Shkrimtarët socrealistë  ose Kompleksi i Kopilit

Shkrimtarët socrealistë me mendësi të pashqitshme komuniste, me vijimësi në faqen tjetër të sotme, që mbas vitit 1990 e këtej, nga mëyra si sillen, si manovrojnë, si solidarizohen, si përpiqen të përzihen në të gjitha punët – të hyjnë, si i thonë, – “ku leh qen e ku del tym, ku ia bën daullja “bym””, – ata të gjithë i dallon një kompleks i dallueshëm në parehatinë e tyre, kompleks që duhet emërtuar. Gjykuar nga ankthi, nxitimi dhe nami i punëve që bëjnë, ata kam përshtypjen se tradhëtojnë pavetëdijshëm kompleksin centripetal të të përzënit nga Parajsa.

Por çfarë është ky Kompleks dhe çfarë është Parajsa?

Meqenëse kompleksi nga i cili vuajnë shkrimtarët tanë socrealistë ësht prodhim vendas, pvarësisht gjenezës dhe shartimit të tyre, e gjej me vend ta pagëzoj atë me një emër po vendas, – Kompleksi i Kopilit, – që mendoj se u shkon fort përshtat. Përse Kompleksi i Kopilit? Gjithmonë gjykuar pas bëmave të tyre, d.m.th., veprës, unë mendoj se ky pagëzim shpreh thelbin dialektik të pulsimit të tyre, andaj le ta këqyrim më imtësisht përkimin dhe analogjinë semantike që u përshtatet me patronimin e ri – Kompleksi i Kopilit. Më së pari do të na duhet të analizojmë semantikën e dy fjalëve që përbëjnë togfjalëshin emërtues.

Çfarë do të thotë Kompleks?

Për të qenë të panshëm, pa i hyrë shfletimit të doracakëve specialë, po zgjedhim shpjegimin e paanshëm të “Fjalorit të shqipes së sotme” (Toena, Tiranë 2002, fq 595-596), ku sqarohet, se Kompleks,-i ka këtë kuptim: “ 1. Tërësia e elementeve përbërëse të diçkaje, që lidhen ngushtë e plotësojnë njëri-tjetrin; tërësi veprash, dukurish etj., të gërshetuara mirë”.

Ju e keni parasysh vetë, edhe me aq sa njihni, se tërësia e veprave të shkruara nga shkrimtarët socrealistë, përbën dukurinë e importuar, si mish i huaj në sistemin letrar të shqipes, që e njohim me termin socrealizëm. Dimë gjithashtu, se në krijimtarinë letrare të tyre ata kanë përplotësuar njëri-tjetrin, dhe se të gjitha romanet, dramat, tregimet e novelat, poezitë, poemat dhe studimet kritike të tyre kanë patur si bazë logjike, emocionale e filozofike “pasqyrimin e realitetit me vërtetësi objektive” (nënkupto: shndërrimet revolucionare të vendit dhe shoqërisë nën udhëheqjen e Partisë dhe shokut Enver); “kultin e heroit pozitiv (apo skemën që përmend Trebeshina: një i mirë, një i keq, një që ndreqet”).

Ky hero pozitiv, i brumosur me idealet e larta të Partisë, shokut Enver dhe klasikëve të marksizëm-leninizmit, propozohej si shembull frymëzimi për fshatarësinë kooperativiste, klasën punëtore dhe inteligjencien krijuese (a thua se ka inteligjencë jokrijuese!). Përgjithësisht, heroi pozitiv ishte një bocet i njeriut të ri, një mutant gjenetik, gjysëm-njeri, gjysëm-makinë, një lloj roboti a là terminator, që kryente akte vetëmohimi me një krah, a me një këmbë, apo burrni të padëgjuara: mbytej përroskave për të mbërritur tek nxënësit, pritej në mes nga traseja, digjej në flakët e pyllit etj.

Muza e përhershme dhe e pashtershme e tyre, dihet që ishte Nëna Parti, duke rënë kolektivisht në kompleksin edipal, por ama, me platonizëm e pathos siperan. Si në krijimtarinë letrare, ashtu edhe në atë studimore-kritike, socrealistët ishin mendje dhe zemra të gërshetuara mirë. Në veprat e tyre shkencore, e vetmja bibliografi dhe të vetmet referenca ishin veprat dhe fjalimet e shkokut Enver, Mehmet, Ramiz, apo të klasikëve të marksizëm-leninizmit.

Tani do të na duhet të shpjegojmë pse ky kompleks, është i Kopilit. Edhe njëherë, për të qenë të paanshëm, i drejtohemi Fjalorit të shqipes së sotme”. Ja se çfarë shkruhet në faqen 602 të Fjalorit: “Kopil,-i 1. Fëmijë mashkull (apo femër: kopile), i lindur jashtë martese; shërbëtor. 2. Njeri i zgjuar e dinak, shejtan. 3. Filiz i ri që nxjerr bima në rrënjë, i cili nuk prodhon”.

Gjithnjë në akord me prodhimtarinë e lartë semantike që kanë tre shkallët kuptimore të përdorimit të kësaj fjale, kemi një përputhje të habitshme kuptimore me thelbin e socrealistëve. Sepse, menjëmend shkrimtarët e realizmit socialist ishin “fëmijë të lindur jashtë martese”, gjykuar nga prejardhja gjenetike e letërsisë shqipe, pasi vetë sistemi politiko-ideologjik i diktaturës që i ngjizi, erdhi si import sovjetik dhe e “prishi qumështin” amtar, me të cilin qe mëkuar letërsia shqipe, sikundërse e bastardoi gjakun e rrembave të Fishtës, Koliqit, Kutelit apo Lasgushit, duke botuar qindra romane-sozi, imitime të llahtarshme skemash nga letërsia më e keqe e socrealizmit sovjet.

Pra, njëherësh, socrealistët tanë përdhosën edhe “lisin e qumshtit” edhe “lisin e gjakut”, duke rënë paraprakisht në një kompleks tjetër bashkëshoqërues – kompleksin edipal të atvrasjes. Sepse ajo që bënë socrealistët me Nënën e tyre, Partinë, ishte akt edipal atvrasjeje (pushkatimet, burgimet, nxjerrjen jashtë qarkullimit, ndalimet, internimet e shkrimtarëve dhe intelektualëve që kishin qenë krenaria e letërsisë dhe mendimit shqiptar). Por e gjitha kjo, që sapo thamë, bën pjesë në shkallën e parë të përdorimit të fjalës “kopil”, në fjalor, ku thuhet: “shërbetor”.

A gjenden, në këtë drejtim, shërbetorë më të zellshëm se socrealistët tanë?

Duke shqyrtuar përkufizimin e shkallës së dytë kuptimore, shkrimtarët socrealistë njëmend përputhen me thelbin karakterizues (“të zgjuar, dinakë, shejtanë”), ç‘ka do të thotë: “zgjuarësi djalli”. Mjafton të mësosh se çfarë “vëllezërish kainë” kanë qenë për njeri-tjetrin, se si e kryqëzonin njëri-tjetrin nëpër pleniumet e Lidhjes së Shkrimtarëve, se si u dilnin njëri-tjetrit dëshmitarë në gjyqe, duke qenë pjesëmarrës aktivë të “meshave të zeza”.

Por edhe vepra e tyre “edukuese”, të propaganduara dhe e shtrënguara të mësoheshin me detyrim, përmendësh, me konspekte e referate, shpërndau gjithë rezatimin e dëmshëm toksik nëpër gjenaratat e reja të njeriut të ri; helmi i dijeve, ndjeshmërisë dhe moralit të tyre ka depërtuar në çdo qelizë të ish-shkollarëve, të cilët edhe sot, tash burra të mëdhenj, nuk kanë mundur dot ta shpëlajnë zhulin e truve.

Madje ka një varësi prej këtij helmi, pa të cilin ata nuk mund të rrojnë as sot, përndryshe nuk ka si shpjegohet, që edhe tani, fantazmat e kësaj droge djallëzore, – veprat letrare, – i gjen zyrtarisht të miratuara nëpër programet e teksteve të shkollave, gjimnazeve, universiteteve etj. Çfarë na thonë këto vepra socrealistësh sot? Asgjë, përveç nostalgjisë dhe varësisë nga zhuli antisanitar, të cilin, autorët e programeve të teksteve mendojnë se duhet ta shpërndajnë edhe tek “generation pepsi-kola”.

Së fundmi shqyrtojmë ngjashmërinë e socrealistëve edhe me semantikën e shkallës së tretë kuptimore të fjalës “kopil” në Fjalor: “Filiz i ri që nxjerr bima në rrënjë, i cili nuk prodhon”. Shkrimtarët tanë socrealistë qenë mish i huaj në trupin e shëndoshë, origjinal e organik të letërsisë shqipe që po hidhte shtat. Ndryshe, shpjeguar me analogjinë botanike, rrënjët e letërsisë shqipe të Fishtës, Koliqit, Kutelit apo Lasgushit kishin formësuar tuberozën e nëndheshme, me lëngun dhe sharmin e supersticionit plazmik atdhetar.

2.

Shkrimtarët socrealistë të Partisë qënë filiza bastarde, parazite, që iu qepën këtyre rrënjëve për t’ia mpirë, tharë e shterruar rezervat jetësore, gjersa e denatyruan, e tëhuajësuan dhe e thanë përgjatë pesëdhjetë viteve. E tëhuajësuan si gjuhë në mjete dhe mundësi shprehëse, nëpërmjet varfërimit dhe standartit ushtarak, e varfëruan si ndjeshmëri, duke i injektuar përjetime dhe emocione psykopatike, e varfëruan si stil, duke ia mërzitur, kancerizuar e diabetizuar gjakun me pathosin e lumturisë trularaskë, realizmit të sheqertë dhe me estetikën e djersës së arave e kantiereve; së mbrami, e përçudnuan si arsye, nëpërmjet papagallizmave të vigjilencës, shfaqeve të huaja, parrullave anaormale të tipit: “Të luftojmë rehatinë personale!” etj.
Veprat e shkrimtarëve tanë të realizmit socialist u shkruan nën atë lloj kujdesi, të cilin më së miri e shpreh metafora pedofile – “Dora e ngrohtë” e Partisë.
Por kur Nëna e këtyre shkrimtarëve, ajo, të cilës i kishin kënduar me zemër të drithëruar e të përpëlitur, – kur Nëna ideale, e bukur e shpirtmadhe – Partia e përjetshme – ra, u lavirua e doli në rrugë, kur bashkë me Partinë, edhe shkrimtarëve të saj, Populli i përjetshëm ua bëri të qartë, që s’janë të një race me të, atëherë, për herë të parë, mbetën mes udhës dhe Kopilat e përjetshëm, me Nënën e tyre – “Lavirën e pwrjetshme, të denjë për respektin e tyre”.

Respekt për shkallën e madhe të mashtrimit dhe të pabesisë? Ajo që ju bëri Nëna Kopilave ata e përjetuan si padrejtësi: Ajo u kishte dhuruar këtyre shkrimtarëve një kopsht përrallor, një parajsë të kuqe, e cila të përflakej nga afshi i dashurisë dhe besnikërisë ndaj Saj.

Sepse padrejtësia për ta ka të bëjë me faktin, se dikur, Partia, i pati ngritur, ua pati ngulur e rrasur mirë ndër tru idenë e Misionarizmit, u pati dhuruar një popull që t’i lexojë ata me zor, me gjithëfarë formash detyrimi. Socrealistët s’ia falin dot Zotit, Historisë, Vetes, që u gjendën ashtu, befas, në konkurencë. Dhe si pra, kjo Nënë e pabesë e mizore i paskësh gënjyer? Pse s’u paska thënë, se Ata, Shkrimtarët socrealistë, janë krejt ndryshe nga këta të tjerët? Dhe ku paskëshin qenë këta të tjerë? Si nuk e paskëshim ditur t’ua shtypnim kokën që më parë? Në këtë moment shkrimtarët shqiptarë të Partisë e kuptuan që Nëna e tyre kishte qenë Kurvë dhe se, tash e tutje, çdocili prej tyre duhej të gjëllinte si bir Kurve.

Ja pra, pse sot peisazhi i letërsisë shqipe të postkomunizmit është i mbushur cit me bij kurvash. S’është nevoja t’ju betohem: zini n’dore çdo libër të shkruar gjatë këtyre dhjetë vjetësh, poezi, prozë, kujtime, – dhe menjëherë do ta ndeshni të vërtetën e asaj që sapo thamë. Kush ka nerva le ta bëjë provë me cilindo nga shkrimtarët tipikë komunistë, me veprat fituese të çmimeve me rastin e “25, 35 apo 45 vjetorit të Çlirimit”, apo me serinë e romanit të zgjedhur (srz) dhe serinë e tregimit të zgjedhur (stz), – atë që përfaqëson në letërsinë socrealiste paradigmën “Dora e ngrohtë”, – skematizmin, vulgaritetin, stilin si procesverbalet e rojave të fushës së kooperativave bujqësore.

Por, në përgjithësi, një diagramë e ngjashme, një regjistër i ngjashëm i përfshin të gjithë, me përjashtime tepër të rralla, edhe kur kanë patur kurajon të shkruajnë pas rënies së Nënës. Në përgjithësi shkrimtarët socrealistë e dëshmuan Kompleksin e Kopilit pas rënies së komunizmit: ata e braktisën qenien e mëparshme; u rreshtuan në gjirin e Nënës së Dyzuar me ngjyra kuq e blu: u bënë deputetë, diplomatë, biznesmenë, zyrtarë të lartë shtetërorë, drejtorë institutesh akademike, kryetarë shoqatash joqeveritare apo drejtorë fondacionesh të huaj. Të mbetur tashmë pa mision, edhe shkrimtaria iu zvordh.

Sekti i shkrimtarëve socrealistë është, para së gjithash, Kategori e mënxyrshme, antiestetike, skizoneuroidale. Sikundërse vampirët e njohin sho-shokun, ata kanë momentin e shkurtër blic, qarkun elektrik apriori të njohjes (sikundër gjithë komunistët), një kod pothuaj mistik, mbas të cilit “komunikimi” është realizuar për t’u kthyer tashmë në solidaritet të pashkatërrueshëm e gjëmëzi.

Politika e ndërbllokimit, e minimit, dezinformimit, reprezantimit të vlerave përjetësisht e banalisht të njëjta, vazhdon e pandryshueshme, me po atë ngulm djallëzor, gjithnjë për të mbajtur stabël përfytyrimin, se përveç këtyre kopilave, asgjë e re s’pipëtin në letërsinë shqipe. Jemi ndeshur gjithë këto vite me po këtë strategji. Gjërat bëhen gjithëpoaq pa zhurmë, gjithë e nën rrogoz, derisa pluhurat, plehu, truthartësia promovohen në mënyrë spektakolare jashtë, bëhen kriter vlerësues e përfaqësues për Shqipërinë.

Kush arriti t’i bëjë këto gjëra? Dora e kujt? Si? Pse gjithëherë të njëjtat gracka? Pytje të tilla të nevrikosura e me indinjatë ia kam bërë vetes me dhjetëra herë, i kam dëgjuar të përsëriten dhjetëra herë nga miqtë e mi në Shqipëri dhe në Kosovë. Si duket rrjeti gjithëpërfshirës i sektit të kopilave nuk pyet për kufij shtetërorë. Bëhen konferenca, festivale poezie në botë, do të mblidhet gjithë hordhia e poetucëve e poeteceve me vjershat që nisin e mbarojnë nga psherëtima në psherëtimë, që fillojnë e mbarojnë nga gogësima në gogësimë, që sosin e s’mbarojnë nga mallkimi në mallkim etj. I gjithë ky zhgan na prezanton si kulturë kombëtare jashtë, nëpër antologji, festivale, etj.

Nëse ka mbetur diç për t’u besuar në slloganin “tradhëti kombëtare”, prirem të besoj sall në këtë pikë: tradhëti kombëtare është ajo që i bëhet imazhit të Shqipërisë në identitetin e saj kulturor, tradhëti kulturore është ajo strategji që synon diskomunikimin e vlerave kulturore brendashqiptare, herë duke i bërë monopol vetëm të një kaste idiotësh, herë duke i likuiduar ato heshturazi e tinëzisht; tradhëti kombëtare e blasfemi e pafytyrë është të mbledhësh një grusht horrash e lapërdharësh e të përkthesh e botosh Fishtën në gjuhën e unifikueme për shkollat (mendoni kundërpërgjigjen hipotetike, – përkthimin e Naimit ose Lasgushit në gegnisht).

Ky veprim nuk ka asgjë nga shakaja, porse është pjesë e një plani të detajuar seriozisht, që ndryshe do të thotë: përdhosje e tempullit; jo më pak tradhëti kombëtare është mbushja e auditoreve me pedagogë injorantë, vënia në krye dhe mbushja e institucioneve kulturore me nëpunës obskurantë, të cilëve u shkon për shtat shkretimi i vlerave, sipas parimit: – “ka diamante? O burra t’i rroposim në baltë!” Tradhëtia më kobzezë bëhet në fushat e dijes dhe kulturës. Më sak: Vetë-dijes. Në përvijimin e një ardhmërie të përçudshme ku të gjëllojnë vetëm horizonte kulturore të mbushura cit me kopila. Tradhëtia nuk ka brirë të duket.
Ajo është pikërisht, djalli pa brirë

 

Marrë nga: http://www.agrontufa.com/category/shkrimtare/

 

*duhet theksuar këtu se materiali u kopjua nga një blog me shkrime të Z.Tufa në internet, i cili nuk mund të verifikohet në është vërtet i autorit. Por besojmë se, duke u nisur nga stili dhe idetë, që bëhet fjalë për një shkrim të tij, ndoshta të hedhur nga dikush tjetër. Nëse artikulli nuk është i tij i kërkojmë ndjesë për lakimin e emrit dhe gabimet ortografike, që zor se do t’i shpëtonin zotit Tufa. (shënimi im, mirazh)

183 Komente

Mirazh, pervec kater paragrafeve te fundit pjesa tjeter te pakten ne gazeten Start, por dhe ne dy website te tjera, eshte nen autoresine e Tufes.

Hmmm, duhet te jene simptomat e para te Ypi-zmit.

lexim i tipit "skip", fjalia ne urdherore te bute "shko mor, pirdhu!" qe ndertohej mizorisht si nje antitrup ne prezence virusesh, pastaj fraza e flor hides qe ky "esht i pergadit" dhe ne perfundim nje prodhim toksine qe thone se luftohet me qumesht organik ose laker brukseli: "po pse, o flor, pse...".

Bluberrit jane antioksidante te mire ndersa strawberryt bejne per tituj kengesh te sukseshme. Flaxseeds contain lignans or something dhe tina turner mbahet fit mqse fle rreth 14-15 ore ne dite, atje ne zvicer, ne vendin e ullinjve... apo eshte hollanda... wahtever. me ter mend m'ka hik trilliku, por perpara kom pleqnin, je xerru tri he prej fiku, e ke qa me lot dashnin...

 

 Administrator thote: Hmmm, duhet te jene simptomat e para te Ypi-zmit.

Problemi eshte se ne ppu kur preket trashgimnia shpirterore e komunizmit, reagimet jane sikur i ke share nga nena, baba etj!!!

 

 

Me ndershmërinë intelektuale që të karakterizon, do të të lutesha të përgjigjeshe disa pyetjeve:
-  tani që jemi larg socrealizmit (dhe trashëgimisë komuniste), sa është sot letërsia shqiptare përndjekëse apo pasqyruese e asaj që Tufa konsideron si “lisin e qumshtit” edhe “lisin e gjakut”?
- Ja vlen që ky profesori (si profesor letërsie dhe jo historie),që,  vetëm për të mbushur artikuj gazetash, një-më-dy të shikojë vetëm socrealizmin dhe të mos marrë një herë në analizë botën e sotme letrare shqipe?
- A janë më kopilë shkrimtarët dhe artistët shqiptarë të socrealizmit apo... Tufa, që s'ka "nënë e babë" që ta frymëzojë që të shkruajë diçka tjetër që s'ka të bëjë me socrealizmin

po bejne namin keta te post-socializmit nuk e sheh...

me pare shkruhej brenda kornizave se s'lejonte regjimi,

tani vazhdohet ende te shkruhet brenda tyre, prej frikes nga liria... 

Ai e shkruan qarte qe jane te pjerdhur nga trute se ua kane shpelare dikur, ose nena parti-kurve i krijoi si puna e cibaneve ose degezime te huaja te tradites.

"Flo" mos u shqeteso ti se je rioshe e nuk e ka per brezin tend por per ata qe e kane pas shit pordhen per ineligjence e dun akoma me gjet treg sot.

ata edhe sot mbeten duke shitur o keiendi,

mbeten duke bere recensione qesharake neper promovime librash e lavderojne njeri-tjetrin, vetem per nje gote raki... pa lere pastaj kur u bejne biografine, asnje fjale per poezite apo prozen e tyre, por:

- "per x me shume se nje poet" - ka pas qene nje recension dikur qe me shkrinte gazit, ku thuhej se si ky tipi qe shpirt njeriu dhe e donte gjithe lagja,

, - "apo hodhi guret e pare ne themelimin e pluralizmit ",

se c'me duhen mua si e lexuese keto brockulla... mua nuk me intereson fare jeta e nje shkrimtari, me mjafton vetem vepra e tij per ta njohur...

per vete nuk shqetesohem o keiendi, se jam e ndergjegjshme qe nuk ka vend per mua aty, fare, fare, fare,  nuk bej pjese ne ata njerez qe i kapin per menge gazetaret per t'u lavderuar punen,  keshtu qe nuk iluzionohem se  do mirepritem neper rrethet e tyre... e as kam tentuar ndonjehere ne fakt...

shkruaj ndonjehere modestisht tek "gazeta" dhe kaq... dhe shyqyr qe ata me mirepresin, e per ta bere, nuk me duhet te ndjek ndonje vije ideologjike...

