fatos kongoli.jpg (397×300)U bënë disa muaj që është botuar autobiografia "Iluzione në sirtar. Pothuajse roman për vetveten" e Fatos Kongolit, (Toena, 2010). Shkrimtari tani jeton pjesën më të madhe të vitit në Nju Jork, e ç'mbetet në Tiranë. Vala e diskutimit mbi këtë rrëfim të Kongolit për veten ka rënë, e tani ai po e prezanton vetë veprën kur e ftojnë qoftë në Universitet të Elbasanit së fundi, e qoftë në Muzeun Kombëtar si dje, në Tiranë. Libri i tij ka ngjallur reagime pro dhe kundër për rrëfimin e një episodi nga më të vështirët e jetës së tij: në vitin 1981, ai dëshmon në gjyq ndaj ish kolegut Hysenli Dume në Shtëpinë Botuese "Naim Frafshëri", i cili u dënua me 8 vjet burg.

Është një periudhë e zymtë politike për vendin, po aq edhe për autorin. I ati ishte përjashtuar nga Partia. Ashtu si në gjithë romanet e tij ku elementet autobiografike janë të gjithëpranishme, edhe episodi në fjalë është ndërthurur te "Kufoma". Në intervistën për "Shekullin", po i japim lexuesit që nuk e ka marrë akoma në dorë këtë libër, rrëfimin e Fatos Kongolit për dobësinë dhe brengën njerëzore, për një "pisllëk" nga i cili ai thotë nuk del dot i larë.

Zoti Kongoli, ju nuk e keni mohuar ndonjëherë që romanet tuaja, kanë pothuajse të gjithë lëndë autobiografike. E megjithatë ishte e nevojshme të shkruanit një autobiografi ku të shpjegonit gjerësisht origjinën e letërsisë suaj?
Ky libër shpjegon atë që kam shkruar deri më sot, si e shoh unë këtë krijimtari qysh kur kam shkruar librin e parë në periudhën e realizmit socialist deri tek romani "Bolero" që mbyll periudhën e dytë të krijimtarisë sime që fillon me romanin "I humburi", i shkruar në fillim të vitit 1990 dhe i botuar më 1992. 
Deri më 2008 janë tetë romane që tek ne quhen epoka e tranzicionit. Prandaj edhe mund të quhem zakonisht "shkrimtar i tranzicionit". Mendoj që pas këtij libri të hyj në një hapësirë tjetër letrare.

Ndiheni në ato ujëra?
Po. Ky ka qenë synimi i librit: të vendos rregull në atë që kam shkruar. Tani për mua fillon një periudhë e tretë. 
A janë librat e mi autobiografikë, është pyetja më e shpeshtë që më bëjnë. "Iluzione në sirtar" është një libër kryesisht për ata që i kanë lexuar librat e mi. 

Por vëmendjen e ka tërhequr episodi i jetës suaj, i vitit 1981, kur ju punonit në shtëpinë botuese shtetërore. Të jetoje në rrethanat e kontrollit dhe të survejimit shtetëror, janë të qartë njerëzit sot për këtë aspekt të së kaluarës?

Meqë njerëzit fokusohen pikërisht në këtë episod të jetës sime, e them edhe njëherë se unë e kam shkruar atë si një detyrim ndaj vetes në radhë të parë mbas kaq vitesh, si një brengë shumë e madhe e jetës për atë që ndodhi.
Nuk kam qejf të bëj komente. Mbi të gjitha, nuk kam menduar që duke bërë këtë rrëfim për të cilin nuk më detyroi askush, të më japë ndokush ndonjë dekoratë. Është thjesht një rrëfim i jetës sime. Këtë mund ta interpretojë kushdo si të dojë vetë. 
"Iluzione në sirtar" është libër shumë i gjerë. Aty ka shumë personazhe realë. Kur e kam shkruar këtë libër, e kam ditur që të gjithë këta personazhe janë gjallë, dhe nuk i jam trembur faktit që ndokush mund të mos i gjente me vend ato që kam shkruar. Deri tani nuk ka dalë kush të më thotë që gënjen. 
Nuk më ka shkuar mendja kurrë që kujtimet e mia të botohen 100 vjet pasi të jenë shkruar. Mua kjo kurajë nuk më ka munguar. 
Në fund të fundit, për disa mijëra lexues që kam në Shqipëri, - jam i sigurt që i kam disa mijëra lexues, - e kanë më të qartë pse i kam shkruar ato libra. 

Ka jo pak njerëz që mendojnë se kjo që keni bërë do i vlejë diskutimit tek ne për të kaluarën.

Nuk e kam shkruar këtë libër për t'iu treguar të tjerëve ç'duhet të bëjnë e nuk duhet të bëjnë. Kjo është një brengë personale.

Ka të tjerë që kanë të njëjtën brengë.
Besoj se ka dhe ka shumë, varet sa e ndjen ai për ta rrëfyer një brengë të tillë, dhe kjo varet nga shumë rrethana. Meraku im ka qenë që të jem sa më i saktë në dhënien e gjërave, sepse janë gjëra që i përkasin një të kaluare, të mos kem lajthitje. 

Është shkruar vetëm në bazë të kujtesës?
Vetëm me kujtesën time. 

Si e kanë pritur ish kolegët e "Naim Frashërit"?
Ish kolegëve të shtëpisë botuese iu ka pëlqyer libri. Por në shtyp është përdorur edhe një gjuhë shumë agresive ndaj meje, do të thosha e turpshme, poshtëruese sepse manipulon thëniet e mia, i shkëput nga konteksti. Kanë qenë momente shumë të vështira për mua edhe këto. Ashtu siç do të kishte edhe shkrime që e lexonin ndryshe këtë libër.

Tani keni nisur ta prezantoni librin. Duket t'ju ketë çliruar.

Jo. Është diçka shumë e çuditshme. Relavitisht, nuk çlirohet njeriu nga disa brenga sepse janë gjëra që nuk kthehen më. Dëmi që është bërë nuk ndreqet. Është bërë ai dëm. Kështu që këtë brengë, pavarësisht se sa ka qenë pjesa ime, unë sidoqoftë u përlyeva në atë pisllëk që u bë. Edhe pse e bëra gjestin që duhej të bëhej, ajo është diçka shpirtërore, nuk mund të jem i qetë, nuk jam i larë. 
Nuk është kaq e thjeshtë, të paktën jo në rastin tim. Ndryshe unë nuk do ta kisha bërë fare këtë. Kam qetësinë që thashë të vërtetën time, e vërteta që duhet besuar. Sepse në realitet ndodhnin gjëra nga më të çuditshmet. Fillojnë të tjerët dhe bëjnë historinë tënde, siç kishte bërë dikush.
Domethënë ta bëjnë të tjerët portretin. Unë nuk kam dashur të bëjë portretin tim, kam dashur të bëj një rrëfim. Edhe këtu jam gjithmonë brenda natyrës sime, brenda personazheve të mi. Kam bërë atë që bëjnë personazhet e mi, jam rrëfyer. 
Po të lexosh librat e mi dhe po të lexosh "Iluzionet", unë kam që nga 1991 e këtej që s'bëj gjë tjetër, vetëm rrëfehem. Tani që bëra këtë, kam menduar që është një fazë tjetër e tërë.

Do ndërroni melodi?
Të shikojmë. Besoj që do ta kem të vështirë që pas këtij libri të shkruaj vërtet. 

Po pse është nevoja për të shkruar ndryshe? Çfarë ka ndodhur?
Unë e respektoj lexuesin shumë dhe e kam edhe shumë frikë. Kur them lexuesin, nuk kam parasysh një lexues konkret. Kam parasysh qoftë edhe lexuesin virtual. Lexuesi i sotëm ka kontakte të jashtëzakonshme, ka mundësi të zgjedhë, e nëse ti nuk i thua diçka të re, ose hesht ose thuaj diçka më të mirë se heshtja.
Pra është ajo kërkesa e përhershme e një autori që mundësisht të mos përsërisë veten. Por kjo është diçka shumë metafizike. Si do dalësh para lexuesit me L të madhe kur ky ka njëmijë variacione për të lexuar gjëra më të këndshme?

Ka ndikuar distanca për të shkruar "Iluzionet"?
Jo. Unë këtë libër e kam shkruar në Amerikë. Amerika është një dimension që unë jam fillestar e nuk e njoh. 

Ju e ndjeni agresiv mjedisin këtu dhe nuk ju ndikon për mirë.
Unë pa këtë mjedis nuk do shkruaja dot, por në Nju Jork kam kushte të shkruaj qetësisht. Kam mbërritur te kjo fazë e jetës sime: të vij këtu, të ngarkohem e të shkarkohem atje. 

Keni shkruar ndërkohë?
Gjërat që tregohen nuk bëhen. Ka disa gjëra që nuk tregohen pa u bërë. Bëhen në errësirë si ajo bima që mbin në errësirë, nën tokë, nën dhe. Sheh gjë në një fushë që papritur bëhet e gjelbër e pastaj me grurë? Fillimisht ti nuk sheh asgjë. Mirëpo ajo është aty brenda. Duhet pritur çfarë do dalë. Do mbijë a s'do mbijë fare.

Por duhej të shkruanit kujtimet njëherë...
Mbasi mbarova "Boleron", kisha një ide ngacmuese për një roman të ri. U ktheva në Amerikë me idenë e romanit të ri. Po gjithnjë e më shumë ngurroja. Derisa një ditë në bukur kur u ngrita në mëngjes, thashë: nuk është kjo që duhet të bëj tashti. 
Duhet të bëj një bilanc meqë jeta ime hyri në një kthesë ku pjesën më të madhe të kohës do e kaloj andej, një pjesë tjetër këtu. Ika nga jeta ime e përditshme, u prish ai rregulli i gjithë jetës. Doja të vija një rregull, plus nevoja ime e përhershme për të rrëfyer shumë gjëra. Vërtet romanet e mia janë trillime por janë shumë gjëra që janë përjetime të miat. 
Gjithmonë kam menduar që njeriu duhet të shkruaj kujtimet e tij mbasi i ka mbyllur të gjitha hesapet. Mirëpo qëllimi nuk ishte të tregoja kujtime të jetës sime, siç bëhet zakonisht ku njerëzit evidentojnë veten e vet, sa të zotë kanë qenë, sa të zgjuar. Doja të vendosja një rregull në krijimtarinë time dhe të bëja një rrëfim vetjak në funksion të kësaj. 

Një nga personat kryesorë që ju lidh me iluzionet, është babai juaj, Baki Kongoli.
Është drama e tim eti që ka ndikuar shumë tek unë. Prandaj unë këtë libër e kam quajtur "Iluzione në sirtar". Janë iluzionet e tim eti, një artist i shkolluar në Perëndim, që përqafoi idetë komuniste në Itali. Kështu ma kishte shpjeguar. Kishte dy alternativa për të: o komunizmin e Antonio Gramshit, o fashizmin e Duçes. 
Ai ishte alergjik ndaj këmishëzinjve, edhe si shumë intelektualë të kohës përqafoi komunizmin. Shkoi në luftë, doli partizan dhe pati një fund tragjik. Ai i kishte besuar idealit për të cilin punoi gjithë jetën. Ai mbeti i tillë edhe mbasi e dënuan dhe e flakën si limon i shtrydhur.
Deri në fund, shumë shenja tregojnë se ai i besonte atij ideali. Kam një episod, kur unë kam parë që ai shkoi pshurri në sirtarët e tryezës së punës, - sot e kam unë, në atë tryezë punoj. Kështu përfundoi ai njeri që gjithë jetën ia kushtoi idealit të gabuar. 

"Iluzione në sirtar" janë edhe zhgënjimet juaj..
Shumë i hidhur, shumë i thellë, fill pasi u përmbys diktatura, në vitet e para të epokës së demokracisë, me zhvillimet e kapitalizmit të egër dhe që i dimë, ato drama të tmerrshme të tranzicionit që kaluam e po kalojmë sot e kësaj dite. 
Dhe librat e mi çfarë janë? Janë gjendja e dëshpëruar që përfundon në vetëvrasje, psiqika e rëndë e personazheve të mi në një realitet zhgënjyes. Ato janë shprehje e zhgënjimit të iluzioneve të mia. Mbase mund të ketë njerëz që këtë zhgënjimin tim mund të mos ma falin. Mund të jenë edhe ata që kanë shkruar kundër meje.

E keni çuar nëpër mend vetëvrasjen?
Ka pasur momente, sigurisht. Ka pasur momente shumë të rënda të jetës sime. Më se një herë i kam shkuar tangent... Nuk mendoj që është një zgjidhje. Nganjëherë, ky është edhe egoizëm. Është egoizëm, sepse ti shpëton veten tënde, po iu lë të tjerëve trashëgim, s'po themi mungesa, po një vuajtje të tmerrshme. 

Atëherë rëndësi merr vetëm akti i të punuarit, në rastin tuaj, akti i të krijuarit, asgjë më pas, asgjë më përpara. 
Ashtu si për Sifizin merr kuptim vetëm akti i ngritjes së gurit, për mua vetëm puna merr kuptim.

174 Komente

 

Kongoli: Jam përlyer në dënimin e kolegut në '81. Nuk mund të jem i larë

One down, 50000 to go?

 

Ka jo pak njerëz që mendojnë se kjo që keni bërë do i vlejë diskutimit tek ne për të kaluarën.

Yeah? Dmth ka 20 vjet ne as qe e kemi filluar diskutimin, po qenkshin pjekur konitat dhe duhej vetem shkrepsja e Kongolit?

Oh, dhe kjo jo pak eshte interesante kur perdoret, dmth nuk jane pak, nuk jane shume, po jane jo pak. Kupa me kapak, kupa pa kapak, do i vleje diskutimit per krimet e komunizmit dhe hapjen e dosjeve jo pak. 

Also, autorja do ishte mire qe ne fund a ne fillim te intervistes te kishte bere nje permbledhje me te zgjeruar te ngjarjes per te cilen flet intervista. Ne mediat tona eshte common practice ti flasesh publikut sikur i di te gjitha.

