The_bull11.jpg

 

Kaut

 “Edhe në këtë sonet, [...] Koliqi, djaloshi shkodran që kreu studimet e tij në Brescia në liceun e PP. Gesuiti del Collegio Arici, ka mundur me iu lidh vargut edhe rimës, duke përkthyer me vërtetësi burrninë dhe shkëlqimin e poezisë carducciane, në një mënyrë që e ruan me përpikmëni ritmin dhe  madhështinë e saj. Nuk është e nevojshme me vërejtur se gjuha dhe stili janë klasikisht të përkryem edhe në përkthim”.

At Fulvio Cordignano”

 

Kaut

Un t’ due, o ká i shênjt; e’ i t’ but’  ndiesi

Fuqije e paqme e zêmrës pror’ m’ i a xore,

Ja kur si pomedore plot madhni

Arat shikon të lirshme edhe gratçore,

 

Ja kur nên zgjedh’ përkule me knaqsi

E kujdesshëm ndihmon punën njerëzore:

Njeri t’ nxit’ edhe t’ ther’; me kadali

Tue sjell’ syt e durueshem ti gjegj’ prore.

 

Prej hundve t’ rime e t’ zeza tue shpërthye

Shpriti t’ qet tym e n’ gjas t’ nji hymni tretë

I lartueshem bulurimi n’ erë;

 

E n’ âmbëlsin e thell’ të kalt’ rit sy

Pasqyrohet e hapun edh’ e qetë

E hyjnueshmja e fushës heshti e blerë.

 

Giosuè Carducci (Rime nuove)

Perkthye nga Ernest Koliqi

 


Il bove (origjinali)
T'amo, o pio bove; e mite un sentimento
Di vigore e di pace al cor m'infondi,
O che solenne come un monumento
Tu guardi i campi liberi e fecondi, 


0 che al giogo inchinandoti contento 
L'agil opra de l'uom grave secondi:
Ei t'esorta e ti punge, e tu co 'l lento
Giro de' pazienti occhi rispondi. 


Da la larga narice umida e nera 
Fuma il tuo spirto, e come un inno lieto
Il mugghio nel sereno aer si perde; 


E del grave occhio glauco entro l'austera
Dolcezza si rispecchia ampio e quieto
Il divino del pian silenzio verde.

 

 

Fides

Besueshmëria në një jete përtej kësaj jete, kështu besimin mëson nëna, që iu përshtatet të gjitha krijesave njerëzore dhe i çon deri në fund të këtij dheu, në një botë ma të mirë, ku njeriu shpërfytyrohet në shpirt e në mendim.

 

Fides

Kur perendimi i kuqte qill’t e gjâna

E dukej ar selvija, ar i kulluem,

Djalit i tha, me zâ’n e àmbël nana

Nj’ashtu â n’ qiell nji kopsht krejt i lulzuem.

 

Djalin e mori gjumi e ânderron deg’t arit,

edhe lând’t arit, edhe pyjet arit;

m’ sa qi selvia natën n’ për errsi

N’ erna vërvitet e gjëmon n’duhi.

 

Giovani Pascoli (Myricae)

Perkthye nga Ernerst Koliqi

 

Fides (origjinali)

Quando brillava il vespero vermiglio,

e il cipresso pareva oro, oro fino,

la madre disse al piccoletto figlio:

Così fatto è lassù tutto un giardino.  

 

Il bimbo dorme, e sogna i rami d'oro,

gli alberi d'oro, le foreste d'oro;

mentre il cipresso nella notte nera

scagliasi al vento, piange alla bufera.

 

 

6 Komente

Falemnderit q'i ke sjelle v-b. Fides me pelqeu shume, ndoshta dhe ngase e kuptova pak me mire.

