Në realitetin e sotëm shqiptar situata e historiografisë paraqitet e çorbëzuar nga plogështia e dy aktorëve të tjerë: Bëhet fjalë për përkthimin dhe interpretimin

Thuqididi, i njohur për rigorozitetin e tij, e pranon që shpesh herë dialogët dhe fjalimet janë transmetuar «duke i qëndruar besnik domethënies së përgjithshme të asaj çfarë realisht është thënë, ashtu siç [i] dukej që secili mund të kishte thënë», saktëson ai, duke na paralajmëruar mbi kompleksitetin me të cilin përballet një vëzhgues objektiv dhe pamundësinë e shmangies së intepretimeve, pse jo edhe analitike, gjitmonë nën gjykimin e ekuilibrit të peshores, një virtyt i rrallë ky i kronikanëve, aq sa historiani i shquar Walter Goffart është kritik deri në indiferencën ndaj kronikave themelore (Goffart 2006; Poma 2008).

Ndryshe nga ambienti i Goffart, ku problematika kryesore e historiografisë ngelet objektivizmi i kronistit, në realitetin e sotëm shqiptar situata paraqitet e çorbëzuar nga plogështia e dy aktorëve të tjerë, që, nëse kronika është e pakorigjueshme, ato mund dhe duhet të jenë në nivelin, të paktën, të prezantueshmërisë serioze. Bëhet fjalë për përkthimin dhe interpretimin ( “leximin” ) e burimeve ose studimeve në përgjithësi: mbase situata është më e koklavitur për sa i takon përkthimit, ngaqë shpesh herë konsiderohet si transportim i thjeshtë fjalësh nga një gjuhë në tjetrën, veprim i kritikuar përpara dymijë vitesh në sintezën «nec verbum verbo curabis reddere fidus interpres» të Horacit.

Nganjëherë kjo pengesë kapërcehet suksesshem siç është rasti i shqipërimit të librit Kronikat e Tursun Beut nga Edvin Cami, që vjen nga përkthimi italian i Tarih-i Ebu’l Feth nga Luca Berardi, nën kujdesjen e profesorit të gjuhës dhe letërsisë iraniane dhe turke, Michele Bernardini, dhe osmanologut Jean-Louis Bacqué-Grammont.

Prometeu i vonuar

Pothuajse gjithmonë nyja gordiane mblidhet tek interpretimi, pasi rreth burimeve historike, nga ajo që medievisti Giuseppe Sergi cilëson si “traditë jo e specializuar”, ekziston iluzioni i mjaftueshmërisë së citimeve, për më tepër të dekontekstualizuara, shpesh herë në shërbim të racionalizmit funksional – thënë ndryshe: interesave – që adreson individin e impenjuar në aktivitete të tilla drejt thjeshtimeve, anashkalimeve, inkoherencës, tifozerisë emocionale, pse jo edhe drejt skenografive groteske.

Noton në këto ujëra edhe botuesi i Kronikat e Tursun Beut, Piro Misha, me bindjen absolute të vërtetësisë historiografike të Kronikës në fjalë. Duke dashur të përforcojë realizmin e Tursun Beut pohon se «janë të shumtë studiuesit që gjykojnë se, nëse lëmë mënjanë tonin moralizues që i përshkon [...] mund të thuhet se në to përgjithësisht mbizotëron objektiviteti dhe realizmi», por kjo fjali vjen nga parathënia e La conquista di Costantinopoli e Bernardinit, i cili i referohet Alessio Bombacit, pra, për korrektësi, shumësia e studiuesve reduktohet tek dy (në fakt një) specialistë të letërsise turko-persiane.

E pra, me gjithë këtë nënvizim Misha, në të parën nga tre faqet e parathënies së librit, i ka përzgjedhur Tursun Beut pikërisht ato stilizime letrare: «Prej kufomave të shumta, lugina të thella tanimë ngjasonin si të ishin kodra. Prej gjakut të derdhur, rrafshina të gjera tani ngjasonin si Amudarja që rridhte»; «të gjithë djemtë e vashat e tyre u kapën dhe u bënë robër»; e për kursim hapësire nuk po citoj hiperbolat dhe metaforat e këtyre tre fragmenteve, që ndryshe nga sa ç’mendon botuesi, moralizuese nuk kanë asgjë.

Nga njëra anë pranohet ekzistenca e sajesës e nga ana tjetër prezantohet libri me “sajesa të vërteta” dhe kriteri i filtrimit është misterioz, në një kohë që botuesi ka pretendimin prometeian të sqarimit të lexuesit, veçanërisht në këtë fazë polemikash rreth përmbajtjes së historisë shqiptare, që sipas tij «s’kanë asnjë lidhje me interesa të mirëfillta akademike». Teksa  lexon parathënien dhe disa shkrime rreth librit të qarkulluara nëpër media, të krijohet përshtypja që Tursun Beu i vjen historiografisë shqiptare si risi, «për të kontribuar për të plotësuar informacionin që kemi për këtë pjesë të trashëgimisë sonë historike» – shkruan Misha – por e njohim që nga botimi i Selami Pulahës, përpara dyzet viteve, në kuadrin e Lufta Shqiptaro-Turke në shekullin XV: burime osmane(Pulaha 1968), madje edhe më herët.

Përpara shtjellimit të problematikave kryesore në leximin e Tursun Beut nga Misha, nevojitet një parantezë e Kronikës, ashtu siç duhej ta përfshinte ky botim, edhe për arsyen e thjeshtë të imitimit të “origjinalit” italian. Të jetë rastësi apo kursim fondesh që botimi shqip serviret i cunguar në sqarime paraprake profesionale dhe, madje, në disa rrëfime të kronistit?

Shkurtimisht rreth  Kronikës

Botuesit e Mondadorit ia kanë nënshtruar Kronikën një autopsie relaitivisht të detajuar në elemente përbërëse ose karakteristika themelore, që nisin me aspektin fizik, nëse mund ta emërtojmë në këtë mënyrë, pra autori dhe vepra. Bashkëkohës i Mehmetit II dhe oborrtar i tij, Tursun Beu do ta botojë Tarih-i ebu’l-feth pas vdekjes së personazhit kryesor, aty nga fundi i shek. XV, rreth 20-50 vite pas ngjarjeve të rrefyera, ku supozohet që autori pjesërisht i përjetoi: biografi më i mirë (modern) i Mehmetit II, Franz Babinger, i konsideruar si jodashamirës i sulltanit, shprehet se Tursun Beu nuk shkoi përtej një panegjeriku të vonuar dhe jo pa qëllim ai i ka përjashtuar skenografitë emocionale (Babinger 1953). Them pjesërisht pasi kohët e fundit, sipas analizës së Bernardinit, si rezultat i mospërputhjes të disa detajeve, është vënë në dyshim vetë prania e Tursun Beut në rrethimin e Kostandinopojës, një fakt që duhet të nxisë reflektime të thella rreth veprës.

Akoma më skeptik është Steven Runciman. Autor i një libri mbi rënien e Kostandinopojës, Runciman nuk e fsheh dot zhgënjimin e veçantë nga kronistët osmanë, përfshi edhe Tursun Beun e fokusuar rreth kështjellës së Rūmeli Hisārit dhe më shumë mbi intrigat e oborrit se sa mbi rrethimin (Runciman 1965). E kur kryevepra ushtarako-politike e Mehmetit II pasqyrohet me anomali të tilla, mund të imagjinojmë vazhdimin: është kurioze, për shembull, që Misha nuk ka vënë re se si kronisti e vendos Lezhën në pikën e bashkimit të Drinit dhe Bunës, duke e ngatërruar me kështjellën e Shkodrës, një konfuzion i pakuptimtë për një dëshmitar ngjarjesh, për më tepër rreth dy qyteteve, dy detajeve të dukshme në ato pak faqe kushtuar Arbërisë; apo kur rënien e Krujës e vulos me vënien në pah të begatisë së Shkodrës; apo në paqartësinë e vdekjes se Skënderbeut.