 

 

 

 

 

 

 

kjo shprehje e flo-se me duket tip guri filozofik:

'vetem per nje gote raki'

Edhe pordhet e ketyre te postkomunizmit nuk durohen fare. Kur keta te shkruajne vepra qe tejkalojne ato te socrealizmit, une besoj se do behen me te heshtur ne mencurine e tyre.

Ajo metode krijuese  ka prodhuar sigurisht  surrogato dhe skarcitete jo vetem te diktuara nga korrnizat   ideologjike , censura dhe kufizimet e kohes por dhe cektesia e talentit. Sikurse ka prodhuar  edhe vepra (me pak te ideologjizuara) qe do i qendrojne kohes.

E tille eshte nje pjese e krijimtarise se D.Agollit, F.Arapit,J.Xoxes,N.Leres,K.Kostes, V.Koreshit, brezi i dyte i poeteve dhe brezi trete qe vazhdon te krijoje edhe sot.Pa permendur Kadarene i cili konfirmon se eshte pikerisht talenti qe shperthen "kemishen e hekurt" te socrealizmit.

Sado te mrekullohemi nga letersia e perroit psiqik, absurdit, ekzistencializmit etj. letersia realiste e angazhuar (kur krijon vlera ) eshte nje kendveshtrim mbi boten, njeriun dhe pjese e ketij mozaiku/universi letrar.

Ky ca ka qe erektohet duke pare veten ne pasqyre? Ne panteonin  e pretenduar nuk hyet me propagande dhe hingellima antikomuniste por duke krijuar vlera tashme te konkurueshme me letersine jashte kufijve. Dhe per kete nuk jane pengese "kuajt me patkoj te rene" te socrealizmit.

 

-" Ky ca ka qe erektohet duke pare veten ne pasqyre? Ne panteonin  e pretenduar nuk hyet me propagande dhe hingellima antikomuniste por duke krijuar vlera tashme te konkurueshme me letersine jashte kufijve. Dhe per kete nuk jane pengese "kuajt me patkoj te rene" te socrealizmit."

 

Ku eshte problemi qe dikush perpiqet qe te evidentoje antivlerat qe na serviren si vlera?

 

Po ta bente kete, do bente mire por ky zotria nuk po evidenton antivlerat. Ky vetem se artikulon nje lloj frustimi te erret, sajon "kompleksin e kopilit"!! duke u sjelle vete si (celes) kopil per te hapur dyert e se vertetes (sic. ) Nuk mund te hidhet poshte en bloc krijimtaria  e nje gjysemshekulli pa nje analize serioze qe dallon vlerat nga antivlerat.

Pastaj nje krijues nuk perdor kete gjuhe militantesh.Nejse, kjo gjuhe dhe qasje nuk me pelqen, aq me teper nga nje krijues qe pretendon se eshte i cliruar nga kushtezimet e kohes.

Spiritus, jam 100% dakord. E lexova dje dhe po mendoja qe nuk eshte gje tjeter pervecse nje kompleks masturbimi qe e rendon kete tekst. Ve ne dukje skematizmin e socrealizmit, por nderkohe duplikon te njejten skeme: socrealizmi i keq, autori qe evidenton kete i mire, dhe ne lexuesit qe ndryshojme, emancipohemi, apo edukohemi nepermjet ketij artikulli. (Ne qe ndryshojme dhe kuptojme kopillekun e socrealizmit mund fare mire te jemi socrealistet e djeshem). Pavaresisht autorit kjo eshte nje pordhe ne drejtim te tufes. Mire fryma qe nuk shkeputet dot nga meskiniteti, mire metoda qe ka mbetur ne nje sarkazem a la Konica te cilen sot e gjen te perdorur neper cdo forum apo blog dyleksh, por kesaj kritike i mungojne edhe konceptet. Autonomi te socrealizmit ka shpallur dje Kadareja, autonomi te letersise ne te njejtat terma ka shpallur edhe sot. Mirepo asnjera as tjetra nuk qendron me solipsizmin letrar te shpallur ketu. Jane te njejtet kritike qe nuk e kane idene e konceptit qe qahen se nuk kemi nje trashegimi artistike, dhe po te njejtet qe mohojne kete trashigimi, e quajne kancer, edhe kur eshte aty. Perpara se te behen kritika skematike mbi Il Buono, il bruto e il cativo, le t'i therrasim mendjes e te shikojme gjithe padrejtesite qe ndodhin ne shoqeri si efekt i nje mungese totale te idealizmit ne art. Perpara se te kritikohet formimi i djeshem i njeriut te ri, le te konsiderohet dominimi i pakundershtueshem i sotshem prej ujkut te vjeter.

Palo artikull, tekst ku autori nuk ka bere gje tjeter pervecse ka fshire masturbimet e tij. Kisha ndermend te shkruaja gjate, t'i kthehesha me ndonje artikull mbi kompleksin e masturbuesit, por nuk ia vlen.

Zahmet e ke Lulian, beje zemren gur dhe sille edhe komentin mbi "kompleksin e masturbuesit" qe ta kuptoje nje kategori trushplaresh se nuk behet kritika e se kaluares duke masturbuar mbi te. Do ishte ne dobi edhe te higjenes se ppu per ta mbrojtur nga admiruesit e masturbatorit.

 

Zahmet e ka, se edhe unë po pres te na edukoje ndokush mbi vlerat e pacënueshme të asaj letërsie.

Me three.

 

Se mbaj mend se kush ka thene, qe literatura pa liri eshte si njeriu pa oksigjen.

.....edhe unë po pres te na edukoje ndokush mbi vlerat e pacënueshme të asaj letërsie.

Mos prit dhe aq shume smiley shembujt jane konkret dhe ndoshta jo dhe aq te pacenueshme.

Ne se e merr seriozisht , si rralle me te dendur , vetem aftesia qe ke per te renditur fjale te bukura Shqip , i dedikohet ndoshta ... Ligjeratave letrare plot frymezim te dok ,prof ,master digri e pdh , zotit minister Emin Gjanes dhe ne menyre te vecante (megjithse flet shpejt si bythe turtulli thone  ) ministrit me gjysem origjine nga ku behet fjale per UV zotit Xhaferri . Te dy kane pas bere dhe bejne vjersha smiley dnth Letersi !

ja nji: muzgu i perendive te stepes. smiley

ps. te kom kap ne cep te ringut me ket, rocky!

Relax ...Gongu raBig Grin

Ndersa dielii perendon tuje ne xhade ......

shpella e pirateve me Niko Dabon dhe Rusman el Namsurin (mrapc emrat arab te gjithe)

sa u bon... kater?

Letërsia shqipe e papranuar zyrtarisht, ose e papërfillur si fakt letrar (Mirush Kuteli, Lasgush Poradeci, Petro Marko, Frederik Reshpja, Vexhi Buharaja, Mustafa Greblleshi);
 

http://www.peshkupauje.com/2010/03/letersia-ne-diktaturen-komuniste

 

dhe Kadareja, qe eshte nje enormeous exception to the rule dhe do nje studim me vete...

ja dy dhe tre: hasta la vista dhe qyteti i fundit.

smiley

http://c2.ac-images.myspacecdn.com/images02/118/m_9a207c83bd5b4b5b81c5916736412751.jpg

Nuk hahem se ti i dike me libra po dhe une di ca me vergje

PD dhe Saliu

Binjake qe Historia si meme i Lindi...

Meqenese muk shpjegohet se kush e mbarsi Historine ka te NdReJte TuFa qe cileson se prodhimet jane made in KOPILISTAN .

domethene, hasta la vista, baby!

ps. dasmen e boni dramatizim BBC-ja ndersa Petro Markon, hollivudi smiley

pps jam ne nje mbledhje idiote flor, me telefonin on mute, pranej bilbilos kshu...

Edhe vergjet per Dudine ...po nuk po i bi se ti i di permensh mer jahu smiley

ka qene nje dudi tjeter, e agollit, nje dudi nga elbasani, folk safi me qymyguri linjit, dhe sa te behet gerr gerr duke u qare per dhimiter shuteriqne qe na beri gjemen me romanin "clirimtaret" (romani i pare supermedioker ne aradhene e pafund te realizmit ton socialist), pra sa me u ger-mer asisoji, dikush ta sillte ktu ate dudine e elbasanit (bazuar ne "duda ish e shkoi e vate/ varri iu mbush manushaqe), do bente nje pune te mire. Ndersa per baladen e rrush rushitit do meritonte nje t-shirt me logo PPU ne wet tshirt contest.

po mor em, po...kto perjashtimet nga partia thuhet se e forcojn rregullin smiley

a nuk te duket se e gjithe letersia e mire eshte nje perjashtim? (nga vete natyra) nuk besoj qe gjithe irlandezet kan qen xhojsa.

Por irlandezet nuk perjashtuan xhojzat, vetem US dhe Anglia smiley

Me sa kemi lexu Majakovski ,as k.t. Spiri , ne ai poeti Alidems s'kane  fole per perjashtimet , per ata qe s'dune me qene ne parti letrare kopilesh ...sidomos partite e sotme  qe nenkuptojne taraflliqe putanash sipas Dervish Azis Nesinit nga Baba Tomori Peqinit smiley

Ta kam llafin i nderuem Idriz, qe ishte sitë e holle ajo qe ndante Miellin per buken e popullit nga krundet. Ta zeme se tek Menelaos Ludemis, djaloshi qe veshtonte yjet, autori e kishte qare gjendjen e mjerueshme te nenrendoreve kapitalist, por...POR e madhe kjo, nuk na ka treguar rrugezgjidhjen, revolucionin, permbysjen.  E lexuam por nuk na i hapi syte aq sa te na dilte gjumi.

Une nuk heq kontra i neruar fh

Edhe Xheri Fini kur shkroi "Si e zbulova Ameriken " vertet nuk na beri thirrje per Rebelim po nga sita e holle e USA e Angleze qe ndante letersine me krundet ne ate kohe e "dogjen" si liber smiley.

Prandaj i themi atipizem i neruar

smiley

nje zysh letersie ne gjimnaz e kan qujt Vlada. Ka qene edhe zysh Lirika dhe presor Tariku.

ne romanin perballimi te teodor lacos, ka dy momente qe nuk shkojne, tha: sekretari i partise qe shfaq nje gjendje sentimentale dhe ai tjetri (qe e luan sandr prosi) qe iu jep femijve buke me grure e dyshimte.kjo e fundit ishte patetike (e kan perdor edhe socrealistet ket fjale, nuk ka dale tashti kjo, kjo vetem se perdoret me shum tani).

ps. generale, il meeting e finito,

il nemico è scappato, è vinto, è battuto,

dietro la collina non c'è più nessuno,

solo aghi di pino e silenzio e funghi

buoni da mangiare, buoni da seccare,

da farci il sugo quando è Natale,

quando i bambini piangono

e a dormire non ci vogliono andare.

Na i kina dite ca vergje rusisht , po te pamesueme me msues por nga shkolla e rruges me somvjetiket smiley

Ti paske qene i shkalle me lart ne te mesumit se i thu edhe me fjale te MeDhoJa mre si psh me patetizemBig Grin

A u vas ?

A u nas agonj pagas . Eta ras

Gruzovikik privioz drava . Eta dva

A u vas ?

A u nas katjata virasli ne mnozhka

a jest iz bljutsja nje hatjat .

Tolja pjell , Boris Mallcall,

nikolaj nagoi kacall.

 Bohet fjale per kalamojt e rrugeve qe rrinin ke shkallet ne kohen e gjumit .

Время -
начинаю
про Ленина рассказ.
Но не потому,
что горя
нету более,
время
потому,
что резкая тоска
стала ясною
осознанною болью.

eh c'i ke pas bo ksaj ti... telef e ke bo! ma men naj llaf, Ziko?

I variant te lloit tjeter maj men . Ate me siper se kom pat fort qejf

raboçij tashçit pulemjot

a borzhuj sjedit na Dvorjec ... Ai Zimnoj pra smiley

dalloj gaspod , pamjeshnikov dalloj .

Ket e kom pas shume qejf se se kishte me te bertitme ne qe mundem babakaret  smiley

.

Duke dhene shembullin e shkrimtarit ose krijuesit bastard, te atij qe ishte ne funksion te propagandes ose krijimit te kllounit socialist, me te drejte Tufa e con ne paragrafet e fundit idene, qe prej ketij "prodhimi" specia Kopil qendrojne ne krye te politikes, ekonomise ose edhe perfaqesimit shqiptar.

Ketu shpesh nuk i kemi falur keta kopila truthare, (vec ndonje truthari gjenetikisht te pandryshueshem). Tufa i qendron mendimit qe sot keta nuk duhen falur me asnje kusht, pra cdokusht eshte i lire me shume se kurre te mos i fali keta demberes, sepse jo vetem i kane bere dem te madh ketij kombi si antivlera por edhe si antikombetare.

Demet e medha ne fushen e letrave dhe artit jane pjese e asaj ne fushen historiografike, shkencat ekzakte, drejtimin/deshtimin ekonomik dhe kryesisht ne vlerat e medha te moralit si pjese e trashegimise shume shekullore. Keta Kopila qe jane transformuar nga komuniste te devotshem ne demokrate te thekur nuk jane vecse ata qe duan ta drejtojne shtetin, ekonomine dhe artin. Ata qe e duan tranzicionin te jete aq i gjate sa mosha e tyre.

 

Sa herë i jam terezitur këtij artikulli për të shkruar ndonjë gjë... nuk më vjen në mendje gjë tjetër përveç... na çave trapin, Tufë!!

 

you slit our raft, herd smiley

 Vazhdon vapa e madhe andej nga Tirana, e?!

Ah ah ah... Kompleksi i kopilit! Shume e bukur kjo. O kopil, do te te bej pistil! smiley "Reprezentimi i vlerave"!!! Kill him! Kill him!

tani me seriozisht:

pse i sillni artikujt e tufes te peshku? qe te ndergjegjesohemi per ceshtjet qe ngre ai? me duket se behet ne kurriz te tufes ky i shumeprituri ndergjegjesim i yni, se ne gjithmone degjenerojme ne sharje, ai shan peshkun, ne e marrim me humor dhe e shajme prape, rreth leshi dmth.

Paska shajt peshkun???!!! Ueeeee... ca kam per t'i bo. Mos me dalte perpara!!!

Po ti pse ecen me "tufen" ? Beji nje analize serioze shkrimit te Tufes dhe ...te shofim , do therrasesh ne ndihme Frojdin apo Jungun per te kuptuar kompleksin e Tufes . smiley

Seriozisht, por cfare ti analizosh.Ky aludon per dicka, per dike, per disa qe i paskan zene rrugen per ne Olimp, qe akoma mbushin antologjite e letersise, krysojne komisionet, konferencat etj. etj. Po te kete pak kurajo, le te flasi konkretisht, cila eshte pseudoletersia qe ka kap kryet e vendit, kush jane keta kodosh krijues te socrealizmit qe po bllokojne rrugen e zhvillimit te letersise.

Ka nje hall ky po s`po di si me e thane smiley

zdu smiley aman mos ma prish te premten, kete date 6 gusht.

Ca frikacaku ky Tufa qe nuk i permend me emra te pervecem keta bij kurvash -sic i cileson vete...

 Tropizma, artikullin e solla unë për disa arsye.

E para është se z.Tufa është një nga emrat më të lakuar të viteve të paskthesës në fushën e letrave shqip. Vjet a parvet mori edhe një çimim të rëndësishëm në këtë lëmë. Kë të postojmë tek letërsia në mos atë?

Nëse kërkon të flasësh seriozisht, siç po shkruaje, argumento të lutem se çfarë ke kundër asaj që thotë autori dhe pse.

Mua më bëri përshtypje toni me të cilin shprehet ai dhe jo aq idetë, shumicën e të cilave i mendoj po ashtu edhe vetë. Gjithashtu më ra në sy ankesa e tij për shpalosjen nëpër botë të sërës së vjetër "kopile" e jo e zërave të rinj; çmimi që përmenda dhe fakti që z. Tufa është nga shkrimtarët shqiptarë më të njohur jashtë, pas Kadaresë e Kongolit, se të tjerë nuk di që të na përfaqsojnë, më bëri të dyshoj edhe për këtë.

Një arsye tjetër ish pyetja që i bëra vetes: është mllefi, ndonëse i justifikuar, mënyra më e mirë për të trajtuar këtë çështje? E këtu doja të dëgjoja edhe mendime të ndryshme. Fatkeqsisht shumica e komenteve më sipër u shkruan po në atë frymë të acaruar, e cila më shqetësoi edhe në artikullin e z.Tufa.

mirazh te me falesh por sot nuk mundem. ti ke te drejte, edhe une mendoj qe ka rendesi te diskutohen ato qe thote tufa, dhe jo vetem sepse i thote tufa.

por ndoshta ti nuk di historine e marredhenies tufa-peshku, per te cilen mund te perdoresh si proxy menyren si i drejtohen peshqit mu tek kjo teme z. tufa. per me tej bej nje peshku search. ajo qe po thoja une eshte qe ka teper 'gjak te keq' mes dy paleve.

po c'pale o me qafsh, c'pale. Ta besh tufen "pale", eshte sikur te shpallesh jasht ligjit fustanin veref (e thash mire ket, trop?).

smiley aty-aty jane emigrant, aty-aty smiley por ndoshta une e them kete per arsye te tjera nga te tuat.

tani mos me bej serioze me zor.

n'ate gusht e n'ate prush

nata mos foli apo foli kush

kete ma kujtoi fustani veref smiley mgjs parashqevia ishte avangarde, e vishte pencil skirt.

   smiley

floket fije fije

sa te paskan hije

te thirra nafije... etj etj the rest is istori*, tha

*forma e shquar e JSTOR. smiley

 

hahahahha jstor will never sound the same again smiley

me ke kujtu ate jeruzalemen, qe i ka humbur vula maleve.

mirazh, kerko me : nje kapak pusete per peshqit pa uje smiley eshte nje shkrim ne nje gazete me kete titull

une kisha shpetuar se paskesha qene dakort me ato qe shtronte autori ne shkrim smiley, ne fakt une gjithmone jam dakort me ato qe thote, gjithe problemin e  kam menyren aspak umile me te cilen i thote

pra të gjithë këto peshq të kuq llumrash kanë emra pa identitet, meqë i vetmi identitet i tyre është mllefi i përbashkët kur u shan komunizmin, Enverin, Nexhmien apo Dritëroin.

smiley

 

Kush eshte ky 11 september?

rreth leshi dmth

... shtellunga... re puplore... ne elipset e shtergjeve sa her kam vdekur..

wool circles
crop circles
smoke circles
at carnegie hall bar
twinkle twinkle little star,
thank you for the journey, thank you for the ride
within them stork ellipses
so many times've died
 

nga sq.wikipedia:

ret ndahen ne re puplore shtresore shtellungore apo shiu ret puplore jan si puplat prej asaj e kan marr emri paraqesin mot te mir ret shtellungore jan te errta te medha kan ngjyr plumbi notojn ne 800 deri ne 1000metra lartesi sjellin fortun dhe shi

bersi-hatje: nje re pa shi esht si pem pa kokrra. ne gjuajme pemen me kokrra, pse merzitemi at'her kur reja me shi na gjun ne?

smiley e premtja e prishur eshte smiley

letersi e soc-it

me lesh e kopila

nje duzine gershere

dhe dyzet kandila

i mora me vete

a mi dhane peshqesh?

shkova per ta qethur

dhe ika per lesh.

 

Ne fakt Tufa eshte ankuar ne nje shkrim te tij per marrjen pa leje te shkrimeve te tij nga forume dhe bloge online dhe PPU e ka permendur me emer. Keshtu qe nuk e quaj te justifikueshme publikimin e ketij shkrimi ketu. Arsyeja eshte e thjeshte: shkrimi i Tufes permend litarin ne shtepine e te varurit dhe ne vend te diskutimit duke pasur te pakten nje minimum respekti kalohet ne ofendime ordinere. Produkti i komunizmit, ne kete rast i socrealizmit, si karaktere dhe mentalitet ketu tek PPU eshte me shumice.

...nuk mund te verfikohet ne se esjte i autorit....

Une do thoja qe i kane marre idene . Kohet e fundit me nje perralle per te bijen dhe nje te "vockel" tjeter , tregoi qe kishte dale nga kompleksi Ypizmit dhe kishte filluar te mendonte seriozisht se c'do me thene te shkruajtur e te berit letersi .

Por edhe per ato kohe , kur i duket se me gjetje te  Kopilit dhe duke i emertuar Komplekse Kopili produktet e brezave te tere , i duhen sqaruar disa gjera per te kuptuar qe ka pasur "shkarje ledhi " deri ne renie ne YPIZEM.

Dhente  e mira e tij dhe ndoshta ne se ka talent e kohe per te mos u marre me me idiotizma si puna e Kopileve , besoj se mund te hyje ne kategorine fillestare te shkrimtareve shqiptare . Me kohe sic kam vene re edhe nga menyra e perdorimit te frazave , mundet te kaloje cilesisht ne nje shkalle te vleresueshme te Letersise Reale shqipe ku ku do te perjashtohen .....

NDOTESIT ose KOPILET e Vertete ! ( nenprurje ose Sqaruese )

Brezi i soc real, nuk kishin krijimtari Kopile per nje fakt shume te arsyeshem .Per vete faktin se nene e babe kishin Partine qe i mesonte se e ardhmje e Letersise ne BOTE eshte per Popullin dhe vetem per Popullin. Dhe ata , pavaresisht nga niveli dhe raste te indoktrinimeve ne frazeologji , shkruanin per Popullin dhe jeten e Tij . Dmth per Shqiptaret.

Brezi i ketyre ne TUFE sot nuk dihet se nga e kane prejardhjen .