Having said that, not bad, mgjths une per momentin po i jap me shume pike Peshkut qe e qiti ne krye kete artikullin. smiley

Sot pas 20 vitesh nga renia e komunizmit, nje diskutim, nje reflektim nuk ka filluar akoma seriozisht, sepse protagonistet e atehershem kane shume per te humbur sot. Cfare reflektimi pritet, kur nje ish-gjyqtar i cili ka denuar me vdekje gjate komunizmit per arsye politike, vendoset kryetar Gjykates Kushtetuese (per te vigjiluar mbi demokracine!!!) dhe po kjo Gjykate hedh poshte ligjin e lustracionit te figurave si antikushtetues.

hahahaha, ti mu me kenoq. Po ti ke Sali-un, koken e domokracise (per ty se per mua eshte nje vrases ordiner) qe vrau 4 vete ne bulevard te pa armatosur vetem per aresye politike, pasi po mernin pjese ne nje miting te planifikuar te opozites, dhe po na akuzoke nje gjykates ne diktature se ka dhene denime politike! Hajde pallosh hajde!

Perlyrje, larje, shperlarje, 

Edhe nji dor kolonje berberhonesh shqiptare ene je prap si pullum kafazi  

 

Sido qe te jete puna .. ky Kongoli(ezi!!) duhet pergezuar qe ka kurajon dhe prononcohet duke e thene publikisht qe une isha pjese e asaj te kaluare dhe jam penduar sot!!!

Shembull jo i perkryer por pozitiv ne fund te fundit!

Po shoku Sali a ka folur ndonje here per kontributin e tij te vyer ne frontin komunist?! smiley

Po shoku Ruci? smiley

Po shoku Gjinushi? smiley

Po ata shoket e shoqet e gjykatave te larta dhe te uleta? smiley

Po ata shoket e shoqet e tjere te fshehur nen hijen e dhimokracise! smiley

e ka lexuar njeri librin? do te doja te dija mbi shkallen e perlyerjes..

Gjithsesi, bravo Tosit!

kot per kuriozitet, po ndonjeri 'turp tosit' ka thene? se rrezik edhe tosi do te ndjehej me mire po ta gjykonin nje a dy.

S'mberrin turpi gjer ne anet tuaja trop, mbytet rruges.

intervista thote qe nja dy e kane bo fertele; plus ti, u bene tre smiley

Pranej desha me dit se ne c'shkalle eshte perlyer..

Bush, para disa muajsh,  Arban Hasani ka shkruar nje artikull rreth romanit te fundit te F.Kongolit.  bile eshte sjelle  te peshku..

gjithmone sipas Arban Hasanit:

E vërteta pasuese është edhe më e rëndë: Fatos Kongoli ka denoncuar një njeri, ka dhënë dëshmi të rreme për të (fatziu nuk i ka pranuar as nën tortura bisedat me Kongolin, madje siç pohon ky vetë, as ia ka hedhur sytë në ballafaqim në hetuesi), ka dalë dëshmitar në gjyq dhe ka mbajtur me devocion postin e shefit të redaksisë në shtëpinë më të madhe botuese të librit në vend.

Te pakten Tosi ka guximin te dale e te thote haptazi qe ka qene i perlyer me pislleqet e atij regjimi dhe qe kjo i ka mbetur brenge nga e cila nuk clirohet dot.  Tregon qe ka nje ndergjegje tjetri.

I pakap, finis, po me kujtohet Coheni tani, 'when they said repent, repent, I wonder what they meant'.

M'kujtohet nje shkrimtare, edhe kjo e perlyer me ca deshmira, e cila justifikohej se s'e dinte se per cfare do te sherbente ekspertiza letrare qe kreu. Ishte aq e indinjuar me akuzuesit pas '90-es, saqe nje dite ia plasi dhe tha pak a shume: Si guxoni te vini e te me shqetesoni pas kaq vjetesh! Tjetri ka shtepi, ka familje...

Kam pershtypjen se zonja eshte politikisht aktive, nder te tjera.

PO.

Pyes veten nderkaq ku ndodhet tani Hysenli Dume.

Diana Culi, politikisht aktive me PSD e Gjinushit.  Ekspertiza e saj letrare ndihmoi ne pushkatimin e Genc Lekesh dhe Vilson Bllomshit.

Dhe kryetare e shume komisioneve e jurive nga me zyrtaret... Ekspertizat letrare te Diana Culit kane vlere akoma, e ndoshta edhe me shume se asokohe. Keshtu gjykon "establishmenti".

S'e kuptova mire kete postimin tend.

skishte pune per ekspertize aty.. a perkonte letersia e tyre me realizmin socialist, po ose jo. kushdo qe te ishte ne vend te diana culit do te bente te njejten, tjeter pastaj qe kta u bene shembull.

Jo ore, kushdo qe do te ishte do ndihmonte ne pushkatimin e tyre huh? Ca flet keshtu?  Pse nuk e dinte Culi s'e cdo te thonte ekspertiza e saj? Mos po shfajson gje Culin ketu?

are you trying to piss me off by being stupoid? po te mos ishte ekspertiza e culit do te ioshte e dikujt tjetri.. pyetja qe i drejtohej cilitdo ishte e thjeshte : jane shkrimet e kltyre dy poeteve brenda versionit se lejuar ideologjik, po, apo jo?'.. ca mben kot si hero, ti te ishe ca do thoje?

".. ca mben kot si hero, ti te ishe ca do thoje?"

Sigurisht do te thoja se keta dy duhet te pushkatohen!

Po ti? 

Ore kjo nuk e zhvlerson fajin e saj, se thua ti po mos te ishte kjo do ishte dikush tjeter.  Keto jane dengla qe s'i ha njeri.  Nuk ishin te gjithe njerzit kellira qe pranonin te beheshin deshmimtare te rreme aso kohe.  Edhe gjate asaj kohe ka pasur njerez me integritet.

i pakapshem, nuk po e kuptoj logjiken tende.

nuk mund te besh dike fajtor thjesht sepse yoiur bent on finding her at fault. me aq sa kam arritur une te kuptoj, e ashtuquajtura ekspertize ka sherbyer vetem per te bere qartesimin nese letersia e dy te rinjve ishte e llojit te realizmit socialist apo jo. e cila NUK ishte. ne te vetmen menyre qe culi, ose kushdo, mund ti ndihmointe keta cunat eshte duke genjyer... gje qe do te ishte e teper t'u kerkohej. kshtu qe nuk mund te quash dike sot kriminel sepse nuk pati guximin te genjej, kur dihej se kjo mund te ishte me pasoja per ate vete.

e dyta, keta cunat NUK u pushkatuan si pasoje direkt e ekspertizes, biles as edhe e shkrimeve te tyre por sepse ashtu u morr vendimi nga lart, qe kta te beheshin shembull.

Culi e dinte s'e ci priste keta cunat nqftse letersia e tyre cilesoj jo realistsocialiste.  E pakta qe mund te bente Culi ishte ti thoshte jo kerkeses per te bere ekspertizen e letersise.

Culi kishte mundesi te distancohej komplet nga e gjithe ngjarja dhe nuk e beri.  Per mua ka pjese te rende ne pushkatimin e tyre, edhe pse jo vendimtare.

aaa ashtu sepse ashtu do ti. po ja pra qe nuk e dinte sepse denimi me vdekje erdhi si pasoje e mos-pranimit te akuzes qe u ngrit kundra te rinjve per agjiotacion propagande qe do i hidhte ne burg per 12-15 vjet. mos-pranimi i ksaj akuze coi ne nevojen per 'ti bere shembull'. kshtu qe rishikoje edhe nje here kete 'opinionin' tend.

Ore edhe sikur ta kishin pranuar akuzen per agjitprop, ekspertiza e Culit do i conte ne burg per 12-15.  Mos valle do ishte akuze me e lehte kjo per Culin?

Culi s'duhet te ishte perzier fare dhe pike! U perzie dhe tani te mbaje pergjithesine qe i takon!  Sa pergjithesi i takon? Kjo mbetet per t'u vendosur!

nuk e di cte them per kete sepse nuk di rethanat se si u perzie culi. nese ti i di atehere mund te themi nese kjo gjykohet moralisht.. sidomos nese perzierja ishte vullnetare. ne anen tjeter po nuk ditem nuk flasim dot.

Ashtu!!!???
Dmth keta dy te rinjte kerkuan vete te pushkatohen?!

Ndjese, Culi. Thanks, twiney. 

Te isha diana culi, edhe une do te veproja si diana culi.
Te isha enver hoxha, edhe une do te veproja si enver hoxha.
Thjeshte do te beja punen time. Vleresimin e veprave armiqesore.
"Hej, sapo zbulova edhe dy armiq te klases!!!"

Ah! 'Got it!

 You're all fucking heroes after the pilaf and you deserve medals for all these heroisms you express at the fish. Ju jeni Diana Culi, thjesht epoke tjeter.

Per denimin tragjik te Genc Lekes e Vilson Blloshmit, me 17 Korrik 1977, te pakten  nga Diana Culi, Koci Petriti dhe Theofan Nishku ... duhet te degjonim dicka ...

I pakap,

Diana Culi (nje shkrimtare medioker mes te tjerash) eshte shprehur mb ceshtjen e G. Lekes dhe V. Blloshmit. Ka thene qe ka qene e re, e indoktrinuar, e paditur etj. Ajo kete hap e ka bere, kjo gje i duhet njohur, e megjithate ka ca, qe pavaresisht se vete Diana Culi ka shprehur njefare pendese, e justifikojne duke thene "qe s'ka pse te kerkoje falje", "ashtu ishte koha", "ashtu do te beje edhe ti, po te ishe ne poziten e saj" e bla-bla-bla. Me katolik se Papa.

per cfare ka shprehur diana culi nje fare pendese?

hajt mo, meqe me pvete, mos te vdesesh ashtu... me fal e korrigjoj, onjorant (e forte se duke gogluar doli nje teme e peshkut te vjeter smiley )

Në atë kohë, kur kam qenë vetëm 25 vjec, nuk mendoja si sot; ai ka qenë gjykimi im për letërsinë në atë moshë dhe në atë periudhë, ashtu sic mendonte dhe shkruante shumica e njerëzve të asaj fushe. Nuk e kam ditur kush ishte autori i poezive, ku jetonte apo cfarë bënte në jetë. Nuk e kam ditur as përse ma kanë kërkuar recencën. Dhe këto i them me përgjegjësi të plotë. Padyshim, që kur e kam marrë vesh tragjedinë , në fillim të viteve ’90, jam ndjerë shumë keq dhe vazhdoj të ndihem. Jam ndjerë keq për dogmatizmin e kohës që shprehet dhe në analizën time, për koincidencën që ajo analizë imja ka përfunduar në një dosje gjyqësore dhe për tragjedinë që ka pasuar. Por, e kam të qartë se ndjesa për atë veprim të rinisë, të kryer padashur, është pak për familjen e poetit.

 

 

ok, what is your point? pse u ndjeve ti se duhej te me kundershtoje mua kur thash se kushdo do te bente te njejten qe beri ajo?

a eshte kjo qe prure prove e te kundertes?

kerkove prove qe ka bere njefare pendese? ta solla.

per kusurin, te kundershtova sepse:

1. jo te gjithe do te benin te njejten gje qe beri D. Culi

2. vete D. Culi, ka shprehur njefare pendese prandaj ti s'ke pse i del zot

3. te thuash qe eshte normale sjellja e saj, eshte mentalitet njerezish pa personalitet ose thene ndryshe zonjushash me moral te dyshimte (perndryshe erdhi fshesa)

 Kryerja e pendeses nga ana e saj nuk perjashton faktin qe shume vete do te kishin kryer veprimin e saj te asaj kohe, madje dhe ti vete. Veprimet gjykohen ne kontekstin e tyre...

Nje pendese psh mund ta kryej dhe une qe nuk jetoja asokohe, por qe per arsye empatike dhe per nje fare trendy te kohes mund ta ndjej te nevojshme, edhe pse nuk e ndjej...entiendes o non entiendes...capisci?

e jotja nuk quhet pendese por simpati me ata qe kane vujt; jane dy gjera te ndryshme

 Po pra, simpatia e sotme e ka shpene edhe personin ne fjale te kryej pendese...

jo ndjenja e fajit?

Mund te jete dhe ajo, who knows, por i gje eshte e sigurt; deri ne vitet 90-te nuk i ka pasur keto repent...pastaj sigurisht me ndergjegjsimin e shoqerise dicka i eshte induktuar edhe asaj. Njerzit veprojne ne kontekste sociale dhe ideologjike te caktuara..

Si njeri i ngritur intelektualisht, ka arritur te beje njefare mbrojtje te ndergjegjes se saj, duke e pare ne kete aspekt..

Hunter, sikur diana culi te kishte nje time machine edhe te shkonte prape mbrapc, edhe ta dinte qe demokracia do ngadhenjente ngadhenjyese ngadhnjimin e vet ne fillim te dekades '90, ose ose, sikur ti ndodhte si bill murrayt qe ajo dita i perseritej over and over again, prape do bente te njejten "ekspertize" mbi vjershen Sahara. Se motra nuk ka pas medyshjen me te vogel qe te vepronte ndryshe, po asnje gram e? Kush mendon te kunderten ia fut kot fare. Se pendesa e ku di une ka nje kuptim kur e ke ditur qe po beje nje gje kunder deshires. Edhe thua, ah qe s'e degjova ate zene e brendshem qe me tha "mos"! Por ta jap me firme qe brenda kokes se Culit ka qene nje qetesi parajsore, xhan xhin, s'ka pipetire as miza, vend ideal per gjume dreke ose zgjim te vone mengjesi. 

Por e di qe jam disi i vetem ne ket mendim. Se me c'shof une ktu, me perjashtim te PF-se, meje e ndonje tjetri, peshqit e tjere te kishin qene ne vend te Culit, do e kishin vajtur te sekretari i partise pa ekspertize fare, te indinjum, do i kishin thene shoku sekretar, poema eshte e shkelqyer, dhe jo ngaqe eshte e realizmit socialist, perkundrazi, nuk eshte, eshte antiparti, prandaj eshte e shkelqyer, por ke per ta pare ti ne 90-ten si do shkosh si kove pusi, katil, monist, gjakatar, rrofte demokracia, rrofte shqiperia, rrofte Zoti!

Ka qene e bindur ne ate qe ka thene dhe as diskutohet. Por me lejo te dyshoj qe nuk e ka bere gjithashtu per servilizem, per oportunizem.

Per kete punen e pendeses, nuk jam dakort me ty kur thua, qe pendese ka vetem atehere kur autori e ka ditur se po ben dicka gabim, se ka nje ze brenda qe i thote se po gabon. Per fat te mire gjerat ndryshojne, botekuptimi ndryshon e bashke me te njerezit ndryshojne edhe i shohin sjelljet e tyre te meparshme me nje tjeter sy, pavaresisht se ne te kaluaren kane qene te bindur per veprimet e tyre.