Faza e dytë e autopsisë i përket stilit, që i ka krijuar botuesit Misha pengesën kryesore në kuptimin e retorikës së kronistit. Këtu nuk mjafton percaktimi i vetëtimshëm se vepra strukturohet nga një stil i «spërdredhur barok», pasi kjo do të thotë shumë dhe asgjë: shtjellimi i mëtejshëm i Mishës, edhe pse sintetik në formë hapash, i tradhëton njohuritë e botuesit në këtë element qenësor. Vepra e Tursun Beut është mbi të gjitha përshkrim i letrarizuar ngjarjesh, që Bernardini e konsideron si pjesë e letërsisë arkaike osmane, me artificializëm të lartë, sa që jo vetëm Bernardini, por edhe Bombaci, kritiku më i shquar italian i letërsise osmane, Mario Grignaschi, përkthyesi i Tursun Beut në rënien e Kostandinopojës të Agostino Pertusit, dhe Selami Pulaha, e kanë nënvizuar kalvarin e përkthimit: historiani Pertusi e quan veprën fantazioze, imagjinare, metaforike, retorike dhe oborrtare (Pertusi 1976).

Ndonëse ndryshon nga disa kronika pararendëse ajo projektohet tek zinxhiri i veprave me frymëzim të theksuar nga letërsia persiane, e kombinuar me të ashtuquajturën “letërsi timuride” – e inauguruar nga stili i kronikave të periudhës mongole, si për shembull autorët Juvajnī dhe Rashīd al Dīni (Lewis, Holt 1962) – dhe fazat e ndryshme të misticizmit sufi.  Nga Juvajnī  vjen vepraTarīkhi Jāhangushā (Historia e ngadhënjimtarit të botës), me zinxhirin e gjatë të epiteteve që shoqërojnë sovranin. Tek Tursun Beu do të gjejmë personazhe legjendare dhe mitologjike të rezervuarit persian: Büzürkmirin, Turanikët, Rüstemin, Turanin, Ferīdūnin, apo mbretër të shquar, që burojnë nga krijimtaria e Firdousit tek Shāhnāme.

Nga tradita persiane vjen edhe ndërthurja e prozës me poezinë, e quajturtazmîn, mjaft e pranishme tek Tursun Beu. Kanë një rol të veçantë Sa’dî Shiraz, Nizām al Mülk, e pa dyshim edhe mistika e Rūmit dhe Attārit, ashtu siç kanë ndikuar Oğuznamet e themeluesve legjendar të dinastive. I përkasin sufizmit metaforat, krahasimet dhe manipulimi i fenomeneve natyrore në funksion të harmonisë në dukje sensuale: rukh (fytyra, faqja)  është shfaqja e Bukurisë hyjonre; zulf (kaçurreli) është shfaqja e Gjithëpushtetit hyjnor ose, siç e përshkruan Shabestarî, «shumësia e botës empirike që mbulon fytyrën e unitetit hyjnor»; lab (buza) mishëron aftësinë hyjnore të dhurimit të jetës; sharāb (vera) simbolizon ekstazën; «tek çifti bukuri/dashuri, dashuria ndaj njeriut ngatërrohet me atë ndaj Zotit», por bukuria njerëzore është vetem një refleks hyjnor (Bombaci 1956; Bausani, Pagliaro 1960). Ky lloj sinkretizmi i shumanshëm, përpos vështirësive në përkthim, e damkos Kronikën me karakteristika të theksuara artificializmi, që njëkohësisht përbën çelësin e pashmangshëm kuptimor të veprës.

Elementi i tretë i rëndësishëm i Kronikës është objektivi i saj, që konsiston tek madhërimi i sovranit, me stilin e Firdusit, të konsoliduar nga periudha e Timur Lengut. Mehmeti II piedestalizohet si i pagabueshëm, i pamposhtur, një lloj Princi makiavelian me virtyte hyjnore – pjesërisht nga sulltani frymezohet edhe Machiavelli. Në valëvitjen mes filozofisë dhe etikës Tursun Beu gërsheton pushtetin absolut të sovranit, i cili shprehet në veçanti përmes nënshtrimit, që, nga ana e tij, mundësohet nga fuqia usharake, e në këtë kontekst ushtritë sulltanore angazhojnë autorin në tablo epike.

Dhuna në vetvete, një nga metaforat e kudondodhura të rrëfimit, i shërben Tursun Beut në gdhendjen e sovranit përherë triumfues ndaj turmave anonime. E thënë ndryshe, inflacioni i dhunës përgjatë Kronikës ka misionin e ndriçimit të triumfit të Mehmetit II dhe jo ndonjë realizëm të mundshëm, ashtu siç nuk ka objektivitet tek emfaza e sulltanit, e ushrisë, e fitoreve, e mënyrave të dështim/nënshtrimit të kundërshtarëve, etj.

Lexim i pilotuar

Publiku i thjeshtë, të cilit botuesi Misha i drejtohet për ta kthjelluar mbi epokën aq të njohur osmane sipas modelit nacional-romantik, i ndodhur thuajse pa asnjë koordinatë rreth Kronikës dhe autorit, adresohet drejt leximit të “këshilluar”, që, si i vetmi i propozuar, të kujton menjëherë integralizmin e regjimit të shkuar, pushtetin e tij në kanalizimin e opinionit dhe mënjanimin e polifonisë së interpretimeve. Një monodi e tillë, përtej nënvlerësimit të lexuesit dhe keqtrajtimit të kronistit, duket sikur ushqen inkoherencën e bartësit të kostumit kozmopolit, që, për më tepër, këmbëngul në «rishqyrtimin kritik e serioz të kësaj periudhe [...] duke iu shmangur skematizimit me frymëzim romantik e nacionalist që ka karakterizuar përgjithësisht deri më sot, si në gjithë historiografinë ballkanike, trajtimin e raporteve tona me Perandorinë Osmane».

Po cilat janë kalimet e kësaj autostrade të re? Në vija të përgjitshme janë tre:dhunalufta e shenjtë dhe perversiteti seksual. Ky triumvirat, i lexueshëm – sipas Mishës – tek realizmi i Tursun Beut, do t’i shërbejë shqiptarëve për ta njohur më thellë të kaluarën, ose raportin me osmanët, pse jo edhe me turqit e sotëm, që botuesi ka aq përzemër. Faktikisht, jo vetëm që nuk është interpretim i shmangur nga rrugëtimi nacional-romantik dhe që nuk përputhet me debatin akademik, por, duke u nisur nga pretendimi se këto elemente janë të reja dhe se historiografia «i ka minimizuar, ose madje dhe mënjanuar apo censuruar», siçshprehet Misha, mund të themi se ngjasojnë me “zbulimin e ujit të ngrohtë”.

Hiperbola e dhunës

Historiografia ballkanike është e tejngopur me elementin e dhunës osmane në forma, në momente dhe për arsye të ndryshme. Tursun Beu, si pjesë e historiografisë shqiptare të Akademisë së Shkencave – gjendet me emrin Dursun, së bashku me përshkrimet letare: «u vra cili do që u zu gjallë, vendi u plaçkit tmerrësisht, gratë dhe fëmijët u morën robër» (Islami, Frashëri 1959) – që në fëmijërinë e saj, i ka shërbyer interesave të nacionalizimit sistematik të shqiptarëve dhe imazhi i sotëm kolektiv ndaj osmanëve, që vërtitet përreth dhunës shkatërruese të Edenit arbëror, nuk është prodhuar nga impakti me meteorin e dy dekadave të fundit: vazhdojnë të qarkullojnë shifrat katastrofike të ushrive osmane, nga 150 në 400 mijë ushtarë, ato të deflacionit demografik, në përmasa që e bëjnë të çuditshme praninë e sotme të shqiptarëve në Ballkan, e plot idhuj të tjerë me ndonjë makiazh postkomunist.

Dukuria e re qëndron tek kritika ndaj historiografisë zyrtare që e paska nënvlerësuar Tursun Beun, duke mos ngulmuar siç duhet në prodhimtarinë nacional-romantike, por atëherë duhet kritikuar edhe historiografia perëndimore. Nëse kjo e fundit nuk i lexon kronikat në stilin e propozuar nga Misha ka shumë arsye, ku një ndër më të rëndësishmet është paradigma që e përkufizon dhunën si fenomen universal në kohë dhe hapësirë.

