Amerikanët e kanë harruar pjesën tjetër të botës. Asgjë nuk e bën më të qartë këtë fakt sesa kandidatët që garojnë për në Kongresin amerikan aktualisht.

Nëse u hedh një sy parullave apo reklamave të fushatës, Afganistani shfaqet shumë, shumë rrallë, Iraku është histori, kurse procesi i paqes në Lindjen e Mesme nuk i intereson askujt. Harrojeni Kinën dhe Amerikën Latine!

Rusia është thjesht një detaj në kujtesën historike, kurse Evropa një ide që po zbehet. E përse duhet të flasin kandidatët që po garojnë për në Kongres për çështje të tilla, kur 60% e votuesve janë të interesuar vetëm për ekonominë dhe papunësinë?!

Nga ky fakt janë të habitur edhe disa politikanë. A keni dëgjuar ndonjë debat serioz mes kandidatëve për Iranin, pyet senatori republikan, Lindsei Graham.

Askush nuk flet nëse strategjia mbi Afganistanin është e mirë apo e keqe, thotë Graham, i cili e ka të vështirë ta kuptojë si ndodhi kjo tërheqje.

Në fakt, ajo që gjithmonë kanë dashur amerikanët nga pjesa tjetër e botës, ka qenë që këta ta lënë Amerikën në punën e vet. Ndërkohë, për vendet që janë të prekura direkt nga politika amerikane apo mungesa e një politike të tillë, kjo qasje është e rrezikshme.

Sot është shumë e rëndësishme të kuptohet mungesa e thellë e interesit në mesin e publikut amerikan për çështjet globale. Është pikërisht apatia e jo aktivizimi, ajo që do t'i drejtojë politikat e Qeverisë amerikane në një të ardhme të parashikueshme.

Ose, siç e përkufizon senatori Graham, kjo apati vazhdon derisa një ngjarje dramatike të tërheqë vëmendjen e publikut amerikan.

Amerikanët, në mungesë të ngjarjeve dramatike, gjithmonë kanë qenë të fokusuar te çështjet e brendshme. Sfida për çdo udhëheqës amerikan ka qenë që t’i rezistojë kësaj tendence.

Presidenti Obama e kupton nevojën që të jetë i përfshirë në pjesën tjetër të botës, por ka dështuar në tërheqjen e publikut pas vetes. Apatia e përgjithshme në Amerikë, në shumicën e rasteve, është një padije e vullnetshme për punët e botës.

Kjo tendencë nuk ka të bëjë me parti të caktuara politike apo me ndarjen tradicionale - të majtë e të djathtë.

Edhe në të shkuarën, amerikanët kanë qenë jo rrallëherë në këtë frymë apatie, por bilanci i qëndrimeve të tilla është i zymtë.

Pas Luftës së Parë Botërore, Shtetet e Bashkuara i kthyen kurrizin Lidhjes së Kombeve, duke u fokusuar te vetvetja e duke parë nga distanca ngritjen në këmbë të nazizmit në Gjermani.

Pas rënies së Murit të Berlinit, publiku amerikan thuajse mbeti plotësisht i paprekur nga tragjeditë në pjesë të tjera të botës. Pak u bë për të ndaluar gjenocidin në Ruanda apo në ish-Jugosllavi.

Çfarë ka për t’u shqetësuar në gjithë këtë histori? Vetëm pak kohë para 11 Shtatorit, 2001, anketat tregonin se çështja e terrorizmit ishte e fundit në interesin e publikut amerikan. Ashtu siç e thotë dhe senatori Graham, ndonjëherë duhet ndonjë ngjarje dramatike që të tërheqë vëmendjen amerikane. (i.b.)

_______________________

Përkthyer për Radio Europa e Lirë nga Newsweek.  Për artikullin e plotë klikoni:

 

America Turns Inward: Apathy, not activism, is likely to dominate U.S. foreign policy after November.