Nah, nje njeri me ndergjegje thjesht do thoshte shoku sekretar une terhiqem nga berja e cdo lloj ekspertize sepse (ketu fut cdo lloj arsye)...

po ti nga e di c'do te bente nje njeri me ndergjegje, ku ke qene ti ne ate kohe?

Kjo ngjan cik me ate variantin "te bojkotojme zgjedhjet". Mirpo nate kohe as bojkot sbeje dot. Ja ta zeme sdoje te shkoje ne zgjedhje... ne oren shtate po them, se mos kujtove qe te mos v eje fare... edhe doje te shkoje ne shtate e gjysem, gjithnje per te shpreh disidencen. Kur aty nga ora gjashte e gjysem vinte Prenga me daulle (festive) bum bum bum... ajo daulle do conte edhe ariun polar ne dimerim, jo me ty... si tek ajo seria me james bond qe e gjemonin jamesin neper xhungel me qen dhe bum bam bum... ku leh qen e ku del tym, ku ia ben daullja bym tha... e s"mbaj mend ku e kishim llafin. Ah po, te filmi horizonte te hapura: per dashurine e vertete do isha hedhur ne flake, tha bert ndrenika... po ishte film ai ama, se kshu jeta esht cik me tjeter.

Berja e ekspertizes ishte me zor? Kam prirjen te mendoj qe Culi e beri me gjithe qejf ekspertizen.

 

po kshtu thuaj.. kam prirjen te mendoj se culi eshte fajtore. jam i prirur ta gjykoj moralisht kete culin sepse kshtu me pelqen.

a te keqen more diktator i vogel qe te ofendojne diktatoret e te shkuares.

Keshtu tregojne faktet o twintip i vogel.  Eshte e parsyeshme te thuash qe Culi u detyruar te bente ekspertizen.

Meqe qellova ketu: eshte e habitshme sa josimetrik tregohesh. Kur jane te tjeret ata qe duhet te provojne dicka, kerkohen dokumente; kur je ti ai qe ke nje bindje, duhet te na mjaftoje bindja jote. Ti je i pakapshem sepse je spekulativ, por ky s'eshte virtyt ne bisede.

Finis dhe twintip bashke, ka fakt me te pakundershtueshem qe as Culi vete s'e ka kundershtuar se berja e ekspertizes nga ana e saj?

Kur t'i pergjigjesh kesaj pastaj merru me josimetrine time.  Sa per dokumenta me sa kam pare une ketu, jam i vetmi qe ka prure te tilla arkivore per te mbeshtetur qendrimin e tij.  Deri sa te vij dikush tjeter qe te bej te njejten gje, athere une mbetet i pakapshem ne kete aspekt.

lol..

ti ke humor kur behesh delirioz..

po fjalite pse si mbaron xhanem??

Delirioz nuk eshte fjale ne gjuhen shqipe.

Ti ke humor kur tenton te behesh filozofik.

behu pask me origjinal, mos i ndro amballazhin asaj qe te jap une edhe ma kthen mbrapsht se kjo s'tregon origjinalitet.. he te keqen.

me sill faktet te lutem. sepse faktet edhe 'kam prirjen' jane dy gjera te kunderta. edhe me siper te thash se terhiqem ne kete pike, nuk mund te di rethanat se si eshte perzier culi ne kete mesele.. por kjo qe ben ti eshte fashistoide.. eshte tipike diktature.. qe e ben faktin te kryer, ja imponon dikujt nje krim, ndonese nuk i ke provat.

Si guxoni te vini e te me shqetesoni pas kaq vjetesh! Tjetri ka shtepi, ka familje...

Po ata qe kjo zonja shkrimtare mori ne qafe ne ate kohe nuk kishin familje, femije dhe shtepi?

Te pakten kjo sot edhe po doli hapur i ka te gjitha shanset qe te falet si e penduar! Nuk ka me pushkatim dhe internim! Ata te mjeret ne ate kohe u zhduken ne ate fare feje sa dhe eshtrat nuk u dihen se ku jane sot!!

Kongoli sic i thone ketej "has made a step in the right direction, if anything".  Si i behet puna atyre dhjetra mijra sekretareve, kryetareve komiteti, drejtorve te DPB-ve, sigurimsave, prokuroreve, hetuesve, gjykatesve e gardianeve te burgjeve qe jo s'bejne kete qe ben Kongoli por jane ne pozita te larta ne shoqerine Shqiptare, kur realisht e pakta qe duhet te benin eshte te zhdukeshin nga syte kembet e te futeshin me ndonje vrime te erret per mos tu dukur me.

Ligji kur autori pranon fajesine te jep denim me te vogel, por nuk te thote 'bravo, a ma hedh nje firme te libri'? Reagimi ndaj tij duhet te jete i perbere nga te pakten dy gjykime, nje per faktin e nje per pasfaktin.

Si i behet puna atyre dhjetra mijra sekretareve, kryetareve komiteti, drejtorve te DPB-ve, sigurimsave, prokuroreve, hetuesve, gjykatesve e gardianeve te burgjeve qe jo s'bejne kete qe ben Kongoli por jane ne pozita te larta ne shoqerine Shqiptare, kur realisht e pakta qe duhet te benin eshte te zhdukeshin nga syte kembet e te futeshin me ndonje vrime te erret per mos tu dukur me.

Hapen arkivat, siç jane hapur, ku me shpejt e ku me me vonese, ne tere vendet e Lindjes (perveç Rusise?). Neve na e hodhen me perrallen e rrezikut te luftes civile (megjithese as ne '97-en nuk u hapen arkivat e dosjeve). Une mendoj kjo duhej te ishte kerkese kryesore dhe e panegociueshme e shoq "se shendoshe" shqiptare. Te pakten e te persekutuarve. 

Te persekutuarit nqftse nuk je i informuar kane 20 vjet qe kerkojne hapjen e dosjeve dhe gjykimin e krimeve te komunizmit, por si mund te hapen dosjet kur ende egziston si entitet politik partia qe i krijoi dosjet?

cilat arkiva ? Arkivat u dogjen nga komunistat kur fryu era e demokracise! s'ka arkiva.

Ne kushtet e asaj qe ka ndodhur, ose qe nuk ka ndodhur ne Shqiperi, Kongoli eshte shembull.

I pakapshem, edhe nje here te fundit se s'po na con gjekundi debati: ne kushtet e Shqiperise gjesti i Kongolit ka vlere por nuk ka kuptim te merremi vetem me gjestin dhe te injorojme krejt faktin. Ne nuk duhet te na interesoje vetem pendesa (cfare institucioni qe eshte!), duhet te ndertojme nje menyre realiste per t'u marre me faktet qe kane ndodhur. Ka nje lloj teatraliteti ne kete rrefim qe me ben ta ndiej akoma me shume mungesen e zhvillimit ne shoqerine tone.

As si instrumental s'e shoh dot gjestin e Kongolit, nuk besoj se do t'iu hape udhe rrefimeve te tjera. 

Nuk jam kundra.  Nuk tha kush ta injorojme faktin, por sic thashe me siper kur ende egziston si entitet politik partia qe ishte agjenti kryesor i denimeve ku eshte perlyer dhe Kongoli, cfare drejtesie mund te presesh?

Trop (edhe une per here te fundit), gjesti i Kongolit, apo cdolloj katarsisi i atij lloji, do te kishte nje kuptim ne nje shoqeri me nje kornize etike pak a shume te shquajtshme. Ne kushtet e nje shoqerie si kjo shqiptare (dje babai vrau pasticierin, pardje dy vete u vrane per nje fjale goje, parsipardje u vetevra njera me bar miu...), çfare kuptimi moral mund t'i jepet veteakuzimit te Kongolit?

Fin e dashur, behet fjale per nje shoqeri me 250 anetare, te cilet as keta nuk po e bejne detyren, por po thone 'lexoni librin se eshte interesant'. 

Per shoqerine me gjere, kam tundimin te bie menjehere dakort me ty por dua ta mendoj me gjate, sepse ne pazhvillimin e vet shoqeria shqiptare i ka bere ca hesape, dhe i kane dale individualiste: une te ndeshkoj vetem per ate qe me ben mua, te gjithe te tjeret jane te falur, ne komunizem ishim te gjithe fajtore, e ne mos fajtore, hajdute, e ne mos hajdute, budallenj. Amnistia eshte ne fuqi, per mendimin tim. Qe te sqarohem me mire, kjo mund te duket si mungese kornize etike, por une po them qe kjo eshte nje kornize etike ne vetvete, ajo e mbijeteses ne kushte te zhdukjes se autoritetit (si puna e tregetise boterore me renien e Anglise hegjemone). E gabuar ndoshta, por sistematike gjithsesi.

Kurse te perndjekurit kane detyre ndaj vetes ate qe thote Vetevendosja me siper, dhe po s'e bene ata eshte e kote te presim ta bejne populli i thjeshte, apo dyqinepezjecja e borgjezuar deri ne squllje, se politika jo se jo.

Cka po te thosha eshte qe Kongoli e ben veteakuzimin e vet ne kushtet e sigurise se mosdenimit (penal dhe moral). Cfare mbetet pra, eshte thjesht subjekti i nje romani. Ndaj pyesja per viktimen. Sepse s'pashe qe per shembull gazetarja ta kishte pyetur: Po mire zoti Kongoli, ju gjerat na i thate, por, ta zeme, a jeni munduar ta kontaktoni ate njeriun? T'i kerkoni falje balle per balle, me rrezikun e ndonje sharjeje, a te ndonje fyerjeje? Keni bere ndonje gje per ta ndihmuar me vone?

une nuk te kundershtova, vetem u zgjata pak ne tentativen per ta quajtur qendrimin mosdenues si pjese te kornizes etike. edhe me kete qe thua tani jam dakort, tjeter gje se sigurine s'do ta merrja asnjehere si te mireqene, sidomos duke pasur parasysh elementet fahriballiiste, merobaziste, etj, dmth qente me ere, kamikazet e qelbesirllekut.

 Perkufizo " denim moral." Eshte ndryshe nga morali i indinjuar i turmes qe shfaqet neper komentet ketu? Denimi moral aty eshte, ashtu si c'eshte edhe morali i anasjellte. 

Po, eshte ndryshe.

Fin, edhe une ate po mendoja vecse mendoj qe kjo ka me shume burreri brenda. Sepse Kongoli e ve veten perballe opinionit shqiptar dhe kjo nuk eshte e lehte po t'kesh parasysh se ke nji mentalitet akuzatori po aspak faj-pranues. Ky ka dale boterisht sot me kete dhe meriton respekt

 Edhe une e dija me pare per Kongolin. Por akti i tij meriton respekt. Pati guzimin e tmerrshem te dali publikisht. Eshte e rende ...

Br3dh, une nuk ve ne dyshim sinqeritetin e asaj qe ka bere Kongoli, dmth s'po u bej proces qellimeve. Po mundohem te flas per impaktin qe ka ky vetekallzim ne shoqerine e sotme.

Meqe muhabetin e  D. Ç.-it e hapa une (sidoqe pa ia permendur emrin), edhe aty dallimin ne koken time e kam te qarte. Kuptoj ne nje fare menyre rrethanat kur ka ndodhur recensioni qe ka bere ajo, por s'mund te mirekuptoj faktin qe zonja mban sot poste publike.

 Ky gjest i Kongolit, mban era shperblim moral, cka e cvlerson fisnikerine e tij...

Duket sikur lyp njefare empatie ne shkembim nga shoqeria...

Shembullin e Kongolit duhet ta ndjekin Agolli dhe   Kadare qe kane qene ne majat e pushtetareve te kuq.

 Une kam frike se Kongoli eshte infektuar nga semundja e celebriteteve (?) te Amerikes qe ecin gjithmone me parimin "Let's give people something to talk about me" qe te mos humbin nga qendra e vemendjes. 

Zakonisht rrefime te tilla kane vlere kur shoqerohen me pranimin e nje denimi te caktuar qe ne kushtet e Shqiperise nuk ekziston; ne kushtet e nje vetdenimi ose terheqje ne izolim nga jeta shoqerore, a rrahje te vetvehtes me thuper duke recituar ne te njejten kohe 40 Ave Maria, ose ne te kundert eshte nje rrefim qe e ben para priftit ne momentin e fundit para se te vdesesh me shpresen se Perendia do ta hake kete "pendese" dhe do te ta hape deren e parajse.

E thene keshtu "per lexuesin" nuk me duket asgje me teper se nje autoreklame. Qofsha i gabuar.

 Megjithate PF, ajo qe thote me larte, asgje dhe askush nuk e shtyu ta beje kete rrefim. Fatos Kongoli ishte Fatos Kongoli edhe para ketij rrefimi. Kishte sa vizibilitet, sa lexueshmeri te larte, sa shitje librash, sa suksese, etj, etj. Mbase ka shkuar me idene "no news is bad news," si thua ti, por gjithsesi, une besoj se eshte ne doren tone te vendosim mbi qellimet e pathena te Kongolit. We can give him the benefit of the doubt, te pranojme pra, qe kjo eshte nje kerkese faljeje, e pashtyre pervecse nga nje detyrim moral. Apo mund edhe te bejme nje ekzorcizem tjeter te rradhes, te distancohemi nga Kongoli, sa nga gjesti per te cilin shkruan, sa nga gjesti i shkruarjes. But really, bujaria eshte virtyti me i larte ne te tilla raste. Sa do e veshtire, eshte me mire te falet (nga opinioni publik, flasim) se sa te mohohet kjo falje me cinizma dhe hidhtesira te cfaredolloji.

 Lul, une e tij nuk kemi se cfare t'i falim Kongolit. Ate mund ta fale viktima, Drejtesia (qe nuk ekziston per kete rast) dhe Perendia. Pra per mua ky eshte thjesht nje gjest ekzibicionizmi. Nuk them se ka bere keq, por as me duket ndonje gjest heroik. Mund ta kisha shtyre jeten edhe pa kete lloj informacioni, po ashtu si edhe Kongoli mund ti ngryste ditet pa pasur nevoje per faljen time apo tenden, por te dikujt tjeter nese vertet e ka nje brenge ne shpirt.

 Ndonjehere njeriu i ben ca gjera edhe thjesht vetem per shpirtin e tij. 