Mehmeti II sipas Mishës është po ai Pushtuesi i historiografisë zyrtare – një përputhje e re me frymëzimin e vjetër – dhe, akoma më ironike, kundërshton idenë e Ngadhënjimtarit të Tursun Beut, ai që në parathënie konsiderohet si realist i vyer. Mjafton emërtimi Pushtuesi për ta shndërruar në demagogji këmbënguljen e spastrimeve historiografike. Në atë prezantim sintetik dhe dekontekstualizues, ku metaforat dhe hiperbolizimet e kronistit besohen si objektive, veprimtaria e Mehmeti II, pikërisht me vullnetin e botuesit për ta intepretuar si sadist pervers, krijon një zinxhirë paradoksesh të pazgjidhshme: e thënë ndryshe, artificializmi letrar i Tursun Beut, nëse sforcohet me realizëm e nxjerr Mehmetin II nga binarët historikë.

Për shembull: një Mehmet II që hap librin si shfarosës arbërish, e për rrjedhojë edhe të popujve të tjerë, pasi kronisti ndjek të njëjtin stil përshkrimi, do të thotë se ka planifikuar diçka të tillë ose, së paku, ka një rezervuar demografik në gjendje të zëvendësojë turmat e zhdukura – vrasje, skllavërim, emigrim – me logjikën e thjeshtë që një territor i boshatisur është i pavlefshëm për një sulltan me programe perandorake.

Në këtë rast Misha ka dy zgjidhje të paradoksit të vetëkrijuar: së pari, fenomeni i kolonizimit dhe së dyti, për të respektuar koherencën me vetveten, mund të justifikohet me “thartësinë e frutit”, intepretuar nga Jon Elster. Historiografia perëndimore është e njëzëshme në mohimin e mundësisë së osmanëve të shek. XV për ta kolonizuar Ballkanin, pasi Anadolli kishte më pak se 5 milion banorë, ndërsa Ballkani osman kishte akoma më tepër, pra janë mundësi mjaft të kufizuara. Duke u fokusuar tek trevat arbërore, ideja e kolonizimit zhvlerësohet plotësisht nga defterët osman të shek. XV-XVI, që vërtetojnë se numri i muslimanëve ishte reth 3% (1520), më i ulti në Ballkan – së bashku me shifrat e territoreve serbe (Islami, Frashëri 1959; Vryonis 1981; Pulaha 1984; Firpo, Tranfaglia 1986; Minkov 2004).

Kështu, historizimi i letërsisë së kronikave konflikton me shifrat mjaft të sakta të defterëve, të cilët nuk vërtetojnë kolonizim të territoreve arbërore, me përjashtim të administratës fillestare nëpër qytete – që nuk mund të konsiderohet si kolonizim – ose të ndonjë rasti endemik. Kjo do të thotë se Tursun Beu i rreshtëve që ka preferuar Misha bymen dhunën në funksion të madhërimit të sovranit. Ndonëse Misha çimentohet tek nënshtrimi i përgjakshëm, Tursun Beu, natyrisht jashtë meandreve letrare, shpjegon edhe një mënyrë nënshtrimi gati (para)konsensuale teksa rrëfen betejën e Buzurshekut (1467), apo kur sqaron se si banorët vendas zbresin nga malet për të popolluar rrethinat e Elbasanit pas ndërtimit të kështjellës osmane: për botuesin e paanshëm nuk kuptohet padukshmëria e këtyre detajeve në ato pak faqe arbërore.

www.e-zani.com

63 Komente

Ca ka bo ky Misha, se s'po merret vesh mire. Naj introdukte te keqe edhe ky?

 

Sulltanët Osmanë 12

Idriz ,dhe cik qefli ka qene ky ,se 21 vjec ishte kur morri kostandinopojen.Fotoja flet vete.smiley

Venus me sinqeritet .
Ci bente keta individe udheheqes te ketij kalibri ndryshe psj nga Jagello i Lituanise si fare Mbreterore?
Ci bente keta Lider me nje fuqi Hyjnore kur si perberje paten Nomade nga azia e Vogel dhe 'pushtues ' te vegjel te te gjitha kategorive ?
E njejta ere qe frynte ne Europe per 'Tutje " si Kolombi me 100% perberje "hidalgosh e aventurieresh qonquestadore "( si rusmali , pone - jo Memia ) etj ?
Ci shtyn kete aventurier ushtarak TURK , pa pike Identiteti , si Zogu te vetevleresohej si Mbret ? Ce shtyu kete Plebe ne te gjithe kuptimin e fjales si Berisha te vetvleresohet si Demokrat i MODH ? Desha te thoja se desheroj te dij nga pena Juaj ndonje mendim Jashte theksit te "produkte te koheve " por dicka si teza qe sakteson " Ne kohe te Turbullta ... (fakti me madhor ne Bote Renia , ndarja e Per. Romake solli Lindjen e Krishterimin e Hershem e me pas Mazllemet ) ... rreziku me i madh eshte se Lindin e shndrohen ne Udheheqes Sharlatanet me te medhej "!

Idriz 

Pergjigjet e ketyre pyetjeve jane te veshtira ,sepse gjithmone arsyet e verteta jane perligjur ne emer te nje pseudokauze  e cila ka lene gjithmone pastaj shteg per diskutime e debate kontradiktore .Gjithmone kane pas nje mbeshtetje idologjike per veprimete tyre : per osmanet ka sherbyer gjithmone parimi i luftes se vazhdueshme kunder njerezve jomyslimane ,kthimi i tyre ne mysliman ose dhe nenshtrimi i tyre.Por faktet historike deshmojne dhe me shume se kaq ;Hitleri,Musolini po ashtu perdoren tezen e nacionalizmit per te bere gjithe ato "raprezalje" e genocide , thjesht per te kenaqur egon e tyre te semure...etj

Idriz ,duhen te kene nje damar budallai keta,per te qene kaq ambicioz .Si mendon ti ?smiley

 

" Idriz ,duhen te kene nje damar budallai keta "...
Fshirjet e ketij viti paskan filluar tamam pe te vertetuar kete : qe thoni Ju me lart e/i dhe vetem I ,nderuar venus smiley duke enderruar se po sulmojne shkaktaret e krzes Boterore te Dijes dhe po sulmojne qendren e sj PPU . Vazhdojme venus .....
Une mendoj se nuk ka te beje fare me personalitetin e Individeve Mashtrues e Sharlatane se sa ne Psikologjine e Turmave qe goditen prej FAJIT.
Shiko te lutem me vemendje pas 90 se cfare psikologjie u shrytezua .Nje popull qe nuk ja ka HABERIN as nga a Majta as nga a e Djathta rendi te mallkoje veten me "bobo ci bera vetes keto 50 vjet " Njerez qe sakrifikuan nje Jete te TERE per te miren dhe te Pakrahsueshem me asnje BREZ qe njeh Shqiperia , te pa shprese e te turullosur nga Mashtrimet me Shprese Hyjnore u rreshtuan si me magji pas nje prijesi me teper se INJORANT e Sharlatan , nje Mashtruesi e Hipokriti Klasi qe i Yshti me "grabitje pronash "
Ose i shtyu TUTJE ...per Grabitje e Kusari !
A thua nuk e vlereson pena Juaj shfrytezimin e turbullirave ne "mija culpa " nga gjithfare Sharlatanesh qe kane pamje KONKRETE sot ne GRUP "... Shiko si tundet njefare Jozefpercke as sa nje CICE e dhjetrave nenave Heroine qe dhane djemte e vashat per LIRI.? Nena qe sakrifikuan me gjithshka ne ndertimin e nje Shoqerie te Emancipuar e me Kulture per 50 vjet rresht i hedh ne gropen e harreses nje Plehre mediatike si Fevziu duke na dhene e propoganduar si VLERE nje Nene gjithsesi po pa asnje vkere si Gjeraldina e Zogut ?
Ja pra qe them se natyra njerezore e ka ne brendesi te sajen ate qe e vleresojme si "dobesi " per tu nenshtruar perballe nje Egersie dje me Shpata Hekuri , dhe Sot me Ulerima e shpata Mediatike dje ketu Lindin Sharlatanet duke e nxitur te kerkoje Mija Culpa " ....

Idriz , nuk e di pse ,por tek po lexoja kete komentin tend ,m'u kujtua dicka nga jeta e perandorit Frederik Vilhelmi II , ngaqe e kam lexuar dhe keto dite.Mbase nuk ka lidhje ,por me pelqen te them dy gjera per te. 