Se pari krijimtaria e tyre frymezohet nga mbarsje ( fara )  te lloj - lloj kurvareve ne Bote e mbin ne mendjen te kurvave te subjekteve letrare . Askush nuk thote se nga rrjedh dhe per ke shkruan . Kopil i dyfishte

Se dyti gjuha qe perdorin eshte tipike e KOPILEVE ku maje ose majhuc kane me perfaqesuesin dinjitoz YPIN dhe .....nuk behet fjale per TUFEN e Vuvuzeleve Kopile sidomos ketu tek PPU

Kaq z. Mirazh qe e vleresoj kapacitetin tuaj ne cilesimin e Tufes ne prurjen me KOPILA .

U nisa per te shpjeguar sipas kuptimit ne SHQIP te fjales Kopil .... per te kuptuar gjetjen e Tufes smiley .

Dhe dihet e esht pranuar gjithBoterisht se individi Fiillimin e ka ne pjeset me pasionante  te perfaqesimit ne Letersi dhe prurje te ndryshme . Logjika e Gjykimi vjen me mbrapa.

Uroj qe Tufa te shkeputet nga sera e Kopileve dhe te filloje te hyje tek Logjika e Gjykimi pasi per Ceken ........ dalin  e teprojne keta budallejte me shumice qe hane c'fluturon boll te kete pak fillim te "bukur" qe :

E fundosi mer Jahu te gjithe Socrealin. Ai o pene mer jahu , ca me thu muti ?  

Socrealist eshte nje fjale e re apo krijim i Tufes nga nderzimi i kaut me pelen!?

 

 Pergjigje PF: Po  sa po lexoj nga Tufa apo  nga ndonje qe ka "Tufezuar " Tufen...vapa  do na beje kerdine ketej, nga Tirana..

    Tani dy fjale per sa thuhet ne artikull.Qe ne fillim duhet te marrim vesh se  kujt shkolle i perket ky "anal-ist.E qe te mesojmesa kerkojme na duhet te kthehemi pas ne histori.Se  ka nje veti kjo e shkrete, qe perseritet.

     Nxensit me besnike te Sokratit ishin "Stoiket.Sokrati u mesonte atyre (Kish pake nxenes Sokrati sepse kerkonte te nxirrte "sokrater" e  jo "sakater&quotsmiley " masen e gjerave  dhe Kontrollin e pasioneve.Mirepo pati edhe prej atyre  pse tepaket qe  esynon dhe e çuan deri ne fanatizem  kete doktrine.Te tillet e  pershkruanin "masen", por per ta, virtuti  ishte i pranishem, per t`i bere sa me shum abstarkte nevojat e veta.Keta  u quajten  "CINIKE".Cila ishte deviza e tyre: "Parapelqejme me mire marrezine se sa te vetreteta dhe nevojat e jetes"...Keshtu thoshte  filozofi  i kesaj shkolle, Antisteini. Me duhet qe  pa dashur ta ofendoj, por Tufa  dhe  ne se po edhe  dora qe ka  "tufezuar" Tufen ne kete artikull( Dikush,larte, ka hedhur idene qe shkrimi i sjelle, mundet te mos jete i vet Tufes).

  vetem pake per te mos  e zgjetur dhe lodhur ndonjerin qe mund tu hedhi nje sy ketyre fjaleve temia:

   .." Meqenese kompleksi( si kuptim i kesaj fjale te perdorur eshte me mangesi, por nuk ja vlen te ndalemi ketu) nga i cili vuajne  shkrimtaret socrealiste eshte prodhimi vendas, pavarsisht gjenezes dhe shartimit te tyre(gjeneza  dhe shartimi jane dy koncepte qe Tufa as qe i merr vesh tek sa i ka sjelle keshtu),  e gjej  me vend  ta pagezoj  me nje emer po vendas( ke pagezon gjenezen apo shartimin apo qe te dy keta koncepte krejt te ndare)-Kompleksi i kopilit, qe mendoj se shkon fort per shtat.." Sakte, parapelqen, me mire marrezine me tiparet e nejj Ciniku origjinal.Dhe tek ky njeri qe i ka hipur vehtja ne qejf se me demek eshte shkrimtari numur nje i fillimit, pse jo dhe i fundit.... te ketyre  20 viteve te reja.

   Dhe ciniku vijon duke na treguar semantiken e dy fjaleve a thua se duke i zberthyer ato( as qe  ka arritur t`i zbertheje  ashtu sikurse jane ne te vertete, qe  t`ja quanim  kontribut ) ka bere zbulimin  dhe njeheresh goditur  shkrimtaret  socrealiste, por ne vijim ai merr perpara, si nje nga demat e terbuar ne dite gushti, tere shkrimtaret e perjudhes ku Tufa  nuk arriti te perleshej dhe te bente hatane, mbi ca shkrimtare..." te brumosur me idealet e partise, shokut Enver  dhe klasikeve te marksizem leninizmit".

Ec pastaj dhe mos u tall me kete lolo, qe  as nuk e ka hapur Jakovin Kollos dhe mijera te tjere, ne veprat e te cileve, pasqyrohet jetra e vertete e nje vendi  qe doli nga lufta duke qene   ne MESJETE.

  Nuk kam kohe, por edhe po ta kisha me pash nuk do ta shperdoroja per te argumetuar idete e nje njeriu qe ehe tek bimet  qe leshojne filiza, shtohen edhe me filiza nga rrenja(nga mema)nje vazhdimesi e jetes se bimes,(duke engaterruar me thithaket, sqetulloret qe i marrin ushqim rrenjes pa qene te afte te japin organe gjerminative)  shikon "kopile" dhe biles edhe aty mundet socrealiste.Nuk ja vlen temerresh me keto idera  jashte kontekstit te nje perjudhe e cila ishte e tille me temetat dhe te mirat e saj.letersia i pasqyroi ashtu sikurse i kemi sot.   

   

Me nje pehazh te tille te brendshem, te barabarte me zero, me ben cudi se si ka mundur te prodhoje qeliza siperfaqsore te shendosha.

me tej, ISHP duhet te izoloj Ypin.

e di si eshte bere kjo puna e realizmit socialist? si puna e atij palluqes ne lagje, te cilin e rrafin dhe e godasin te gjithe per tu tregu "te forte". ose si puna e gardhit te atij qe po hante "zhembla" nga dikush, dhe i thoshte: gjuj edhe nje here po ta mbajti, krisem ai tjetri, gjuj edhe nje here, "bang!" ai tjetri... e kshu nja 10 minuta te mira, dhe ne fund, ky "i godituri" therret, duke u mbajtur pas gardhit: "me mbani mer, se kom per ta vra fare" (at tjetrin)... medemek do boj namin, vetem se s'me le ky gardhi, ca ti bejme kultures socrealiste me nje llaf, se ktu s'do ecnim dot nga kryeveprat... do derdheshin nobelistet nga tenxherja... pa fat, pa fat gjithnji, ja te kishte fitu psh komuna e parisit, thoshin kamunistat e djeshem ne te njejten gjatsi vale me ket tufen, namin mer namin, Frenca komuniste, Allamanja... londra nje vrap pele qe aty...

pale kur thote qe librat lexoheshin me detyrim atebote, me kobure te koka me i llaf... kur ngaterron (me qellim smiley ) censurat e programet e kontrolluara shkollore me deshiren per lexim te shqiptareve, qe ka qene nje nga gjerat me te mrekullueshme dhe qe sot eshte zhbere per dreq...

province zonjush, merr vesh, duhen njerez sOnsible, tha, qe ta vrasin veten...

emo, njehere solli penari nje artikull te NYT, dicka me Sorokin dhe muziken, qe fajesonte rendeshem BS per censuren e muzikes.  Dhe mbaj mend qe ti re dakort qe gjindja u sharrua per nje cik muzik te hajrit ne ate kohe. 

E aplikuar pak me gjere me artin ne pergjithesi, mund te themi qe njerezit u sharruan per nje cik letersi te hajrit?  Pertej artit "utilitarian" te kohes?  Mbase nuk lindnin nobelistet ne tufe, por perbrenda nje skeme te caktuar nuk se kishte dhe hapesire per shume. 

Artikulli nuk meriton vecse njesh.  Tufes nuk i falet ypi-izmi.  Del e tepron nje.

 

neqoftese qendrimi im ne kete teme kuptohet si "mbrojtje" (c'llaf i shpifur) e te kaluares, si nostalgji a ku di une c'gomarllek tjeter, kjo domethene se do me duhet me marre pushim nga peshku ca kohe. Ne monizem krahasimet beheshin me vitin 1938 (bota sapo kish dale nga depresioni i madh) dhe molloisjet qe shpesh degjoheshin ishin trimerite eksponenciale ne lidhje me kohen te gjithfare "birce hasko-sh" ne stanet e Abas Serkos, kupton? Kjo gje me duket se vazhdon, por si astar i kthyer mbrapsh.

nuk mund ta kerkosh pas 20 vjet permbysje ende fajin per shterpesine aktuale  tek metoda e realizmit socialist apo te shkrimtaret e realizmit socialist. E madherishmja "6 mach" qenkesh shkruar aty nga 94-95, mos gaboj. E kuptoni c'do me thene kjo? Se sic ka filtrim kapilar te gerxhove te vjetra, ka edhe te cilesise se re, e kisha fjalen.

rri mer se je mire, me nis mua me pushime smiley

Nuk eshte thene mjaftueshem, mendoj.  Nga ana tjeter, shtrati nga ku do prodhohej kjo letersi, eshte si me thene, nga nje hendek ne tjetrin.  Hendek qe ne vend ta mbulojme pak e nga e pak, i jemi futur me kazem ta thellojme.  Ne keto kushte sociale, kulturore etj, veshtire eshte.   

e keqja eshte se une nuk e njoh ne menyre konkrete ate qe ndodhi ne Shqiperi pas 91-shit, por njerez te denje per besimin tim 100%sh kane thene qe ne ato vitet e para (pas clirimit smiley  dmth tip 91-95) gjeje letersi te mrekullueshme qe gjallonte nepermes kioskash, poezi avantgarde etj etj. Kur kjo ndodhte ne kohen qe socrealizmi ishte ende "me avull", si mund te shpjegohet, te kam rixha, gjithe kjo qe thuhet nowadays?

Ah, nuk di c'te them per ate periudhe emo, ate periudhe lexonim akoma me listat e mesuesve te tete-vjecares dhe gjimnazit.  Jo se po ankohem, por fiks ne 95 po analizonim akoma Lumin e Vdekur.  Asgje personale me Xoxen) por qe as shkolla e as rremuja e mosha s'na dha mundesi per update. 

Nowdays?  Nuk besoj se mund ta ndash artin nga koha, even for its sake.  Luliani me siper kerkon idealin ne art.  Nuk di ne eshte e mundur, ne nje kohe zhveshur idealesh.

emi, patjeter qe ka ndikim e kaluara edhe ne veprat e sotme, jo vetem sepse edhe 16 vjecaret lexojne akoma kadarene (mos me shaj ketu, te pakten mos me shaj kur te them se lexoje te penguaren, te aksidentuare, e me the te thashe), jo vetem sepse mesuesit e letersise kur nuk jane ata te vjetrit, kane arritur te percjellin nje pjese te mire te frymes se vjeter edhe te lulekuqet e sotme, jo vetem sepse fejsbuku, xhintoniku, hashashi dhe kafe-cigarja na marrin teper kohe, por edhe sepse min. kultures dhe ajo e arsimit, ojf-te, shtepite botuese, e me radhe kane te institucionalizuar po ate fryme morti letrar. per te mos folur per varferine e te gjitha llojeve qe ka kapluar shpirtrat, edhe te krijuesve, por sidomos te publikut, dmth ka nevoje per subvencionim qe te dalim nga depresioni letrar, se me daljen nga depresioni ben vaki shkeputemi edhe nga fantazmat.

por ka te rinj qe shkruajne, degjoj, (dhe qe botojne, mbaji veshet mprehur per keta) vetem se nuk eshte bere masa kritike EDHE nga ana e shkronjesve, EDHE nga ana e institucioneve, EDHE nga ana e lexuesve. tani te tilla halle ka gjithe bota po ne jemi me minuse te medha ... prandaj deri diku une them shyqyr qe robt mesojne anglisht per arsye te tjera, perfiton pak edhe formimi letrar.

kesaj te tufes akoma s'po i futem smiley

not that you ain't got a point, but there is also this additional point, that socrealism might sound like ujku ujku but there is actually an ujku out there.

eshte alibi e keqe kjo, trop.

nuk eshte metoda, eshte kultura. KULTURA!

smiley nuk eshte alibi, eshte fakt. kultura cfare eshte? shtrati kulturor plus ndryshimet, stock and flow. stockun e dimeeeeeee smiley (mgjs duhet ta rizbulojme pjeserisht, sic ka dale me camajn, kutelin, rreshpjen, etj) dhe e dime qe po nuk beme flow-n e duhur nuk jane mire punet. flow ka nevoje per nderhyrje institucionale, ku tek institucionet fus edhe organizimin mes fjala vjen meje, teje dhe mondes me siper, por te organizuar me rregulla qe sigurojne vazhdimesi. per kete e kishnja. psh peshku do te ishte fare mire nje institucion i tille, por vuan disi nga mungesa e rregullave smiley

diskutim te mbare te metejshem se me duhet te shkeputem.

Trop  me keto tuajat me lart po pajtohem me Qosen ..... Atipizmi ose Sikurin e famshem ( shprehja më flagrante e nje te menduari Dembel dhe më pa bereqet SOT) si dhe me ben te shpreh nje mendim e krahasim plot gjalleri e freski por personal timin   dhe meqe eshte imi kuptohet qe eshte me lart se i  joti smiley

Na gjeti si ne fushen e bajgezimit te deputeteve hajdute te sotem edhe me .....mesuesit e socreal.... Vetem se ata ( deputetet ) nuk po e gjej dot kush mesues i mesoi te mos jene "kamuniste " smiley

Nuk mund te prodhohet Letersi sic prodhon Saliu e Tufa propogande . Nuk ka situate Trop nuk eshte fai i asnjerit as Institucioneve ( per cudi i perfytyroke si ndihmes te Partise ne fushen e Letersise e Arteve , po une nuk them per ty komunsite se dhe po te ishe nuk eshte thagme !!!! Tongue

Faji eshte i KULTURES se pipllit veshderr dhe arsimdashes, euforik dhe hallemadh qe nuk ka kohe te punoje ne Balte sepse e kane shtyre te pasurohet me te VJEDHUR . Dhe per me teper e kane shtyre ne terr per ta detyruar ti vije turp nga vetja qe ka lexuar per balten e Agollit .

Në të njëjtën kohë ne gjithë botën vergjet e Bërnsit për bujkun - recitohen si perla !

Dhe te gjithe këtë SOT e bëjnë artificialisht ....të paaftët , llafazanët dhe pa buksit e Letërsisë në Tufa ! Ështe shumë më e lehtë , të mbulosh injorancën dhe paaftësinë me llogje për të tjerët se sa të krijosh në keto kushte katërcipërisht të ndryshme dhe fare pa ndikim  nga e kaluara .

Dhe si dashamirese e te KUPTUARIT te gjerave edhe ne Letërsi mendoj të theksoj atë timin  Smile .... keni zgjedhur rrugen me te gabuar ose pakrye që të shpie ne devijacione e skarcitete prodhimi .

Hedhja e pergjegjesive realsoc , në garë se kush mund te zgjedhë fjale e fjali sugjestionuese eshte e njejte me  zhurmen  vuvuzelit që mund të ndigjohet më fort se cdo vegël muzikore pa qene e tillë !

 ...jo më pak tradhëti kombëtare është mbushja e auditoreve me pedagogë injorantë, vënia në krye dhe mbushja e institucioneve kulturore me nëpunës obskurantë, të cilëve u shkon për shtat shkretimi i vlerave, sipas parimit: – “ka diamante? 

__

Ketu ke te drejte, per Ferdinand Xhaferin e ke fjalen ?

Flisni pak me emra mer Tufe, mos na lini ne lexuesve te rendomte te bejme pyetje, kush jane keta kryetare nenpunesa, Obskurante, te Zinje!?

Dhe lere rehat realizmin socialist, se ai ka  nja 20 vjet qe nuk mer fryme, dhe ti duke e ngacmuar i shton me shume bela vetvetes, jo per gje, por sepse po humbet kohen kot per krijimtarine tende letrare, dhe pregatitjen tende  pedagogjike me studentat e tu, dhe koleget e tu gjithashtu, qe te jesh me terheqes per ta, dhe jo per auditorin e jashtem letar qe mund te kete shume verejtje per ty njekohesisht, per gjuhen e ndyre qe perdor ne analizen tende, sikur ti kesh ngjare Edison Ypkes nga ana babs!

I nderuar Artian.

Ketu behet fjale per nje shkrim te qemotshem jo te fresket dhe per me teper nuk ma do mendja qe te jene te TUFES , pasi shkrimi ka nje nivel ordiner ne te shprehur qe nuk i kalon as kufijte e YPIT ku Tufa notonte para dy-tre vjetesh !

Tufa e di shume mire qe ne shkollen ku eshte "kenduar" Majakovske qe i kane kenduar Leninit apo Pushkine Carit e Shekspire mbreterve , Agolle e  Kadare Popullit e Partise - Atdheut e Punes ,etj etj , nuk lindin ne cdo kohe qe do Tufa ose sic mesohet ne fakultetin e Letersise ne UV e Matit te RI ne solidarnosc me Tufen e vjeter se shkrimtare mund te behet kushdo qe urren punen dhe krijimtarine e kohes qe emertojne gjytyrymet ..... socreal.

Shkrimi jo vetem eshte produkt llumi nga ata te kafeneve para PD-se por tashme e dhe Xheloze qe nuk morren karrike ( permendja e posteve te injoranteve Xhaferrist) . Tufa nuk ma do mendja te jete i kesaj kategorie ne se sic thoni dhe JU eshte pedagog.

Shkrusi realdem smiley(ose kopil i lindur ) kuterbon me kilometra te tera nga era e qelbur e "mendimeve" Skarcitet i thone ne gjuhen e Lindjes kur nje prodhus i Lloit Kopil lind nje femije -artikull per soin e tij duke menduar sipas te vetes se jane te gjithe Kopile !

Problemi eshte se ne ppu kur preket trashgimnia shpirterore e komunizmit, reagimet jane sikur i ke share nga nena, baba etj!!!

Ore, akoma nuk paska dal kush te te thote qe keto qe thua ti jane qasjet e baco mixhes, qe me ca ta zevendesojme letersine e socrealizmit me ate te bathores, qe ah po sot e kesaj dite kemi shkrimtaret e Vicidolit?

 

Dicka tjeter, si nuk doli asnje nga keta komentuesit me siper qe e bejne Tufen Ypist, te marre, me komplekse etj etj.  te thote njehere troc qe "po ai sistem krijoi vlera reale, dhe ne e kemi problem te madh kur dikush del e shkruan qe keto s'jane vlera por antivlera".

 

Sa per shkrimin, do thoja qe ka mjaft material qe mund te citohet.

Dhe lere rehat realizmin socialist, se ai ka  nja 20 vjet qe nuk mer fryme, dhe ti duke e ngacmuar i shton me shume bela vetvetes, jo per gje, por sepse po humbet kohen kot per krijimtarine tende letrare,

Edhe une dakort jam me Artianin me siper, shkrimi mire eshte shkruar, po keto gjera tashme jane te ditura e te sterditura, te thena e te sterthena.

Te na vije nje analize cilesore e letersise shqiptare post-socialiste kemi nevoje, me emra e shembuj, jo keshtu neper tym me pergjithesime.

 Po, me i nerumi Idriz, te kuptoj! Por si atehere edhe tani nuk ka ndonje ndryshim te madh me mbushjen e auditorve dhe institucioneve, nenpunesave, te arsimit, kultures etj..!Dhe Tufa po ai qe ka qene eshte qysh kur shkroi kete artikull, dhe keshtu do te qendroje llogore te luftes per egon dhe mllefin e vet qe ka ne gji, pa ndryshuar metoden e luftes!

pale kur thote qe librat lexoheshin me detyrim atebote, me kobure te koka me i llaf... kur ngaterron (me qellim Sad ) censurat e programet e kontrolluara shkollore me deshiren per lexim te shqiptareve, qe ka qene nje nga gjerat me te mrekullueshme dhe qe sot eshte zhbere per dreq...

 

S'besoj se ben ate ngaterrim qe ti thua.  Deshiren per lexim se mohon asnjeri qe ka egzistuar edhe athere, por mundesia per te pasur lirine e leximit normalisht qe nuk egziston ne asnje menyre.  Kjo ne nje menyre mund te nenkuptohet si lexim i detyruar i librave qe miratonte partia.

 Me mire lereni kete teme, ju bej rixha ! Se  Ambasadori W.nuk ka ikur akoma dhe ai ka mesuar shqip mire.Thone,  qe ky tjetri qe vjen i ka mesuar nja  dhjete llafe te gjuhes tone.Nja dhjete ambasadore te tjere te vendeve Europiane, kane mesuar mire shqip. Dhe e dini, kendojne letersi shqipe.

  Jo per gje, por Allah Asndek, te kendojne nga keto marrezira "tufash e Co", mbi sharjet kuturu te letersise se gjysem shekulli pune e krijim, te nje plejade intelektualesh, te cilet diten te vjelin mjaft mire letersine e kolloseve: Ruse, Franceze, Gjermane, Italiane, Angleze e Amerikane dhe i dhane  jete me  nje mori veprash( ka dhe qe koha i pati hedhur qysh ahere)  mjedisit tone, e tamam per kete shahen, nuk besoj te qeshin ....!