 Drejt Av. Vecse ato qe behen per shpirtin nuk behen ne gazete e kisha llafin. Ato te shpirtit behen ne mes te pyllit ose ne mes te brinjeve te tua. smiley

Shume drejt, Pf, sinqerisht se tani e pashe dhe komentin tend te pare. Mendoj se perderisa ka kurajon ta thote ne publik, vetes duhet t'ia kete thene me kohe. Uroj ta kete falur ai miku i tij se pari. Jane nga ato brenga qe ta nxjerrin gjumin ne pike te nates e ste lene te qete. Pune shpirti, pra. Nje njeriu im shume i dashur thote: do te te rrefenj te verteten qe di, se kam per te vdekur... E perdor kete pjesen e dyte si betim mbi librin e shenjte.

 

 Une them ta shperblejme Kongolin!
Gjithashtu te themelojme nje fondacion qe jep shperblimin vjetor "Personaliteti me i Perlyer i nomenklatures"!!!

Do te ishte nje si metode unike e hapjes se dosjeve smiley

Mund te flasesh mund te mos flasesh . Por jemi rrite ne nje 'bllok " . Rob te mire ne teresi . Te qeshur , te dashur . Pse mos te fitoje dhe ky ca para mbi mendimet e super hyjnoreve debatues per hicorrefime ? Nje shkrimtar me sa kam digjuar u be i kudogjendur si emer me "Shpirtra te Vdekur "

Dikujt sot i i"intereson " se cfare  ka "thene " per shembull  Fari Balliun  ne kohen e babaqemos !!! Perse mos ta dime ? Perse mos te na thote  kujt ja futi ? A nuk ja futi dhe Koco Devole Agron Llakes dhe pastaj ky Kocos ? A nuk ja fusim ne sot njeri tjetrit me "harta elektorale" ? Spiunim masiv , me shkalle , me blloqe , me lagje me fshatra . Ky eshte i yni ,ky tjetri armik ? Biles kryefutsit sot jane keta te ndarjes me Zona Operative ??? Pa pune qeni . I mbani fjalime

'se demokracia zotrij eshte e drejta per te zgjedhur deri ne gjakmarrje apo vetvrasje . Eshte vet Liria !" ...dhe fariu vazhdon ...

Pata fat . I shpetova Burgut . Diktatura te bluante,  te shkermoqte nuk i rezistoje dot . Me thirren . "Do punosh per ne" Nuk pranova por aty doli Xhifuni dhe ma kuptoi shqetesimin . Mos prano me tha .Do behesh maja e disidences shqipatare "  ....dhe keshtu merr rruge nje Roman qe do trondise "fajin " nga themelet smiley

Ja kaloj dhe pf biles ...sepse ai nuk ngopet me luge zbrazet , ndersa une vallai me pelqen edhe nje kruse dhembesh smiley

 Drizo, keta te rinjte e sotem, nuk i kuptojne kalvaret qe kane kaluar te paret e tyre, u duket se me thone " s'du" ishte gjo e lehte... Ata qe e thane,  kete llaf, vane...., kurse keta te sotmit, dhe kryesisht keta qe jane pas tasiere, bejne namin per atdhe e per ideal.........., dhe bile dhe ta plasin turinjve "... nuk vijme aty, po nuk e rregullut ju gjendjen, po nuk na e shtrut me tapetin e kuq, nuk vijme, ja kaq ta beni dhembin ( dhe ngrene gishtin e madh te dores, bile dikush me ngerdheshje, ngre edhe ate te mesit)....

alidemso,

Pse mer bab, me ket linj mendimi i bie qe brezi i gjakut tim qe i tha 'sdu" italian e me pas gjermanit, dhe leu balt e gur me gjak paska qen brez budallenjsh?

Ku eshte problemi se foli Kongoli? Nese ka bere ato qe solli Beluli shpirtin e vet ka rendu, as te tatin e as te timin.. nuk ka nevoje per rreklama kjo pune..

 Ishte tjeter gjo ajo busho, mos i natarro gjonat. Ne per te tjeret te morim gjak ne vetull, kur vje siraja, per permrena, osht si ajo pune....

Me trego nje rasti ti, ku ne shqipot, kemi luftu kunder pushtetit tone??????? As me Zogun, As me Enverin, e as sot........

ps

Bile edhe sot, ate qe bene te paret tane, kunder pushtuesit, nuk behet me. A nuk e degjon ti se ç'po thone, sot, ishallah vjen dhe na pushton prape, gjermani, italiani, inglizi, amerikoni po e po, do benim nje feste madheshtore, nje mujore ne....jane gjona te ngaterrume keto ooor Bush vellai.....çeshtje perceptimi, çeshtje botkuptimi, çeshtje interesash...eeeee

18 vjec ish Beqir Valteri kur ja numeroi zogut.. e po mos te ish per ate pisqoll te prishur e kish shtrir nen dhe!

 Ah mer bush, na osht ngurtesu gishti sot, nuk jena me ata qe kena pas qene.....

Nuk di a i pe ato fotot e Marubit. Ai i pe ata dy "zgjebsat" me pushke ne dore?? a jua pe Syte, megjirhese ne dukje "zgjebsa" syte u shkrepetijne. 

E kam pas thone edhe diku ne nje postimin tim, ato dite te 21 janarit. Kur nuk ngrihet rinia studentore, per te gjitha keto padrejtesi, kete vend e ka mare lumi. ne ato dite te ndyra per vendin tone, nje gazete, sillte lajmin se te rinjte nuk po gjenin dot pube, e karaoke...

E kupton se ne ç'derexhe kemi vajturr

Keta 18 vjeçaret e sotem, e kane menjen tek noçka tek hip hopi, dhe tek bari..................sa te kete baba leke, nuk e rrujne hiç fare keta. Kur u marojne leket, fillojne avazin e profesioneve te renda......

A e di se cfar denimi mori B Valteri per kete atentat?

shko mer shitja noi tjetri keto politikat e parise smiley a te kujton gje emri Dom gjon Gazulli?

Edhe te pershnes me nje fjale te Fishtes :"“Kalben gjindja në burg, tue pritë me vjetë e vjet gjygjin definitiv të gjykatoreve: por Nuz Vrijoni&Co, të gjykuem për jetë, lëshohen prej burgut kohën e eleksjoneve, pa kurrnji vendim t’autoritetit judicjar. Derdhen miljona e derdhet gjak për me çarmatisë popullin: por qé ministrat e kryeministri vetë, tinëz e nën dorë, armatisin boshibozukët e Shqipnisë së mesme e gjaksit e Dibrës e të Matit”".

 

Kurse te perndjekurit kane detyre ndaj vetes ate qe thote Vetevendosja me siper, dhe po s'e bene ata eshte e kote te presim ta bejne populli i thjeshte, apo dyqinepezjecja e borgjezuar deri ne squllje, se politika jo se jo.

 

Je ne nje vend ku Alia merret ne interviste me pyetje pambuku, dhe thot beme ca gabime te vogla dhe patem ca rreptesira te evitueshme, por ne pergjithesi i dhame kaq shume vendit.  Je ne nje vend ku ajo Rudina e bukur e Topit, i ben interviste Nexhmijes sikur po interviston gjyshen e vete 85 vjecare qe s'ka vrare nje mize gjate gjithe jetes se saj.

Alise i jane bere te gjitha pyetjet. Alise i eshte bere dhe gjyqi. Edhe Nexhit i eshte bere gjyqi... qe te dy jane denuar. Per filxhana kafeje. Nga nje gjykate komplet e "pavarur" fare. 3D Smilies,3D Emoticons for MSN,Skype,Gmail,Email,Orkut etc

Tani na bej nje nder te lutem... mos flasim me per keto pune? Mos t'i lejojme te behen terkuze. 23.5% te posteve ke bere, pa kete koment timin. Duhet te te thote dicka arithmetika.

......................

Kongoli... hmmm interesting. Ca burra e ruajne burrerine.

Eshte pershtypja ime, apo e kemi bere njehere kete muhabet? veri selldem em aj rong ebaut dhiiz kejsis.

 

Alise i eshte bere gjyqi i kafeve, dhe tani pritet ti behet gjyqi i karameleve e me vone i gotave te rakise...

Djalosh, kot te te bej nje pyetje, sinqerisht. Per ty, kur duhet te mbaroje kjo gjueti shtrigash? Perhstypja ime eshte qe ti nuk do te lesh shtrige pa zhdukur, po te gijtha ama, qe te gjitha; edhe ato qe nuk jane, edhe ato qe ndoshta mund te behen ne te ardhmen... Tani ti e di, qe edhe sikur te kishe dicka ne dore, ose te ta linin ty persiper dhe ne pergjegjesi, do te ishte nje detyre shume me e madhe sesa ti, shume e rende, nen peshen e se ciles, ose do te shtypeshe e therrmoheshe, ose nuk do lije njeri pa zhdukur. Dhe te siguroj per nje dicka, qe me nje gjuhe kaq te rrembyer, dhe me kaq urrejtje e percmim sa flet ti gati gjithmone, per cdo gje... dyshoj se do te te mund te besh nje hap perpara; jo per te mire te ndonjerit, gjithsesi. smiley

word to the wise 2.

Mendoj se kjo gjueti shtrigash duhet te mbaroje, ka njezet vjete qe ai sistem ka ikur, nuk duhet te rifillojme nje lufte te re klasash, le te shohim perpara, per nje bote te re, demokratike, te vdekurit me te vdekurit, te gjallet me te gjallet.

 Jo, miku im Jo! Bote te  e re mbi kocka,  nuk mund te jete  as bote e as e re..

Pyetje e pavleftshme.  Alia nuk eshte shtrige, por kriminel i provuar, tradhetar i faktuar dhe pergjithesisht nje kellire qe ka firmosur varjen e pushkatimin e mijra njerzve te pafajshem.

Per te tille njerez eshte e pakte shqyerja e gjymtyrve me kuaj.

Gjueti shtrigash?! Apo duke perdorur stilin tend te preferuar: Seriously? Ke koqe t'i thuash njeriu qe gjyqi i Nurembergut ishte "gjueti shtrigash?" Apo qe edhe tani pas gati 70 vjetesh, Izraeli ende ndjek e kerkon nazistet qe kane bere krime gjate Luftes se Dyte Boterore?

Ore me fal, po mos je me te vertete duke thene qe regjimi qe kaluam ne eshte i denje per nje Nyrnberg? Tani me tullumbace te ketilla kerkon te me terheqesh vemendjen ti? Mua po me thua "seriously"???

Tani, nje note per ty dhe te pakapshmin me siper... nuk eshte se z'ben e domosdoshme te lexonit shume libra, jo... qe te kuptonit shprehjen "gjueti shtrigash". Mos me thuaj qe duhet te diskutojme edhe kete pike, se nuk kam deshire te shkruaj me shume ne kete teme.

Nje dite te mire qe te dyve. smiley

Po, ty te them seriously, shkelqesia juaj. E di, eshte e paimagjunueshme.

Po, me te vertete jam duke thene qe regjimi qe kaluam ishte i denje per nje Nuremberg. A vrau, torturoi, burgosi, diskriminoi njerez? Me thuaj ti pak ndryshimin se une qe s'kam lexuar libra nuk e dalloj dot. Libra? Cfare jane keto se s'e kam idene. Te na falni, gjindje pa shkolle zotni hetues - pati thene njeri dikur. Mjaft me keto mendjemadhesite patetike qe sikur vec ju pasket lexuar se na sollet zorret ne fyt. Gjueti shtrigash nenkupton kur kerkon dike qe s'eshte fajtor. Sipas kesaj llogjikes tende, une "deduktoj" qe ti po thua qe Nexhmije Hoxha, Ramiz Alia & Co. nuk kane qene aspak fajtore per genocidin e kuq ne Shqiperi.

Po ti e jep veten qe kerkon gjueti shtrigash qe nga termat qe perdor mo vlla? What is "genocidi i kuq?" 

Nuk e di, ja futa kot, m'u duk si shprehje "trendy" e perdorur nga njerez me me shkolle e me te leçitur se une.

 Gjyqet e Nurenbergut ishin ne 45-46en and that's it, end of story. Nje vit mbas perfundimit te luftes, te kryera sipas ligjit te luftes. Now what are you talking about? Eshte 2011, 20 vjet me pas. Nese kjo nuk do ishte gjueti shtrigash e kryer sot, nuk di cfare do ishte.

Nuk po kerkoj qe pas 40 vjetesh te filloje denimi i atyre qe ishin shkaktare te genocidit. Duhet te ishte bere qysh ne fillim, e jo gjyqe per kafe (sic permendi i pakapshmi me siper) sa per sy e faqe. Ah me fal, edhe atehere gjueti shtrigash do kete qene.

 "Ah me fal, edhe atehere gjueti shtrigash do kete qene."

to hell with this rhetoric. Atehere nuk do kishte qene gjueti shtrigash. Por sot eshte. Ate qe s'more dot ne kohen e vet, ne nje kohe tjeter nuk e merr dot kurre. Dhe nuk po flas me fjale te urta ketu te llojit "punen e sotme mos e ler per neser," se do hynim ne te tjera muhabete, ku as edhe nje gjyq per kafe nuk i behet Bashes e Mehdiut, por i gjen neper poste e kandidat postesh drejtuese. Por po them qe nese do kishte ndonje thirrje per gjak, i ka kaluar koha. Ne mos, bjeri me kanun.

po ata jane te gjithe bashke. shkrimtari ben ndryshim se po e vuan me 100%.

Patem gje gjyqe te tilla ne?

 Pse s'patem, s'do te thote se duhet t'i kemi, por se duhet t'i kishim.

ath pas 20 vitesh, edhe sala me bashen dhe mediun dhe kedo tjeter do jene ne rregull me ket arsyetim.

Sa here e diskutojme kete muhabet te peshku i njejti refren del. Keto qe behen sot (ose nga te sotmit) duhen denuar dhe duhet te bertasim qe te denohen ne kupe te qiellit (shume dakord) kurse ato qe jane bere nga te tjeret, vetem se paska 20 vjet e me shume, qenkan muhabete te vjetra dhe nuk ja vlen te merresh (aspak dakord). Dmth, duhet te denohen vetem ato qe n'a interesojne, te tjerat n'a lini rehat se perndryshe hidhemi ne kundersulm dhe e quajme terror. Nuk guxon t'ju thuash fare asnje fjale, se s'ka rendesi se c'thua, do te te pergjigjen qe po kerkon hakmarrje. Keshtu qe per keto tema edhe me peshkun nuk ja vlen te merresh...