Frederik Vilhelmi I(i ati) i kushtoi rendesi te vecante edukimit te karakterit te te birit.Ai kerkonte qe ta bente te birin nje oficer te mire ,te donte jeten ne kampe  dhe nderin ushtarak ta vendoste mbi gjithcka.Per te arritur kete ai filloi t'ia ushqej te birit "shpirtin luftarak" ,duke i mesuar qe ne moshen 4 vjecare elementet e pare te stervitjes prusiane.Duke pas vete nje karakter "primitiv" e urrente kulturen  , dhe u mundua t'i jepte nje edukim te manget te birit ,duke perjashtuar nga edukimi i te birit .Te gjitha ato njohuri qe ai i vleresonte "te panevojshme".Tregohesh vertete shume tiran me te birin ,vetem e vetem qe ai te behesh ashtu sic donte ai ,me synimin qe te behesh nje sundimtare i zoti .Frederik vilhelmi II ,ishte shume ndryshe nga i ati ;e donte kulturen: artin ,letersine,historine ,filozofine me vone dhe politiken ;ishte enderrimtar ,por i zgjuar dhe i mencur. E qe mos ta zgjas shume kete muhabet ,se eshte cik i gjate kur u rrit F.Vilhelmi II u be nje perandor i cili i kushoi rendesi ushtrise(te cilen me pare e shperfillte) ,duke e shnderruar Prusine ne nje kazerme ushtarake dhe per me teper ,historia e njeh ate dhe me nofken "Perandori ushtare"

Cilet ishin faktoret kryesore qe ndikuan ne formimin  e karakterit te tij? 1) edukimi i ashper dhe i imponuar i te atit 2)  karakteri i trasheguar nga i ati dhe i Hohenzolereve ne pergjithesi ,qe mbaheshin si njerez te rrembyer dhe autokrat.3) Faktore te jashtem

Atehere ,Idriz i dashur ,dhe te ne kane ndikuar disa  faktore ne formimin tone kulturor dhe te karakterit ne vecanti .Kemi nje popull qe ka trasheguar kulturen e shtypjes se te tjereve  dhe te qenit i shtypur .Te te shtypurit futen ata qe per cdo gje u eshte thene :"boll" ,"mos e bej kete ", " c'te duhet ty ,mos u ndje" etj dhe nga ana tjeter ,kemi disa sharlatane si ata qe permend ti ,te cilet kane mesuar permendsh disa fjale te bukura (sepse s'besoj t'ua dine as kuptimin) dhe ushtrojne presion psikologjik te njerezit e thjeshte duke i perdorur te dyja armet :kercenimin dhe premtimet smiley  duke i shfrytezuar ne dobi te interesave te tyre personale.Per shkak te kesaj kulture te trasheguar ,ne jemi mesuar me udheheqje ,pa te s'orientohemi dot .Jemi mesuar me pas nje dash kopeje ne krye ,se po s'e patem hallakatemi si i humburi ne pyll , ne  nje nate pa hene. Ne jemi gjithmone ne pritje te nje "Mesie" ,i cil do na shpetoje nga e keqja dhe si me magji do na shnderroj ne vendin e mrekullive.Ne jemi si ai qe therriste "nevojen " ta ndihmonte ne pyll ,per drute ......e jemi kair ta presim "nevojen "20 vjet qe te vi te na ndihmoje dhe mos te luajme fare vete nga vendi.Ehh!

 

 

A di qe me pelqe pak keshtu ...
Pa ta kundershtuar ate tuajen se nuk ka sens , por verej se shembulli flet per nje "Edukim " ku s'ka te behe shume limdja nga poplli , kontakti me popllen dhe aq me teper Turbullia e situates.
Eshte e drejte ajo qe cilesoni JU dhe prandaj populli ka nxjerre fjalen e urte " femija e ndjek prindin por jo me te njetat hapa "
Duke e pranuar ate prurjen tuaj si "Trashegimi " une rrihja te flisja ne nje Linje si NAPOLEONI psh apo Hito mavria .apo edhe Kromuelli etj etj ne kete cepin tone te perandorise smiley
Ne se shikojme te pakten tek ata qe njohim te DOKUMENTUAR MIRE psh qe nga Skenderbegi , shohim se Ai ishte Dikushi dhe Vinte nga Dikusher .Pra nje PRINC ndertoi nje Principate dhe duke shkare me zgjuarsi brenda "vasaliteteve " arriu te beje dicka per ate qe ndermori ne sherbim Te LIRISE te atyre njerezve qe i ra per pjese ne ate Teritor qe sot eshte Shqiperia . Dhe ne me te drejte krenohemi dhe e pranojme si Heroi YNE !
Nuk jam shume i qarte per figura te tjera me peshe ne levizjet per Liri( gjithnje me "dogra" ) sepse ai ka qene problemi Yne kryesor . Jo se jane te "fryra " nga "diktatura zotrie " por se ne kete kend qe une po kuvendoj me Ju nuk ka pas studime ose ndonje Jetshkrim .
Behet fjale tek ne psh per zona "tampon " sipas teritoreve te mberuea pas ndarjes se Perandorise Romake .ku Lulezuan profete me shpate ne dore dhe fale edhe vetive te tyre personale U cfaqen si pushtues te derguar nga Allahu ose Zoti duke krijuar Perandori te Reja.
Per kete shembull flas se te tille kemi Patur .Nuk hyn fare Kara mahmut Pasha nje anadollak i EMRUAR mbeshtetur e Financuar nga Hyqymeti . Eshte nje HIC ose lavdi dallkaukesh .
Flas per Ali pash Tepelenen qe Lindi ne te njejten trubullire ( lekundje te thella te perandorise Osmane deri ne prag shperberje ) ne te cilat ndodhej dhe ai Myqyryfi mustek zi Kara Mhamutja dhe se levizi BYTHEN nga shiltja.
Si arriti Ali pasha ? Cfare shfrytezoi ne Popull ? Kush e edukoi ? Nje aventurier KLASIK por me vlera deri Qeverisese e shume Cilesore ne fushen e pavaresise se Shqiptareve . Pas tij kemi figuren e I.Qemalit qe dhe ky si Skenderbeu ishte dikushi dhe vinte nga Dikushi .
Me pas vjne keto kohe moderne qe cfaqen se pari me nje Anadollak pa kurfare prapavije fisnikerie si A.Zogu . Ama doja te thoja se deri ne shpalljen e Republikese dhe vetes si k/Minister ishte ne shembullin Historik te dhjetra e dhjetra udheheqesve qe po lindnin ne formen e Republikes .Pra nje shembull realisht i pranueshem deri ne sharlatanizmin e tij per tu vet shpallur si MBRET .
Brenda kesaj periudhe kemi perseri "cfaqje kauboissh me veladon prifti " si arrivist pavaresisht nga Supoercilesite Individuale te pakrahasueshme deri sot me asnje Personalitet tjeter Shqiptar . Undesh me banditin Zog e mundi por si arriu ai ta rimunde perseri . te tjera gjera Ligji i Forces dhe mbeshtetja e Pashicit . Cfare situate kishim ?Turbull.... Deri ketu per me pas ,se i une qe ti lodhesh se ke kenduar shume dhe di dhe pak Anglisht ...smiley
Ose dhe pak si shembull i leterkembysve te medhej ne Histori .
Dje une isha per nje relaxim mbi kataraktin e Niagares ku me linden disa mendime peshkore per te cilat do te shkruaj me vone smiley

Me hallakate me gjithe keto figura ,qe jane nje ketej e nje andej ,koncentrazione per favore !Nuk di anglishte une ,mo me ngaterro me Emon ,qe e qan qametsmiley

idriz ,si te duket qe te ndalemi tek botkuptimi materialist i shqiptareve ,se ky tipar mendoj se i jep shpjegim shume dilemave dhe mistereve qe ekzistojne ne historine shqiptare.Po e nis me Bajronin.