   Jane mbi 50 shkrimtare tanet, krijemet e te cileve, tamama per ate perjudhe kohe,  jane perkthyer ne mbi 30 gjuhe te botes.Kjo se paku,  nuk tregon se jemi 4 milione, por  sa disa shumefisha!Ju more djema jeni neper bote.Ashtu si kam qene edhe une ne plot 37 vende.Kam qene me xhepin plot me pare.Se qe te shohesh bote, duhet xhepi plot.Nuk e di po keshtu me eshte dukur mua! Nuk eci larg, por ja,  ketu ne greqeri.Bisnesmene goxha,  te bijte e botes dhe nuk dine asgje nga historia e  Greqise. Provojeni atje ku jeni! Nuk e them ..."per mburrje",  por  shkolla nuk na kishte kerryer gdhenj...... Apo e kam gabim? Ahere si letersia.... qenkej.. hoj e broj e vetem; Rrofte shoku Enver? Pa lexoni kritiken e asaj perjudhe dhe keni per ta pare se si behej! Lexoni  shkrimet e Adriatik Kallullit dhe keni per ta pare si djersitej, per te botuar nje  proze, nje tregim, nje novele, pa le me  nje roman.

Ne se do thomi(jo ndonje gje te re) ... qe ishte  Partia dhe Enveri , qe....! Po ore po ! E kishte ne  nenin e pare te Kushtetutes: "Partia eshte ne komande".Por  kurre  nuk eshte bere dhe nuk behet Krijim artistike"Me komande".Nuk lejohej te  futej letersia kollaj ne "thekra te politikes",  por jo se letersia ishte e tera politike.Kush thote te kunderten, nuk ka lexuar asnje veper letrare te asaj kohe(saktesoj: veper letrare.Kush nuk i di ja them)

Letersia socrealiste por ne pergjithesi arti i bere ne Shqiperi gjate kesaj periudhe ne kornizat e socrealizmit dhe vijes se Partise eshte nje shemtire dhe turp i vertete qe ka deformuar sic duket pa riparim shumicen e komentuesve ketu. Vetem me kete deformim mund te shpjegoj mbrojtjen qe akoma i bejne shume ketu asaj lloj letersie dhe arti. Pervec Kadarese i cili librat me te mire i ka me ngjarje apo histori qe pak kane te bejne me komunizmin nuk di se cfare romani apo shkrimtari tjeter do te permendin keta ithtaret e socrealizmit. Pa kurrfare tabani kombetar apo pervoje te marre nga shkrimtaret e njohur te viteve 30 ne Shqiperi, keta sherbetore te diktatures thjesht imituan sovjetet dhe na dhane ato shemtira qe ne vend te na pastronin shpirtrat, na i katranosen me keq.

o buli,

pa ndihmen e gugllit, ose edhe me ndihmen e gugllit xhanem, a mund te na japesh kshu shpjet e shpjet emrat e 10 shkrimatereve te viteve 30 dhe nga 2 vepra klasike te gjithsecilit? Po pate kohe edhe tematikat e kohes per veprat.

 

a po gjete ke me pyt. po ka pas noiher noi teme gazeta 55 per ker ket pune, e di spikeri, perndryshe prit sa te botohe noi gjo bahri falliu per ket pune

per budallenjte nuk ka pergjigje por per ty do bej perjashtim. Shkrimtaret e viteve 30-te 5-6 prej tyre t'i ka permendur vetem Tufa ne shkrimin me siper. Po ti si zakonisht lexon vetem emrin e autorit (i kuq apo jo autori) dhe nuk lexon shkrimin pranej je kaq gafil. Libri nuk eshte mjet i komunikimt masiv. Edhe pse sot analfabetizmi eshte shume i ulet ne krahasim me ate kohe, lexuesit perseri jane te pakte, po kaq di ti, ne kohe te diktatures librat e gazetat lexoheshin kope ne ara prandaj jeni kaq te zgjuar ju.

Merr pike ekstra bile po gjete se cili nga ata shkrimtare te asaj kohe ka shkruajtur se ne ate kohe analfabetizmi arrinte ne 87-88%?

 

I nderuar Chene.

Me kete egersi qe po sulmoni nje nga kulmet e Realdemokratueres sikur me qene nje cop Ugar fshati te humbur dhe jo sic eshte ne te vertete Rruge ndritur e Partise ose shkurt Bulevard , Ju po i kaloni kufijte e gjuhes letrare . Ai plot Kulture e plot frymezim po spjegon se c'eshte arti i vertete , Kopili ne teresi i realdemok dhe Ju po i permendni gjera pa rendesi ne se ka patur Roman para 38 apo jo . Ka patur s'ka patur pak rendesi ka . Ajo qe ka rendesi dhe Ju nuk e kuptoni eshte se ne ate kohe njerzit lexonin Romane dhe ne gjuhe ( nuk me kujtohet gjuha )

Ky eshte as me pak e as me shume nje kundervenie e qellimshme .

Si Ju duket Ju zotri ideja qe parashtron ai se nje vend me Analfabete merr vesh me shume nga Librat ?

Vetem kjo Ju dhe te gjith perfaqesuesit e fshehur te realsocit duhet tu bente te heshtnit njehere e pergjithmone kur Ju vine ide ne mend se mund te krahasoni Ne TUFE kopilet e realdemokratures.

Ju duhet te kuptoni edhe pak letrarisht jo vetem te lexoni tituj . Kur flitet per kopile ne te Realdemokratures kutpojme nje KlyshKurve si shkrusi i artikullit dhe jo nje njeri pa baba sic eshte munduar me larte te argumentoje edhe nje fare Idrisi.

Kaq sa per fillim debati megjithse vetem shumica e Cekes nuk eshte tregues se lexon e kupton se cdo me thene letersi e Krijim !

M'u kujtua qe Agroni ka kerkuar te mos diskutohet tek Peshku. Ndoshta duhet bere.

 

cili nga ata shkrimtare te asaj kohe ka shkruajtur se ne ate kohe analfabetizmi arrinte ne 87-88%?

C'lidhje ka analfabetizmi i asaj kohe me shkrimtaret e asaj kohe?

po si nuk e kupton lidhjen more reaksionar! Edhe Shekspiri qe ka shkruar ne sh. 16 ka qene kot, bosh, pa vlera, pasi ne ate kohe dhe ne Angli analfabetizmi ka qene teper i madh.

Aha, me fal o shoku bulevard.  Prandaj jemi ketu ne gjirin e Par...ahem peshkut, qe te mesojme gabimet tona.

hej more c'na zu sherri me cibanet e socrealizmit! Artin e percudnuar qe na erdhi nga muzhiket e Rusise si mjet per te ilustruar tek masat ato qe deshironte partia, kerkojne te na e shesin edhe 20 vite pas kataklizmes qe i ndodhi komunizmit si art me vlera te larta! Po kjo eshte e padurueshme! Arti apo letersia qe na fliste per proletaret gjate rruges se ndertimit te socializmit dhe qe duhej medoemos te kuptohej nga prolet dhe qe gjithmone pa ekuivoke te mbeshteste partine dhe shtetin, nuk kishte liri mendimi a mundesie per te zbuluar gjera te reja, ideologjia ishte mbi te gjitha etj., paska vend edhe sot ne vlerat qe duhet te respektojme! Jo more jo! Keta cibane e kopile nuk kane vend ne hierarkine e vlerave. Per pak harrova, qellimi i realizmit socialist ka qene ndertimi i "Njeriut te Ri", dhe kur sheh tipa te tille si Idrizi, te konstruktuar tamam sipas modelit sovjet te "Njeriut te Ri", te ngjall edhe me teper neveri e lemeri bashke socrealizmi.

e c'mkujtoi kjo puna e cibaneve. Kete filmin socrealist ktu. E pashe per kuriozitet; aty nga fundi, luan ndrec luka dhe nje cerma cerma.

- cfare keni kurdis ne tunelin e trete? - pyt ndreka, ushtarak fashist (si gjithnji).

- Toka jon - ia kthen cerma - nuk i duron dot cibanet e huaj. Ne i zhdukim!

Ktu vjen nje shperthim i madh, per te cilin thuhet qe u perdoren pamjet reale te ndertimit te nje hidrocentrali (vu dinamiti mei llaf).

meqera llafi, ky filmi eshte qe i thote i jati goces: "Me shoqet, me shoqet". Edhe i gjujti me mashen e zjarrit.

Ka pas burra dikur, jo llafe smiley

smiley

 

 

dhe nje cerma - cerma.... ?

????????????????????????????????????????????????

Wink

Wink Kete figure e perdorte shume Huri .....

Shkrujta pak rreshta po i fshiva smiley

Astrit Cherma, aktor nga Elbasani.

http://shqiplive.info/img/lajme/filma/Astrit%20Cerma,Ata%20ishin%20kater.jpg

me detyrove me i hy gugllit.

E hallall e paci se s'kisha per ta pa mo najher at pjesen e fundit. Ne fakt te gjithe personazhet pozitiv shohin lart, thelle dhe me optimizem kur flasin. Sander prosi thote: gjalle jan bilbilenjte, bijt e partise. Duke pare lart dhe larg, merret vesh.

Pastaj fytyra e Besa Imamit, me pathos te heshtur, si dhe shume portrete te tjere, me dhimben krenare. Vijon nje fushe me lulkuqe, qe mu me solli nder mend ne fakt ate 'Mohn und Gedaechtnis' te Celanit. smiley

dhe kur sheh tipa te tille si Idrizi, te konstruktuar tamam sipas modelit sovjet te "Njeriut te Ri", te ngjall edhe me teper neveri e lemeri bashke socrealizmi.

U mendova thelle Bulevard . Dhe vendosa tu kthej pergjigje .Megjithse te vonuar jam i bindur qe JU nuk po flini por po krijoni i frymezuar nga vepra e pavdeksheme e Mullahut . Pra ne kete pikpamje them se nuk ka KOPIL t'jua fuse Juve per tu shitur vepra te tjera pervec se te Mullahut .

Megjithate do ta bej pejetjen .

Perse ky qendrim ndaj meje qe jam nje nga admiratoret me te zjarrte te Real demokratures qe po perhapni  Ju mes adoleshenteve ?
Dhe si fillim pothem  qe nuk e meritoj neverine tuaj sepse Ju nje njeri aq largapames ne fushen e Poezise ne vecanti dhe Letersise ne teresi nuk mund te krijoni vepra e te Ligjeroni fjalime qe habitin adoleshentet.

Megjithate duke bere autokritike te shendoshe revolucionare nepermjet ketij posti , pasi Ju kam thyer zemren , pranoni Ju lutem ngushellimet e mija per Kopilizmin e realdemokratures dhe ideologut TUFA , qe megjithse nuk ka lindur akoma , sindroma e diagnozes "ezheja fushe " ka kohe qe eshte cfaqun ne hangarin e Lopeve qe muallisn me tonalitete recituese .

Ju uroj suksese qe moton "Shqiperia po ndryshon " ta shndrroni ne burim krijimi me te suksesshem se cicat e Ciljetes !

Nje keshille ne se e merr parasysh mos e ler purthen te te mbuloje sy e mendje . Mbaje deri neper shale sepse ne letersi e vecanerisht ne Poezi nuk ka Hierarki .

... nuk kane vend ne hierarkine e vlerave.... Kjo shprehje e huazuar nga fusha Ushtarake tregon se Komandanti Yne i sotem Ju do me mendesi Ushtarake por te pa dhier ..ose te papplagosur me ere gjaku ligjeratash te thella .

Dhe se fundi , pergjigjet shpartalluese te armiqve te Kombit ( ku pa dashje kam shkaredhe une ) kemi thene t'ja leme te shkolluares me Lice...yyyyy ...zonjes Left..me yyyyyyyyy ....ne fund .

Armiku ate pret te gjeje te cara ne kulturen tuaj dhe pastaj ...ti beje gjemen Partise dhe vijes se saj Realdemokratures qe po krijon njeriun e shpelare ose kokpalare por  ama te RI .

 bulevardi. Me thuaj vetem nje roman, lexuar prej teje,( se ke shpetuar ashtu dhe nga deformimi) te asaj perjudhes, qe ti e hedh te teren, te atyre "shkrimtareve socreliste" dhe une t`i bej hallal te gjitha marrezite qe thua! 

   Ulu ore dhe lexo nje,njerin prej ketyre si:  Jakovin, Fatmirin, Kole Jakoven, Zhejin, Petron, Bulken, Dushin, Driteroin, Shehun, Grillon, M.Gjeten, Maton, qindra te tjere gjer sa twe te bjeri bretku dhe te  arrish pastaj tek  qershia mbi torte, Kadareja,  se ke per te mesuar dhe nuk do jeshe me ky..... qe flet badiava..

   Keshtu si prallis  ti,  une mund te hedh poshte, qe ketu ku jam  te gjithe letersine e Madagaskarit......

 

Nje pyetje. Nga ato shkrimtaret qe permende me siper, pa dashur te ofendoj askend, hiqi Kadarene. Tani, pasi e hoqe me thuaj neper librari sot cili nga ato blihet apo lexohet ne biblioteke. Shume-shume nje "Hasta la Vista" P. Marko apo  "Ndricimi dhe renia e shokut Zylo" i D. Agollit. Po te tjeret? As i reklamon kush, as kam pare ti kerkoje kush. 

Edhe une kam nji pyetje per ty huntelaar. me shume nga padija ime.

a i lexon njeri veprat e kryeshkrimtarit te kryeperkthyer qe firmoste me Juaji?

(po mundohem me shkrujt i cope pjese per ket gonxhe, ndaj pyes)

 per veprat e ke fjalen?

tek-tuk ka akoma ndonji qebabtore ambulante qe ti mbeshtjell qebabet apo krypen ne fleten e V. XII, po ne pergjithesi jane modernizu edhe ato. Perdorin peceta letre.

mirmjes. a t'boj i pytje? po t'jet way off dije qe nuk kom sh. qe jam zgju.

ps po vej kafen.

mirmjes i here. a i bo me mçef i çik sambuko bikafe ke ajo kafja jote, se nuk e di si e kush m'pruni, po u gdhiva n'pune sot me mjes smiley

ju pyesni, ne pergjigjemi (pergjigjemi jo ne kuptimin mbajm pergjegjsi smiley

Dua te di gjithcka. smiley

pytja ime  me gezime, me dy fleta lavderime:

ej) nqse themi qe nga letersia 45-90 shqiptare u lexoka akoma njoni, sa i bi numri i atyne qe do u lexojshin ala ne shkall planeti, sikur i gjif planeti te kishte letersi ne nivelin e shqiptares 45-90; end bi) sa libra (shkrimtar) munet me lexu i rob qe ka qejf leximin gjat gjif jetes vet.

munet me e bo nji ese t'vogel me bejte meqi cdo shqiptar osht tu e bo nga nji ese e ca edhe mo shum se nji.

ps mos e permen punen, kshu si fjal them, se me pret te monitori komshi me ket te peshkut, smiley ene s'jom tu e pa me sy.

 

po sikur ta shtrojm "permbys" permbys problemin qi ti afrohemi zgjidhjes me SHperpjestim te drejtë. Ja kshtu. psh, kemi x njerez qe jane me fat qe kane lexu x libra ne 1 jete. Te tjeret shihen si te pafat qe nuk i lexuan. Tani kur agroni (ky emer m'erdh n'mend) shkoi ne shtepi verejti se ne xhep i kishin mbetur y (ipsilon, cila eshte shenja per edëpsëz?) njerez qe ishin me fat qe nuk kishin lexuar hiç gjate se njejtes kohe qe vazhdoi udhetimi kundrejt njeri tjetrit. Me deduktim konkludojmë: nganjeherë të run perenia smiley ...per me vonë.

arjani (cili esht emri per fatkeq?) shkoi ne zijafet te bujari (emer per pasuri vene padrejtsisht mbi pronen e perbashket) dhe u shtruan te hane. mos u nxito, i tha bujari, sepse tryeza mbushur me bukera per ngjyerje ne vaj (si dozot ne restorantet italiane), pra mos u nxito se ajo per se mbari (qingj pires ne hell) eshte duke u bere, por vonon pak... se dhe rrush rrushiti qe te piqet, kerkon nje behar te tere, tha... por arjani (emri per babezi fukarai ky) s'un duronte dhe ja hyni copave te bukes me vaj si Lymi i Tytit qe thone (emer per ndermarrjen socJaliste rruga ura ky). edhe u ngop me ballast, me i fjale. qingji i vogel rrinte mendushem atje, pershkuar nga helli si dollari ($) thame... tani pytja eshte, i dashtuni jem, qe c'faj ka qingji, dhe tek e fundit, c'faj ka dhe bujari, se ai per mire u nis... smiley

smiley

kurse une e di kshtu; si u hodh menuja (pilaf me kaçkavall) me garuzhde (qepçe) u sulem me luge..nuk kish ardhur koha e thikes dhe pirunit..erdhi.kaloi...sa duket ka ardhur koha e bisturise se cilen vetem pak vete e kane.

kshu o emi jem, a e ndan dot ate mish letrar prej kockes "ideoalogjike" pa vajtur per vjamë? Une sia kam takatin e takemin ndaj kokeulur thom, une kjo dhia nuk di çështë tagjia dhe barit dy-tre fusha matane.

 Po ! Merr literaturen(tere historikun )  e Letresise shqipe.Hyr dhe ne ciledno shtepi dhe ke me pa ne se jane apo jo keta shkrimtare! Une nuk e di ça keni kenduar ju nga letersia jone? Nga ajo e keqja xhanem dheme thoni ku  pikerisht keni gjetur.... partine dhe shokun Enver..ne nje prej romaneve? Rrini ore por lexoni, se jeni bosh fare dhe vetem beni politike boshe !

 Lexo te lutem  Lumi i Vdekur dhe me thuaj me pake fjale ça lexove? Ore eshte permbi Kadarene  Jakovi, me ate veper letrare,  merreni vesh !

 Nuk po them cfare kemi apo s'kemi neper shpi. Po te pyes, sot ore sot, kush dhe sa i lexon? Perjashto ndonje kokerr.

Shume sugjestionues ne pejetje jane keta shpuraket.

A ke nonje ide kush po lexon "Lufta dhe Paqja" te Tolstoit ose makari edhe Xhek London e nje mori e mori shkrimtaresh nga e gjithe Bota? PA le na hiqet dhe i zgjuar .

Doktori H .  cicofren nga profesioni me diagbozen "dyshemeja me shume drasa manget "pasi e uli Shvejkun ne karrike drejtoi shikimin dinak dhe i beri nje pejetje asgjesuese . 

A ke ndonje studim sa Kopile  lexojne sot artikullin e Berishes shkruar e botuar tek zeri pop ne 90 " smiley

Veprat e kohes sherbejne si dokumente Historike , si cilesi Letrare e Mesazhe per Brezat , me shume si objekt i Fushes qe sherben per te nxitur te tjere . Artistikisht cilesore vetem nje a dy mund te percillen per breza te tjere . Dhe jo vetem tek ne por ne te gjithe Historine e Letersise Botrore. Edhe ne MadegasKar .

Ashtu si shpikja e rrotes se qerres qe kritikuesit e ah - ofeve ose fytyregerinjte para kafeve te selise se PD te kane per zemer te tregojne injorancen e shpiksit kur e krahasojne me rrotat e tromobilit smiley 

Por Pd me gjithe Kopilet e saj kerkojne te bejne nje kerkim shpellar me vlera dhe nje "demaskim  rrenjedalesh " smiley te metodes se qethjes se Leshit te deles pa makine qethese.

Injorance shembullore ne perceptim mbi nivelin e Bulevardit apo YPITSot nder me te preferuarat artistikisht mund te jene kujtimet seksuale te Ciljetes ose revista play Boy. Sumtekelek !

Sot eshte Play Boy .

 Lufta dhe Paqja e gjen te rafti i klasikeve ne cdo librari. Ashtu sic gjen 4 vellimet e Konti Montekristo, 2 vellimet e David Koperfildit etj. Te gjitha ne botime te reja. I lexojne, mos ja fut kot. Mos dil me diskutime te tilla si "sot nuk lexon askush Lufta e Paqja dhe jo me Kole Jakoven".

.... partine dhe shokun Enver..ne nje prej romaneve?

 

Realizmi socialist nuk kishte si teme veten partine dhe shokun Enver o shoku grava...

 Sot nuk lexon asnjeri.Por  mendon se eshte faji i  letersise se 50 viteve te shkuara? I sistemit prove?I Enver Hoxhes? Sot as  toka nuk mbillet as korret as prodhohet. Vetem vidhet nga sa la prodhim e baze shoqeria e asaj kohe. E  ka fajin toka? Vendi,  Ç`eshte ky formim keshtu more djema? Vjen e mire duke mohuar gjitheçka dhe duke share e  lene...per me vone,  gjitheçka, per.... shume asgje? 

 Nuk eshte faji i askujt. Thjesht sot ke me shume mundesi zgjedhje. Perpara shume autore ishin te ndalur. Prandaj lexohej ato qe ishin. Po avancoj nje hipoteze. Mos valle ishin pak te mbivleresuar? 

A mund të përmëndësh emrin e ndonjë "të ndaluari" që po u stërlexoka sot?

 E para e punes, nuk sterlexohet askush. Ka qe lexohen me shume, ka qe lexohen me pak, ka qe nuk lexohen aspak.

Per te dale te pyetja jote. Gi de Mopasan. Nuk sterlexohet, por nje i ndaluar si "Bel Ami" kerkohet dhe e gjen ne librari. 

P.S. @J,

hem ben pyetje, hem ben ironi mjeranesh. Megjithate te falenderoj, se ti dhe disa si ti, me rikujtojne arsyen pse duhet te frekuentoj rralle kete blog. 

pse ma fshitë replikën mo? ju fshiftë Tufa nga antollogjia e letërsisë, ishalla.

