinë e filozofinë moderne duke përkthyer poetë të tillë si R Frost, Xh.Ungareti, S.Kuazimodo, E.Montale, T.S. Eliot, etj.

 

Marrë nga Milosao, 31 maj 2010

 

Foto: Peizazhe, Stephen Shore

3 Komente

falemnderit finis. u knaqa.

Vwrtet poezi  shume te bukura sidomos balada dhe ajo e gurit te zi ta percjell aq besnikerisht ankthin, deshperimin, por tek tuk ama, kerkon nje fijez shprese e jete.

Nje pyetje kam, s'e kuptova c'eshte zhigu.

Ajo fotoja aty, se pse me ndermend Thethin.

"njolle" duhet te jete.

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).