Lord Bajroni ,e cilesonte proverbiale ,dashurine qe kishin shqiptaret per parane.Po keshtu ne Turqi sipas Mit'hat Frasherit ,kishin nje proverb :" I thane shqiptarit, 'A vete ne sketerre?' .Ai pyeti , 'Sa eshte rroga?'smiley

Pra materializmi ka qene nje tipar karakteristik per shqiptaret perballe faktorit besim sidomos ,e cila reflektonte nje mendjelehtesi ne veprimet e shqiptareve  .Kete e kuptuan dhe osmanet te cilet e shfrytezuan me se miri kete "dashuri" te shqiptareve.U premtonin shqiptareve florinj ,luftetareve,te cilet ishin shume te kerkuar si mercenare per shkak dhe te zotesise se tyre luftarake ,se do u jepnin placken e luftes .Ndoshta ky eshte misteri i madh qe shpjegon perhapjen e shpejte te islamizmit ne Shqiperi ne raport me vendet e tjera ballkanike smileyDisa raporte deshmojne qe ne shtepite e shqiptareve gjendeshin shume objekte te cmuara ,te cilat ishin frut i plackitjeve.

Nje tjeter citim per shqiptaret permend ate te Manzurit qe kish pas lidhje te ngushta me Ali Pashe Tepelenen .Shif idriz,sa aktual qe eshte per Zotin :

"po pate te holla,i ke blere shqiptaret ,prijese apo ushtare qofshin ata;askush nuk mund t'i bej balle joshjes se floririt ,qe i ben ta braktisin ate per te cilin luftojne e madje ,edhe t'i kthejne armet kunder tij

Po ndalem tek ky citim ,se tani nuk kam kohe dhe dua ta vazhdojme cik me gjate.Po ta le ty stafeten heperhesmiley

PS: Jam femer ,s'ke pse i perdor te dyja i/esmiley

Po qe se je femer ndrroje Nikun dhe beje Hena , ne se je Shqiptare . Venusi eshte MASHKULL ne shqip !
Leme te shtoj , se me ate thenien Taj , per "materializem" nuk kemi asnje po asnje NDRYSJIM nga a egjithe Bota . Biles vete QENIA Njerezore si e tille PIKSYNIMIN baze ka Materializmin e Jetes !
Per nje cike Florij me shume e pasuri e Gje e jo Fame u nisen Kolombasit ...Po ne vetem vone pas Mehmet aliut ku Gjyshi im nga nena pruri ca "bakere " smiley dhe "ftomen" ne Jemen , qe i mori jeten e i la femijet motake !
Nuk e shoh Fare aty problemin . Nje nga sherbimet me te vjetra ne Bote pas " nacionalizmit Kinez " te Konfucit , si Inteligjenc Servis eshte ngritur mbi Aksiomen " Kush ka Goje e B... eshte i kompromentueshem "
Do shkeputem nga kjo dhe do ta koncetratizionoj paksa smiley
Kam mendimin te Provuar me situatat e TRUBULLTA ku dalin me shpejt se te Gjithe ne krye SHARLATANET ... si Rregull . Se si arrijne te shndrrohen ne idhuj dhe tu besojne , nenshtrohen e ndjekin me fanatizem pas , kisha deshire te gjeja nje mejtim te mendjes nga Ju si shume here me kualifikuar qe ke dhe shembuj citatesh nga autore smiley Patjeter qe kan qene i paqarte ne shtrimin e mejtimit tim te mendjes sepse ndihma Juaj nuk do kishte munguar . Po me aq sa dua te them nisem nga thenia "gjuha vete tek dhemb dhembi " Dmth bjeri nga te duash edhe nga Kina po deshe te gjitha rruget te cojne tek Krye Sharlatani jone Berisha !
Harriten me sukses ne disa plane qe per" komoditet mendimi " smiley ( i thoshim m'atehere ) po i rreshtoj si me njeri , dyri etj ...
Faktori NR 1 Objetiv ... Renia e Perandorise se Lindjes !
a) U shfrytezua ne mjeshteri e nje shpejtesi te jashtezakoneshme berja e popullit me FAJ per periudhen e Kaluar .
b) bene nje diferencim kriminal duke kercenuar REALISHT me buken e Gojes qindra mije familje duke i inkriminuar me ish Sistemin duke i hequr nga puna ne emer te "reformave "
c) hapen valvolat e shkarkimit ne kufij , motamo si hedhja e fucive ne det kur anija po mbytet ., duke perzene Direkt e duke detyruar me IKJE qindra mije deri miljon shqiptare me pasoja shume te renda psikologjike tek te Ikurit por edhe tek te mbeturit .
.dhe tani tek pika Juaje e preferuar e botes Materiale smiley
d) leshuan piskamen shekullore te Grabitesve e Sharlataneve ne cdo cep te Botes ...Bini Burra se Shqiperia nuk ka ZOT .
Pra une e shoh te gjithe Lindjen e ketyre Sharlataneve dhe daljen ne KRYE Vetem e Vetem duke ecur ne te njetin Plan
Kriminalizim te Popullit dhe Nxitje per Grabitje te gjese e mallit !
Pak interpelance historike si pune relaxi ..Kur shikoj keta latino amerikanet punetore tre turnesh me e pa leje , te shkurter , te te njejtes prerje , dhe me te vetmen cilesi rinore ( modelin e flokeve ) me shkon mendja tek Kortesi kur zbuloi (pushtoi ) Meksiken . 11 miljon popull perbente rrethimin e Kortesit me 900 ushtare ( kujton ditaristi B.Dias ) dhe ai i Genjeu me" do tu marr Diellin" ( kishte llogarit eklipsin ) dhe me te vertet ua Mori sa gjithe ajo MIZERI ra ne gjunje dhe i LUTEJ tua "kthente " ...dhe ua jtheu me Kushtin qe te ikte pa u vrare ...Po aha nata e sh bartolemeut vrau si pa dasje nje 600 cope dhe kryesisht ata qe kishin ngarkuar MASA te medh ne kuaj me FLORIJ .....
te vhetrit tjote B,Dias zgjodhen vetem GJERA me VLERE por pa shume Peshe smiley
Dhe pa nxjerre perfundimet akoma me sa mundemi te kembejme ne se deshiron , ndonje tjeter mejtim te mendjes , pa u koncetratizuar me detyrim percaktim si loja e Damit smiley Linjen PO !
.

e lexova edhe pjesen e dyte, me te njejtin interes. Disa fjali me erdhen te formuluara jo mire, pak te ngurta. Por, pertej kesaj, shkrimet e fundit me jane dukur shume te mira, profesionale dhe emocionaliteti i panevojshem i shkrimeve te fillimit eshte shnderruar ne nje nerv qe i jep jete artikullit dhe argumentit pa ua zbehur seriozitetin. Uroj qe sherbimi yt ndaj dijes te mos korruptohet nga interesa dhe vaniteti!

Qe te lexosh nje kritike nga gazeta fetare myslimane e-zani per nje liber qe kritikon periudhen osmane, eshte njesoj si leximi i "Labirinteve te Modernizmit" te Ucit per te kuptuar artin e Shekullit te XX. Kam pare disa artikuj qe vijne nga kjo fletushke fetare dhe nuk e di kush nga administratoret eshte i terhequr pas saj.  Se kush eshte Tursun Pashai dhe Kronikat e tij e sqaron vete perkthyesi fare qarte. Per me shume duhet lexuar libri, qe une do e lexoj patjeter. Ja dhe fjala e perkthyesit

Një libër i rëndësishëm për historinë tonë

Nga Pirro Misha

Arsyeja e kësaj fushate të dytë në Shqipëri ishte se raca shqiptare është bërë e tillë që në karakterin e saj kanë hedhur rrënjë mosbindja, këmbëngulja, rebelimi e arroganca. ...Ata derra qenë nënshtruar dhe kishin pranuar zinxhirin vetëm nga tmerri prej kordhës gjakderdhëse të Sovranit... Atëherë u dha urdhri të shtroheshin në bindje ata harbutë të pafe. Për këtë arsye, në çdo vendqëndrim sillnin para Sovranit fitimtar meshkujt e lidhur me zinxhirë që luftëtarët guximtarë e të shkathët të islamit me një të rënë të shpatës, - fap fap – i ekzekutonin.... Pati ndalesa ku u shkuan në shpatë deri në tre mijë, katër mijë, shtatë mijë të pafe. Prej kufomave të shumta, lugina të thella tanimë ngjasonin si të ishin kodra... Të gjithë djemtë e vashat e tyre u kapën dhe u bënë robër, ndërsa meshkujt e rritur u mblodhën dhe u lidhën me zinxhirë. ...Të shtyrë nga kjo frikë, të pafetë që kishin mbijetuar pranuan të bëheshin shtetas të shtruar osmanë dhe të paguanin xhizjen e përcaktuar nga Sheriati, si dhe taksat e zakonshme.”