 

Po në vend të hipotezës, pse nuk u bën kritikë? Që ta bësh këtë ama, duhet t'i kesh lexuar. A i ke lexuar?

 

Vini re! Kujdes! Tani po vjen nje perle jo vetem e socrealizmit por ne pergjithesi e letersise shqiptare dhe me gjere (shajeni socrealizmin pas kesaj po deshet): .....Lavdi për ty, Parti......

Çaje tynelin me vërtik/

Malin e Shqipërisë/

Edhe vërsho tej, në të ik,/

Hekurudh' e rinisë/

Sos janë male vetëm gur;/

Po janë krom e bakër plot,/

Thesare plot./

Mbi male sot jam zot,/

I lirë e lavdiplotë./

Lavdi për ty, Parti!

.....Dh. Shuteriqi

haha

Kjo nuk ka autor, por gjithesesi eshte nje perle shume e cmuar e socrealizmit:

Te shtunen ne pune

Te diel u martove

Te henen ne pune

Prape ti moj shkove

O moj nusja e reeeeee!

Sa e bukur jeeeee!

Kazmen edhe pushken, ne nje dore i ke!

 

p.s. Vendodhja: Diku ne fushen e myzeqese. smiley

 Deshiroj te flas dhe te debatoj  me ata qe dhe kane lexuar diçka.Jo me ndonje qe as e ka idene  se si dhe ku ishin te metat gjat zbatimit te letersise se realizmit socialist.Nuk harxhojme kohe.Mbetemi ne pozicione te ndryshme.Por  gjeni "arme" jo llafe.nwe doni per ta share sistemin dhe artin ka boll por jo ta hedhim krejt se doni ju, qe nuk keni lexuar asnje gje.

  Ky miku lart merret me reportazhet. Dhe atomi quan  bazen e letresise shqipe .O Perendi e Madhe! Fali!

Bulo te thashe qe qe mbreme kishe filluar te na demaskoje keqazi vizen  e Partise per shkrimet ne Letra . Prandaj rri dhe ca se do thone qe jemi nje Parti me tyryfila letersie  kur te lexojne frymezimin tend poetik .

Me mire jepua me poezite e sorme qe frymezojne te madh e te vogel me vrima tunelesh e turizem bregdetar .

Heu kem Partin e zotni Saline

mal me mal e kodrine mbi kodrine

Hambaret mbushur me bereqet

Turizem ne toke turizem  ne det

Heu te kishim dhe Shqiperine

heu te gjitha do ishin  plot Lezet  

grava, te lutem sill baladen e rrush rrushitit. po s'e bere as ti, e heq shpresen perfundimisht. hape librin (s'mbaj mend tani, "fjala gdhend gurin"?) dhe shtype fjale pas fjale, hidhe ketu pjese pjese, behu scrib i hershem, nga ata me qiri ne manastire guri te ftohte, kur te lodhesh, shlodhu me mendimin qe po ben nje gje te mire, po scribon shkrime te shenjta me nje llaf.

shume falenderime ke paraprakisht.

Paraprakisht i duhet thene graves qe ia ke me hile me kete atmosferen mistike, sygjerim nga nje person qe e ka fobi fenomenin ne fjale smiley.  Sakriligj.   

e c'eshte heroizmi, vecse nje ngritje mbi fobite tona smiley

grava, ky mesa duket eshte Rhodus-i juaj.  Kujto frazen e Malvoglios te "Nata e 12-te" mbi madheshtine: ty te erdhi ne dore rasti... smiley

 Ore djema! Une kam shume shprese nga nje brez(nga ju te merguarit, por jo te ikurit) qe eshte shkeputur prej atyre qe mbajne peng... vete pengun.

E dini qe Çmimin e pare per gjinine e romanit per vitin qe vate e ka marr ..Blushi me Romanin; "Otello Arapi i Vlores"? Dhe tjetrin, Tufa qe ne komision kishte kunatin. Ai roman( i Blushit) per mua jo vetem nuk vlen se eshte paçavure, por nuk eshte as "gjelle" dhe ca me teper per midete shqiptare.Greket (Ministria e Kultures e ngriten ne qiell, romanin e Blushit,  4 muaj pasi ja dha  ate çmim, Komisioni i mikut tim, ministrit Xhaferri.Kemi qene te dy  anatare kryesie, ne partine ....qe u nda) Pse?- pyes une, me Ju bashke.Se eshte  Blushi anti  rame(b... e plasur per ate dhe ramen bashke) Dhe se eshte jo per ne, por  per  ata..... Kendojeni.Me ate te parin, na molloiste se Voskopojen e paskejn djegur myslimanet shqiptare..Kur  historia flet se e dogji xhelozia dhe konkurenca, brenda vet voskopojareve.... ....Ky spitullaq "llac -fac"na ben romane "thagma" kur ne provimin e letersise, me Profesorin e nderuar, Fatmir Agalliun noten e mori e ema, qe punonte ne K.Qendror te PPSH-se

 Tani me thoni nje roman, nje te vetem, veç ketij qe fitoi, botuar ne keto 20 vitet, qe e keni lexuar dhe ja vlen te analizohet! He pra,  ne liri te plote, pa censure dhe...?

 

Besoj se Tufa shkrimtaruceve si Blushi ju drejtohet me kete shkrim...Pjellat e fundit te socrealizmit...

grava,  Çështja nuk po shtrohet socreali versus letrave shqip pas demokracisë; në atë që shkruani keni të drejtë, por kjo nuk e bën letërsinë socialiste më të mirë e as nuk hyn prej saj automatikisht në fuqi shprehja: "nuk ke pulën e do hash sorrën". Problemi nuk shtrohet po ashtu jo në rrafshin estetik, por në atë etik; këtu del pyetja nëse është imorale një letërsi që i shërben një pushteti imoral. Pak a shumë mund ta krahasosh artin socreal edhe me artin e bërë në kohën e nazizmit a fashizmit.

p.s. nuk para shkon një diskutim mbi letrat e bukura me gabimet e rënda drejtshkrimore.

E kjo është një pyetje tejet e vështirë, pasi është e përlyer me gjak, mjerim e dënimin e fjalës së lirë. Problemi që ka akoma shoqëria shqiptare është problemi i fajit, kolektiv a jo qoftë, dhe se si duhet apo jo dënuar, përtypur, integruar, heshtur, lavdëruar apo çfarë me të. E ky kancer i ka patur metastazat në çdo qelizë, në rastin tonë të letërsisë komuniste. Për fat, ka disa përjashtime që nuk duhen ngatërruar me të tërën e që japin shpresë për vazhdimësi, pa u dashur të fillohet çdo gjë nga e para. Nuk ka nevojë të përmenden, pasi dihen se cilët janë. Është po ashtu e vërtetë, që pas kthesës nuk është shkruar asnjë vepër e kalibrit, ta zëmë, të "Pallatit të ëndrrave" apo të "Kronikë në gur", sa për të marrë një shembull, por kjo mendoj se ka të bëjë me kohën letrare, që nuk përputhet doemos me kohën shoqërore dhe rastësinë e daljes së gjeniut, e cila nuk përputhet patjetër me nevojën që kanë letrat apo njerëzia për të.

 

 

 

këtu del pyetja nëse është imorale një letërsi që i shërben një pushteti imoral. Pak a shumë mund ta krahasosh artin socreal edhe me artin e bërë në kohën e nazizmit, fashizmit.

E kjo është një pyetje tejet e vështirë, pasi është e përlyer me gjak, mjerim e dënim fjale të lirë. Problemi që ka akoma shoqëria shqiptare është problemi i fajit, kolektiv a jo qoftë, dhe se si duhet apo jo dënuar, përtypur, integruar, heshtur, lavdëruar apo çfarë me të. E ky kancer i ka patur metastazat në çdo qelizë, në rastin tonë të letërsisë komuniste. Për fat ka disa përjashtime që nuk duhen ngatërruar me të tërën e që japin shpresë për vazhdimësi, pa u dashur të fillohet çdo gjë nga e para. Nuk ka nevojë të përmenden, pasi dihen se cilat janë. Është po ashtu e vërtetë, që pas kthesës nuk është shkruar asnjë vepër e kalibrit, ta zëmë, të "Pallatit të ëndrrave" apo të "Kronikë në gur", sa për të marrë një shembull, por kjo mendoj se ka të bëjë me kohën letrare, që nuk përputhet doemos me kohën shoqërore dhe rastësinë e daljes së gjeniut, që nuk përputhet patjetër me nevojën që kanë letrat për të.

 

Ti mire e ke o derman, por ke gjetur vendin e gabuar per te shtruar te tille pyetjeje...se komunizmi o shok zhduki analfabetizmin, elektrifikoi vendin, thau kenetat e ndertoi hidrocentralet...kupton ti?

Ndigjo Mirazh!

Me binde plotesisht qe je ai pjestari i nivelit medioker te kohes te cilet perdoren per te krijuar "atmosfere" ne mjedise Injorantesh te Krijimtarise se Tjetrit. Ti je akoma tek zarfi i PARE : - Futja Tjetrit

Po ne Art e Letersi kjo nuk zbatohet pervec kur merr porosi nga Mullahet e Politikes

Le te flasim me fjalet tuaja

 Është po ashtu e vërtetë, qe pas kthesës nuk është shkruar asnjë vepër e kalibrit, ta zëmë, të "Pallatit të ëndrrave" apo të "Kronikë në gur",.....

Pas ciles kthese Politike , ekonomike , apo te antikultures dhe antiartit ?

Ngado qe te vertiteshe dhe sido qe ta tirrje ketu do te perfundosh si te tjeret edhe ti .

Por ( nje shume e vogel ) ne se nuk te del ne llogarite krahasuese se nuk mund te kete sot nivel veprash Letrare si te asaj Kohe atehere ku e gjete kete krahasim te diturise Ypiane

Problemi nuk shtrohet po ashtu jo në rrafshin estetik, por në atë etik;

Ja nje rast i kultures qe perben bazamentet e ETIKES rreth 2000 vjecar dhe jo vetem ne Letersi , te cilen JO vetem se nuk e njeh por nuk ka si ta njohesh kur perdoresh si VUVUZEL

Ai trim qe te erdhi ne dere

dhe nuk la gje pa mos thene per te tjere

Dije mire se me vone po KY

do te shaje nder te tjere dhe TY

Me qe shpesh ke adhur tek PPU me disa vergje te shkruara sipas mentalitetit tuaj , perfytyrimit dhe ndiesive tuaja , po bindem tani me kete shkrim qe nuk ke asnje Lidhje me Etiken. Thjesh zhurmues i perdorur nga Politika e Kohes dhe me pas subjekt e objekt edhe ti i dyvargeshit te fundit . Kultura minimale e nje individi me krijme ne fushen e Letersise nuk lejon kurre te mbash te tjeret neper goje .

Kjo metode e perpunauar nga Mullahet e Anadollaket e Shqiperise sot (100 vjet prapa dhe 50 vjet anash ) e ka burimin ne strategjine e sistemit realsoc  qe Ju desh te Justifikonte veten edhe ne fushen e Krijimtarise , si Politike pa e ditur qe me shume efktivitet edhe kur te rexohet do linte mbrapa nje sistem realdemokrature .

Dhe  me te vertete kush e njeh sadopak ate sistem qe kaluam , te krahasosh te njejten Metode e Permbajtje te Mendimeve Tuaja me objektiv "dermimin dhe asgjesimin e armikut te Letersise " del se ai paska qene shume here me efektiv se niveli Juaj imitues ne fushen e krijimit te Buratinove GJYSMAKE e PAKULTURE.

Nje gje personale .

Ne se me te vertete do te rradhitesh ne aradhen e artdashesve dhe ne fushen e Poezise ....

Largohu nga niveli medioker  Bulevardeve , duartrokitjeve te dosave te Oruellit ne cdo sistem  te Pakapshmeve dhe protogonizmit Ypian i ardhur sot nepermjet Kopilit te prure nga JU..... atij me TUFA. Ose zgjidh te flakesh penen dhe rreshtohu politikisht me keta bufone .

Rrugen e ke te hapur dhe une mendoj me mire mbush raftet e individeve me ndjesi te krijimeve tuaja se sa me letra higjenike te lloit te te pakashmeve , Bulevardeve e Left,,,yyyy me ..yyyyyyy ne fund!

Ose do te lexohesh me shume endje ne vergjet

ta ta ta bije Burija / zini transhete me shpejtesi / na ben thirrje Paria / qe te mbrojme Shqiperine ...Produkti me cilesor i Bulevardit smiley

 I nderuar Idris,

me njerëz, që nuk përpiqen as të lexojnë, që shfrytëzojnë demokracinë e tastierës anonime për t'u shprehur, që nuk përpiqen, a nuk duan, a nuk dinë të lidhin dy fjalë pa bërë dy gabime, pa ideologjizuar, pa keqkuptuar, dmth. me njerëz të sakatuar shpirtërisht e mendërisht, nuk mund të diskutohet për kësi temash. Falemnderit për përgjigjen, por me ju nuk kam as dëshirë, as interes, as kohë e as muzë të komunikoj. Gjithmonë u kaloj anash komenteve tuaja të hallakatura. Ndoshta jeni njeri i mirë dhe e besoj këtë, ndoshta keni edhe përvojë nga mosha a jeta, por nuk janë këto arsye për mua për të biseduar me dikë. Ndaj nuk do ju flas më e as nuk ju pata ndërmend kur shkrova atë koment aq të pafajshëm. Nuk po merresha as me Berishën, as me Tufën, as me fuksat 70 leksh, as me Gërdecin, as me dreqin e të birin.

Kur fola për kthesë përdora vetëm një term, por me sa duket çfarëdo që të thoja do të qe sebep për ju për sherr.

Rrihni gruan ju lutem kur të ju hipin nervat.

Shpresoj të ma respektoni këtë të drejtë.

me të mira

mirazh

Edhe kaq flm . Respekt per veten .

Desha te thoja qe kam pase nje deshire te lexoja kur ke prure ndonje vargezim dhe per ate  u nisa por  lexova kete bajgezim. Une nuk di ndonje menyre te kuptuari te te shkruarave sidomos kur kane o@dhe">po@dhe te medhaja dhe perdorin Terma qe nuk u dine kuptimin ose ua dine si i Pakapshmi...EtIkE qe me nje -te kuptohet shume mire se flet per  per cmim tallashi

Nuk kisha ndermend te beja katakteristika , nje nga cilesite triumfuese te  nivelit medioker te Partiase se Punes , kur mbaronte aftesia e te komunikuarit . Kjo shoqerohej me nje nentekst triumfus " e dime ne kush je ti " Ky ka qene nje element shume domethenes i Kodit Etik  te atij niveli . Biles me i larte se i 70 leksheve qe gelojne sot si njohes ne FeLLteSi te problemeve te Artit e Kultures.

Kisha nder mend qe te matesh mire kur desheron te shkruash  gjera qe te eshte mbushur mendja se je e afte ta besh si psh vleresimin e nje peridhe mbi 40 vjecare ne fushene  krijimtarise per te vetmen arsye se komenton ne nje Blog qe di te beje vleresimin e permbajtjeve te tua shpesh me te shprehur Kenaqesi .

Per kete perseri Ju rekomandij te perqendroheni ne dicituren e 
" Leter e Zaparozhasve drejtuar Sulltanit "

E c'Sulltan je ti qe me b...tende Lakuriq nuk je i afte te shtypesh nje Iriq"

Dhe po ta perseris nuk ka dobesi me te madhe se sa te mohosh Punen e Tjetrit kur vete Je i asaj Fushe . Keta quheshin karieriste ne ate kohe . Tani quhen daulle bosh  qe gjemojne per nje Kohe qe nuk ka lidhje fare me Paftesine dhe Injorancen qe ka kapluar edhe Fushen e Krijimtarise SOT.

 Desha te thoja qe kam pase nje deshire te lexoja kur ke prure ndonje vargezim dhe per ate  u nisa por  lexova kete bajgezim. Une nuk di ndonje menyre te kuptuari te te shkruarave sidomos kur kane o@dhe">po@dhe te medhaja dhe perdorin Terma qe nuk u dine kuptimin ose ua dine si i Pakapshmi...EtIkE qe me nje -te kuptohet shume mire se flet per  per cmim tallashi

Nuk kisha ndermend te beja katakteristika , nje nga cilesite triumfuese te  nivelit medioker te Partiase se Punes , kur mbaronte aftesia e te komunikuarit . Kjo shoqerohej me nje nentekst triumfus " e dime ne kush je ti " Ky ka qene nje element shume domethenes i Kodit Etik  te atij niveli . Biles me i larte se i 70 leksheve qe gelojne sot si njohes ne FeLLteSi te problemeve te Artit e Kultures.

Kisha nder mend qe te matesh mire kur desheron te shkruash  gjera qe te eshte mbushur mendja se je e afte ta besh si psh vleresimin e nje peridhe mbi 40 vjecare ne fushene  krijimtarise per te vetmen arsye se komenton ne nje Blog qe di te beje vleresimin e permbajtjeve te tua shpesh me te shprehur Kenaqesi .

Per kete perseri Ju rekomandij te perqendroheni ne dicituren e 
" Leter e Zaparozhasve drejtuar Sulltanit "

E c'Sulltan je ti qe me b...tende Lakuriq nuk je i afte te shtypesh nje Iriq"

Dhe po ta perseris nuk ka dobesi me te madhe se sa te mohosh Punen e Tjetrit kur vete Je i asaj Fushe . Keta quheshin karieriste ne ate kohe . Tani quhen daulle bosh  qe gjemojne per nje Kohe qe nuk ka lidhje fare me Paftesine dhe Injorancen qe ka kapluar edhe Fushen e Krijimtarise SOT.

 

 

Numëro gabimet gjuhësore para se të flasësh për kulturën i nderuar Idris. Për ju injorantët paska qenë interneti.

Ulu, 5-së. Dhe vër presjet herën tjetër.

Ke shume te nDrejte per Gabimet , biles me Kod Etik thuhet

Nje i paditur shau nje njeri

Ky duroi e tha : O fat Flori

Me i Lig jam une nga c'thua ti

Se fatin brenda nuk ma di.... smiley 

Shiko po ke vene re qe ne te paren nuk kam dashur te te ul verat  se nuk je per ate nivel , dhe kete e tregojne vargezimet tuaja. Nuk je nivel te pakapshmi ose plaku shukkar qe Etike ta kuptosh per Etikete . Por gjithsesi ke shume shume per te mesu se cfare eshte ...pa presjet smiley

Kam dashur dhe me duket e kam arritur qe te mos cfaqesh i kategorise Super @rdhe">P@rdhe nga ai lloi qe i njeh te vertetat me Lindje e deri ne Ameshim . Jo vetm per shkak te nivelit Politik qe permbam diskuri Juaj ,por mbi te gjitha ti si dhe shume pordhamane para teje , jane produkt i nje kohe qe nuk llogjikon po bilbilos e  paragjykuar , te nje Kohe qe nuk eshte kohe per Letersi  ......

por per arsyen fondametale ETIKE se je vet i fushes se Krijimtarise

Ai humori cinik Juaj per rrahjen e gruas me pelqeu . Nivel i larte  smiley

Por po te lajmeroj qe per kete jave e kam plotesuar edhe kushtin e rrahjes se grave te shkalles , pallatit dhe gjithe Lagjes :

Atehere zotri - perfundoi Shvejku -Ku banoni JU ?

 

  Jo vetm per shkak te nivelit Politik qe permbam diskuri Juaj...

Hiçfare politikë nuk ka aty, por ju e shikoni politikën kudo e vetëm llapni për politikë, por nuk e bëni.

Si eunukët, që e dinë si bëhet, por nuk e BËJNË dot. Ju kam parë ju dhe sërën tuaj ditën kur bëheshin homazhet për Dullën, si qanit me ulërima e ju binte të fikët para kufomës. E shkruanit letra e vjersha.

 

Ju kam parë kur duhej ngritur zëri e patët frikë. Tani, pas të vjelave, bëni të gjithë si trima.

" Kur ngordhi kali, 

e i ranë thonjtë

ç'po vrapon Balli,

t'i heqë patkonjtë"

 

 

 

cfare nuk lexon ketu...si nuk qenka shkruar gjate ketyre 20 viteve more!? Ku jetoni ju more daje? Ka plot prodhimtari nga shkrimtaret e poetet sot, pastaj vlerat jane debat tjeter. Me duket mua apo shume ketu e kane lene leximin qe ne vitin 90?

Problemi nuk shtrohet po ashtu jo në rrafshin estetik, por në atë etik; këtu del pyetja nëse është imorale një letërsi që i shërben një pushteti imoral.

Ky eshte shtrimi i gabuar i problemit. Tani po gjykon biografine e autoreve  apo produktin letrar? Letersia GJYKOHET ME KRITERE ESTETIKE .

 

E kjo është një pyetje tejet e vështirë, pasi është e përlyer me gjak, mjerim e dënimin e fjalës së lirë. Problemi që ka akoma shoqëria shqiptare është problemi i fajit, kolektiv a jo qoftë, dhe se si duhet apo jo dënuar, përtypur, integruar, heshtur, lavdëruar apo çfarë me të. E ky kancer i ka patur metastazat në çdo qelizë, në rastin tonë të letërsisë komuniste.

Mos more! Kancer gjithandej, kopila te gjithe, bij kurvash te tere! Letersi e perlyer me gjak!! Gjithcka duhet cbere, nga rrenjet, me themel, letersia, arti, gjithcka...dhe mbetet vetem nje pengese e vogel...populli qe pillte kopila, po e likujdojme dhe kete popull kopil te Historise dhe shpallim Fillimin e RI,  zbukuruar me balona derdellitjesh te pakuptimta.

 

 

 

Së pari, spiritus, ju po nxirrni konkluzione, jo nga ajo çfarë unë kam shkruar, por nga një mllef që nuk ka të bëjë me atë koment. 