 

27 Komente

 Artikull interesant. Nuk e di sa gabohem, por kam pasur gjithnje pershtypjen qe liberalet jane ata qe futen me pak ne ceshtjet boterore dhe jane kunder lufterave, kunder nderhyrjeve ne politikat e huaja, dhe me shume te angazhohen per ekonomine e vendit. Ndersa republikanet jane ata qe angazhohen me shume ne politiken e jashtme dhe nderhyjne me fort. 
Republikanet e forcojne ameriken boterisht dhe i bien ne qafe ekonomise vendase. Liberalet forcojne ekonomine vendase e i bien ne qafe asaj boterore. Humbjet dhe fitimet e te dyve, qe nga larg, me jane dukur njesoj. Humb jashte, fito brenda. Humb brenda, fito jashte.

Me reganin-bushin, lufta e ftohte, lufta ne gjirin persik, me klintonin, nderhyrja e vonuar shuuume ne ballkan, me w.bushin lufta ne irak-afganistan, me obamen terheqje trupash avash avash... pastaj do te vijne prape republikanet e kushedi kujt do t'ia mbeshtjellin. 

Nuk me duken shume te verteta ato qe thua.

Thua qe Republikanet forcojne ameriken boterishte dhe i bien ne qafe ekonomise brendase: nje kunder-argument po aq i thjeshte eshte qe lufta ne Afghanistan dhe pakistan, por sidomos ajo ne Irak e ka dobesuar Ameriken, ka lene nje pershtypje te keqe midis aleateve evropian, dhe nuk ka patur kujdesin e duhur ne lidhje me forca te reja si India, Brazili apo Kina.

Njeri mund te thote gjithashtu qe demokratet nuk forcojne ekonomine brendase per shkakun se programet e tyre me sociale, dhe me te drejta per punetoret, i bejne te njejtet punetore ne nje disadvantazhe me ekonomite e huaja dhe me korporatate qe brenda dites mund te marrin nje qender sherbimesh dhe ta cojne ne indi. Mos harro qe gjysma e klases se mesme amerikane paguhet shume per pune rutine (data-entry, fole ne telefone, purchasing etc) qe nje i huaje i bene per gjysmen e pages. Jo vetem prodhimi industrial mund te levizi, por dhe sherbimet.

Ketu ne fakt nuk beje argument serioz per keto ceshtje, thjeshte te lajmeroje qe situata eshte me e veshtire se sa duket.

 Edhe nje kureshtje dua te heq nga ata qe jane me nga afer me politiken ne amerike. Dmth, dihet qe korporatat kane ndikim te madh ne politiken kapitaliste e sidomos ne amerike. Dihet qe republikanet jane pro armeve e kane te bejne me shume me naften ndersa liberalet jane kunder armeve e kane te bejne me shume me mediat a ku di une cfare tjeter kane. Normalisht, korporatat e industrise se armeve e te naftes jane mbeshtetes te republikaneve. Mos valle keto kompani fitojne shume kur amerika i shpall lufte nje vendi? Dmth, shitje armesh e miliarda dollare qe kushton lufta, shto dhe naften e shpenzuar... keto para te keta korporata republikane shkojne, nga taksat e popullit, apo jo? Mos valle prandaj hapin lufte republikanet, per kompanite e veta, e jo dhe aq per te forcuar politiken e jashtme apo sigurine ne vend? Sepse dihet qe po sulmove tjetrin, siguria ne vend ulet, nuk ngrihet. Sa shanse ka qe lufterat te behen vetem per ata pronare kompanish armesh e nafte, dhe jo te amerikes si shtet apo te pozicionit te saj ne bote?

Arsyeja kryesore e luftes eshte siguria kombetare. Kur merret vendimi per te shkuar ne lufte pastaj fillojne lobingjet per korporatat e armeve dhe te naftes. Korporatat vete nuk ndikojne dot ne vendimarrje.

 Dyshoj se nuk ndikojne dot ne vendimmarrje, pas parave te medha qe hedhin ne fushata. Te ishte ashtu, fushatat s'do te pranonin dhurime nga kompanite. Kjo me eshte dukur gjithnje e cuditshme. Po te marresh dhurime nga kompanite kur je politikan ne pushtet, quhet ryshfet. Kur je ne fushate zgjedhore mund te marresh dhurime per fushate. Nuk jep njeri para kot. Ne politiken tone te kapitalizmit primitiv shqiptar, biznesmenet qe financojne fushata, jo drita e uje qe s'paguajne, jo taksa qe s'u marrin tatimoret, por as gjoba nga policet e trafikut nuk marrin. S'ekziston mundesia qe ne Amerike kane me shume pervoje per t'i mbuluar dhe nuk i bejne ashiqare si te ne?