Per temen, kam te njejtat rezerva si tropizma, por megjithate them me mire pak se hic dhe me mire vone se kurre.

P.S jo per ty kjo, po meqe s'kam ndermend te komentoj prape te kjo teme.  Dikush me lart pyeti se c'behet Hysenli Dume, qe beri 8 vjet burg si pasoje e denoncimit. Ai, ndjese paste, ka vdekur. Po ashtu dikush pyeti a i ka kerkuar atij (ose familjes) falje Kongoli dhe pergjigja eshte po, ju ka kerkuar falje publike te dy djemve qe ka lene Dume pas. Deri tani nuk ka marre pergjigje prej tyre.

Do ta kisha humbur postimin tend. Flm per pjesen e informacionit tek P.S.-ja.

Po ashtu dikush pyeti a i ka kerkuar atij (ose familjes) falje Kongoli dhe pergjigja eshte po, ju ka kerkuar falje publike te dy djemve qe ka lene Dume pas.

Per kete i heq kapelen Kongolit.

Mos e ekspozo veten kaq shpejt.  Te kujtohen ato postimet larte e poshte qe ben per vrasjet e 21 janarit.  Lexo postimin e Bredhes e futja nje teke raki.

 une kam pershtypjen se shqipetareve nuk i eshte sqaruar akome cfare aspekti i duhet denuar rregjimit te kaluar.

 

Flasim per denime politike te mirefillta (ligjore pra) apo flasim per hakmarrje personale te veshura me petkun e denimeve politike (apo te nje demini tjeter ligjor cfaredo) e me deshmi te rreme.

 

besoj se do i denojme te dyja rastet por eshte mire ti dallojme 

 

Beluli sjell me siper:

"E vërteta pasuese është edhe më e rëndë: Fatos Kongoli ka denoncuar një njeri, ka dhënë dëshmi të rreme për të (fatziu nuk i ka pranuar as nën tortura bisedat me Kongolin, madje siç pohon ky vetë, as ia ka hedhur sytë në ballafaqim në hetuesi), ka dalë dëshmitar në gjyq dhe ka mbajtur me devocion postin e shefit të redaksisë në shtëpinë më të madhe botuese të librit në vend. "

Nese kjo eshte e vertete, nuk me duket luge bosh dhe nuk me duket si dicka qe duhet te kaloj ne bllok, ndonese mund te ket me bollek.. ku ca fari ballinj mund te kene ndotur me teper se ca te tjere, dhe kalimi ne bllok i sherben pikerisht atyre..

 

 

e drejte po kjo eshte me e vogla. ky shkrimtari kerkoi falje me liber, edhe po thote qe e ka menduar vetevrasjen per gjera te tilla. kaq. nuk e kam per ndonje shkrimtar te madh, por po shoh nje njeri qe po kerkon te beje veten. kur nuk e fal ai veten, te pakte ne te mos ia kujtojme me se nuk e falim.

te pafajshmit kerkojne falje. respekte shkrimtarit. nuk vdes njeriu pa qene i drejte me te tjeret, po me fort me veten perballe zotit. letersia nuk ka rendesi. bravo.

 Tema te tilla, ku perfituesit e djeshem te posteve, duke bere ato qe kane bere, dhe duke lare sot, ... "ate me.. ate", me terbojne fare.Kush e ngjall ate fare djali, qe ju shkaterrua  jeta ne lule, duke i dale deshmimtar shoku me i ngushte, me i dashur prej atij  fakirit, me te sinqertit njeri, me naivit qe brengen dhe  dhimbjen prej  sovjetikes qe e adhuronte, e shifte si pjese ç`mendurie te burrave te mbedhenj te atij shtetit, te nje regjimi,... qe i futej nden çarçaf.  Qe  kishte fole me  ngrohte se me te dy vellezerit... Dhe  ky, me  aferti,  i doli se nuk  i qe afruar kot se koti plot  dy vjet e tete muaj? "Patrioti i madh dje dhe i penduari sot" "tregoi"  dhe ato qe nuk i kishte menduar t`i thoshte dereziu djale ? ... 

 Kush  ma ngjall mua, Poetin brilant, ish redaktorin e  "DRITA"-s Viktor Qurkun, te cilin ma beri ai, me i madhi fare sa vajti ne Çorraj, u ngjit maje Shkembit te Kuq, duke avulluar  faqet me lot   dhe...  u hodh ne Humnere..? Siku  100 apo dhe  1000 autokritika te me beje para syve.. AI  burri i burrave te mbedhenj, Viktorin nuk ma ngjall me dot.Dhe e gjitha ..sepse  ai gjeti dhe ja ktheu nga botimi, pa asnje qellim te keq  a denigures autorit,  Poemen e derguar ne Redaksi, per botim si veper origjinale...

-"Merre !- i tha Viktori -Nuk do te tenderoje.E kam per Ty! Eshte motamo e perkthyera prej poetit sovjetik, I.Jv ..." 

 Aqe u desh, per te marr flake  ligesia!

  E sulmoi fillimisht ne organizate si  nje  djale Prifti,  si nje njeri qe i kishte vene vehtes qellim te denigronte  krijuesin e madh, te  sulmonte elementet me te ardhme ne Parti... Ai  "armik e bir klyshi antipushtet" na paskej mbritur  te ndynte Redaksine e  DRITES.Pastaj sulmet e bene te ikte naten prej Tirane, te arratisej nga jeta dhe te bente ate qe beri..E njeh njeri nipin e Vitkorit ? Ecni dhe pyeteni si tha, kur do te ikte tek e zeza nene..!

 E ju prallisni se medemek na bekane  vetdenoncime te nje vepre... te padenje shoqerore.Kur kane kryer krim te paster, duke u marre jeten edhe me shpifje, me kombinacione te ndyra, me referenca qe edhe nje femije e merrte vesh pse duheshin.E sot? Po, sot t`i justifikojme, t`i meshirojme, tu marrim ca intervista,  se  helbete,  na dhimsen si ndjehen, po ja u zume ne goje.Si ndjehen?  Ti kemi dhe te pare gjene!

   Tallen  ate dhe ato, me ne te gjithe! Perloten o posi! Pse jo! Kur sa denden  me te ngrena e te pira, pendohen! Kur viktimat e tyre hane dhe`.. Na bejne  te na  pupurriten syte nga  mulçerimi i lotve ! Na iken keshtu prej "dhimbjes " qe ndjekane kaqe rende sot,  çdo ndjesi, sa qe ne  disa  momente,  nuk behemi me dot as  per burra e as per gra. Vuajme bashke me ta, pika na rente!  Vujame pse jo, tek sa na shkon nder mendje se nga kjo gjendje stresi  e krijuar tek keta fare krijuesish, te  penduar sot, mundet dhe qe te mos ngopen krevateve me ... sex. Se vuajne o posi!

   Mund te jemi ashtu te qete na, kur na vuajne keta krijues me aqe  kontribut ne krijimtari.? U kripsha trute o intelektualet e sotem !Vrasesit  kurre nuk jane krijuesa. Justifikimi me idiot  i te justifikuarve te ketyre kalibrave me eshte dukur:" Na duhet tu qajme dhe hallin te shkreteve, se na i paka marre ne qafe ish sigurimi i shteteit. Jazek! T`i marren te keqen ish Sigurimit te shtetit, sepse kane qene  VULLNETARE.. per ligesine.Nuk me ka bere dot kush mua te spiunoja shokun, mikun, tjetrin.Po kur kane shtuar ato qe as nuk u kishte shkuar ndermendje ti thoshin,  te mjeret? E nuk po flasim per  nejrez radhiko, per te paditur, per te paformuar, por per ca qe ishin  me nivele mbi masen  e te afteve, qe arrijne tek disa te verteta te jetes, permes shume shembelltyrave te thjeshta te dijeve.

  Ndaj asnje meshire per te pameshirshmit. Kam vene re se shume nga keta qe i meshirojne,  ne fakt ruajne vehten.Sepse brenda nesh kemi shume.  Dhe nuk eshte se une e shoh te keqen tek ajo e shkuar, por me shqeteson fakti  qe  na shtohen per dite e me shume te tillet.Mynafiket e shoqerise.

 Qe e them me bindje se meritojne jo me meshiren, por... Vetem perbuzjen

 Grava, shume shume i ashper je. Dikush po hap shpirtin dhe kerkon falje nga viktima ( jo nga ne, se ne s'kemi c'falim) dhe  asgje tjeter. Dikush ka guximin e tmerrshem te bej publikisht, per here te pare kete gje. Eshte nje akt,  qe shqiptaret jo vetem nuk e njohin por edhe nuk pelqejne ta njohin. 

Grava, gjithe bota shpirterore e njeriut eshte bazuar mbi Faljen, sepse pa te do kishim vetem lufte dhe urrejtje. Te falesh, te kuptosh, eshte njerezore. Duhet falur, ai qe kerkon falje dhe te hap shpirtin. Duhet kjo kunderpergjigje falje, per te, qe procesi te vazhdoje. Qe njerzit te mesojne dhe ndiejne qe gjerat mund te rregullohen disi dhe jeta vazhdon. Duhet qe njerzit te mesojne dhe ndiejne qe po bere mekat nuk eshte e lehte te shpetosh prej tij. Hija e mekatit te ndjek gjithe jeten ( ndoshta edhe ne boten tjeter). Jemi te ndryshem , Grava. Ashtu sic thua: ''Nuk me ka bere dot kush mua te spiunoja shokun, mikun, tjetrin... '' dhe e besoj, por te perseris qe jemi te ndryshem. Ca njerez jo vetem bejne gjera te tilla por edhe vrasin. Tani eshte rradha jone te provojme perseri veten. Te falim, apo  te urrejme dhe  percmojme.  Eshte rradha jone te tregojme kush jemi dhe c'aftesi shpirterore kemi. 

Nuk them t'i ngreme piedestal, Kongolit. Jo, aspak. por me e pakta qe mund te bejme eshte te heshtim. Lere njeriun qe beri mekat ne dramen e tij. Lere te perpelitet deri ne vdekje dhe te pakten, hesht. Eshte pjese e fisnikerise se njeriut, heshtja.

Pali, kur u konvertua dhe pa Zotin me sy ne gjithe lavdine, ishte rruges per te shfarosur kishen e Krishtit ne Damask; dhe madje vete me vone kur shkruan thote; qe ishte farise dhe shume ekstremist... madje edhe kishen e zotit donte qe ta zhdukte, vetem nga dashuria dhe zelli qe ky(pali) kishte per zotin.

Keshtuqe mendoj se duhet te kete edhe nje grup te trete njerezish, qe bejne gjera te gabuara, me bindjen e thelle fare qe jane duke vepruar drejt, me drejtesi...  Dhe jam i bindur qe edhe asokohe ka patur shume njerez te ketille... se pavaresisht qe ne i ngjisim Enverit shume gjera(dhe nuk e shohim kurre me kete kendveshtrim), disa prej tyre jane edhe te tipit: ndaloi me dhune fene ne Shqiperi dhe Enveri mbylli cdo kishe e xhami... kur vete propozimi per keto pelivanlleqe (qe rezultuan te sukseshme dhe te shendetshme per ato vite) erdhi nga rinia komuniste e Kavajes(ne Durrsit m'duket). E sot kemi te njejtet njerez qe kane brohoritur sallave kur kombit tone i hiqeshin te drejtat nje nga nje me propozime te dala nga po keto salla; prandaj mendoj, qe ka patur nga ata qe kane kryer te ketilla gjera me bindjen qe kane qene duke vepruar drejt. Po sot? Kurre nuk mund ta besoj qe ka politikane ne Shqiperi qe nuk jane te ndergjegjshem se cfare plehrash jane personalisht, tek e tek qe te gjithe.

 Le ta leme te sotmen Zotrules. Te flasim vetem per te djeshmen dhe Palin. Ashtu sic thua, Palit j'u cfaq Jezusi dhe i tha: ''pse me percmon etc, etc'' Kish bere 1000 te zeza Pali por Jezusi e fali. Nuk dua te bej mesim feje ketu por ja qe na del ne shteg. Le te falim ose te heshtim per ata qe pendohen ...

Nuk jam dakord qe te heshtim kur dikush do te zbardhe shpirtin e tij duke bere publik veten e tij gjate regjimit, dhe qe ka aq burreri sa te kerkoje te falur publikisht. Nuk mund te heshtesh... sidomos kur ke 20 vjet me qeveri te ketilla, ku nuk ka nje politikan qe te kete nje gram turp ne shollen e surratit. Njerez te tille ne duam te shohim me shpesh, shume me shpesh, ne shume sektore te jetes... (Prit qe te rrefeje Saliu, psh, ndonje krim te vetin gjate regjimit, dhe te kerkoje ndjese publike!!! ah te lutem Lira smiley )

Po, te falim; kush te doje te tregoje burreri, le te fale ke mendon se mund t'i kete ndonje peng te ketille... po dhe ketu, tek keta, egziston ai personi i trete Lira... qe eshte i revoltuar seriozisht, sepse eshte i bindur qe ka te drejte. Dhe kujton edhe ky person, me ndershmeri dhe ndergjegje te plote, se ka te drejte, edhe pse shume nga ato pula kakarisin mbi veze allciu. Po falja eshte forca e vertete dhe burreria me kete matet, e jo me raportin kohe/shpejtesi e te revoltuarit. - pra qe marrin flake si pushka e jevgut... saqe une perdite do propozoja nje ligj, qe kush e ka IQ-ne poshte 100, ta kete te ndaluar nevrikosjen, dhe te burgoset nese nevrikoset ne ambjente publike.... madje te monitorohen me heart-monitors big-brother-ish style. 

Po ty te marr vesh shume mire, gati gjithmone une... dhe shume shume shpesh kam qene i nje mendjeje me ty. smiley

 E moj Lira ke te drejte  por pse dreqin duheshin 20 vite, qe vete  te tillet  te vetpastroheshin me ndergjegje, duke na lene neve, per nje gjest si ai qe thoni Ju?Pastaj kemi ca "shkembinj" te tjere, qe kemi  dhe  kurajon ti  mbajme per kollose..Kur  asnje personazh nuk eshte gdhendur per  te qene te  tille.Sollxhenicini  beri  historine e Rusise Re... Po  keta?

 Neise  po ta  kishe njohur Viktorin,  ate  fare djali, mbase ne mos si une aty afer  do te ishe.