Mos more! Kancer gjithandej, kopila te gjithe, bij kurvash te tere! Letersi e perlyer me gjak!! Gjithcka duhet cbere, nga rrenjet, me themel, letersia, arti, gjithcka...dhe mbetet vetem nje pengese e vogel...populli qe pillte kopila, po e likujdojme dhe kete popull kopil te Historise dhe shpallim Fillimin e RI,  zbukuruar me balona derdellitjesh te pakuptimta...

Ku i lexuat këto në komentin tim?

Nuk më pëlqen kur më drejtohen në këtë formë spiritus. Nuk më pëlqen ky ton. Besoj se do keni mirësinë të më kuptoni, nëse do ju lutesha ta shpenzoni 24-orëshin tek Peshku me antarë të tjerë më militantë se unë e t'i sqaroni me ta problemet ideologjike, partiake, apo të çfarëdo ngjyre qofshin. Me një fjalë, thënë troç, nuk kam pikën e dëshirës të komunikoj me ju. Shpresoj se, në ju vjen keq, dhimbjen do e ktheni në forcë.

Ju uroj sidoqoftë gjithë të mirat,

mirazh

Dhe "everybody lived happily everafter" shkroi ne fund ...

 Po, patjetër.

Këta njerëz nga njëra kërkojnë estetikë pa etikë, nga ana tjetër të drejtohen si harbutë e të kërkojnë llogari për çfarë nuk ke thënë, a thua se je ti sparring partner për sherrin e radhës me partinë tjetër. Nejse. 

 

Mirazh, ti vella ishe teper i topitur ne ate qe the, gje qe bej dhe une dhe njerzit nga keto ane pervec te qenit brenda binomeve Berisha-Rama dhe PD-PS, jane gjithashtu teper te ndjeshem dhe nuk pranojne t'ia u thuash gjerat troc.  Si rrjedhojne vijne reagimet harbutce me te shara e personalizme e keshtu me rradhe...

Ate shprehjen e thashe keshtu ne pergjithesi ... meqe e vetmja zgjidhje nga "ngerci" s'kishte mbetur vecse secili ne pune te vete, duke shpresuar "happily everafter."

Por per aq sa respektoj deshiren e tjetrit, ne kete rast, tenden per te mos komunikuar me x, y, z person, po aq me duket e arsyeshme te ve ne pah se eshte pak veshtire te perzgjedhesh gjuhen kur diskutimi eshte nisur me ate gjuhe te Tufes.  Permende me lart qe te shqetesoi mllefi i Tufes, por duhen pare argumentat.  Atehere nqs duhet toleruar Tufa per mllef, e pse jo bashkebiseduesit, qe ne fund te fundit, ne rastin e spiritus vec po vijonte me te njejtin mllef, por me te drejten e tij per te argumentuar dicka? 

Nje dicka tjeter qe me la pershtypje jo dhe aq te mire, eshte psh reagimi ndaj drejtshkrimit te Idrisit.  Debatin per arsyet e tjera po e le menjane, nuk dua te nderhyj.  Por verejtja per drejtshkrimin m'u duk e tepruar.  Im at, qe e shkruan dhe e kendon shqipen shume me mire se une (ne fakt, kaligrafine e ka rruaze, e jo si e imja qe eshte si kembet e pules,) me tastieren e kompjuterit vuan "nje cik."  Disa leshime, mirekuptime te kesaj natyre behen, evitohen situata "e lagu, s'e lagu" dhe gjithmone, nqs ekziston deshira, vijohet me ceshtje me thelbesore. 

Ndjese per nderhyrjen, qe me doli disi me e gjate se sa e kisha parashikuar.  Diskutim apo "everafter" te mbare smiley.

 

Nuk bëhej fjalë as në rastin e parë e as në të dytin për idetë.

Mua më shqetësoi mënyra se si më drejtohen këta njerëz;

; spiritus më ngatërron mua me Tufën a nuk di me kë, bën pikërisht gabimin që po niset të kritikojë e më drejtohet, si të qenkësham unë artikullshkruesi, sikur të paskëshim pirë gjak bashkë.

; Idrisi kërkon të flasë për kulturën e më përmend me fjalor të zgjedhur nga beli e poshtë.

Nuk do e kisha aspak problem të diskutoja me dikë, siç me emigrantin diku më poshtë, edhe idetë më abstruze, por minimumin e mirësjelljes e marr si diçka të dhënë, e këtë e pres dhe e kërkoj edhe nga bashkëbiseduesi, qoftë edhe në virtualitet. 

Komenti im, që shkaktoi këtë hilaritet në sallë, aty është. Nuk ka asgjë politike në të, aq më pak atë që paskan lexuar këta zotërinjtë në fjalë aty. Edhe fakti që solla një artikull të Tufës këtu nuk do të thotë patjetër se jam partizan i tij apo i çfarëdolloj partie. Nejse.

kalofsh mirë Monda e falna kusuret

 

Per ta vazhduar mendimin me siper, po permend Fatos Kongolin qe pothuajse te gjitha novelat e tij i ka te shkruara pas komunizmit. Dhe jane novela qe kane fituar respekt, vleresim e fame ne Evropen e qyteteruar. Ky shkrimtar qe nuk u zhyt ne llumin e socrealizmit, por duroi dhe ato qe kishte ne shpirt a mendje i ndau me lexuesit ne nje kohe kur liria ishte e pranishme dhe ku ideologjia e skematizmi nuk mbysnin vlerat meriton respekt dhe duhet permendur dhe jo harruar me dashje apo padashje sic behet ketu (jo se i prishim ndonje pune Kongolit qe eshte perkthyer ne shume e shume gjuhe te botes, por nuk eshte e ndershme).

Une refuzoj idene qe prodhimtaria artistike e kultivuar e shqiptareve nuk ka prodhuar vlera pozitive per 45 vjet, cka barazohet me nul-vleren ose vleren negative. Ky mendim eshte i mynxyrshem ne vetvete. Kjo futet ne gjerat biblike dhe ka te beje me deformime te pakthyeshme shpirterore te nje populli. Kujtoni rrekjet dhe vetmasakrimin e dikujt nga pamundesia e te shkruarit e nje vjershe ne nje gjuhe te zhbere, pershkruar te Pashalleqet e medha mos gaboj, per te kuptuar ate qe mendjelehtesisht po kerkoni te pohoni, dmth me pak fjale stop-in e performances se artit te kultivuar te nje populli meqe regjimi ishte "allosoj".

Socrealizmi eshte nje metode artisike e bashkengjitur me nje periudhe te caktuar te historise se Shqiperise. Si metoda, edhe periudha historike nuk duhen asgjesuar ose masakruar me deshira apo me urdhra peshku. Po flitet per kapacitete dhe menyra te shprehuri te nje populli, nuk po flitet per lengaraqet qe shkruanin novela me sekretare partie qe "as naten s'i zinte gjumi per revolucionin boteror" dhe qe kalonin ne trishtime nokturne pasi "ne Vietnam o shoke, bombarduan prape sonte". Une nuk i diskutoj vlerat e letersise shqipe te 45-90; une do diskutoja mekanizmin se si kjo letersi prodhoi ato qe prodhoi ne kushtet e dhena. Dhe mos harroni, vlera e nje letersie matet pikerisht me perjashtimet, arti i madh eshte nje perjashtim dhe arti i mirefillte eshte elitar. Te mendosh tjeterlloj, eshte nje mesatarizem qe do ua kish zili cdo hero pozitiv.

Si socializmit te aplikuar te ne, ashtu dhe metodes se vet artistike, fatin dhe performancen ua tregoi realiteti. Por ato nuk duhet ngaterruar me gjera me madhore si performanca e kombit dhe vetia/aftesia e njeriut (shqiptar) per Jete. Kam bindjen e patundur qe as jeta, as prodhimtaria shpirterore e mirefillte nuk pushuan ne 45-90, dhe kjo jo si pasoje e regjimit, por pavaresisht prej tij dhe megjithate. Neqoftese pranohet ky dimerim ("hibernation&quotsmiley, atehere me falni, por sic thote vrazhdesisht anglezi, "you are stepping on your dicks, gentlemen" (pardon my french, the ladies). Sepse tregon qe ende nuk kemi dale nga bataku i perdorimit te te njejtave metoda te cilat metojme se po i kritikojme.

Sa per metoden, asaj edhe pse ishte totalitarisht sunduese, nuk duhet ti veshim cilesine e inhibitorit total; kete gje nuk e kane bere dot as pushtime qindvjecare! Le qe te shqetesohesh mbi socrealizmin tani qe i rane patkonjt eshte nje kofin pas te vjelit e trimeri pas lufte aq e madhe, sa qe po te mos lidhet me interesa te caktuara, do ishte qesharake. Ja cfare thote Regine Robin ne librin e vet "Realizmi socialist, nje estetike e pamundur" qysh aty nga fundvitet 80-te:

Realizmi socialist - edhe pse kritika sovietike pohon te kunderten, pasi zbuloi se fundi se 100 vjet vetmi e Markezit shkonte ne menyre te persosur me kornizat e metodes soc-realiste - realizmi socialist sic  e shoh une nuk ekziston me. Ai shenjoi nje periudhe historike te shoqerise sovietike me nje estetike te tejdukshmeirse dhe qartesise ne zemer te vet, me nje enderr monologjike te hegjemonizmit kulturor dhe ideologjik dhe me nje figuracion teper te vecante, heroin pozitiv.
 

Pasi shtjellon dy fazat e socrealizmit rus, 1926-1937 dhe 1937-1960, pershkruan se si heroi pozitiv u tjetersua, u be nje "yll i humbur ne galaktike", vdiq, edhe pse kujtimi i tij e ndjek si hije soqerine sovietike, qe s'mund te beje pa Korchaginin apo Chumalovin, Levinsonin etj. Robin vazhdon:
 

Hakmarrje e metafores mbi metonimine (metalepsisin shen. im), risine polisemike mbi monologjizmin, hakmarrje e karnavaleskes, groteskut Bakhtian, te dialogizmit te tij universal mbi fjalen autoriariane?
Eshte ende heret me e thene. A ka ardhur me ne fund koha per te pushuar se perseritur figurat, ripunimit te modeleve te obsesuara me realizem, me e leju te shruarut thjesht te beje magjine e vet... me e lene ate gjuhe (rusishten shen. im) te luaje mbi gjithe vetite e veta per dasi... dhe polifoni?
Per te perdorur nje titull te famshem te Dobroliubovit, "Kur do vije ajo dite"?
 

Ama, te besh pyetjen e mesiperme pas 20 e kusur vjetesh, eshte me se paku, joserioze.

Ca pyetje per ty:

A ishte regjim totalitar, ai komunisti ne Shqiperi? Nqftse po, a a kishte dhe sa hapsira kishte per te prodhuar art te pasanksionuar nga partia dhe qe binte ndesh me ideologjine komuniste?

Ne qofte se vihet ne peshore e gjithe krijmtaria e 45-90-tes ne teresine e saj, a anon ajo nga vlere apo antivlere?

 Ju keni të drejtë i nderuar Em, por për çfarë pyetje po bëhet fjalë?

Nga 45 vjet, shto dhe ca vite për inerci të tranzicionit, na ka mbetur një sasi aq e vogël vlerash, vetëm Kadareja e vetëm një pjesë e veprës së tij, saqë bëhet fjalë jo për përjashtimin që vërteton në këtë rast rregullin, por për të kundërtën, dhe ky përjashtim nënkupton një humbje të llojit eskilian. Natyrisht, ose fatmirësisht, siç theksoja diku më sipër kanë mbetur ca vlera (se mund të qe edhe ndryshe, po të qemë zhvilluar sipas modelit kamboxhian p.sh.); por këto vlera mund t'i numërosh në pëllëmbë të dorës, dhe po të heqim përsëri Kadarenë dhe jo të tërë veprën, janë shkruar në shumicën e rasteve o në burg, o në internim, o në mërgim. 

Nuk po bëhet fjalë këtu për të dënuar fajtorët, megjithëse nuk di të jetë dënuar akoma njeri në Shqipëri për vrasjet në kufi p.sh., siç është bërë këtu e ndoshta duhet bërë; nuk po bëhet fjalë për hapjen e dosjeve etj; d.m.th. kjo temë duhej të qe artistike, por ja që kur flasim për atë periudhë është pothuajse e pamunduar ta ndash artin nga sistemi, pasi qe sistemi ai që e kontrollonte e më të shumtën edhe e prodhonte vetë atë art.

Ne mund të bëjmë një listë këtu me ato vlera që thoni, pasi do mundej të kryhej shpejt e do të qe listë e shkurtër, si pushkatim. Mos doni të fusim gjë aty Shevqet Musarajn, Fatmir Gjatën, Ali Abdihoxhën, Llazar Siliqin, Fatos Arapin e ...më vjen keq këtu, se kam vënë re se e çmoni...Dritëro Agollin?

Mos duhet ndoshta të quajmë vlera "Nënë Shqipëri", "Kënetën", "Shqiponjat fluturojnë lart" "Çlirimtarët", "Komisarin Memo", "Tri ngjyrat e kohës", "Dimrin e madh" etj, etj. ?

Një paralelizëm me artin e krijuar në kohën e Rajhut të tretë nuk do ishte i pavend, pasi kudo ku e bukura përzihet me makthe ekzistenciale lindin probleme, e theksoj, etike, e përtej një kufiri të caktuar nuk mund të flitet më për art, pasi atje veprojnë ligje të tjera, jetësore a mbijetësore e jo më artistike. 

Thjesht mendimi im ky. Por kjo nuk do të thotë automatikisht se tashmë është bërë deti kos e pas 90-tës na përmbytën kryeveprat që nuk po shkruheshin dot. Përkundrazi: trysnia e diktaturës e fisnikëron shpeshherë karbonin e nxjerr tek-tuk diamantë e etja për të bukurën është nën diktaturë e shëmti më e madhe se kurrë. Në shkretëtirë... 

 

 

 

"bardh-e-zi"-zmi ne definimin e vlerave me shqeteson. Agolli i pjesshem ka vlera per mua te padiskutueshme. Kadare i pjesshem ka aq vlera, sa qe jane te vetemjaftueshme per nje letersi vendi te vogel. Krijime se mbari te Petro Markos apo Kutelit apo Koreshit psh jane pa fjale vlera. E mira s'ka fund, por nuk di qe pse edhe kaq nuk mjafton per te realizuar ekzistencen e vlerave artistike. Ka nje problem pothuaj matematik ketu, i nderuar, sepse shpesh nje teori ndertohet per te shpjeguar realitetin dhe jo e anasjellta. Konkretisht, ekzistenca e vlerave (nuk po flas per perkthimet e mrekullueshme ketu, per te cilat u krijua nje shkolle shqiptare, do thoja) pra ekzistenca e vlerave duhet te sherbeje per ndertimin e teorise qe si ato munden te krijoheshin; jo e anasjellta, qe mqse dihet shterpesia e sistemit/metodes, atehere postulojme qe vlera nuk ka pasur dhe fillojme e krruajme koken me perjashtime qe vertetokan regullin. Kupton? Eshte "fallacy" e paster kjo. Nqse diskutojme pastaj "counterfact"-in, pra si "do kish luajtur qeni i kallajxhiut" nqse s'do ishte diktatura dhe metoda sunduese, kjo eshte nje tjeter gje fare, une nuk do kisha kellqe per ate diskutim (eshte shume e veshtire, mqse nuk dua te them e pamundur, me beso, te flas si "i vuajtur" pasi me ate gje siguroj buken e perditshe), ama as ajo qasje nuk perjashton ekzistencen e vlerave "baseline" jozero.

PS NQse me shkruan dhe nuk pergjigjem, eshte vetem se po dal ne ket cast, dhe jo gje tjeter.

...natyrisht që vlera ka nga ajo kohë; deri tanimë vetëm atë kam pohuar e nuk ndaj mendimet e Tufës, në mund të quhen të tilla sharjet nga nëna. Kjo qe edhe arsyeja se pse e solla atë shkrim këtu. Mirë që ka vlera, dhe këtu jemi në një mendje, por cilat janë dhe sa janë, dhe- kjo ishte edhe pyetja që lindi- duhen matur këto vlera vetëm estetikisht, apo edhe nga ana etike?

Ndoshta duhet hapur një temë për shembull për Gorkin apo Rifenstahl, që përfaqsojnë më së miri këto lloj dilemash.

Kuteli, Petro Marko, Lasgushi i heshtur, etj. patjetër që janë vlera të asaj kohe, por jo- nisur nga ç'pësuan- produkt i saj, pasiqë do t'ish makabër të quaje vlerë të asaj kohe Vilson Blloshmin p.sh., që u vra nga po ajo kohë. Nuk mund të quhet viktima vlerë e xhelatit, e xhelati në këtë rast është koha vetë. Kushtorja e lidhorja në kohë mendoj se duhen marrë patjetër parasysh, pasi-ndonëse hipotetike dhe të paditura se qysh janë- përbëjnë shtatë të tetat e ajsbergut të zhytur në ujë. Do të ishte me interes hulumtimi i idesë p.sh. se si do të qe zhvilluar Lasgushi apo Shqipëria p.sh. në një sistem tjetër e kjo është vrima e zezë, që po na mundon ndërgjegjen akoma. Kjo pasi na duhet një masë krahasimi, një etalon, qoftë edhe i pasaktë dhe ideal. Ndryshe do t'i jepeshim karmës tonë e do e merrnim çdo gjë si të dhënë, me një fjalë: nuk do të na duheshin rasat e tjera përveç tre të parave. Nuk do të dinim po ashtu se çfarë qe gabim në të kaluarën, pasi ne gjithnjë jemi të detyruar të përballemi me krahasimin e alternativave të zgjedhjes që kemi bërë, e këto alternativa nuk janë askurrë reale. As biseda jonë nuk do mundësohej dot po të mos qe ashtu e rezultati do të qe ajo skena që përmendnit më sipër nga "Pashallëqet e mëdha".

p.s. Po e mbyll këtu se shkoi vonë. Natën a ditën e mirë dhe flm për shkëmbimin e mirësjelltë të mendimeve. Kalofshi mirë!

Më bëri përshtypje një emision një herë, Emo, që fliste për librat. Ishin të ftuar x, y-ni z-ja dhe... Lubonja.

Këta variablat e tjerë ishin eksponentë të politikës nga çdo krah i saj. Kishte edhe ministra. Dhe kur flisnin për librat, kishin një përqasje tejet humane. Kemi lexuar këtë edhe atë, na bëri përshtypje kjo edhe ajo. Mua më pëlqente më shumë ky, atij tjetri ai tjetri... e me rradhë.

Lubonja kishte këtë stilin e të ngrefurit si punë e Tufës. Dhe për çudi në atë debat, të gjithë këta që sot quajnë veten të djathtë, iu kundërvunë asaj përqasjeje.

Si shpjegohet?

Për mua e ke dhënë përgjigjen që te rreshti i parë: Nuk gëzonit ju o njerëz?

Libra nuk lexonit? Filma nuk shikonit? Këngë nuk dëgjonit, nuk këndonit? Valle nuk hidhnit?

Ça mtin keni bërë atëherë?

Nuk keni ruajtur një ndjenjë humane të kujtimeve tuaja për këto gjëra? Jo për regjimin, jo për gjë tjetër, veç për veten.

Se keni bërë dot?

Kur dikush si fëmijë lexonte "Beni ecën vetë", apo "Tërfili me katër fletë", "Tregime të moçme shqiptare" apo Përralla e tregime nga autorë të ndryshëm, as kishte në mendje se ça idesh politike kishte Blushi sr. apo ça aventurash do bëjë në të ardhmen Blushi jr.

Jo or jo, e lexonte librin për atë që ishte. Atë vlerë, atë shije kërkon të mbajë.

- Po mirë, kishte njerëz që kishin vuajtur.

Po dikush që ka patur fatkeqësinë të përjetojë këtë, nuk ka të drejtë të interferojë me gjithë artin, me të gjitha veprat dhe me të gjithë autorët. Se pastaj shoqëria zhytet në depresion. Unë refuzoj të marr përsipër përgjegjësinë e inateve frustacioneve të tjetrit. Nëse mendoni se u janë bërë padrejtësi, kërkojeni të drejtën diku tjetër. Aty ku duhet të trokisni. Jo të shkallmoni të gjitha dyert e dritaret de! Se në fund do na lini pa shtëpi e katandi fare.

 

Nuk e kexova dot te teren. Vetem fillimin dhe spata me durim. Vazhdohet me mendesite e diktatures se shkuar. Nuk e di perse me kujtoj ca shkrime me Instituti ML ne Tirane ku kritikohej letersia dhe arti  parakomunismit. Ndersa disa nga komentet tuaja ketu me kujtuan analizen qe i bente mesuesja time e letersise shkrimeve te ardhura nga Instituti ML.

Mos ka ardhur koha qe librat e viteve para 90 ti quajme libra te verdhe apo ju "anitkomunistet" do te zgjidhnin ndonje ngjyre tjeter?