Kur eshte shkuar ne lufte kane votuar te dy partite.Shiko votat pastaj fol me "kompetence" se kush ka armet dhe kush ka naften.

Ne Afganistan votuan 100 senarore nga 100,ne Irak 80 senatore etj.

Te thuash qe republikanet duan luften dhe demokratet paqen eshte thjesht nje brainwash liberalo europian.Clinton i futi nje 2-3 here predha Irakut dhe desh u fut ne lufte,u fut ne Kosove,ju fut me raketa Sudanit dhe Afganistanit dhe ne fund Milloshit.

Po ti kishte ndodhur 11 shtatori do ti ishte futur Afganistanit dhe me pas Irakut pa asnje mendyshje.

Obama po vazhdon luften sipas marreveshjes qe beri Bush,per Irakun dhe ne Afganistan sipas te tijes.Nderkohe burgu Guantanamo eshte perseri i hapur dhe as qe ka ndermend te mbyllet.

Thjesht retorika e republikaneve eshte ne e forte por ne terren njesoj jane te dy palet.

 

 

Gabim. Klintoni ka bere disa nderhyrje kirurgjikale por jo luftera. Ajo e kosoves qe nderhyrje e NATO dhe qe nje nderhyrje pa rrezik pasi qe ajrore dhe nuk po luftohej kunder ndonje ushtrie te forte. Edhe mbaroji per 1 muaj. Ndersa Bushi filloji 2 luftera. Ajo e Irakut qe e panevojshme fare dhe y frymezua nga fantazia e semure e Cheney, Bush, Rumsfeld dhe tipa te tjere sklerotike qe shihnin armiq edhe ne garderoben e tyre.

Se sa e panevojshme ishte lufta e Irakut e treguan votimi ne senat,ku Hillary,Mcain dhe John Kerry votuan PRO.Po keshtu senati me shumice DERRMUESE votoi PRO fut ketu dhe shumicen derrmuese te demokrateve ne senat.

Mund te flasesh sa te duash me pas por ajo qe numurohet eshte vota ne ceshtjen ne fjale.Lufta ne Irak kishte per te ndodhur kushdo president qe te ishte dhe kete e tregon vota PRO e te dy partive.

Eshte budallallek apo naivitet te mendosh se nje lufte qe ndryshoi komplet raportet ne Lindjen e Mesme ne favor te Amerikes,te jete bere nga 2-3 vete ne administrate.

Personalisht jam i mendimit qe politika e jashtme amerikane ndryshon shume pak me ndryshimin e presidentit.Mendoj se ndryshon vetem retorika se veprimet ne fushe jane njelloj.

E thashe edhe sot Obama vazhdon luften ne Irak dhe Afganistan sipas doktrines Bush,po keshtu burgu ne Kube as qe do te mbyllet ndonjehere dhe pergjimet ne kete adminsitrate jo vetem qe nuk jane hequr por jane shtuar.

Vetem retorika ka ndryshuar.

 Perseri e pavertete. Kunder luftes ne irak ka votuar kunder gati gjysma e senatoreve demokrate (21 vete) si dhe shumica e demokrateve ne kongres (121vete). Keshtu mos i ndrysho faktet. Ka votuar kunder Obama dhe kjo ishte nje nga kartat e tija me te forta per zgjedhjen president si dhe ka votuar pro Hillary dhe kjo ishte nje nga pikat e saja me te dobeta ne luften per presidencen, nje vote nga e cila Hillary se mori veten kurre (Hillary sot e pranon se eshte genjyer nga fajtet qe i servite bush/cheney). Te mos harrojme qe edhe ata senatore demokrate qe kane votuar pro kane qene te ndikuar fort nga faktet e paverteta te servirura nga  C. Powell (ai mashtrimi me yellowcake uranium nga Nigeria per te cilin Powell e ka pranuar se qe nje genjeshter e paster) si dhe nga CIA e cila nen cytjen e Cheney fabrikonte lajme te paverteta qe synonin ndryshimin e opinionit amerikan per luften. Fakti eshte qe nje administrate demokrate nuk do te fillonte kurre nje lufte ndaj Irakut, nje vend qe nuk kishte asnje lloj konflikti te drejtperdrejte me SHBA.