Eh! Kjo dreq jete, gjithenje keshtu na ndjek neve, qe i hengeshim temen !

 Te kuptoj Grava. e ke nga marazi. po nje gje duhet te kemi parasysh. nuk mund ti fusim ne nje thes ata qe pendohen dhe kerkojne falje me te tjeret qe as e marrin mundimin te bejne dicka te tille. Se c'u kuptua pastaj?

Mendimi im eshte :

- Ne se Kongoli ka akuzuar vetem ai shokun e tij atehere jam shume i lumtur qe nuk jam ne pozicjonin e tij.

- Ne se Sigurimi i Shtetit di nga i akuzuari se ai ( i akuzuari) ka bisedur per gjera te denueshme nga ligji i atehershem ( budallallqe per sot ne demokraci ) me Kongilin dhe Kongoli eshte i detyruar nga Sigurimi i Shtetit te dale deshmitar une mendoj ( duhet te mos harrrojme se ne cfare kohesh jetonim, familja,femijet, farefisi, vendi i punes, shkolla dhe e ardhmja e femijeve etj.) se Kongoli i shkrete nuk kishte si te vepronte ndryshe. Se eshte kollaj sot te thuash keshtu apo ashtu. Mendoj se njeriu para se te japi nje gjykim duhet ta vere vetvehten ne kushtet e atehereshme.

Kongoli është shkrimtar i mirë. Më kujtohet një libër i shkruar prej tij në kohën e diktaturës, që titullohej “Ne të tre”, një libër shumë i mirë për kohën. E vecanta e këtij libri niste që nga përdorimi i fjalës “NE”. Më bënte përshtypje ai titull. Ai nuk përjashtonte. Kongoli në përgjithësi nuk është përjashtues. Libri tregonte historinë e një trekëndëshi dashurie. Sadoqë unë gjithnjë e kam ditur që dashuria nuk mund të jetë kurrë trekëndësh, kam kuptuar pak nga dilemat e një vajze të re, e cila ishte objekt dëshire nga dy mëtonjës njëherësh. Libri është  shkruar me shumë delikatesë, duke mos rënë kurrë në banalitet. Kongoli arriti ta bënte këtë. “Ne të tre” ka qenë libri më i cuditshëm që kam lexuar në kohën e diktaturës. Ky libër përcillte një freski të madhe, në një mjedis shumë mbytës. Korniza mbytëse e trekëndëshit ishte zbutur në mënyrë të jashtëzakonshme nga bota femërore e heroinës, nga përpëlitjet e saj për të mos shkurtuar distancat me asnjërin prej personazheve. Ky libër më ka bërë ta vecoj gjithmonë Kongolin. Kongoli ëshë prozator i mirë. Fakti që ky shkrimtar deklaron për një veprim të tillë të kryer në kohën e diktaturës tregon ndjeshmërinë e tij. Brenga që ai ndjen për vuajtjet që i ka shkaktuar një kolegu të tij, është tregues absolut i ndjeshmërisë së tij. Kjo ndjeshmëri shpaloset në të gjithë krijimtarinë e tij. Por, jam gjithashtu e bindur që Kongolit nuk do t’i vijë asnjë dëm prej këtij rrëfimi. Rrëfimi në vetëvete dëshmon se ai beson në fuqinë e faljes. Duke rrëfyer një incident të tillë (që e dinte ai dhe personat e përfshirë në t&eumlsmiley, Kongoli bën pjesëmarrës gjithë shoqërinë në dramën e tij. Idealizmi i Kongolit është i pandreqshëm. Për këtë idealizëm e kam vlerësuar gjithnjë. Ndërkohë, për zonjën Diana Culi, më vjen keq të them, që është produkt i mirëfilltë i elitës komuniste. Diana Culi botoi romanin ndoshta më të shitur në kohën e parademokracisë, “Dreri i trotuareve”. Këtë roman e kam futur gjithnjë ndër romanet që fyejnë inteligjencën time. Ky libër është kaq sheqerosës, pa qenë i thellë, saqë nuk kam fjalë ta përshkruaj. E megjithatë, ky libër krijoi fenomenin Culi. Ky libër krijoi intelektualen Culi. Diana Culi dhe Kongoli gjenden në dy skajet e idealizmit. E para, që provon të përfitojë prej tij dhe i dyti që beson se do të shpëtojë prej tij.

ti dhe ca te tjere jeni te lutur me shkrujt me shpesh ketu

Sa per temen, Kongoli me pendesen e vet provokon nji debat qe politika shqiptare e shmang ose ne rastin me te mire nje pale e valevit si avantazh politik ndersa pala tjeter e shmang me justifikimin se e shef si shantazh te mundshem. Tendenca eshte se me kalimin e kohes, edhe shoqeria bie pre gjithmone e me shume e harreses ose injorimit ne emer te t'ardhmes (lexo matin e ri me lart).
E ardhmja ka shansin e keq qe te perseritet prap; drejtesise nderkohe po i heqin cdo shans me ket perqasje pragmatiste...tip - ehuaa...iku ai muhabet tani, harroje, mendojme sot per sot. Ky eshte percmim dhe torture e dyte e te vuajturve...nuk ka pse ky kontigjent njerezish qe kane bo faje te shifen si prane PS-se po thjesht si fajtore dhe si te tille te dalin para drejtsise (qofte edhe thjesht permes nji vendimi qe i ndalon me sherby ne pozicione te larta qeverisje). Kaq per shumicen; per ndonje pakice qe ka gjet kenaqsi ne ket menyre vegjetimi dhe qe ka lyer duart, duhet patjeter denim shembullor. Precedenti pastaj te perdoret edhe per kedo qe akuzohet sot qe ka perserit te njejtin krim

Diana Culi botoi romanin ndoshta më të shitur në kohën e parademokracisë, “Dreri i trotuareve”. Këtë roman e kam futur gjithnjë ndër romanet që fyejnë inteligjencën time.

lol "Dreri i Trotuareve" nje liber me kot s'e ben nena. Me vjen nder mend nje perkufizim (i nje kritiku apo shkrimtari) per personazhet e Dan Brown, - "Personazhet e Dan Brown jane bidimensionale, i mungon thellesia"

Meqe jemi, po "Dy te shtunat e Suzanes" e mban mend?

s'e kam lexuar, pervec I. Kadare, gjithmone kam friken qe shkrimtaret shqiptare me bejne te humbas kohe, keq e vjen ta them.

Gjashta mach, ervin hatibi. E di qe e ke lexu, por sa per nje emer tjeter.

Ervin Hatibi per here te pare mbaj mend nje ese tij per islamin, orientin, diellin, njerezit, kulturen e arkitekturen. Edhe lidhte me aq mjeshteri erosin, format e grave te mbuluara nga perçet por te ekzaltuara ne format e rrumbullaksine te kupolave te xhamive. Ideja ishte qe ai afsh e pasion i shtypur nga rregullat e shoqerise me influence fetare shperthenin ne nje forme tjeter.

Well, keto esserat mund qe I ka ok, ose edhe jo, s'di (lexo s'dua) te them gje, por gjashta... (hat off)

* thote : petashuqe.

@Grava: miku im, neqoftese kopjimet do ishin aq te bukura sa poema "Llora", atehere te vjen te kopjonc plot me gas e me deshire ... atje nder viset e tua.

Sa per ato "Merre, nuk te nderojne etj etj" smiley ...me fal e, por me kujtove nje me Firdeusin:

Poetet qeshen hidhur, eshte i marre,

I marri mburr pa turp veten e tija,

Kjo ndodhi njemije e ca vjet me pare,

Kush ish i marre, e shkroi historia..."

 

 emo, besoj  se e di ate histori  dhe poemen qe sot e gjithe diten eshte ne qarkullim.....se  Iku Viktori...

Nuk e kam inatin me Kongolin  Vullnetar se sa me ate  te  madhin fare.Qe mba mbi kurriz krimin me te rende, duke  heshtur, si firauni ! E  di  vete  AI. Ja kam thene dy  here  rresht ne gazete...Por  e mbrojne po shoket si AI

Eh!

A ke ndonje link nga arkivi?

Nuk me duket se ai mban gje ne kurriz. Nuk me duket se i rendon gje. Asgje! Ato qe rendojne jane pritshmerite tona, pse nuk je ti kshu si dua une, pse moj gorrice s'u bere, ne rastin me te mire; zilia, ne rastin e zakonshem; dhe antishqiptarizmi ne rastin e keq. E di qe kjo e fundit nuk eshte cool dhe popullore, por me produktet e fundit te markes Fusionjam bere trim me flete, e marr ne sy rrezikun.

Kjo pune me shume me duket si ai nasihati yne, o Grave, qe kur s'ke bisht, ta ngjisin, kur ke, ta presin.

... masllahati, eshte qe  e tha, do te  thuash ? Po kete e beri.Por AI Rugjua tjeter  pse nuk po e ben?Me ate e kam me shume.... E di dhe ti

Kete artikullin e lexova ne gazete, dhe nga pergjigjet e Kongolit, ky dukej qe eshte njeri me seder, njeri i mire.  

kjo puna e rrefimit te Kongolit eshte vertete a philosophical challenge. me kujton nje histori, qe mund te kete ndodhur ose jo. ne nje provim filozofie ne nje institut shume prestigjioz ishte pyetja "kush eshte perkufizimi i guximit".. dhe te gjithe filluan te mendoheshin, me pas filluan te shkruanin, vetem njeri u cua pas 5 min dhe iku. pergjigja e tij ishte "ky eshte." por sigurisht rrefimi i Kongolit eshte shume me teper se c'arrin te kap analogjia.

Ne librin e tij, Kongoli ka shkruar se “indinjata” e tij ndaj regjimit ka ardhur sepse atë nuk e kanë pranuar të bëhet anëtar i Partisë Komuniste.

Kete gje Kongoli na e thote sot, ne 2011-n. Kur dikush shkruan sot, ne 2011-n, diçka kaq te sinqerte (dhe te rralle !) për 1976-n, ky dikushi, më se shumti ka nje hall me 2011-n, pra me te sotmen, se sa me 1981-n ! Perndryshe do ish shprehur : "indinjata vinte nga fakti se e urreja Partine komuniste". Dhe ne, te kenaqur, do duartrokisnim !  smiley  pfffffff...

Ose thene ndryshe : me shume se i zhgenjyer me 1981-n, Kongoli eshte i zhgenjyer me... 2011-n, qofte dhe ne menyre inkoshiente ! Biles, mendimi im eshte se e ben vertet ne menyre inkoshiente, thjesht si rrjedhoje e sinqeritetit me veten (jo rastesisht, nga ana e periodizimit letrar, kete post-2011-n ai e quan "periudhe e trete&quotsmiley.

Dhe une, qofte dhe vetem per kete, personalisht, i heq kapelen !!

 

Unë nuk kam dashur të bëjë portretin tim, kam dashur të bëj një rrëfim. Edhe këtu jam gjithmonë brenda natyrës sime, brenda personazheve të mi. Kam bërë atë që bëjnë personazhet e mi, jam rrëfyer
Po të lexosh librat e mi dhe po të lexosh "Iluzionet", unë kam që nga 1991 e këtej që s'bëj gjë tjetër, vetëm rrëfehem.

 

Linku me siper ishte vetem per titullin dhe foton. Ndersa ja nje tekst (nuk e di sa ka lidhje, nuk eshte tamam koment):

 

"Qysh nga Mesjeta të paktën, shoqëritë perëndimore e kanë ngritur rrëfimin në rangun e njërit prej ritualeve më kryesorë të prodhimit të së vërtetës : rregullorja mbi ceremonialin e pendesës nga Koncili i Latranit, më 1215, zhvillimi i teknikave të rrëfimit që pasoi, dobësimi i procedurave akuzuese në kuadrin e drejtësisë penale, zhdukja e provave të fajësisë (betimet, duelet, Gjykimi i Zotit) dhe zhvillimi i metodave të reja hetimore dhe pyetësore, vendi gjithnjë e më i madh që nisi të zërë administrata mbretërore në përndjekjen e shkeljeve, në kurriz të procedurave të ujdive private, ngritja e gjyqeve të Inkuizicionit – të gjitha këto kontribuan në rolin qendror që nisi të luajë rrëfimi në rangun e pushteteve civile dhe fetare. Evolucioni i termit "aveu" dhe i funksionit juridik që ai shenjonte më parë është karakteristik nga kjo pikëpamje : nga "aveu" si garanci e statusit, identitetit dhe vlerës së dhënë dikujt nga dikush tjetër, kemi kaluar tek "aveu" si pohim-rrëfim pranues nga dikush i aktevet dhe mendimeve të veta. Më parë individi autentifikohej në varësi me të tjerët dhe përmes shpalljes së lidhjeve me tjetërkënd (familje, besë e dhënë, dorëzani, etj.); më vonë, nisi të autentifikohej në saje të ligjërimit me vërtetësi që ishte i aftë ose i detyruar të prodhonte mbi vetveten. Pohim-rrëfimi i së vërtetës u ngul kështu në zemër të procedurave të individualizimit përmes pushtetit.>>

Sido që të jetë, krahas ritualeve të vënies në provë, krahas garancive të dhëna nga autoritetet tradicionale, krahas dëshmive, por edhe procedurave shkencore vrojtuese dhe argumentuese, Perëndimi e bëri rrëfimin një nga teknikat më të vlerësuara për prodhimin e së vërtetës. Qysh nga kjo kohë, shoqëria jonë është shndërruar në shoqëri të pazakontë rrëfyesish. Rrëfimi i ka ngulur rrënjët e veta deri larg : në drejtësi, në mjekësi, në pedagogji dhe edukim, në marrëdhëniet familjare, në lidhjet e dashurisë, në punët më të përditshme dhe ritet më solemne; rrëfehen krimet, rrëfehen mëkatet, por rrëfehen po ashtu mendimet dhe dëshirat, rrëfehen e shkura dhe ëndrrat, rrëfehet fëmijëria; rrëfehen, po ashtu, sëmundja dhe mjerimet; rrëfimi na shtyn me zellin dhe saktësinë më të madhe të themi atë çka është më e vështira për t’u thënë; rrëfime private dhe në publik, prindërve, edukatorëve, mjekut, shokut dhe shoqes, deri dhe dashnorit; rrëfime të pamundura ndaj të tjerëve që i bëhen vetes, mes kënaqësisë dhe dhimbjes, paçka se pastaj bëhen dhe libra. Njerëzit rrëfehen – ose janë të detyruar të rrëfehen. Kur nuk vjen vetvetiu, ose i shtyrë nga ndonjë domosdoshmëri e brendshme, rrëfimi mund të nxirret me forcë; i gjurmuar në palat e shpirtit, i shkulur nga dhimbjet e trupit. Që nga Mesjeta, tortura e shoqëron rrëfimin si hije dhe e mban kur rrezikohet të bjerë : binjakëri e zymtë [1]. >>

Njësoj si dashuria më e brishtë, edhe më gjakësori i pushteteve ka nevojë për rrëfimin. Njeriu, në Perëndim, u bë kafshë e punës rrëfyese."