Fragmenti i mësipërm bën fjalë për pushtimin osman të Shqipërisë. Ose më mirë të themi, të asaj çka kishte mbetur ende e papushtuar prej saj, pas dhjetëra vjetësh luftërash të përgjakshme, kur sulltan Mehmeti II mori më në fund Krujën e pas saj, Shkodrën. Është nxjerrë nga një libër, i sapobotuar në shqip, me titullin “Kronikat e Tursun beut”, që ka për autor një ndër emrat më të njohur të literaturës së hershme osmane, njëherësh kronist zyrtar i sulltanit. Në fakt, kronikat e Tursun beut konsiderohen ndër dëshmitë më të vyera osmane për bëmat e sulltan Mehmetit II, një prej sulltanëve më të famshëm osmanë, i quajtur ndryshe dhe Mehmet Pushtuesi. Por po ashtu, një ndër dëshmitë më të rëndësishme për atë periudhë kur, pas gati njëqind vjet luftërash, përmbyllet pushtimi osman i asaj pjese të Europës që më pas u quajt Ballkan, duke nisur kësisoj periudhën disashekullore të sundimit osman.

Pra, kuptohet që vlera më e madhe e këtij botimi në shqip është dëshmia që ai na sjell për një nga periudhat më dramatike të historisë sonë, e cila deri më sot është rrëfyer kryesisht duke u mbështetur në burimet historike të atyre që iu kundërvunë pushtimit osman. Kronikat e Tursun beut na sjellin anën tjetër të medaljes, shikimin osman të këtyre pushtimeve. Para se të vazhdoj më tej sidoqoftë, më duhet të bëj një parantezë për ata që s’e kanë marrë ende këtë libër në duar, duke sqaruar se ai s’i kushtohet thjesht Shqipërisë dhe shqiptarëve. Përkundrazi, vetëm 3 nga 49 kronikat që përfshihen në libër, kanë të bëjnë me shqiptarët: kronika ku përshkruhet nënshtrimi nga ana e osmanëve e krahinës së Elbasanit; kronika për pushtimin e Krujës dhe ajo për pushtimin e Shkodrës, me të cilin mund të thuhet se përmbyllet pushtimi osman i vendit tonë. Por, duhet thënë se kjo s’e pakëson aspak vlerën e këtij libri. Dhe kjo për një sërë arsyesh që e bëjnë këtë libër të veçantë.

Së pari, për faktin se kemi të bëjmë me një nga dëshmitë më të rëndësishme, të një autori që përgjithësisht vlerësohet se ka lënë pas një ndër monumentet e literaturës së hershme osmane, që studiuesit e çmojnë lart si për objektivitetin ashtu dhe për realizmin. Tursun Beu, i lindur më 1426 (pra thuajse bashkëmoshatar me sovranin) dhe i vdekur, me ç’besohet, në vitin 1499, e ndoqi pas sulltan Mehmetin II në pothuajse gjithë fushatat që ky ndërmori në Europë dhe në Azi, duke qenë dëshmitar i drejtpërdrejtë i tyre. Pra, Tursun beu ishte vetë dëshmitar i asaj që shkruan për Shqipërinë dhe e vendos pushtimin e Shqipërisë në kontekstin më të gjerë të historisë së kohës. Le të shtojmë këtu se një ndër pjesët më të vlerësuara të këtyre kronikave është ajo për pushtimin e Kostandinopojës, kryeqytetit famëmadh të një perandorie mijëvjeçare, të cilën shumëkush e sheh si një prej dëshmive më të besueshme të një ngjarjeje nga më të rëndësishmet e dramatiket të historisë.

Arsyeja tjetër që e bën këtë libër të veçantë është fakti se, ndryshe nga një pjesë e madhe e kronikave të thata e të mërzitshme, e për më tepër shpesh të pabesueshme, të kohës së tij, kronikat e Tursun beut kanë aftësinë të krijojnë tablo të gjalla jo vetëm për ngjarjet, por para së gjithash për atmosferën e mendësinë e asaj periudhe sa të largët aq dhe të afërt për ne, kur ke parasysh vendin që vazhdon të kenë në kujtesën kolektive të shqiptarëve, apo dhe të popujve ballkanikë në tërësi, ndodhitë e figurat e atyre viteve, që sollën një ndër thyerjet më të mëdha të rrjedhës së deriatëhershme të historisë.

Por padyshim ajo që e bën këtë libër krejt të veçantë, janë dy elementë, që historiografia e mëpasme i ka minimizuar, ose madje dhe mënjanuar apo censuruar. E kam fjalën, së pari, për karakterin e motivimin fetar të luftës, krejt në përputhje me logjikën e kohës. Në fakt, për kronistin osman çdo pushtim i ri bëhej në emër të fesë dhe është i përligjur pikërisht, sepse shërben për të marrë nga të pafetë, duke ia shtuar viseve të islamit, një tjetër vend. Por, së dyti, gjëja padyshim e re që sjellin këto kronika është simbolizmi i qartë erotik që përshkon gjithë rrëfimin, duke na dhënë kështu një dimension të panjohur të mendësisë dhe të zakoneve të asaj kohe. Në fakt, kush lexon këtë libër s’ka si t’i shpëtojë fakti sesi çdo pushtim e nënshtrim vendesh, popujsh, mbretërish, kështjellash e qytetesh, për Tursun beun përbën para së gjithash, një objekt që përmbush një dëshirë me nëntekst të qartë erotik, ku ajo që të bie veçanërisht në sy është orientimi qartazi biseksual i autorit (dhe jo vetëm i atij). Qytetet e kështjella që përhijen si “vegimi i nuses së premtuar” që s’të lënë ta bësh gjumin të qetë pa i pushtuar, apo luftëtarë që sulen përpara pa frikë, duke ëndërruar “djelmoshat me tipare engjëllore dhe vashat me pamje hyjnish”, që shpresojnë të shtien në dorë.

Dhe së fundi, duhet thënë se ky libër vjen pikërisht në një kohë kur më shumë se kurrë më parë, janë ndezur polemikat e diskutimet për mënyrën se si duhet parë e treguar periudha e gjatë e sundimit osman. Polemika që më së shumti s’kanë të bëjnë me nevojën për një rishqyrtim kritik e serioz të kësaj periudhe të rëndësishme të së shkuarës, i cili duhet bërë si pjesë e rileximit të mbarë historisë sonë, duke iu shmangur skematizimit me frymëzim romantik e nacionalist që ka karakterizuar përgjithësisht deri më sot, si në gjithë historiografinë ballkanike, trajtimin e raporteve tona me Perandorinë Osmane. Kjo sigurisht, duhet bërë sa më shpejt e sa më mirë, njëlloj si dhe për shumë faqe e kapituj të tjerë të historisë sonë. Por fatkeqësisht, një pjesë e madhe e polemikave më shumë se sa për të vërtetën historike, s’kanë tjetër qëllim veç atij për ta përdorur (e keqpërdorur) edhe një herë historinë në funksion të interesave e orientimeve politike apo dhe gjeopolitike të momentit, duke zëvendësuar rrjedhimisht, klishetë e vjetra me klishe të reja.

Pra, le të shpresojmë se ky libër gjithsesi, do të ndihmojë për të hedhur më qartë dritë mbi një periudhë që sigurisht s’ka të bëjë me tërë kohëzgjatjen e sundimit osman, por që lidhet sidoqoftë, me një çast tepër të rëndësishëm të marrëdhënieve tona me Perandorinë.

"Shqip"

Me duket se perkthyesi s'eshte Misha. Misha eshte botuesi dhe s'eshte historian me sa di une. M'falni, por keto figurat e kudondodhura te mainstreamit te kultures shqiptare te kujtojne ate pjesen humoristike me "sheqer- sheqer", "kripe-kripe".