 

Keshtu qe eshte mire mer sol mos ti ndryshosh faktet sic do ti por ti paraqesesh me vertetesi.

Obama nuk ka qene fare ne Senat ne 2003.Ai u zgjodh ne senat ne 2004.

...Fakti eshte qe nje administrate demokrate nuk do te fillonte kurre nje lufte ndaj Irakut, nje vend qe nuk kishte asnje lloj konflikti te drejtperdrejte me SHBA...

Nje administrate demokrate qe e mbajne demokratet per idhull filloi dhe vazhdoi  luften me Vietnamin apo jo?Nuk mund te thuash qe demokratet jane pellumba paqeje...

Shiko se si do tja mbeshjelle Iranit Obama,pastaj mos me thuaj qe ka te drejte.Mund tja mbeshtjelle nepermjet Israelit apo vete nuk e di por fakt eshte qe Irani apo Siria nuk po dalin nga Boshti i te Keqes.

Ato budallalleqet me Cenin qe shkonte tek CIA apo qe demokratet u genjyen shko tregoje ndonje budallai.Demokratet nuk jane aq budallenj sa te genjeheshin dhe Hillaryn nuk e demtoi vota pro Irakut,por e demtuan zezaket qe ne 99% votuan per lekureziun e tyre dhe te qenit grua.Megjithate ajo mori po aq vota sa Obama dhe nuk mund te thuash qe Obama fitoi.

Kongesi mban lidhje te rregullta me CIA-n dhe 1 here ne jave merr raportin e CIA-s dhe nese Ceni do te shkone ne CIA te jepte urdhera apo te ndikonte do te merrej vesh menjehere.Mos beso budallalleqet e Michael Moore se vetem ai flet sikur cdo gje eshte kospiraci.

Fakti eshte qe Obama po vazhdon me devotshmeri doktrinen Bush mbi terrorizmin dhe ben mire qe e vazhdon.Ta thashe ligji i pergjimit nen bekimin e Obames po behet me i ashper dhe burgu ne Kuba as qe ka per tu mbyllur.

Eshte ndryshe te flsesh ne fushete dhe ndryshe te flasesh pasi te kesh lexuar cdo mengjes raportin e sherbimeve sekrete per sigurine kombetare.Obama me shume se kushdo tjeter po e sheh kete ndryshim.

 

 Sol, nuk me the asgje thjesht perserite belbezime republikane qe nuk thone asgje. Ai krahasimi me vitnamin qe palidhje fare pasi jane rrethana krejt te ndryshme. Edhe njehere, Hillary Clinton eshte bere pishman si dreq per voten ne iraq edhe e ka pranuar vete qe kjo vote e ka demtuar per presidencen. Une e kam votuar vete Hillarin ne primaries por isha i vetedijshem per gafen e saj. Genjeshtra nga neo-konservatoret si Wolfowitz, Rumsfeld e tipa te matufepsur si ta e cuan ameriken ne nje lufte 2 trilion dollareshe qe skishte pse ta bente fare. Ku jane armet e shkaterrimit ne mase qe ishin motivi kryesor i luftes? Te shtepia e CHeneyt apo te biblioteka e Bushit? Lene amon se behesh shume qesharak kur mbron nje lufte qe edhe vete republikaneve ju vjen turp ta kujtojne. Edhe njehere, 21 senatore edhe 121 kongresmene demokrate votuan kunder kesaj lufte te manipuluar me fakte nderkohe qe republikanet luftedashes u rreshtuan si dele e votuan ter pro. Vete Colin Powell ish sek i dep te shtetit ka bere apologji publike per genjeshtrat qe tha ne OKB duke thene qe ishin genjeshtra qe ju ofruan si fakte te verteta nga CIA dhe ai debili Tenet, ai i 'slam-dunk'. Nje president demokrat nuk do e kishte nisur nje lufte pa arsye. Edhe Obama po vazhdon me pahir lufterat qe nisi Bushi por nga Iraku pothuajse ka ikur ndersa vitin tjeter iken edhe nga Afganistani.