 

>>

Michel FOUCAULT, Vullneti per dije (Historia e seksualitetit 1)



 



 

Te lutem vetvendosje mos e merr si personale qe u nisa nga ky paragraf .. Por jane nje sere "cicerimash " me bote ketu smiley qe tregojne deri se edhe kush duhet te vije shpesh e kush .....Po nuk e paska pas keq partia  kur thonte " Thellohu , thellohu .Hapja zemren Partise . Rrefeu " smiley

Mos mer me keto filosofime se ca kategorizime qe jane shprehur diku ne ndonje Holy liber vertetojne ate qe "socializmi si dhe FEJA jane ideologji te njerezve te SHTYPUR e Sunduar ne shekuj " Dhe na del prej dymije vjetesh  qe vetia njerezore e te "rrefyerit " qeka e natyreshme . Nje sistem i TERE ka ne dore BOTEN pa pushtet mbi bazen e Rrefimit . Feja !

Lereni jeten te rrjedhe ..  "inetertet " e ketij spekulimi me "rrefime " jane pasoje e demagogjise mbi 20 vjecare qe bejne te ndihet individin sikur jeton nen trysnenie e "mia culpa " .....shume balte e idiotesi eshte derdhur ... shume fansa karieriste ka qe merren me jeten e tjetrit ne situata krejt te tjera e ne kohe fare fare fare te pabashkematshme as si VETI njerezore , le me si norma morale !

. Kongoli eshte i sinqerte dhe kete e ka trashegimi si fis . eshte aq i sinqerte sa mund ri thuash edhe "naiv" Ai eshte i botes shpirterore nuk eshte marifetci sic duan ta perfytyrojne e shfrytezojne per interesa korruptive disa qe japin vulen politike ketu si kryetari Mao !!! 

Po pse Dantes perse e hengri ... Dhe kur mendon qe shumica mer jahu kane lexu dhe Nicen smiley 

Na duhen me shume burra si ky. Katarsisi i shoqerise duhet filluar se pari nga vetja. Duhet kryer ai pendimi i duhur qe te jesh ne paqe dhe me veten. Aksidente, ma dashje ose jo ndodhin ne jete, puna eshte te pranohet nje gje e tille dhe te denohet.

Dil para pasqyres, dhe perserit 3 here : "S'kom kuptu gjo hiç !".
smiley)

Ne liber, Kogoli shkruan shprehimisht qe sot nuk e vret ndergjegja per rastin ne fjale.

Ja e tha edhe kete...Tashti ma merr mendja se si ka ngel me gje tjeter...Shyqyr....me ne fund..le qe kur i japin edhe ca tituj apo e krahasojne me ndokend....

Na duhen me shume burra si ky. Katarsisi i shoqerise duhet filluar se pari nga vetja.

Jam i idese qe na duhen me shume gjykates te hajrit qe kto "pentiti" tmarin kusurin se vetem po pendohen kurse ata te mjeret thjesht po kalben....smiley

 

katarsisi,,,,emmm sa bukur ,mund ta zgjedhoje ndonje(pervec f.nanos qe me sa duket ja ka mesuar shkrimtari dhe miku yne n.geixh).

une ka,,,,,

Epo ka nje metamorfoze qe peson ajo fjale ne shqip... ne zgjedhim fillon te beje; te pakten keto 20 vitet e fundit:

une katranos, ti katranos, ai katranos...

Nuk kam lexuar asnje liber te Kongolit, sepse kushtonin shtrejte, me sa kujtoj 6-7 lek te asaj kohe.

Paskam bere mire qe jam treguar doreshtenguar.

Fatosi kerkon tek vetvetja nje ndergjegje te "paster" e te guximeshme duke e bere publike. Eshte shume larg se vertetes qe kerkon ky, nuk behet fjale per nje periudhe kohore 5-6 vjeçare , behet fjale per 50 vjet, ku vitet jane njesoj, pa asnje ndryshim ndermjet tyre, me dhune , me vrasje, me padrejtesi, me hakmarrje, fukarallek. Eshte e pamundur te mbrohesh me alibin " ne ate periudhe ashtu e mendoja", sepse nuk eshte periudhe, eshte nje jete e tere, eshte jeta e disa brezave, e kurre nuk mund te thuhet "periudhe, por thuhet "Jete". Fatosi duhet te thote " ashtu e mendoja ne ate jete".

Te mos rrezohej diktatura , Fatosi do priste edhe 100 vjet per ta kuptuar se ka gabuar, se ka ndergjegjen te papaster, se poetet nuk pushkatohen, se shoket nuk tradhetohen ( kopjonte enverin ky?).

Pse nuk thote te verteten ?

Kur rrefehesh tek prifti , nuk i thua vetem gabimin qe ke bere, prifti te ben edhe  pyetjen " çfare te shtyu?",pse e bere? pse? pse? pse ?pse? pse?pse?pse? pse ?pse ?pse ? nga  egoizmi, hakmarrja,urrejtja, xhelozia, frika, karriera, pasuria, pushteti, marrezia,servilizmi,kanibalizmi, injoranca, apo kot per deshire ?

Thuaje PSE ?????????????????????

 Kisha vendosur te mos komentoja me ne kete teme, por me beri pershtypje komenti yt, sidomos paragrafi i fundit. Mendoj se ketu eshte edhe burimi i disa rezervave qe njerezit mund te kene ndaj ketij 'rrefimi'. Kjo, si edhe fakti qe nuk ka asnje pasoje nga ky rrefim. Megjithate, mendoj se prape eshte nje gjest per t'u pershendetur duke qene qe asnje tjeter nuk e ka marre mundimin ose guximin t'a beje.

Pa dashur te bie ne negativitet, kur te vije dita qe dikush te dale te kerkoje falje duke i vene pikat mbi 'i' tamam keshtu sic thua ti, ajo dite duhet shpallur feste kombetare. Ai tjetri andej (te cilit i heq kapelen nga ana letrare dhe nga efekti i pergjithshem qe ka pasur oer Shqiperine pas '90) ka bere shume me te renda se kjo dhe po pret cmimin Nobel me motivimin kryesor disidencen ne diktature...

ka bere shume me te renda se kjo

naj shembull, po qe se nuk eshte zahmet.

bravo kongoli......

ndergjegje prej burri te vertete....

po keto grate e tjera qe hiqen si te ndershme ..kur do rrefehen per mekatet e tyre???

Respekt per Kongolin. Uroj qe shembullin e tij ta ndjekin te gjithe te tjeret qe kane qene te perlyer ne te kaluaren (dhe me kete e kam fjalen per te djathtet e te majtet)

Meqe sqarimi i te kaluares nuk po arrihet nga politika, te pakten te behet ne menyre individuale.

 Nuk eshte keq te refehesh refimi te nxjerr nga nje dilem e mundimshme kur je penduar te pastron shpirtin nga mekatet e perditshme , refimi per "mekatet" zakonisht si nje proces i vazhdueshem i pastrimi kryhet nga nje njeri qe eshte shume besimtar ndaj te vertetes,ndaj zotit. Se sa besimtar eshte Kongoli ne nuk e dime!

Kongoli eshte munduar te ndjek shembullin e besimtarit kur thote; "Jam i perlyer me denimin e kolegut ne 81.." ky eshte nje rrefim publik dhe jo i specifikuar, por publiku nuk eshte i specifikuar eshte nje publik i pegjithshem. Vet publiku eshte mekatar dhe nuk eshte as Prift as Hoxhe. per mua ne se Kongoli refen mundimin e shpirtit te tij ne radhe te pare duhet ti shkruaj  atij qe i ka bere mekatin.Ai do ta fale ose jo mekatin e bere! Te tjerat pastaj jane publicitet!

ti i kursen vetes nqse merr mundimin me lexu naj koment qe eshte shkrujt, si psh ket ktu

  athere qenka ne rregull me refimin Kongoli koka e e falur nuk pritet thote nje fjale e vjeter!

Mbetem duke mbajtur koken prapa se nuk duam te shikojme perpara. Me kujtuat Three Stooges

 

 

 The fight just gets dumber

Ku Moe Larry dhe Curly po ziheshin ne sediljen e mbrapeshme te makines qe po levizte pa shofer dhe Currlu u thote te mos shikojne perpara se makina do te perpalset dhe do te vdesim ( nese e kam shqiperiar korekt)

"Moe, Larry and Curly are fighting in the back seat of the car. No one is in the driver's seat. As the boys settle down, Curly looks up and says, 'Hey, don't look now but we're about to be killed.' "

Rrefimi i Kongolit eshte si qerimi i Qepes te ben te qash me lot...

Mirepo jo te gjithe e dine se kundra Hysenliut (Ish-Agjent i Sigurimit, i rekrutuar sepse kishte motren ne Itali dhe u be kurban po per kete arsye) ka deshmuar edhe shoqja e bankes se Fatosit (te cilen fatosi se permend) gjithsesi ka shume per te thene per persekutimet

 

 Qe ta dini rrefimin e pare e ka bere Zogaj.Qe hapet deklaroi  se ka qene bashkepuntor i  sigurimit.ketu nuk behet  fjale per  kete nbgjashmeri.Por  pa i thene kush, pe e caktuar kush vete, i birei i botes dhe beni denoncim fillestar,  per shokun me te ngushte  se medemek ne shprehjet e tij kishte  gjera qe... demtonin vijen e partise.Nuk u thane ato qer ishin thene vertete por u torren..

   Ose rasti i Djanes.Pse ore  nisesh me buke  ne traste qe ta varrosesh tjetrin?Ishte naive Djana? Mosni more! Nuk eshte  pune sigurimi e broçkulla, qe justifikohen sot.Eshte preoblem formimi, shpirti, eshte  e brendeshme.

   Po tu tregoj sa me ka then i ndjeri Kin Dushi, per ate qe shpifi  krejt per te, dhe per ata te dy, qe i bene recensen e romanit(Kur doli nga burgu, te dy per riedukim, prisnim ferre bashke ne NB Gjergj Dimitrov ) Ju, do habiteni. E pra po AI eshte sot  i madh i ...demokracise..! Kini, per  ate librin, "NJE EMER MES YJEVE", sot ha dhe`.Vdiq duke i gjetur  Shani vetem  20 leke ne xhep.Dhorka me djalen tjeter(Shani, i  madhi qe dhe ky ka ndruar jete, ishte me tjer nene) nuk e qasen edhe pse kam harxhuar plot nje muaj per t`i bindur.

   Ka tragjedira te medha njerezore  ky  vend o njerez! Ardhur prej njerezve, qe dhe te duam ti  harrojme vine e na ndukin per xhaketash.Se shohim shume e shume betere  sot, qe e kemi  kthyer  seprapthi sistemin. E  prape, kaqe njerez  te  prape ! Po ndiqeni gjyqin e atyre te gjumtuarve dhe te zhdukurit ne Vain te Lezhes, prewj SHIKUT.Ku dallon sistemi prej sistemit?

   Ndaj mua   dhe mua me habisin shume kur keto tragjedi ja veshin te tera sistemit, sigurimit qe dhe qendrojne, por jo hiç fare, krime te pastra, kryer,   nga karaktere te dobeta te  individeve te  veçante.Keta nuk mund te falen lehte,  apo te fshihen pas sistemit.Ne ate  sistem keta kane shpifur duke realizuar  kombinacion, ne dem te personit, lirise se tij. Dhe  me ligjet e kohes kombinacioni denohej 5-7  vite burgu.Kjo nuk amnistohet(ma  do mendja)  justifikuar me.... sistemin....   

Respekte grava

Tani keni nisur ta prezantoni librin. Duket t'ju ketë çliruar.

Jo. Është diçka shumë e çuditshme. Relavitisht, nuk çlirohet njeriu nga disa brenga sepse janë gjëra që nuk kthehen më. Dëmi që është bërë nuk ndreqet. Është bërë ai dëm. Kështu që këtë brengë, pavarësisht se sa ka qenë pjesa ime, unë sidoqoftë u përlyeva në atë pisllëk që u bë. Edhe pse e bëra gjestin që duhej të bëhej, ajo është diçka shpirtërore, nuk mund të jem i qetë, nuk jam i larë. 
Nuk është kaq e thjeshtë, të paktën jo në rastin tim. Ndryshe unë nuk do ta kisha bërë fare këtë. Kam qetësinë që thashë të vërtetën time, e vërteta që duhet besuar...

 

Nje pendim  i vertete e nje mekatari qe refehet, por qe eshte nje hic perballe drames qe i shkaktoj viktimes se tij.

M.gj.a. une sinqerisht besoj ne faljen e mekateve  dhe ne shpagimin e injorances.....

Une sot po filloj te lexoj librin e Fatos Kongolit, "Iluzione ne sirtar".

Rasti Kongoli e dosjet. Kolegët komentojnë pohimin unik të tij

Elsa Demo

Bashkëkohës dhe kolegë të shtëpisë botuese, shkrimtarë e përkthyes, autorë të rinj, që e njohin Fatos Kongolin nëpërmjet veprës së tij, janë ftuar nga "Shekulli" të shprehen për rastin e tij, si rasti unikal që pohon se ka dëshmuar në gjyq ndaj një kolegu të shtëpisë botuese "Naim Frashëri", që u dënua me burg në dimër të vitit 1980-1981.