*****

Village, rrofsh rrofsh! Kam bere temen e diplomes per Carducci-n, Pascoli-n dhe Saba-n, e me kujtove kohera te bukura studimesh. Do kthehem t'i lexoj me vone, me qetesi. smiley

te te falenderoj dhe njehere, qe me ndryshove krejt diten e nisur si mos me keq? smiley

I lexova me shume vemendje, megjithese gegnishtja ne poezine e Carducci-t ishte pakez e ngarkuar, por me pelqyen. Keta poete, pervec mitit te femijerise, qe e kane te perbashket ne shume prej poezive te tyre, ("il nido familiare" Cerdhja ose foleja, ku njeriu ndjehet me i mbrojtur se kurre), e shohin jeten shume te zymte, te lodhshme, te palumtur e fatkeqe dhe ajo pjese ku shpirti i njeriut do te gjeje prehjen eshte vetem vdekja dhe parajsa.

Carducci

Pasqyrohet e hapun edh’ e qetë

E hyjnueshmja e fushës heshti e blerë.

Pascoli

Nj’ashtu â n’ qiell nji kopsht krejt i lulzuem.

 

Nuk e kuptova mire kete shprehje "në një botë ma të mirë, ku njeriu shpërfytyrohet në shpirt e në mendim."tek "Fides", ndoshta sepse tjeter perceptim me jep fjala "shperfytyrim". Megjithate, iluzioni qe nena kerkon t'i jape te birit per jeten e pertejme le goxha vend per diskutim.

Tani qe po u rikthehem prape, shoh qe dashjepashje me ka ndikuar jashte mase pesimizmi i tyre dhe rikthimi i hereparshem ne periudhen e femijerise.

Tek "Permbledhje me poezi italiane te shek. XX" eshte poesia me e famshme e D'Annunzio-s "La pioggia nel pineto" perkthyer nga Koliqi dhe Ledia Dushi. Do t'i postoj neser. smiley

 

Intanto, te pershendes me Sogno d'estate - Carducci

 

Sognai, placide cose de' miei novelli anni sognai.

non piu' libri: la stanza da'l sole di luglio affocata,

rintronata da i carri rotolanti su 'l ciottolato

da la città, slargossi: sorgeanmi intorno i miei colli,

cari selvaggi colli che il giovane april rifioria.

Squrare & Ana 

T’na fani per vonesen por dje e humba gjithe diten neper trena.

Q">gratçore = pjellore

Se di sa e vjeter eshte kjo fjale po eshte me pak ‘vulgare’ se pjellore dhe me shume poetike

Q">pomedore = permendore

prore = pQ">ërsQ">ëri, gjithnje

te rime = tQ">ë njomQ">ë

me kadali = me ngadale

Shperfytyrim hmm,, ke te drejt, fjala ka  nje konotacion negativ ne shqip. Cordignano perdor “trasfiguracione” ose “transfiguration” qe ne kete kontekst mund te perdoret ne shqip si “ndyshim substance” shpirti apo trupi, por zhvleresohet semantika po te perdoren dy fjale ne vend te 1.

Q">Sa per ‘E hyjnueshmja e fushës heshti e blerQ">ë.’>>

Q">Hmm ca te them, vetem Koliqi mund ta perkuli gjuhen me kaq elegance.>>

Q">Normalisht ai varg do perkthehej ne shqipen e sotme si >>

Q">Shenjteria e fushes se blerte te heshtur ?? dicka e tille...

Me thene te drejten per mu ghegnishtja ka nje force poetike te pakrahasueshme.

Village, meqe te gjeta ketu, mir'mengjes. smiley

Pervec "gratcores" qe s'e kisha hasur me pare, te tjerat i kam hasur dhe kur e kur i kam perdorur ne perkthimet e mia. E kam shfaqur me kohe "dashnine" time per gegnishten, me thene te drejten e s'dua te perseris veten.

sa per vargun qe ti komenton ‘E hyjnueshmja e fushës heshti e blerë.’  per mua rri shume shume bukur ashtu sic eshte. fusha e blerte dhe e paqte eshte hyjnore - pra nje parajse. smiley