Thuaje troc, republikanet jane te lidhur fort per motive ideologjike dhe financiare me industrine e luftes. Demokratet kane nje vizion me paqesor e liberal dhe nuk shohin gogolin pas cdo pordhe te Sadamit apo Kastros.

Ikspo, pse i ben analizen asaj qe nuk e di mire.

Si kujtese:

Presidenca Nikson 4+2v( Republikane)- Paqja ne Vjetnam, afrimi sencasoinal me Kinen.

Persidenca Karter 4v( demokrate) - renia me e madhe ekonomike e SHBA pas luftes, dollari ne kuoten me te ulet historike te tij. ( me kursin italian 580 lireta = 1$ ose me sot 1$ = 0.4E). Diplomaci e persosur ( Herri Kisinger)

Persidenca Regan ( Republikane) 8v- Bum ekonomik, deficiti ekonomik me i ulti, prestigji politik i SHBA ne kulm. Diplomacia ne kuotat me te larta. Shperberja e kampit socialist dhe copezimi i BRSSS.

Presidenca Bush( babai) 8v.- Vazhdimi i ngritjes ekonomike, ndertimi i strategjive te reja te sig kombetar si lindje e terrorizmit( Lufta ne Kuvajt), Paqja ne Lindjen e Mesme, Shkaterrimi i  klikave ekstremiste te majta dhe te djathta ne Am Latine.

Presidenca Klinton(demokrate)- Pasurimi i dhe renia e racizmit si koncept, ngulmimi i te drejtave te njeriut, nderhyrja ne Kosove, Diskutimi i madh per ndryshimin e kufijve strategjike ne Europe ( POLONI- CEKI- UKRAINE).

Presidenca Bush(biri) 8v- Pozicionimi i strategjise kunder terrorizmit, 11 shtatori, Lufta ne Irak e Afganistan. Renia e kuotave te SHBA si drejtues i diplomacise boterore. Ekonomia ne lekundje ne fund te mandatit republikan.

Sot me Obama( demokrat)...... te shohim me reformimin qe kerkon te beje.

 

Ne radhe te dyte, ca ke shkruar me shume nga ato qe kam shkruar une, duke e nisur nga regani? Forcim i diplomacise se huaj si republikan qe eshte regani, vazhdimi ne zbatim i kesaj me dore te forte bushin, tolerim te politikes se jashtme nga pasuesi liberal Klinton e rritje te ekonomise se brendshme. Ne Kosove hyri pas pilafit ai. Per ty mund te kete qene me bushin renie kuotash si diplomaci boterore, por jo per rezultate. Rrezoi nje shtet, nderhyri ushtarakisht ne dy shtete. Frytet do t'ia shohesh me pas. Pa gje s'dalin qe andej ata.

Dhe ne radhe te pare, s'kam thene qe di dhe s'kam bere analize. Kam shkruar "me shuani nje kureshtje" qe provincialet arrogante e pa piken e edukates se debatit te mos thone "pse flet per gjera qe s'i di", alla katundce. Nuk e shkrova per ata qe shkruajne per te treguar "ej, shi ca kam mesuar una!" Shkruajta per te mesuar me shume nga diskutimi.

Republikanet e forcojne ameriken boterisht dhe i bien ne qafe ekonomise vendase. Liberalet forcojne ekonomine vendase e i bien ne qafe asaj boterore. Humbjet dhe fitimet e te dyve, qe nga larg, me jane dukur njesoj. Humb jashte, fito brenda. Humb brenda, fito jashte.

Lexoje edhe nje here kete qe ke shkruar dhe pataj lexo kujtesen qe te shkruajta. pastaj edhe hidhi nje sy reagimit tim katundce. Nese do te shkruash dicka mendoje njehere.

Diku qytetar e diku fshatar tani kete nuk e percakton dot prej reagimit mesdhetaro-ballkano-shqiptar, xp. Ne te tjera gjera kapet kollaj. Megjithate nuk ta quaj si ofeze. E anashkaloj.

Per reagimin, ashtu tingelloi, megjithate s'po e quaj as une me ofeze.

Sa per argumentin tim, s'eshte se e dhashe te sigurt. Une ashtu e kam pare perciptazi dhe e shkruajta i hapur per te degjuar argumente.