Qe dikush te thote se arti socrealist ka pasur vlera kjo do te thote se ky person di shume gjera qe ne nuk i dime dhe bujrum te argumentoje per vlerat, ose jane shkaqe te tjera psikologjike qe i permendem me siper dhe ketu eshte i kote debati. Cfare vlerash mund te kishte kur aplikohej nje teori apo metode letrare qe ideologjia zerronte te gjitha kerkesat apo vlerat e tjera estetike, filozofike etj.? Te flasim konkretisht, a quhen vlera dhe art "Clirimtaret", "Komisari Memo", "Njeriu me Top" apo "Toka Jone", poezite e vjershat qe i thurnin lavde partise apo filmat dhe pikturat e asaj kohe? Nese keto nuk kane vlera atehere per cilin socrealizem po flasim? Marko, Kuteli, Poradeci etj. ishin letersi e "papranuar zyrtarisht" apo e "paperfilluar" sic thote Tufa, dhe nuk e teprojme qe per Markon te themi se ishte disident. Kadare pikerisht sot vleresohet se me veprat e tij, sigurisht me nje pjese te tyre, theu ne nje menyre te zgjuar rregullat dhe kerkesat e socrealizmit. Kadarene nuk e vleresojme per "Dimrin e Madh" apo "Ne mesdite Byroja Politike u Mblodh" por kemi vleresime maksimale per "Keshtjellen" etj. Socrealizmi ka qene mjet ne duart e partise per te percuar tek masat propaganden dhe trushpelarjen. Si na paska nxjerre art elitar kjo letersi kur ju drejtohej dhe perkushtohej vetem proletareve? Demi i shkaktuar ne artin e letersine shqiptare eshte i madh, shume i madh. Edhe ata qe tentuan te benin dicka jashte kornizes se partise me Festivalin e 11 e pesuan keq, e te tjere me rradhe. Atehere per cfare flitet ketu more njerez, per cilat vlera?

Po pse ore, kur lexojmë poezitë e Mirazhit, kujton se i bije ndërmënd njeriu që të dijë se ç'bindje politike ka Mirazhi?

Po jo mor njeri... lexojmë e komentojmë sepse ato shkrime na përcjellin apo na ngacmojnë në diçka dhe nuk besoj se ka qënë Rilindja Demokratike që e ka farkëtuar Tufën apo Mirazhin si shkrimtarë.

Letërsia është art... dhe si art, po nuk shkaktoi emocione, të ngrihet cilado parti apo regjim në botë dhe nuk do ta bënin kurrë as Tufën dhe as Mirazhin më të mirnjohur se nga janë.

P.s: Përderisa diskutohet për politikë, ideollogji, bindje fetare e seksuale as që më bije ndërmënd të bëj sherr me njeri, por kur dëgjoj disa rob që më flasin si Maks Velo dhe prekin ca tela që as që e dinë se për ç'flasin, atëhere është kollaj që t'më hypin kacabunjtë.

PËR TË GJITHË DEBILAT që nuk kanë lexuar ndonjëherë poemën Nënë Shqipëri, ja një pjesë:

Me ler te bie ne preherin tend te ngrohte
O hallemadhja ime shekullore!
Te puth duart e tua , me te mirat ne bote,
I ngazellyeer te hesht me heshtje foshnjore;
Duart e tua qe u rregjen nga puna
Dhe gishterinjte qe zune kallo nga kembezat e
dyfekeve ,
Dhe supet qe u varen nga xhokja e nga guna,
Dhe mesin qe u hollua nga gjerdanet e fishekeve,
Dhe ballin qe rrudh e u lerua nga mendimi,
Dhe beben e syrit qe u mpreh nga shenjestra,
Dhe kembet qe u zmadhuan nga ecja e mundimi
Dhe qerpiket qe u dogjen nga baruti ne shkrepa...

2.
Ti syte lan ne mengjes me ujin e krojeve te maleve
Ti lleret lemon ne mengjes me shkumen e deteve,
Ti faqet fshin me peshqirin e madh te livadheve,
Ti floket lyen me lengun e luleve te bjeshkeve...
Dhe cdo mengjes behesh me e re dhe perze zhubra e
rudha
Ne rrime ne prehrin tend e doren na shkon ne floke
Thinjet na fshin kur gjunjet na dhembin nga udha,
Lodhjen na heq kur zgjuar na tretesh mbi koke...

3.Qendroj para teje,
Ja tek me ke,
Ne krahet e tua ,
Mua,
Birin tend, shembellimin e qenies tende,
Ate qe tha sa hapi syte
Ne djep:
"Te dua!"
Dhe fjalen e peshes se rende e ruajten malet e rende..

4.Gjithe dashurite per nenat qe jane e do vijne
Ne prehrin tend te madh i kam vene,
Gjithe dashurite per grate, per shoket e miqte
T'i kam sjelle t'i ngrohesh o nene!
Jeton dashuria per ty, se birin tend s'e thau
civilizimi

S'e thau shekulli i atomit dhe i zbritjes ne hene;
Ne buzet e plasura s'iu vyshk belbezimi,
Belbezimi i foshnjes qe pergjerohet per nene.

5.
Biri yt di te ulet ne sofren qe shtrojne fshataret
ne oborr,
Sic ulet ne banketet qe shtrojne kryeministrat;
Biri yt di te hyje ne laboratorin termoberthamor,
Sic hyn ne aren ku zgjatin mustaqet misrat...
Cdo gje qe me dhe trashegim e kam mbajtur
Kudo qe kam shkuar ,
Kudo qe kam vajtur.

Furçe regjimit, apo bindje të kohës? Dikur pompoze e të rëndësishme, sot butaforike e të harruara. Poezitë e indoktrinuara, kushtuar Partisë Komuniste dhe Enver Hoxhës, prej vitesh kanë përfunduar në kosh e pak nga pak po fshihen nga kujtesa e njerëzve. Për mirë apo për keq! Autorët duhet të jenë lehtësuar nga pesha e tyre në ndërgjegje. Në rastin më të mirë i kanë lënë pas me gjithë kohën. T'u rikthehesh sot, është edhe zbavitëse. Jo vetëm për t'u zbavitur, kërkuam disa syresh. Jo nga ato poezitë e botuara ashtu "rastësisht" në libra, revista e gazeta letrare të kohës, por vargjet e zgjedhura enkas nga vetë poetët e shkrimtarët për t'ia dhuruar Enver Hoxhës. Me firmën e autorit poshtë vargjeve dhuratë për Enverin, në përvjetorin e 70-të të ditëlindjes, pra në vitin 1978. Të shkruara bukur, me dorë, dhe të organizuara në formë libri luksoz për kohën, me kapakë plastikë, libri-dhuratë që ruhet në Arkivën e Shtetit, përmba n vargje nga 21 autorët më autoritarë të asaj periudhe në Shqipëri. Të gjitha janë vargje ideologjike, të zgjedhura nga vetë autorët që kanë nëshkruar poshtë tyre. Vargjet janë organizuar në rend alfabetik sipas emrave të autorëve. Libri-dhuratë përmban 23 fletë, ku fleta e parë përmban dedikimin në emër të Lidhjes së Shkrimtarëve, 21 fletë përmbajnë vargjet e poetëve dhe një fletë, fleta e fundit është bosh. Nuk mungon asnjë fletë e ndërmjetme, pra asnjë autor. Libri i lidhur ka qenë pjesë e fondit personal të Enver Hoxhës, të cilin ai e ka kaluar vetë për ruajtje në Arkivin e Partisë e mandej në atë të Shtetit. 

 Komunistët

Vargje të Dritëro Agollit

Për Enver Hoxhën këngë thur tërë jetën
Se nëna ime bukë i dha me dhallë;
Me të në dhomën pa tavan ne fjetëm
Na puthi ne fëmijëve mu në ballë
Na puthi ne, fëmijët e rreckosur
Në tymin e kandilit e të pishës,
Të zverdhur prej rigonit e prej gjizës
Dhe pa në sytë tanë vetëtima,
Dhe pa ata që sot ngrenë turbina

 

Autorët

Nga të përkëdhelurit e regjimit deri tek ata që sot janë 180 gra dë në kah tjetër. Sipas rendit alfabetik autori i parë është Adem Istrefi me poezinë e tij "Emri yt, Parti". 'Komunist'është titulli i fragmentit të dytë poetik, dhuruar Enver Hoxhës, me autor Agim Gjakovën. Aleks çaçi është autori i tretë që i dhuron ish-diktatorit vargjet "Ashtu, Myzeqe". Nuk mungojnë vargjet për partinë të Andrea Varfit me titullin "Një ditë nëntori". Edhe Bardhyl Londo i këndon partisë në vargjet me titull "Ti je zemra, Parti". Autori i gjashtë në rend alfabetik është Dritëro Agolli me poezinë e tij të njohur "Komunistët". Pa u ndarë nga partia, Dhimitër Shuteriqi ka dhuruar vargjet "Lavdi për ty, Parti". Fatmir Gjata ato internacionalet e "Dimri i dyzet e katrës". Fatos Arapi dhuron poezinë e tij "Alarme të përgjakura". I dhjeti në rend alfabetik, Ismail Kadare dhuron fragment nga poezia e tij për partinë me titull "Shqiponjat fluturojnë lart". "Gjirokastër" është poezia e Luan Qafëzezit për 16 tetorin e ditëlindjes së Enver Hoxhës. Llambro Ruci i ka blatuar ish-diktatorit vargjet "Drita e udhës". Partisë vazhdon t'i këndojë Llazar Siliqi në poezinë "Mesazhi". Ndoc Gjetja bën poezi me titull "çast nga pranimi në Parti". Ndërsa Ndoc Papleka për "Enveri midis nesh". Natasha Lako përsërit katër herë në katër vargje fjalën parti në poezinë me titull 'Këngët e rinisë". Edhe Spiro Dede i ka dhuruar një poezi të titulluar "Krenari" ku shkruan "ç'nder i madh të jesh shqiptar/ të jesh ushtar i Enver Hoxhës". Një "Meditim nga uzina e çelikut" i dhurohet Enver Hoxhës nga Sulejman Mato. Një tjetër autor i kësaj rëndësie, Vehbi Bala, shkruan vargjet me titull "Shqipëri" ku sigurisht e ka fjalën për "Zemër, mendje e vegjëlisë, Parti e Punës/ prijëse e shqype e Shqipërisë...". Xhevahir Spahiu i 20-ti poet në rend alfabetik, i kushton ditëlindjes së partisë vargje me titull "Ditëlindja e madhe". Autorja e fundit është Xhuljana Jorganxhi me vargjet "Parti e vendit tim". Në pamundësi për t'i botuar të gjitha, po botojmë vetëm disa prej tyre, ato të autorëve më të njohur, jo vetëm dje, por edhe sot, si dhe disa nga vargjet më zbavitëse të autorëve që sot janë rikthyer në anonimitet.

 

 Për të qenë fair ja dhe kjo, po nga Agolli:

Për të qenë fair rudeta duhej të kishe postuar edhe nja dy pjesë a më shumë nga Nëna Shqipëri, ato me parti p.sh.

Heshtje

Kujdes me fjalen, zonjez me cante 
Kujdes me fjalen dhe ti zoteri 
Pushteti i fjales eshte i vecante 
Gatuan male dhe kakerdhi. 

Me fjalen rrjedhin perrenj me mjalte 
Pikojne cezma me helm te zi 
Kujdes me fjalen zonjez me cante 
Kujdes me fjalen dhe ti zoteri! 

Nga fjala humben Jude e Pilate 
Stratege e mbreter me mbreteri 
Kujdes me fjalen zonjez me cante 
Kujdes me fjalen dhe ti zoteri! 

Kur fjala nxiret nga buzet jashte 
Si dallendyshja s'vjen ne shtepi 
Kujdes me fjalen zonjez me cante 
Kujdes me fjalen dhe ti zoteri! 

Une fjalen vete e shtroj ne karte 
Dhe brenda syve se c'eshte e di..
(vërtet e di?)
Kujdes me fjalen zonjez me cante 
Kujdes me fjalen dhe ti zoteri!

........................................................

Kjo puna e të bërit atë që u kërkon të tjerëve të mos e bëjnë është çik e rëndë: parë me këtë sy vjersha më sipër tingëllon si monolog.

Thjesht dhe fare thjesht kjo tregon qe je shume shume larg nga te konceptuarit e Letersise si produkt i nje kohe te caktuar, me vlera dhe supervlera per ate kohe

Ata njerez ( krijues) i shkruajten Partise sepse ishte e vetmja qe i nxorri sipas vargjeve te Agollit nga ....FERRAT nga pickimet e Qelepidhzave ne Myzeqe.

Per fat te keq tuajin e te Tufes nuk kishte lindur Saliu dhe nuk kishte ardhur kjo kohe. Tani Ju kini kohe tjeter qe nuk eshte e Lidhur Fare po Fare dhe Aspak me ate kohe.

Kritikat ndaj saj po te tregoj nje historite thjeshte se te cfare vlere e kuptimi kane per Letersine . Eshte ngjarje reale e Jetuar plotesisht spjeguese e nivelit te TUFAXHIJVE. Por si zakonisht per ato te medhajat nuk ka Vlera smiley

Gjoni njihej per Hunde te Madhe , po kij parasysh shume te Madhe.

Ne autobuz nga nje grup vajzash u ndigjua njera.

Iiiiii cfare Hunde te madhe paska ?

Dhe gjoni tha

Ju pengon zonje ? -e pasi e menjanoi pak me dore tha :

Kaloni . Tani rrugene keni te hapur !

Mos më bëj të të fus në grupin e debilëve... KU PE T'I KËNDOHEJ PARTISË APO ENVERIT TEK Nënë Shqipëri?
S'më plas trapi se e do apo urren socrealizmin, komunizmin, Enver Hoxhën apo Sali Berishën dhe se çfarë të shtyn të urresh gjithçka të asaj kohe; sipas kutit tim, Kur të kesh bythë ti dhe Tufërat që të shkruani poemë Shqipërisë, VETËM atëhere do jeni të denjë (për mua) që të hyni në pjedistalin e autorëve shqiptarë... dhe deri më atëhere: Mos guxoni të flisni kundër Nënë Shqipëri.

 Mos më bëj të të fus në grupin e debilëve...

KU PE T'I KËNDOHEJ PARTISË APO ENVERIT TEKNënë Shqipëri?
S'më plas trapi se e do apo urren socrealizmin, komunizmin, Enver Hoxhën apo Sali Berishën dhe se çfarë të shtyn të urresh gjithçka të asaj kohe; sipas kutit tim, Kur të kesh bythë ti dhe Tufërat që të shkruani poemë Shqipërisë, VETËM atëhere do jeni të denjë (për mua) që të hyni në pjedistalin e autorëve shqiptarë... dhe deri më atëhere: Mos guxoni të flisni kundër Nënë Shqipëri.

 

Jo me këtë ton rudetë. Jo me mua.

E këtu mbaron diskutimi.

thnx. by.

 

 

Pse?!

Apo kërkon të diskutohet me ty dhe, kur përgjigjesh, jep PËRGJIGJE QË S'KANË PIKË LIDHJEJE me atë ç'ka kërkohej?!

Nuk kërkoj që të vihesh/ulesh në nivelin e fjalorit tim, por, nëse ke ndonjë fije sinqeriteti e guximi  intelektuat, do t'i ishe përgjigjur pyetjes: Ku e pe t'i këndohej Partisë apo Enverit tek Nënë Shqipëri?

Nuk më duket diskutim kur tjetri, pa e hapur gojën mirë, të kërcënon të të fusë në listat e tij të debilave. As fakti në e ka apo jo trapin të rruar.

Ja dhe përgjigja e fundit imja këtu, e të lutem mos m'u drejto më, të paktën jo në këtë temë, pasi siç e shikon edhe vetë, nga njëra anë i kërkoni Tufës të përmbahet, nga ana tjetër përdorni po të njëjtin fjalor me dikë, që as nuk po e thotë atë, që mendoni ju që ai po thotë. Simptoma mullinjsh me erë këto. Dhe merre më shtruar të lutem herë tjetër kur të kesh bërë amnestinë e listës. Kalofsh mirë.

....

Ja çfarë thotë vetë Dritëroi për çfarë po flisnim:

*fragment nga një intervistë

...Megjithatë në këtë poemë ka momente me një ngarkesë politike të theksuar, që ishte dukuri e kohës që s’mund t’i shpëtonte asnjë shkrimtar. Këto fragmente lehtësisht mund të hiqen nëse lind nevoja e ribotimit të kësaj vepre.

3. Jeni shprehur se keni pasur shumë dëshirë ta ripunoni këtë vepër, pse nuk e keni bërë deri më tani?

Nuk mbaj mend se paskam thënë se do ta ripunoj poemën “Nënë Shqipëri“. Ajo mbetet ashtu siç është shkruar. Unë nuk e redaktoj jetën. A mund të thuash se ditës që kaloi do t’i bësh disa përmirësime? Dita iku, asaj nuk ke se çfarë t’i përmirësosh. Ka shkrimtarë që redaktojnë jetën e tyre, thonë sot me fjalë që paskan qenë luftëtarë të mëdhenj të diktaturës, ndërsa harrojnë jetën e shkruar të tyre, e cila buçet “rroftë komunizmi”. Në poemën time “Nënë Shqipëru” ka edhe thirrje të tilla por unë i besoja për hir të ndryshimit të botës. Prandaj nuk e redaktoj poemën “Nënë Shqipëri”. 

Or Mirazh...nuk po diskutoja fare me ty (sepse e kisha muhabetin me Bulevardin). Vetë hyre në muhabet dhe vetë dole... askush nuk të thirri dhe mos kujto se ndokush do të të kapë për xhakete për të të mbajtur me zor.
Emri yt, tek replika ime ndaj Bulevardit, ishte përdorur pa asnjë të keqe dhe ishte thjesht për të përmendur emrin e dikujt që ja lexojmë me kënaqësi krijimet.

 

"Ëndërra ime olimpike është që të fitoj medalje në Londër. Kjo do të ishte medalja e parë për Kosovën ose për Shqiperinë. Për mua nuk është me rëndësi për cilin vend, Kosovën apo Shqipërinë. Për mua me rëndësi është të arrij këtë ëndërr"

Majlinda Kelmendi

Mua s'më intereson se kush e ka stërvitur Majlindën... Enveri, Hitleri apo Pilati.
Nuk më intereson as se për kë voton apo se ku e ble bukën Majlinda... Më intereson ajo ç'ka ajo thotë (dhe në ktë rast, mua më emocionoi, pamvarsisht se pjesmarrja apo fitimi i medaljes në Olimpiadë ndoshta s'është frymëzuar nga patriotizmi i saj e ndoshta mund të jenë edhe vetëm arsye egoiste/individuale).

 

Vargje të Dritëro Agollit

Për Enver Hoxhën këngë thur tërë jetën
Se nëna ime bukë i dha me dhallë;
Me të në dhomën pa tavan ne fjetëm
Na puthi ne fëmijëve mu në ballë
Na puthi ne, fëmijët e rreckosur
Në tymin e kandilit e të pishës,
Të zverdhur prej rigonit e prej gjizës
Dhe pa në sytë tanë vetëtima,
Dhe pa ata që sot ngrenë turbina

Pse une e di se kto jane vargje te Fatos Arapit,a thu ja fus kot si shume here...

E kuptoj alergjine tane per fjalen "komisar",por"Komisari Memo" per mu asht nder romanet ma te mira shqiptare dhe komandant Rrapo nje nga figurat ma te skalitme te ksaj letersie.. ("skalitme",boh ca fjale,24 karatshe socrealiste hahaha)

...aq vlera ka kjo letersi apo art sa edhe falas po te shperndahen nuk i lexon apo shikon njeri tani as ne Shqiperi dhe aq me pak jashte saj, pervecse per arsye studimore. Megjithese qe t'i mos i hyjne ne hak socrealizmit, kam degjuar nga mediat shqiptare se disa filma te asaj kohe shfaqeshin ne Kine, aty Ndrek Luca fliste kinezce.

 Vetem duke u nis nga nje fakt "Shkrim e Kendim" shqiptaret dje ne Socializem masivisht shkruanin dhe lexonin me mire se sot ne "Demokraci", nuk ka rendesi ose nuk llogarisim ketu pjesen  ideologjike te sistemit.

Vete Tufa konstaton se gjendja ne institucionet e kultures dhe te arsimit eshte skandaloze!Shifrat nga shtypi i perditshem tregojne se ka rritje te analfabetizmit, gje qe tregon se "shkrim-kendimi" eshte ne renie ne Shqiperi! .

     Ne menyre te sinqerte, dua ta falenderoj mirazh-in edhe pse  ne shume aspekte ideshe, nuk jam i te njejtit mendim me te! Si nje mjeshter, se ku dreqin gjen ate, "grushtin e mizave" qe e hedh ne "Basen",  nga ku, me kenaqesi shof se nuk e trubullon debatin, por e llagaron, duke  e lezetuar ate, per probleme te cilat Akademia Jone, gjithenje sipas meje, mendoj,  se  e ka pas per detyre ta bente. Them, ... se nuk eshte'"uje ne havan".

  Por kam nje vrejtje te pergjitheshme: E gjejme dot rrugen, per debat te kulturuar ? Flasim per çeshtje jo personale dhe mandej rreshqasim ne denigime  personale. Apo dalin shprehje me nje gjuhe, te cilen nuk ka nevoje ta riperserisim ketu.Bolll eshte ne Parlament, ne debatet  televizive, ne intervistat e shumta te ca prototipave, qe eshte mekat t`i kopjojme! 