Ja dhe D'Annunzio

Normal
0

unctuationKerning />

aveIfXMLInvalid>falseaveIfXMLInvalid>
false
false
oNotPromoteQF />
EN-US
X-NONE
X-NONE

napToGridInCell />

ontGrowAutofit />
plitPgBreakAndParaMark />
ontVertAlignCellWithSp />
ontBreakConstrainedForcedTables />
ontVertAlignInTxbx />

mallFrac m:val="off" />
ispDef />

efJc m:val="centerGroup" />

/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:"Table Normal";
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-priority:99;
mso-style-qformat:yes;
mso-style-parent:"";
mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
mso-para-margin-top:0in;
mso-para-margin-right:0in;
mso-para-margin-bottom:10.0pt;
mso-para-margin-left:0in;
line-height:115%;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:11.0pt;
font-family:"Calibri","sans-serif";
mso-ascii-font-family:Calibri;
mso-ascii-theme-font:minor-latin;
mso-hansi-font-family:Calibri;
mso-hansi-theme-font:minor-latin;
mso-bidi-font-family:"Times New Roman";
mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}

 

Shiu në pyll pishash – perkthim Ernest Koliqi

 

Mos ban za. Mbi shqimin e

e pyllit nuk gjegji ma

fjalët qi n’gjuh’t’njerzve

ti vjen tue më thanë,

por gjegji ligjrimin

me fjal’ ma t’reja

qi flasin bulëza dhe gjethla

n’largësi.

Ndëgjo. Po bjen shi

mbi ret e shpërndame.

Rigon mbi mërina

t’njelma dhe t’thame,

n’trup pishash a tue riguem

t’ngrath’t e t’leskruem,

rigon mbi mërsina

hyjnore,

mbi lule gjineshtrash

topçe e vizlore,

mbi t’rrastat dëllija

kundërmore,

rigon mbi fytyrat tona,

të breshta,

mbi teshat tona të holla

verake, mbi mendime t’njoma

qi n’shpirtin e kndellun

jan’kallë, mbi të bukurën prrallë

qi dje

të gënjeu dhe sot më gënjen,

moj Hermionë.

 

A ndien? Shiu a tue ra

mbi log vetmitar

plot bar

me ‘i krisëm qi n’ajr pajada

tërnohet e ndrrohet

si mbas gjethnajës

ma shumë ma pak t’rrallë.

Ndigjo. Këtij vaji

të butë I përgjigjen

me kang’ kungallat

q’as shiu I ardhun nga jugu

as qielli ngjyr-hini

kurrsi nuk trembin

e pisha

ka nji tingull, mërsini

tjetër tingull, dëllia

prap tjetër, thue se gishta

me mija

e mija u biejn veglave t’ndryshme.

Të kredhun

na jemi në frymën

 e pyllit, t’pushtuem nga jeta bimore;

e fytyra e jote

si gjeth nga shiu i rim

shëndrit’ gzim-plote

e si të zbardhemet gjineshtra

erë të mirë

të lëshojn vetlla e flokë,

moj bijë e ksaj tokë

me emën

Hermionë.

 

Mos bzaj, ndëgjo. Bashkëtingulli

i kungallave ajrore

kadal-kadalë

ma i marrin po bahet nën valë

të vajit qi po shtohet

por nji kangë e ndrydhun

me te po bashkohet,

nji kang’ qi nga hija e lagshtitun

e lymit t’larg’t vjen tu’ u ngjitun.

S’arrin fije zani prej detit.

Ndëgjohet tashti npër gjethnajë

Shiu kah dikohet

i argjantë e spastrues

rrëkajë

tue kumbue ndryshues

si mbas gjethvet qi ndeshë

ma shumë ma pak t’shpeshë.

Ndëgjo. E bija e ajris

prani, por kumbon zani

i s’bijs

së lymit, i brektocës,

qi kndon n’hijen ma t’thellë

kushedi ku, kushedi ku!

E shiu t’cirkon prej qerpikve,

Hermionë.