Right. Ngaqe nuk permendej kund emri i perkthyesit, mendova se dhe perkthimin e kishte bere Misha. Sa per Pirron pastaj, kam respekt te vecante. Jam dashuruar pas tij qe kur kam lexuar tregimin e perkthyer "Shiu" tek Tregimet e shek XX e pastaj kam pasur rast ta takoj e te bisedoj me te shume here. Personalisht mendoj se eshte nga te paktet intelektuale 'puro sangue" qe kane mbetur nga ai brez. Gjithashtu me pelqen dhe aktivizimi i tij bashke me pak intelektuale te tjere ku futet edhe Kadareja, ne luften kunder anadollakezimit te Shqiperise. Kjo megjithese e kane kercenuar jo pak here me jete.

Besoj dhe botimi i ketij libri eshte ne kete vazhde anti-osmane, gje qe ma perforcon kritika ezanore. Kudos.

Qe te lexosh nje kritike nga gazeta fetare myslimane e-zani per nje liber qe kritikon periudhen osmane, eshte njesoj si leximi i "Labirinteve te Modernizmit" te Ucit per te kuptuar artin e Shekullit te XX. Kam pare disa artikuj qe vijne nga kjo fletushke fetare dhe nuk e di kush nga administratoret eshte i terhequr pas saj.

PF, qe t'i themi gjerat mu sic jane: ka nje mendim qe ne te ulten ku eshte zvarritur mesatarja morale ne Shqiperi, nje grup intelektualesh me besim musliman - plot te rinj te lexuar c'eshte e verteta, jo pak nga te cilet coku shkruajne/lexojne edhe kete faqe - mbesin shpresa e vetme, ishulli i vetem, "reliable" ne pikpamje morale ne katrahuren e atjeshme.

Sa i vertete dhe i arsyeshem eshte ky pohim, nuk mund ta them, pasi do me duhej a) te jetoja ne Shqiperi, dhe b) te njihja nga afer "grupin e te rinjve" smiley  gjera qe s'kane per te ndodhur, pas gjasave. Ama me duhet te them kete: qe qendrimi ledhatar e deri renkimor prej malli ndaj pushtimit turk te Arbrit eshte nje by-product i realitetit qe thashe me lart.

Emo, nuk flas per besimtaret muslimane qe jane qytetare te thjeshte qe shkojne ne xhami per te bere adetin, ashtu sic kne shkuar dhe gjysherit e tyre. Mos u genje as nga Edvini. "Grupi i te rinjve" jane nje dore gjithnje e me e madhe e te rinjve qe kane mbaruar medrese wahabiste rishtazi ne vendet arab dora e Ols Jazexhiut me shoke, dora e atij hoxhes ne Durres qe mbyllte galerine e arteve apo ato qe veshin pantallona tub trecerekshe dhe grate i mbulojne me perce. Keto jane ato qe po luftojne, bile edhe me atentate, kunder dores se vjeter te besimtareve muslimane qe fillimisht e quajne vehten shqiptare e pastaj myslimane, ndryshe nga keta te brotherhoodit,

Eh sa mire i ke ardhur shtegut te diskutimit dhe sa keq per mua qe s'kam shume kohe sot! Lufta kunder anadollakezimit te Shqiperise (besoj ti e ke fjalen per radikalizmin, apo jo?) duhet ta lere rehat mesa te mundet hulumtimin historik, perndryshe biem gjithnje ne gropen ideologjike.

P.s. Kultura shqiptare po njejtesohet perhere e me shume me nje grup komentonjesish, ndersa subjekti qe do te duhej komentuar na ka ikur per lana. Si me thene ne kemi nje tufe spektatoresh e komentatoresh qe flasin bukur, kurse ne fushe te futbollit kemi gjithnje e me pak ose aspak ndeshje. Kjo eshte nje nga pasojat e mungeses se Universitetit qe thoshte ai djali andej nga nje teme tjeter.

Mua me shume se mungese universiteti - i cili meqe ra fjala, na qenkej si cdo materie tjeter, e pa zhdukshme, por e transformueshme, pra qe rronte ne zemrat tona i haperdare anekend globit etj etj (Ideja me I te madhe, etj etj e Universitetit me U te madhe etj etj) - pra per mua eshte jo mosdije, por mosdashje, eshte (no pun intended) "ti turce dije, po s'doje".

a propos, Venusi thote:

"Po pse or vlla shikon kete pike gjak, por shiko kete bir bark"

rrofsh per shprehjen. doja me te thon qe nuk iku e pa vene re.

Prandaj janë të butë nga krahina e Elbasanit se i paska vra Fatihu të gjithë kokfortët e të pabindurit .Ah Tursun Tursun .Po atë kronikanin tek Kështjella e Ismailit si e quanin çelepia apo e kam gabim?

Mevlan ëmri.

Evlija Celepiu eshte nje kronikan te cilit kam pa vertet ti referohen shume shpesh.

Mevlan Celepia eshte vone. Nga shek. XIX. Ishte tip turisti per kohen. Ky eshte kronikan zyrtar mesa duket.

Kritika ishte nje corape qe shitet per pelice. 
 

PF, si nje vizitues i rregullt i e-zanit, dua t'ju them se karakterizimi juaj i asaj faqe dhe kontribuesve te saj eshte krejtesisht i gabuar. E-zani nuk ka fare lidhje me tipa si Olsi Jazexhi apo rryma e tij, madje jo pak here "cunat" e e-zanit kane dale haptazi kundra Jazexhiut, shiko ketu: http://www.e-zani.com/2011/07/09/ricikli...
dhe sa per "hoxhen" e Durresit qe paska dale kundra galerise se arteve, E-zani ka nje shkrim shume te mire mbi ate ndodhi: http://e-zani.blogspot.com/2011/08/nudiz...
Por pertej kesaj, me duket e padrejte qe ti ulet vlera nje shkrimi pse paska qene botuar tek nje gazete "fetare"... per here te pare ky shkrim eshte botuar tek Peisazhe te Fjales ne fakt.

Te them te drejten une thashe vetem qe e-zani eshte nje gazete fetare ndaj ne kete rast qendrimi i saj ishte pak a shume i percaktuar. Gjithashtu edhe qendrimi i d.d. qe lolota e ka sqaruar me poshte e perforcon kete qendrim. Sidoqofte me behet qejfi qe e-zani nuk qenka ne dore te wahabisteve te rinj. Te them te drejten nuk se i ndjek me kaq hollesi keto punet e fese se nuk me ndikojne kaq shume ne jeten time sa te harxhoj kohe me to. Faleminderit per sqarimin sidoqofte.

 

“Me vjen keq per Mishen”-tha Lubonja ne Tv-ne e Fevziut, ulur prane Clayer, duke vene ne dukje keqardhjen per dezertimin e ‘djalit plangprishes’ nga qerthulli i ‘albanologeve te rinj’ sic i quan Kadareja. Doan Dani, te cilin per dreq e lexoj gjithmone Dona Dani,e sulmon Mishen nga nje tjeter front , fort me i kamufluar,por qe bashkohet me Lubonjen tek objektivat dhe mjetet : çvleresimin e skajshem te autoreve vendas. Kush e ka ndjekur Mishen , te pakten ne debatet televizive, veshtire te mos e vleresoje per  euridicionin dhe balancen ne gjykime.  Por D.D. nuk stepet, as lodhet duke mos i kursyer as cinizmin kur e quan ‘promethe i vonuar”,por duke harruar nderkaq sentencen e vjeter se ‘kush mohon gjithcka, pohon gjithcka’.