Kush është ky Tufa dhe pse ktë mllef pa kriter për socrealizmin dhe pse i fut të gjitha në një thes e i bën çorap pse nuk analizon siç analizohet një periudhë apo rrymë letrare me shembuj e vepra përfaqsuese dhe jo vetëm . Mos është i frustuar se nuk ja blejnë sa duhet librat apo qysh ?  ç'mizë e ka pickuar që ka bërë këtë shkrim pa vlera sdudimore por as të përgjithshme ( estetike gjuhësore apo filozofike ) Si ja lejon vetes një shkrimtar një nivel kaq të  ulët  profesional ,etik  ,gjuhësor . Për pjesmarrsit që flasin si specialistë të fushës së studimeve filologjike mund tju them se bëjnë të njënjtin gabim si metoda e socrealizmit partishmëria(apo politika ) në plan të parë duke harruar (ndoshta se dinë ) se ka dhe kritere të tjera socrealizmi si dhe gjithë rrymat e tjera si vlerat artistike , gjuha letrare , etj etj  . Si specialistë që hiqeni do tju thoja se për lexuesin (apo konsumatorin e artit në përgjithsi ) s'ka rëndësi emri i rrymës ku futet vepra artistike por sa i pëlqyeshëm dhe tërheqës apo argëtues ,filozofik apo jo është vepra që lexon apo dëshiron të lexojë dhe vlersimi i tij ëhtë i thjeshtë ;shumë i bukur , i mirë,lexohet (hahet) , ç'ka ,i papërtypshën (kur si shkohet dot deri në fund e plot vlerësime të tjera të thjeshta . Studiuesit merren me vlerësime të specializuara por jo në nivelin monstruos të këtij shkrimi dhe debati .Të qenit shkrimtar apo poet s'të jep të drejtët e studiuesit apo kritikut evaziv. Ne  të tjerët duhet të mjaftohemi me shprehjen e ndjesive të tona personale kur kemi lexuar një vepër letrare (apo shijuar çdo vepër arti).Jo duke folur në përgjithësi ashtu siç bënte dhe kritika e politizuar e specializuar dhe paspecializuar e asaj periudhe për artin dekadent apo modern të kohës . Nuk e di moshën e shumicës suaj por mendoj që shumica jeni të rinj të burrëruar dhe më habit fakti që shumë pjesmarrës(ashtu si dhe shumë intelektualë të njohur  e të panjohur si dhe ky Tufa ) janë të indoktrinuar me të njenjtën frymë mendimi bardhë e zi si në diktaturë më habit por me keqardhje të madhe njëkohësisht .Kujt i intereson ky uniformitet  bardhë e zi ; kush janë ata forca intelektuale , politike apo grupe shoqërore që e mbështesin dhe e frymzojnë  këtë lloj mendimi diktatorial(me ne o kundra nesh .."komunist." ose "antikomunist&quotsmiley e pa vlera. Ju si pjesmarrës në një forum të lirë shkëmbimi mendimesh e idesh duhet ti largoheni këtij skematizimi arkaik , të ngurtë  aspak intelektual . Shumë flm kush e lexon dhe shumë shumë flm kush e kupton . 

 E ke shume mire, Priz!

 Ne fund te fundit  duhet te themi se ne gjithe sa flitet  e kritikohet, nje perjudhe e tera, nuk ka asgje origjinale.Qe te jete e jona.Arti dhe letersia pasardhese, gjithenje kane qene te distancuar,  nga idealet e perjudhave te kaluara.Bilez i kane parodizuar edhe  kryeveprat e koheve te meparshme.Nga mungesa e respektit  per te kaluaren, qe heret u  dalluan, te paret, aleksandrinet.Letersia e kohes pas Homerike, parodizoi  Homerin..!

 Epoka helenike u karakterizua nga nje ndikim jo vetem nga perendimi ne lindje, por edhe nga lindja ne perendim.Nuk humbi gje, as piktura as skulptura, as arkitektura , as letersia greke, kur artistet nenvleftesuan "kerkimin e ekuilibrit dhe te harmonise( titujt  me te cilet mburrej e  fisnikerohej kultura greke) dhe  u hodhen ne ndjekjen e "te madherishmes", qe hyjnizonin orientalet...

   Artistet dhe krijuesit  vendosen qe te punonin, gjithenje e me shume,  per "Sovranet".Te zbukuronin pamjet e tyre, rezidencat e tyre , bemat e tyre dhe te fitonin ashtu shijen e materialeve verbuese e te veprave, lavde per diktatoret.Arti popullor u kthye ne art te oborrit.Nje perfaqesues i epokes,  Apeli,  dha mjaft kreyvepra, por qe paraqesnin nje dramacitet qe vinte nga... "ekstaza e ndjenjes ". Nga ajo perjudhe, numurohen  mbi 1500 komedi, por me te shumtave  u kane mbetur vetem titujt.Jo pake prej tyre edhe titujt u kane humbur.

 Me keto, dua te them se historia  e artit perseritet, ashtu si dhe kritiket e brezave qe vine nuk jane "origjinale" ne kritikat apo mohimet teresore, per krijimet e" socrealisteve tane", (te pareve te tyre), me krijimet  perjudhes qe pasqyruan.   Eshte koha dhe sidomos "vlerat artistike", qe i bejne veprat letrare dhe çdo veper tjeter arti, te bjeri pa  bere asnje zhurme e jo anatemimet si te kukuvajkave.

    Po ka njeri  ne kete Atdheun tone, me tre pare mend ne koke, qe mohon  madheshtine e kryevepres  "Nenes Shqiperi "? E pra, ate na e ka dhene Artisti i pavdekshem..ish antar i PPSH-se, me ide komuniste.Shekujt do te kalojne,  por ajo do te ngeli, pa e ditur asnje pasardhes, se  Artisti i madh..... ishte.... nje komunist, socrealist, a ku di une me.

   Ndaj  qete, qete, qe te merremi vesh pse bisedojme dhe ku duam te arrijme."Udhen"  para e kemi.Ecim dot me shpejt? Besoni se na pengon e kaluara? Mua jo !  

Vlerat e socrealizmit u vertetokan apo shfaqkan meqe ne paskemi qeshur ne ate kohe, ngrene apo bere seks. Te ulesh kaq poshte qenien njerezore duke permendur ca nevoja bazike qe nuk na bejne ndryshe shume nga kafshet, do te thote qe ketu kemi te bejme me nje problem psikologjik. Eshte dicka emocionale, trashegime biologjike e ideologjike dhe kopil-lleku qe duan te marrin certifikaten si femije te ligjshem. Ndersa ne kete debat po e permendim njehere e mire qe nuk po diskutohet mbi bindjet ideologjike apo veprimtarine politike te autoreve, por per ate te ashtuquajtur art socrealist. Ky i fundit nuk ka vlera pasi vete metoda letrare i asgjesonte ato vlera dhe nuk po merremi me ideologjine e autoreve, pasi ky eshte debat tjeter. A ka vlera psh. ajo vjersha me siper e Shuteriqit qe kam sjelle? Komisari Memo, etj? Absolutisht jo.

Vetëm shpirtrat sipërfaqësorë i aviten një ideje me delikatesë-ka thene nje i mencur.

Po a eshte vertet ky problemi, pra fakti qe Tufa nuk i avitet me delikatese vleresimit te letersise te shkruar nen komunizem? Dhe a tregon ndonje mencuri/urtesi Tufa kur i avitet me shpirtin e trazuar nga mllefi Letersise se krijuar nen siglen e Realizmit Socialist? E them qe ne fillim se Tufa me kete qasje mbetet nje shpirt siperfaqsor, edhe pse ka flakur  delikatesen dhe ka zbritur ne ring si nje luftetar i nderkryer, i cartun prej "gjakut" qe shikon gjithandej ne letersine e  socrealizmit.

Dhe nuk ka sesi te mos entuziazmoje defrenjesit e shkallareve te amfiteatrit qe bejne ate shenjen inkurajuese per gladiatorin triumfues.

Cila eshte ideja ne shkrimin e Tufes? Metoda e Realizmit Socialist ra si nje murtaje ne fushen e letrave shqip dhe ajo qe u prodhua prej saj ishte vetem propagande e kuqe, sherbese ndaj Partise, skematizem, surrogato, antivlere, shplarje trush, lejfenizim i njeriut shqiptar (dhe vazhdojne njemije epitete te tjera ne gare me njeri tjetrin, se kush e kush ta pikturoje ne menyre me te skterrshme  totalitetin e te ZEZES antiletersi)

Kjo nuk eshte analize e llogjikes se ftohte prej studiuesi apo kritiku  e produktit letrar te nje gjysem shekulli.Kjo eshte analize ideologjike, skematike e  faktoreve jashteletrare, kontekstuale, duke u nisur nga premisa e pare : Sitemi totalitar =Shkrimtar-ndihmes i Partise=pseudoletersi.

A nuk ishte ky vleresim ideologjik , jashteletrar, qe la jashte trashegimnise letrare Fishten, Konicen, Koliqin, Camaj ,Trebeshinen etj.??

Tufa i shpall si "kopila" te gjithe ata letrare qe krijuan ne kushtet e ideologjizmit dhe shterngesat e metodes se realizmit socialist.Kadare,Agolli  ishin komuniste dhe mbanin poste ne piramiden shteterore dhe partiake te kohes . Kjo mjafton per ti skualifikuar sipas llogjikes se tufezimit, por kjo nuk eshte gje tjeter vecse analize biografike.

A nuk beri kerdine kjo analize me kritere biografike gjate monizmit, duke rralluar "pyllin" e letrares nga "bimet" e shendetshme, te mbrujtura me art?

Po kaq mjerane dhe arbitrare eshte futja automatikisht ne panteonin eletersise e cdo emri burgaxhiu, pra thjesht nisur nga kritere biografike dhe jashteletrare.

Ka nje kohe te shkrimit sikurse ka dhe nje kohe te (ri)leximit. Mekatet e kohes se shkrimit (sherbesa, ideologjizimi, skematizmi, fryma propagandistike ) duhen analizuar ne kontekstin e kohes, kurse leximi ideologjik SOT , ne kushtet e lirise, te asaj letersie , eshte nje mekat i qellimshem dhe nje nga leximet me te mbrapshta qe mund ti behet letersise, duke perjashtuar leximet e tjera (leximi  estetik, formal, gjuhesor)

Kesisoj paradigma e leximit "bardh e zi" sot eshte zevendesuar me paradigmen "zi dhe bardhe" Harrohet (qellimisht) se arti,  sado te jete i instrumentalizuar, kane ligjesorite e tij  te brendshme .Letersia e socrealizmit e ka me bollek ideologjizimin dhe pasojat prej partishmerise, debilizimin dhe mediokritetin,  por brenda saj gjallon edhe nje pjese, ku ajo qe  eshte mirefilli letrare, ka mbetur  e paprekur ne berthamen e saj nga militantizmi pllakatesk ideologjik.

Duhet ndare gruri nga egjeri.Kjo eshte detyra e kritikes dhe historianeve te letersise. Eshte vrasese mendesia qe kerkon te asgjesoje totalisht produktin shpirteror te nje populli edhe nen diktature.Nqs nje popull arriti te dilte nga diktatura, kjo eshte deshmi edhe e rezistences se te mires ne shpirtin e njeriut dhe, ketu , padyshim ka meriten e saj edhe letersia e mire, letrsia pertej sogllaneve dhe shablloneve ideologjike.Pikenisjen nga zerua zakonisht e enderrojne mediokrit dhe ata qe jane mberthyer nga ethet per tu ngjitur sa me shpejt ne panteonin e vlerave.

Sigurisht qe metoda dhe mendesia e socrealizmit kane lene gjurmet e  tyre edhe ne letersine qe shkruhet sot. Por ne thelb nuk eshte kjo pengesa. Te berit art e letersi, sot ne liri, eshte gara midis te afteve dhe te paafteve, te talentuarve me mediokerve. Pertej kanoneve , rrymave dhe metodave krijuese, krijuesi i vertete ka talentin qe e afirmon. Piktura e Rilindjes europiane zbuloi bukurine e trupit te njeriut.Piktori postmodern estetizon rropullite e njeriut te semure. Pikaso krijoi tablon tronditese Guerrnika, x artist postmodern ekspozon ne nje mjedis publik nje top me m... te derdhur ne bronz. Mungesa e talentit dhe mjeshterise artistike, etetisizimi i perversiteteve dhe te shemtuares, sensacioni dhe skandali nuk mund te prodhojne art universal.

Personalisht mund ta lexoj me endje Keneta, Komisari Memo, Tri ngjyrat e kohes, Shqiponjat fluturojne lart, Dimri i vetmise se madhe, Devoll-Devoll etj. por nuk eshte problemi tek ndjeshmeria ime si lexues. Ketu po debatojme me ata qe pertej klisheve me gjak, diktature, burgje, tela me gjemba dhe bunkere, nuk shikojne asgje. Dhe eshte afermendsh se sapo kane rene diktatura dhe telat me gjemba, kjo kategori lexuesish nuk shikon asgje pervec shkretetires.Ky eshte nje veshtrim ideologjik i artit dhe letersise se nje epoke te ideologjizuar. Problemi ketu eshte me syzet ideologjike dhe jo me personat.Pa delikatese sallonesh por sigurisht me etike. Kush i leshon mendimet qe "tronditin boten" si lopa ate mbi barin e gjelber, duhet te mirepresi dhe debatin e ashper dhe aspak te personalizuar.

 

 

 

 

5 me * Spiritus

Jane tamam ato qe mendova kur shkrojta komentin me lart. Nuk e shtjellova kaq gjate se nuk e di a ja vlen te harxhosh kohe tu tregosh ketyre "antikomunisteve" komuniste qe ne po mendojme e kerkojme te jetojme ne nje kohe tjeter nga ajo e rregjimit qe sapo permbysem. Dhe Bulevard , Mirazh, Tufa and Co Ishim ne, jo ju, qe e permbysem ate rregjim. Ju po merni tani me luge ne brez rezualtatet e kesaj permbysajeje dhe duke vetem i ndruar emrin po kerkoni te riktheni ate kohe.

Thank you Spiritus

 Dhe Bulevard , Mirazh, Tufa and Co Ishim ne, jo ju, qe e permbysem ate rregjim. Ju po merni tani me luge ne brez rezualtatet e kesaj permbysajeje dhe duke vetem i ndruar emrin po kerkoni te riktheni ate kohe.

Ou? Nga më njeh ti mua, që po arrin në këtë konkluzion? Kush jeni ju e kush qenkëshim ne? 

Për çfarë luge po flet?

Nga e merr ti të drejtën të tufëzosh të tjerët? Ku e lexove që po i mbaja anën tufës, bulevardit apo dikujt tjetër? Citomë një pasazh që vërteton këtë që thua.

O njeri, nuk është sherr me thika te xhomlliku ky ktu!

As grevë urie para kryeministrisë, as miting mixhistësh. 

Qetësohu, merr frymë thellë, dil një qark e merr çik ajër të pastër dhe hec prap mrena. Asgjë nuk ka ndodhur. Kshu.

E mos ma përmend emrin më. Lutje kjo.

thnx. by.

 

O Mirazh, se po të shoh që djersitesh në replika...

Premisat e këtij diskutimi, në këtë temë janë të tilla që mund ta kthejnë në "ligjëratë të zhdrejtë" dhe me këtë dua të them: në favorin e atij që mbështet Tufën. Sepse Tufa e lëshon shumë gojën edhe nxjerr qelbësirlliqe. Ti mund të thuash se nuk je dakort me si i thotë ato që thotë e mund të thuash të tjera gjëra të kundërta me të. Por është më i prirur kush bie dakort me Tufën të shkruajë këtu e të thotë "jam dakort", sesa dikush tjetër që parësisht e ndjen se duhet t'i kthejë Tufës reston. Dikush i ngatërron të dyja rolet... edhe Tufës i kthen reston, edhe përgjigje - si maxibon 2 gusts melt in one.

Normalisht ti vendosesh në këtë mes, se ke përgjegjësi (para peshkisë po deshe) për prurjen.

Po nëse do vërtet debat serioz, nuk mund ta blesh kaq lirë sa me këtë shkrim të Tufës. Shkruaj vetë një temë, me të njëjtën tematikë me atë gjuhë që ti kërkon të komunikosh, edhe do e shohësh që nuk do të drejtohen as ty, as njeri tjetrit në këtë mënyrë.

 

Mirazh te kerkoj ndjese. Nuk ishte ai qe kam shkrojtur qellimi apo cfare kam dashur te them

Me qete. Te lutem megjithese ke te drejte te acarohesh. E lexova komentin tim me siper dhe vertet nuk ka qene ajo qe kam dashur te them

Me shume llafe ajo qe kam dashur te them ( pasi sic duket me pak llafe e katranosa)

Per mendimin tim ajo qe i ndan mendimet ketu ( dhe na ndan ne dhe ju) eshte se cfare koncepotjme me demoraci. Ska te bej fare per mendimin time lufta kunder komunizmit. Ketu mendoj une ndryshimi fillon se ndersa une e konceptoj demokracine ne art e letersi si sistem ku lexuesi vlereson vepren artisitikisht dhe ne drejtim te ideologjise sipas deshires, gustos, apo pikamjeve te tij. Ndersa Tufa dhe  disa ketu ( ne mos gaboj edhe ti futesh ketu) kerkoni ta denoni ne total ate perioudhe vetem e vetem se mbase pikpamjet ishin te gabuara. Per mua kjo nuk ka asnje ndyshim nga ajo qe beri sistemi i kaluar.  Tufa ketu na del nje perendi ( zot, God) qe vendos mbi fatin e letersise dhe historise se letersise 50 vjecare.

Fakti qe vepra si Komisari Memo, Nena Shqiperi, Dimri i Madh apo dhe te tjera akoma lexohen, bile ka nje numur te madh qe i pelqejne do te thote per mua se ato kane vlere aso ka nje numur te mire njerezish qe i vleresojne

Tani dikush ketu do te hidhet e thote se ata qe i lexojne jane komuniste. Jo mor vella jo jane njerez si ti e si une.Ata i lexojne se disa mbase  pelqejne menyren artistike te te shkruarit, mbase disa te tjere  se gjejne edhe dicka te vertete ne ato shkrime , ose edhe mbase ndonjeri edhe se eshte akoma i indokrinuar, por .... mos haro te gjithe jane shqiptare si Tufa dhe nuk mund Tufa apo per kete arsye cdo njeri tjrter  ne demokraci te filoj te verngellij armet e "analizes" kunder tyre. Cilado te jete arsyeja e ketij verngellimi ( hakmarje per kohen e vuajtjeve 50 vjecare, prapanice llepirese per fituar ndonje kolltuk ne qeverine komuniste " antikomuniste", mbase pern donje rroge te mire, apo dhe thejsht se keshut emendon) ky verngellim nese Tufa e quan veten letrar, apo njeri i letersise , nuk i sherben letersise dhe artit. Ky veprim e shkateron artin dhe letersine ( mos haro ishte nje shkrim ketu ku 40% e te rinjeve nuk lexojne me libra)

Kjo eshte e tera qe desha te them me lart.

Perseri ju kerkoj ndjese.

 

Ja thua mor Z. po kujt ja thua!!!!Ba baa cfare paska qen ai dreq komunizmi i ka lene ca me penallti ne koke.Luftojne komunizmin me medotat komuniste.Per ata historia fillonte ne 44'Per keta te sotmit ne vitet 90'!!!!!

Jo or jo, e lexonte librin për atë që ishte.

Po or po, librin e lexonte per ate qe ishte por ky liber e te tjere qe kishte mundesine te lexonte ligjerisht ishin te miratuar nga partia.  Pershembull nqftse ky njeri do donte te lexonte dicka te literatures perendimore te shekullit te 20-te, nuk kishte shanc ta bente kete ligjerisht sepse Partia nuk e konsideronte te dobishme kete literature (apo edhe te tjera qe binin ndesh me te).  Te lexuarit e ketyre literaturave te ndaluara, lehtesisht mund te te fuste nden ligjin e famshem te axhitacion propagandes.  Tani do thuash ti, po edhe pse i miratonte partia librat qe mund te lexoje ligjerisht vlera ata kishin gjithesesi...Tjeter pune ajo pastaj...

Para ca kohësh, këtu tek Peshku kam parë një shkrim ku flitej për 100 librat më të mirë të shekullit (në bot&eumlsmiley.
Nqs nga ajo listë do hiqnim botimet e pas viteve '80 (sepse s'pati kohë socrealizmi i tufës t'i përkthente), pjesa tjetër e titujve,në mos shumica të paktën gjysma, i kam patur  në biblotekën time apo më ka pas rënë rasti t'i lexoja.

Tani nuk di se ku ta gjej atë temë, por, edhe nëse ka patur nga ata "të ndaluarit", që thua ti, tek kjo lista... ata numrohen me gishta në krahasim me numrin e madh të librave të letërsisë (më të mir&eumlsmiley botërore që populli kishte mundësi t'i lexonte smiley

 nqftse ky njeri do donte te lexonte dicka te literatures perendimore te shekullit te 20-te, nuk kishte shanc ta bente kete ligjerisht sepse Partia nuk e konsideronte te dobishme kete literature

 

Ky eshte fakt i pamohueshem qe t'a vertetojme edhe studentet e literatures te asaj kohe.  Mos valle do na thoni qe regjimi nuk ishte totalitar?

 

Ajo lista, kishte librat me te mire te te gjitha kohrave e jo te shekullit.

  Tani, per marreveshje  reciproke, me nuk do flas

  As per gjera te pamundura si...nderi i saj

  Une shpresoj te sherohen, nga kjo e keqe e tmerrshme, te shkarkohen

  Zoti im, jepjua si shkembim te meshires, ta harrojne poltiken pas kesaj...!

 

           Ps.

     Biblioteka Kombetare e Kohes eshte po ajo, qe kishte dhe ka gjene "LUFTA IME". Gjeni,  ju lutem tek Plasari, "Urdherin E PARTISE", qe  ndalonte leximin ne biblioteke te letrsise  se shekullit te 20-te. Per saktesim vete Biblioteka ndiqte nje politike me te cilen  nuk i sherbente kujtdo me literature "TE VERDHE".Kush perfshihej ne  kete literature(dhe jo per krejt  literaturen perendimore si perflet kuturu ndonjeri),  kush nuk e di dhe qe nuk eshte per turp ne se vertete nuk e di, kollaj e mesojme.

Ja pse  me duket me vend "lutja ime",   ne vargun e fundit..

    Se eshte interesante kjo pune!Flasin me ze, ne kup te qiellit, shume  qe nuk e kane njohur te keqen e regjimit dhe nuk  lene ndonje,... qe e ka provuar ne kurriz,... te thote ndonjecke fjale a mendim,   te perjetuar.... 

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).