 

Mbi qerpik’t  zezë bulëzat

e shiut lot duken

por lot andjet: ma s’je

bardhoshe, por krejt gjelbrore

si me pas’dal’ nga nji lvore.

E jeta n’dej tonë asht  e freskët

dh’erandshme,

zemra n’krahnuer a si pjeshkë

e paprekun

e syt ndër qepalla

jan’ si npër bar vrella t’gjalla,

e ndër nullëza dhambët

jan’ si bajama t’papjekun.

 

E shkojm prej çubet n’çubë,

her’damas her’krahas

(blerimi i egër aty-ktu

na lidhë kambët,

na pengon gjujt)

kushedi ku, kushedi ku!

 

E rigon mbi fytyrat tona

të breshta

mbi teshat tona të holla

verake,

mbi mendime t’njoma

qi n’shpirtin e kndellun

jan’kallë,

mbi të bukurën prrallë

qi dje

më gënjeu, dhe sot të gënjen,

Hermionë.

***

La pioggia nel pineto

Taci. Su le soglie
del bosco non odo
parole che dici
umane; ma odo
parole più nuove
che parlano gocciole e foglie
lontane.
Ascolta. Piove
dalle nuvole sparse.
Piove su le tamerici
salmastre ed arse,
piove sui pini
scagliosi ed irti,
piove su i mirti
divini,
su le ginestre fulgenti
di fiori accolti,
su i ginepri folti
di coccole aulenti,
piove su i nostri volti
silvani,
piove su le nostre mani
ignude,
su i nostri vestimenti
leggeri,
su i freschi pensieri
che l'anima schiude
novella,
su la favola bella
che ieri
t'illuse, che oggi m'illude,
o Ermione.

Odi? La pioggia cade
su la solitaria
verdura
con un crepitio che dura
e varia nell'aria secondo le fronde
più rade, men rade.
Ascolta. Risponde
al pianto il canto
delle cicale
che il pianto australe
non impaura,
né il ciel cinerino.
E il pino
ha un suono, e il mirto
altro suono, e il ginepro
altro ancora, stromenti
diversi
sotto innumerevoli dita.
E immensi
noi siam nello spirito
silvestre,
d'arborea vita viventi;
e il tuo volto ebro
è molle di pioggia
come una foglia,
e le tue chiome
auliscono come
le chiare ginestre,
o creatura terrestre
che hai nome
Ermione.

Ascolta, Ascolta. L'accordo
delle aeree cicale
a poco a poco
più sordo
si fa sotto il pianto
che cresce;
ma un canto vi si mesce
più roco
che di laggiù sale,
dall'umida ombra remota.
Più sordo e più fioco
s'allenta, si spegne.
Sola una nota
ancor trema, si spegne,
risorge, trema, si spegne.
Non s'ode su tutta la fronda
crosciare
l'argentea pioggia
che monda,
il croscio che varia
secondo la fronda
più folta, men folta.
Ascolta.
La figlia dell'aria
è muta: ma la figlia
del limo lontana,
la rana,
canta nell'ombra più fonda,
chi sa dove, chi sa dove!
E piove su le tue ciglia,
Ermione.

Piove su le tue ciglia nere
sì che par tu pianga
ma di piacere; non bianca
ma quasi fatta virente,
par da scorza tu esca.
E tutta la vita è in noi fresca
aulente,
il cuor nel petto è come pesca
intatta,
tra le palpebre gli occhi
son come polle tra l'erbe,
i denti negli alveoli
son come mandorle acerbe.
E andiam di fratta in fratta,
or congiunti or disciolti
( e il verde vigor rude
ci allaccia i melleoli
c'intrica i ginocchi)
chi sa dove, chi sa dove!
E piove su i nostri volti
silvani,
piove su le nostre mani

ignude,
su i nostri vestimenti
leggeri,
su i freschi pensieri
che l'anima schiude
novella,
su la favola bella
che ieri
m'illuse, che oggi t'illude,
o Ermione.

Ohh Flm 

Me dhurove nje buzeqeshje 

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).