 

Kjo nuk eshte gje e re. USA kujtohet qe ka edhe bote tjeter kur i intereson. Por ama atehere te can...veshet. Mbaj mend viziten time te pare ne land of the free, ku shkova per exchange gjate masterit. Nje dite po shikoja CNN ne darke. Nje ore emision, nga te cilet 20 min a me shume ishin reklama per painkillers, hemorroid creams dhe laxatives, po qe me veshtiresi perfshinte edhe nja 20 lajme nga te cilat te gjitha ishin per USA. Kjo ne nje program qe e quan veten 'The World Today'.

Ke nigju noihere per "The World Series" ?

 

Kristida, pupupu sa fort gju ti smiley.

E vertete e dashur, e vertete. 

Ikspi, sa per politiken e jashtme amerikane nga politikberesit, ajo nuk ndryshon, eshte konstante.  Mund te ndryshoje retorika, amballazhimi, por ne thelb jane njesoj. 

Ndersa publiku amerikan, me perjashtim te studenteve, nje pjese e vogel e tyre sepse shkollimi eshte kompartizuar ne skaj, akademikeve, dhe ndonje perqendrim i vogel i popullesise ne metropole, publiku pra, eshte jo vetem i painteresuar por i keqinformuar.  Qe pas viteve 60-t, 70-t, mosinteresimi dhe keqinformimi eshte rritur gradualisht per te arritur ne shkallen qe eshte sot.  Tek shkaqet hyjne shume faktore.  Artikulli vete eshte teper i percipte.  Per me teper, te le te kuptosh disi qe e ka fajin mungesa e presionit te publikut per politiken e jashtme.  Apatia e amerikaneve eshte pasoje, por kurresesi shkak.  Eshte pasoje e kordinuar mjaft mire ne 30-40 vitet e fundit. 

 thx, monda

I zmadhon shume gjerat Monda. Pse mos valle kupton se dine me shume ne Evrope pervec se studenteve, akademikeve, dhe pastaj nje minoritete i popullsise se pergjithshme.

Ne fakt ti Monde, gjate dekadave te shkuara, ka pas nje linje njerzish mendimtare qe me ane te emisioneve te tyre informuese kane bere sa kane pas mundesi per te sjell ameriken te bota dhe anasjelltas. Duke filluar nga Hanz and Franz gjer te John Stjuard e me tej te Borati.

Tash qe e zgjidhem ket punen e popllit paqedeshes Amerikane, le te fokusohemi te bagetite e stanit tone.

Hap muajin e debatit dhe pershnes me KET.. 

Me ate link i lave gjynahet e World Series qe zakonisht luhet ne Bronx smiley.

Flm per kengen smiley

PS: Me humor s'vje "sanity", se me krisma te vjen Hannity & Co.

 

Qe pas viteve 60-t, 70-t, mosinteresimi dhe keqinformimi eshte rritur gradualisht per te arritur ne shkallen qe eshte sot. 

 

Edhe në të shkuarën, amerikanët kanë qenë jo rrallëherë në këtë frymë apatie, por bilanci i qëndrimeve të tilla është i zymtë.

Pas Luftës së Parë Botërore, Shtetet e Bashkuara i kthyen kurrizin Lidhjes së Kombeve, duke u fokusuar te vetvetja e duke parë nga distanca ngritjen në këmbë të nazizmit në Gjermani.
 

Shume e vertete, por duhet marre parasysh edhe kriza e madhe ekonomike e 33-shit. Nje konflikt europian i mundshem i bente ata qe te gjalleronin ekonomine, nderkohe qe te tjeret do te stoponin ose me keq do te kishin degradime te theksuara.

E kam shkruajtur edhe tek tema per LIIB qe ata lane ndarjen e Polonise( ne mes Ruseve dhe Gjermaneve) edhe pas informacioneve te sigurta per pushtimin e saj, ne menyre qe te hynte ne lufte Anglia me Francen, ku Anglia kishte nje pakt ushtarak me Polonine. Dhe pastaj Plani Marshall, vendosja e trupave ne Europe etj, etj.

Ne rast se thua qe amerika qe e interesuar te luftonte, atehere pse priti kaq shume, deri sa Japonia ta bombardoi dhe hitleri ti deklaroje lufte.