Kush është:
Fatos Kongoli u lind në Elbasan në vitin 1944. Ndërmjet viteve 1961-1964 ndjek studimet për matematikë në Universitetin e Pekinit. Me prishjen e marrëdhënieve kthehet dhe vazhdon studimet në Shqipëri dhe diplomohet në Universitetin e Tiranës.
Në vitet 1968-1969 punon mësues matematike në fshat. Për pesë vitet më pas punon si redaktor i gazetës letrare "Drita", në 1977-1992 redaktor në shtëpinë botuese "Naim Frashëri". Kishte botuar asokohe "Të fejuarit", "Karuseli".
Më 1995-1998 punon gazetar në të përditshmen "Rilindja Demokratike". Me romanin "I humburi", Kongoli, heq përfundimisht dorë nga të gjitha angazhimet politike-intelektuale dhe hyn seriozisht në letërsi, duke sjellë me radhë ciklin e romaneve "Burgjet e kujtesës" ku bëjnë pjesë: "I humburi", "Kufoma", "Dragoi i fildishtë", "Ëndrra e Damokleut" dhe romanet nga epoka e tranzicionit: "Lëkura e qenit", "Te porta e Shën Pjetrit", "Jetë në kuti shkrepseje", "Bolero në vilën e pleqve". Së fundi dhe "Iluzione në sirtar".
Është tri herë fitues i çmimit vjetor për librin më të mirë në prozë, dhënë nga Ministria e Kulturës (1995, 2000, 2002) si dhe i çmimit Velija (2000). Disa nga librat e tij janë përkthyer në disa gjuhë dhe vlerësuar me çmime.
Është anëtar i Akademisë së Shkencave të Shqipërisë.

Ridvan Dibra: E vërteta gjendet diku në mes
Rasti i Kongolit sjell në vëmendjen e opinionit tonë një debat që ka shoqëruar shkrimtarët e letërsinë qysh në lindjen e kësaj të fundit: raportet me moralin.
Në shoqërinë tonë të polarizuar e të tej-politizuar, janë të gjitha gjasat që ky rast të gjykohet në dy ekstreme: njëra palë "ta dënojë me vdekje" autorin për fajin e kryer dikur, kurse pala tjetër ta shpallë "hero të sinqeritetit krijues dhe intelektual".
Si përherë në të tilla raste, e vërteta gjendet diku në mes.
Unë mendoj se "mea culpa" e zotit Kongoli nuk i heq dhe as nuk i shton gjë letërsisë së tij, artit të tij.
Por (në këndvështrimin tim!) më trishton fakti sesi një shkrimtar ia del të krijojë, të bëjë "letërsi normale", duke bartur një peng të tillë në shpirt. Dhe druaj se pengje të tillë mbajnë një pjesë jo e vogël e shkrimtarëve të dikurshëm të realizmit socialist të cilët, të ricikluar në periudhën postkomuniste, vazhdojnë të prodhojnë "letërsi normale".
Turp dhe mëkat!

Mirela Kumbaro: Ka 20 vjet që e përcjell këtë merak
"Iluzione në sirtar" është, natyrisht, një libër që rri rehat në gjininë e memuaristikës, ku autori e shkarkon veten nga përgjegjësia e faktit të dokumentuar, për të mos iu larguar shumë stilit letrar. Përpjekja për të qetësuar shpirtin pas rrëfimit të mëkatit është një melhem i stërnjohur dhe duket se kjo ka qenë e vetmja rrugë për Kongolin për ta vënë ndërgjegjen deri-diku në paqe. Është mjaft njerëzore dhe për t'u respektuar. Nuk më habit ky gjest, Kongoli ka 20 vjet që e përcjell këtë merak përmes letërsisë së tij. E ka bërë edhe duke ndenjur i tërhequr nga angazhimi politik por, me sa duket, as kjo s'i ka mjaftuar. E kreu me këtë pothuajse roman pa lënë ndonjë mister, por vetëm një shembull që, nëse do të ndiqej, shumë burra që e drejtojnë këtë vend do të bënin mirë të largoheshin nga skena publike.
Sa për hapjen e dosjeve, s'më shkon mendja fare, sepse unë kam bindjen se juridikisht dosjet nuk do të hapen ndonjëherë për sa kohë brezat që preken nga to do të jenë gjallë. Veç për diversion politik do të hapet herë pas here argumenti kërcënues se mund të hapen dosjet, kjo për të shmangur vëmendjen nga argumenti i ditës që mund të shqetësojë njërën palë apo tjetrën. Unë besoj se kasaveti i Kongolit është brenga që ai mban brenda tij.

Flutura Açka: Tani ua la radhën të tjerëve

Fatos Kongoli është shkrimtar me integritet të padiskutueshëm njerëzor, për ç'shkak edhe e kuptoj vendimin e tij për katarsis.
Ndryshe nga të tjerë, mes tyre edhe shkrimtarë, të cilët kanë aq shumë për të na rrëfyer mbi "zullumet" e tyre të së shkuarës (që jo vetëm s'e kanë bërë, por kanë kërkuar edhe kartë disidence nga shoqëria shqiptare), Fatos Kongoli na e shpjegoi thjesht dhe fisshëm se çfarë ngërçi moral kemi.
Ai mund të kishte heshtur, por zgjodhi të fliste. Tani ua la radhën të tjerëve. Por kam frikë se nuk do të ketë të tjerë, veç atyre që do të nxitojnë t'i hedhin gurë sinqeritetit të tij...

Maks Velo: Materiali dokumentar zbërthen kohën

Rastin në fjalë unë e shoh si një problem shumë kompleks dhe kjo histori më shtyn të pohoj atë që kam pretenduar gjithnjë: hapjen e dosjeve të Sigurimit të Shtetit. Nëse dosjet do të hapen, atëherë interpretimin e bëjmë në bazë të fakteve.
Në rastin e Fatos Kongolit nuk jepet asnjë dokument gjyqësor.
Çdo gjë që flitet për rrethana të tilla duhet të dëshmohet me dokumente dhe fakte: çfarë është thënë saktësisht në gjyq dhe sa e kanë rënduar personin e dënuar dëshmitë e shkrimtarit. Në këtë mënyrë nuk gjykojmë dot. Është materiali dokumentar që zbërthen kohën dhe vetëm përballë tij gjykon në mënyrë të ftohtë.
Kam dëgjuar artistë dhe njerëz që kanë dëshmuar, të thonë "e bëmë për bukën e kalamajve". Kështu nuk justifikohet. A ka seriozitet në këtë jeton tonë apo jo?

Ardian Klosi: Dua ta marr si përballje me të kaluarën

Sapo mbarova Fakultetin Gjuhë-Letërsi 1980, u emërova në Shtëpinë Botuese "Naim Frashëri". Kohët e para në atë ndërmarrje, për 2-3 vjet, më ka rënduar psiqikisht atmosfera e frikës, e mundësisë së denoncimeve por edhe fakti se cilët nga kolegët apo koleget e mia ishin bashkëpunëtorë të Sigurimit të Shtetit. Gjendja ime shpirtërore, ka qenë shumë e zymtë. Ka pasur disa shkaqe. Por një ndër kryesorët, ishte mënyra se si shkela në atë institucion. Që javën e parë më thanë se duhet të shkoja me kolektivin të ndiqja gjyqin e tre armiqve nga radhët e Shtëpisë Botuese "Naim Frashëri": Hysenil Dume, Eqerem Biba dhe Xhelal Ranku. Ishte mbasditja kur u dha vendimi për këta të tre. Më vonë më pëshpëritën emrat e disa kolegëve të ndërmarrjes që bënin punën e denonciantëve dhe dëshmitarëve. Por me thënë të drejtën, vetëm kur doli libri i fundit i Fatos Kongolit mësova që kish qenë njëri nga dëshmitarët. Një gjë e rëndë natyrisht, për karrierën e një shkrimtari. Ky njëri aspekt. Një tjetër aspekt negativ, fakti që Mea Culpa-n, Kongoli e bën 20 vjet mbasi ka rënë regjimi.
Por pasi kemi thënë këto dy aspekte nuk mund të mos përshëndesim gjestin e një intelektuali, ndër të rrallët në Shqipëri që bën këtë pohim publik. Nuk dua të nxjerr ndonjë hipotezë pse dalja publike me këto fakte u bë prej sigurisë që shpejt a vonë do t'ia nxirrnin të tjerët. Dua ta marr si përballje të hapur me të kaluarën, duke përsëritur që askush, nga majat e shtetit tonë e deri te qytetarë pa emër që kanë në ndërgjegje njerëz të tjerë, viktima të asaj kohe, nuk kanë pasur burrërinë të bëjnë një gjest të tillë publik.

Visar Zhiti: Rrezikojmë të mbetemi turmë e traumatizuar
E çmoj rrëfimin dhe pendimin e shkrimtarit Fatos Kongoli në pothuajse romanin e
tij për një dëshmi që ka bërë ndaj një kolegu dekada më parë. Më mirë vonë se kurrë, thuhet. Kjo i është dashur për qetësinë e tij e veprën e vet letrare. Mendoni sa të nevojshëm e ka një gjest kështu shoqëria shqiptare, kaq shumë e nëpërkëmbur, e mashtruar po aq shumë, ku spiunët e shumtë, denoncuesit e shumtë, persekutorët e shumtë duket sikur janë penduar deri më tani pse kane vrarë aq pak nga shpirti dhe jeta e popullit të tyre. Pa institucionin e pendimit, pa institucionin e faljes, pa institucionin e shëndoshjes morale e të shpresës, do të mbetemi një turmë e traumatizuar. Nuk duhet harruar, se ka Atdhe dhe BIrdhe.

Virion Graҁi: Rrëfim si Kongolit nuk kanë vend te ne

Personalisht i pёrkas asaj shtrese sociale e cila nё periudhёn komuniste, periudhё pёr tё cilёn rrёfen Kongoli, ёshtё goditur prej gjyqesh tё montuar, letrash anonime, dёshmish tё arnuara tё nxjerra me porosi e tortura. Kёsi lloj keqbёrёsish, kurthesh e makinacionesh nuk mund tё gjejnё kurrёfarё pёrligjjeje a shfajёsimi. Por rasti i Kongolit nuk ёshtё i tillё. Ai episod i keqinterpretuar nga lexues tё pavёmendshёm dhe i keqpёrdorur, provon kuotat aspak tё lakmueshme tё kodeve kulturore, morale e qytetare tё shoqёrisё sonë... Persona tё identifikuar si persekutorё i kemi kryelartё mes nesh; ne i pёrshёndesim pёrulёsisht ata dhe dishepujt e tyre; iu qerasim diҁka kur na e kanё ngenё ata dhe pinjollёt e tyre; iu kushtojmë pёrqёndrim kureshtar, admirues; i votbesojmё po tё jenё nё garё zgjedhore; i duartrokasim kur dalin nё tribuna; i falënderojmё kur na gёnjejnё; i mirkuptojmё kur na vjedhin, iu mbajmё iso pёrforcuese kur falsifikojnё historira e biografira; iu vijmё rrotull me temenara, me bakshishe e rryshfete, iu pёrulemi me buzёqeshje tё ngёrdheshura kur kanё vula, zyra dhe influencё... Dhe pёr ironi, sapo njё zё burri kёrkon ndjesё pёr njё krim tё pakryer, burracakёt e hedhin pёrtokё me nxitim shembullin e tij; sapo njё romancier i sprovuar do tё na rrёfejё njё episod brengosёs pёr ndёrgjegjen e tij tejet njerёzore, burracakёt komentues, zhgarravitёsit pa emra ose me nofka maskuese, e etiketojё, e damkosin, prerё e refuzojnё shembullin e tij. Rrёfimet e mirёfillta autobiografike, realiste pёr nga qёllimi, fisnike pёr nga modestia e autorit, prekёse pёr nga sinqeriteti, purifikuese pёr nga vёrtetёsia, nuk kanё ende vendin e duhur nё vendin tonё tё dashur.

Gazeta Shekulli

Më 1995-1998 punon gazetar në të përditshmen "Rilindja Demokratike". Me romanin "I humburi", Kongoli, heq përfundimisht dorë nga të gjitha angazhimet politike-intelektuale dhe hyn seriozisht në letërsi,

Kam pershtypjen se romani "I humburi" daton para vitit 1995. Apo te qenit "gazetar ne te perditshmen Rilndja Demokratike", nga 1995 me 1998 (dmth, perfshi edhe 1997-en? -- i njeh njeri artikujt e Kongolit ne RD-ne e atyre viteve) nuk perben angazhim politik?  

 Xhibi i nderuar po pse flasin mediat per bashkepunetorin tjeter ekselent te sigurimit, qe bashke me Kongolin kane deshuar fallsiteti kundra Hysenliun, edhe ky me perpara nje agjent i sigurimit! jane te tre me dosje

Gjerat duhen pare ne kontekstin e kohes.Ne ate kohe ishte vetem nje burim informimi i kontrolluar nga partia ne pushtet , izolim i plote , trushplarje, frike .Individi duhet te ishte shume tejpames e shume trim ti bente balle gjithe asaj cmendurie.

 Pse presim kaq shume nga shkrimtaret ne shqiptaret? Pse presim te jene qenie njerezore te mrekullueshme?

Shkrimtari shkruan nje roman a nje novele dhe po e pelqyen shume njerez eshte shkrimtar i suksesshem. Kaq.

Ai (ose ajo) mund te jete nje felliqesire ne jeten private (ose edhe ate publike) ose mund te jete njeri i mrekullueshem. Gjasat jane qe ka te perafersisht nje moral te barabarte me njerezit perreth tij. E te mos me thote njeri qe ne si popull kemi nje bosht moral te forte, nuk besoj se e kemi patur ndonjehere, te pakten ne keto 100 vjett e fundit.

Puna e Kongolit (qe s'i kam lexuar asnje veper) eshte si Kadare, Kadarene e kam qef ta lexoj  se shkruan bukur po kur hedh ide per ceshtje te identitetit kombetar, per te kaluaren etj nuk ja vleresoj aspak. E ai, sic e dime ka nje te kaluar komuniste dhe eshte perlyer. E po ashtu edhe Diana Culi, Dreri i trotuareve mua me ka peleyar kur e kam lexuar, mgjths ku i dihet une ate e kam lexuar kur kam qene 14-15 vjec

Nje fshatar kooperativist qe punonte aren ne ato kohe nuk kish mundesi te bente spiunlliqe, e as nuk ja kerkonte dikush. Spiunlliqet e krimet e tjera vinin nga njerezit nje cike me ne pozite, nga nje shkrimtar psh apo edhe nje mesues i shkolles se mesme.

Prandaj, si kujtoni ju se Kongoli do ish i kulluar? Patjeter qe jo, as nuk besoj se kish ndonje opsion tjeter ne ate kohe.

Nuk kam asnje opinion per rrefimin e tij personal, mua me duket nje cike i papershtatshem, e mire e mesuam qe ek bere spiunlleqe e ke futur njerez ne burg, po pastaj?

 

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).