Ne rast se thua qe amerika nuk qe e interesuar te luftonte, por donte te tjeret te luftonin, dhe ne kete menyre te rriste ekonomine, perseri me duket gabim. Kundra llogjikes se turmave, paqja eshte me e mire per ekonomine nga lufta: lufta sjelle varferi ekonomike tek ata qe luftojne, dhe keshtu ul mundesine e tyre te blejne produkte. Armet jane nje industri e madhe por jo aq e madhe sa te mbajne komnplet ekonomine e nje vendi, as tani dhe as ne ate kohe. Plus llogarite riskun dhe pasigurine, asnje ekonomi nuk mund te lulezoje ne pasiguri. Te qe se lufta rriste ekonomine, atehere lufta ne Irak do ta pasuronte ameriken, por perkundraze i ka rritur borxhin dhe per shume shihet si vite te humbura.

Duke folur per se sa shume te tjeret dine per boten, dhe sa pak amerikanet dine: shume e habitshme disa ide qe kane ata jashte amerikes, si pershembull qe industria e naftes dhe e armeve eshte aq e forte sa te mbaje komplet ekonomine e e Amerikes.

Muhamet une po te flas per fakte te nxjerra kohet e fundit qe ndryshojne kryekput idene e luftrave boterore e kryesishte ate te se IIB.

Ti me ben teori, une them faktin qe ekonomia amerikane e industrise se rende e cila ishte ne krize te madhe (me papapra ne historine boterore) ne 33-34 pati nje ndryshim radikal e u transformua ne industri lufte. U zgjerua aq shum sa miliona njerez u punesuan e shitja e anijeve aeroplane ve dhe predhave nuk arrihej dot te kapej. Industria e prodhimit tekstil dhe kryesisht ajo e lehte pati nje prodhim te pa pare. E kupton qe nuk flas dokrra por ndersa Londra bombardohej me raketa F 1dhe F2, "Fordi" e transformoi prodhimin e makinave ne tanke, motora avionesh e nuk kishte punetore te mjaftueshem per te zgjeruar kapacitetet. Ata hyne ne Lufte ne 43, psi iu bombardua Par Harbur, qe ishte nje pike uji ne demin e madh ne njerez, qytete, vepra arti shekullore, miliona qe po digjeshin ne kampe perqendrimi ne Europen mbare.

Ti nuk di bisedimet ndermjet Curcill e Ruzvelt e te kuptosh se si ka qene situacioni para nderhyrjes se Frontit te 2.

Ti merr shembuj lufterat lokale, qe jane edhe ato me qellime ekpansioni, strategjish afatgjata dhe patjeter kane fitime ekonomike. Por ka nje ndryshim shum te madh. Keto luftra kane ndjeshmeri te pa pare ne opinionin publik i cili nuk i con femijet per tu vrare si delet, por kerkon nje nderhyrje me shume llogjistike e diplomatike sic ishte ajo me Jugosllavine qe ja qepi gojen gati te gjitheve. Vietnami ishte mesimi me i madh i lufterave moderne. Iraku nje cope lecke per te fshire kembete mbaroi me sukses per amerikanet, ndersa Afganistani nje kocke e forte qe nuk po petypet dot, e ka rrezik te thyeje ndonje dhemb. Duhet ndryshuar kafshimi( strategjia), e kete po kerkojne sot amerikanet. ajo qe nuk kuptojme dot une e ti eshte sa mish ka per te grene ajo kocke. Kete e dine vetem amerikanet, e ata e kane kete eksperience te madhe.

 

Amerika me cilesite dhe potencialin e vet, gjithmone eshte munduar te mos perfshihet ne ndodhite qe zhvilloheshin ne kontinentin Europian, Afrikan apo Aziatik. Kjo vecse ndodhi deri rreth fundit te luftes se dyte boterore. Pas asaj periudhe politikat e jashtme te Amerikes, jane zgjeruar drejt vendeve te ndryshme te botes, e sidomos ne zonen e lindjes se mesme, ku sic eshte shkruajtur edhe me larte, ne 20 vjetet e fundit, ushtrite amerikane te cdo seksioni, jane perfshire ne luftime e sulme ushtarake. Qe me luften e Gjirit, nga babai Bush, e me luften ne Afganistan e Irak nga cuni Bush, si dhe nderhyrjet e z.Clinton per luften e Kosoves, e aksioneve te rrakorduara me NATO ne Bosnie etj, i kane bere politikat e jashtme te Amerikes akoma me agresive ndaj vendeve ne zhvillim. Si superfuqi boterore qe ka qene e eshte ende ( ndoshta ), interesat ekonomike e materiale, kane shtyre politikanet e kongresmenet apo senatoret amerikane te firmosin e te mbeshtesin sulmet prej cowboy te presidentit Bush. Gjithsesi, Amerika ne politikat e saj, eshte shume arrogante, e kjo arrogance, e ka sjelle ne gjendjen qe eshte sot, ku papunesia, i afrohet 9-10%, niveli i krimit eshte rritur ne menyre te konsiderueshme, borxhet e shtetit shkojne ne triliarda Dollare, etj. Ndersa presidenti Clinton, shkurtoi shpenezimet e trupit federal, duke hequr "te panevojshmet" e duke i dhene shtyse programeve te wealthfare nje kufi, ne menyre qe ata njerez te shendoshe e qylaxhinj, te mos vazhdonin te hanin nga leket e taksave federale per vite e vite te tera, duke mos levizur nga karrigja, apo kolltuku i shtepise se tyre. Ne kete menyre, ekonomia shkoi shume larte, por me ardhjen e cowboys-it Bush, shpenezimet u rriten ne menyre kaotike, duke e cuar kete vend ne nje grope ekonomike, qe ende sot, ne 2010, Amerika nuk e ka marre ende veten, por vazhdon me hapa ritmike te kete nje perkeqesim ne shumicen e shteteve te veta.

 

Diku me lart thashe qe politikat e Amerikes, jane shume arrogante, kjo per disa fakte qe thuhet se jane te verteta, por nuk e di nese po apo jo. Gjithcka merr fillim me sulmin e Pearl Harbour. Ne nje liber kam lexuar per nje biznesmen nga Dubrovniku, i cili fillimisht u rekrutua nga sherbimet sekrete Gjermane, e me pas bente loje te dyfishte me anglezet, duke u derguar gjermaneve informacione fallco rreth ndertesave e forces ushtarake angleze. Me vone, ky agjent dergohet ne New York nga Gjermanet, per te rrakorduar e per te krijuar lobet e spiuneve gjermane ne Amerike, e ne Ameriken Latine. Nepermjet nje miku te tij te femijerise, Dushko ( agjenti i dyfishte ) merr vesh rreth sulmit qe Japonezet po planifikonin per Pearl Harbour, e menjehere tenton te informoje Byrone Federale ( FBI&nbspsmiley, ku me nje arrogance te PAPARE eshte ndjekur nga ndertesa, nga vete zoti Edgar J. Hoover , asokohe drejtues i FBI. Pak jave me vone, sulmi ndodhi me te vertete. Ne kete liber, pershkruhen deri diku me detaje disa fakte, te cilat autori i lidh me nje liber me fakte reale rreth MI5 & MI6 ( Sherbimi sekret anglez ) , e ku pershkruhet me detaje puna e ketij agjenti te dyfishte. Gjithsesi edhe sikur keto fakte te mos jene te verteta, prape, mbetet mese e qarte, se Amerika, eshte e kushtezuar nga nje arrogance e papare ne marredheniet me boten, e sa me shume koha kalon, aq me e thelle behet kjo arrogance, qe nuk po con askund, pervecse forcimit te shteteve qe deri me tani nuk jane ndjere. Nje nga keto shtete eshte Kina, qe sic dihet, ne keto dite, po ben prodhimin ne mase te shume instrumenteve e materialeve te cilat me vone hyjne ne SHBA...

 

 

PS : Harrova te them, se menyra me e preferuar e politikes Amerikane per te paguar nje pjese te borxheve te veta, eshte duke armatosur, e duke i shitur arme nje pjese te botes, e ketej gjoja hidhet perpjet pse Irani, ka program berthamor. Ne nje fare menyre, nuk do te hezitoja te thoja, se vete politika e Amerikes, edhe pse kane ligje te forta ne mbrojtjen e te drejtave te njeriut e te qytetareve te saj, keto koncepte, i shperdoron, madje i abuzon me shtetet e tjera, qe duan te zhvillohen. Irani eshte thjesht shembull !

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).