 Nje mundim i gjate i D.D., qe nuk perton te hidhet deri tek Thuqididi e te trokase ne shume dyer per te mbledhur nje torbe me citate per ta bere sa me impresiv parashtrimin e vet ,por qe e deklasifikon per ato mendje qe kane lexuar nja dy tre libra te vendit apo importit. Ne thelb te shkrimit, objektivi i vertete nuk eshte Misha, por Tursun apo Dursun bej, te cilit me cdo mjet duhet t’i mohohet cdo besueshmeri historike. Arsyeja? Sepse ne kronikat e Tursun beut , Baba Dovleti rezulton te kete hyre  e marre Arberine me hu ne dore pa kursyer gje dhe kjo nuk shkon me aspiratat e politikes se dites sipas se ciles osmanet jane pritur pothuajse me lule e mirenjohje dhe se demet e shkaktuara kombit shqiptar s’jane vec se kazualitete te rendomta te luftes. Dhe se duhet t’u kerkojme falje e ta rishkruajme historine.>>

Duke lene menjane nje qerre me kritika anesore pa ndonje vlere per thelbin historik,por qe D.D. i duhen per ta nxire  koke e kembe Tursun beun,kritika themelore eshte se kronikat jane panegjirike dhe i thurrin lavde sulltanit duke shumefishuar bemat e tij , dhe pra jo te besueshme. Ketu nuk ka ndonje zbulim, as keto jane cilesi te vecanta te Tursun beut,sepse dihet prej qemoti se jo vetem gjithe kronikanet e kohes, por edhe historiografe moderne si Inalcik( per te cilin Skenderbeu eshte nje tradhetar) i kane pompuar e zmadhuar figurat e bemat e sulltaneve.Por ato kane vlere sepse, pasi t’iu heqesh dhjamin e tepert  , zbulon fakte historike dhe se pa keto kronika historia do te kishte shume brima te erreta.Tursun beu nuk ben ndonje perjashtim te vecante ne kete skeme dhe nuk ka asnje arsye te kryqezohet me kaq zell. Edhe Barleti yne i thurr lavde te teperta Skenderbeut , shifrat i bente sikur tanet luftonin me mitraloz e turqit me shpata, po askush nuk e ka hedhur poshte perderisa thelbi eshte i qendrueshem.>>

D.D. thote se historiane serioze “si Babinger(1953) i kane perjashtuar skenografite.. e Tursun beut.”.Ne versionin anglisht(1978),perkthyer nga gjermanishtja (1953), Babinger e permend shprehimisht dy here Tursun beun : njehere duke sjelle nje paragraph te gjate te Tursun beut pikerisht nga pushtimi i Konstandinopojes dhe heren tjeter kur analizon qendrimin e Mehmetit II ndaj artit e shkences. Nuk ka gjekundi ndonje vleresim negativ sic pretendon D.D. dhe as ndonje pasazh debatues per vertetesine e te dhenave historike perdorur prej tij ne menyre implicite nga Tursun beu. >>

Kurse i famshmi O.J.Shmit, sa per te permendur nje tjeter autor te huaj,e qe per cudi i paska shkare vemendjes se D.D.,merret me Tursun beun ne plot tri faqe te vepres se vet. Shmiti e paraqet Tursun beun si autor qe “ kishte njohuri te mira per Arberine” megjithese sic pritej nga kronikanet turq  “kishte lene ne heshtje dy deshtimet e sulltanit para Krujes” por “historiografe te tjere osmane nuk arrijne ta plotesojne me tej kete tablo me hollesi te rendesishme”. Bile e vlereson me shume se te tjere kronikane kur shkruan “Ndersa Ashik pasha Zadeja pershkruan me fjale te pakta fushaten vendimtare te Mehmetit II, Tursun beu shpalos nje tablo te vertete historike…”.>>

Eshte vertete e mjere kur kujton se si keta ‘albanologe te rinj’ brohorisnin Shmitin kur shkruante se Skenderbeu e kishte marre me qafe Arberine duke e ekspozuar me luften e tij kunder egersise se sulltaneve, se ekonomia ishte shkaterruar se popullsia ishte me tej se pergjysmuar, duke cmontuar keshtu medemek mitin e heroit. Jane po keta xhonalbanologe tani, qe fryjne erera te tjera, qe i perplasin deren ne fytyre Shmitit dhe vrapojne te na mbushin mendjen se turqit s’kane bere ndonje dem kushedi cfare ne Arberi, bile japin edhe referenca e shifra se eshte e pamundur qe te jene vrare aq shume arber. Kesaj i thone tamam :O tempora ,o mores. Ose me mire : vaj medet!>>

 Keto dy shembejt e mesiperm sa per te sjelle ne vemendje se e verteta as nuk behet, as nuk mbrohet dot duke perzgjedhur ne menyre selektive faktet, se mjafton nje , sic dihet, fakt kundershtues qe “teorira” si kjo e D.D. te shkermoqen si saraj prej qerpici.>>

Por ja s’e c’thote vete Tursun beu nder te tjera : >>

“(arberit) bene gjithe c’munden per t’u mbrojtur dhe keshtu deshmuan tere kryenecesine e tyre per te rezistuar..” – nuk eshte e vertete qe rezistuan me kryenecesi per 25 vjet?>>

“njerezit e prape te kesaj province(Arberise) ngriten krye ne vende te ndryshme te nxitur nga ky djall tundues(Skenderbe tradhetari) – a nuk eshte nje e vertete historike?>>

“Rebeli Skenderbe…shkoi ne bregdet”- a nuk eshte e vertete qe ne kulmin e fushates se Mehmetit II Skenderbeu u strehua per nje kohe ne Rodon, ne keshtjellen e sapo ndertuar?>>

“Lugina e Buzurshekut , ku kemba e gaziut deri atehere s’kishte shkelur kurre…” – a nuk eshte e pranuar qe vetem ne fushaten e vitit 1466,gjate rrethimit te trete te Krujes,sulltani e futi ushtrine per here te pare thelle ne male e lugina te rrezikshme duke zgjedhur bile edhe komandante vendas qe e njihnin terrenin si Ballaban pashe Badera?>>

“Te pafete , duke perfituar nga nata u sulen kunder ushtrise se Anadollit..”- a nuk ishte kjo, sulmet ne befasi e naten , taktika te perdorura nga Skenderbeu dhe pranuar nga gjithe historiografet etij?>>

Etj.,..>>

Kjo eshte historia e pranuar dhe te mos harrohet se eshte e ngritur mbi te dhena sjelle edhe nga ky kronikan, Tursun beu. Atehere perse duhet hedhur poshte si i pabesueshem? Sepse Tursun beu, ngulmon D.D. ,shkruan qe “”prej kufomave te shumta , lugina te thella tanime ngjasonin si te ishin kodra”. Sigurisht kjo eshte nje metafore, per te dhene nje shifer te larte vrasjesh, dhe sigurisht do preferonim shifren ne vend te metafores. Por kjo mbetet nje e vertete , e pranuar gjeresisht, se fushata e v.1466 ishte me e pergjakshmja qe sulltanet kishin ndermarre ne trojet e Abrit, jo vetem duke u ndeshur me ushtrine vendase por duke masakruar popullsine ne vendbanimet e tyre. Dhe neqoftese as kjo nuk eshte bindese per D.D. atehere mund te pyesin : Per c’arsye arberit u shperngulen ne mase ne keto vite ne Italine e Jugut por dhe te Veriut? Valle per turizem? Apo per shkak te egersise se pushtuesve osmane qe s'kursyen asgje dhe kete asnje mendje normale nuk mund ta dyshoje.>>

Historia mund te rishkruhet dhe eshte normale te rishkruhet sa here dalin te dhena te reja apo behen interpretime me te bazuara, por nuk mund te rishkruhet sipas interesave sa here qe nje klase e re merr shtetin ne dore. As sa here qe dikujt i teket te bej show per te terhequr vemendjen.Dhe sidomos nuk mund te rishkruhet nga te paditur, qofte dhe te sinqerte, qe egzaltohen pas cdo ideje te re te rreme. >>

Respekt!

Shume me pelqeu ky komenti yt! 

Futu dhe ti Emi ...Leri ata ne pune te vet se me shume behen nxites te ndonje Ideje se them s'na ha shume barku se sa dine e cfare shkruajne. Jane thene e sterthen te gjitha .Po asht fushe me lule kjo KOHE .Cdo Dan ka kalem !
Si thu ti ! Ce beri Ali Pashen PASHA ? Cfare shrytezoi ne gjirin e Popullit pasi kalemet e jetshkrimit ne asnje rast nuk kane bere analizen se si LINDIN keta Autokrate ! Pervec vetive individuale qe nuk perjashtohen si GUXIMI dhe Arrivizmi , por ne menyre Absolute perjashtohet Saliu ( Jo Zogu e Noli dhe ca me pak Enveri ) sepse ai Ruhej nga ata qe e Vune mos te pesonte GJE. Ata jane si Grup qe paten zhvillim Banditesh "mjera dore lan tjetren te dyja fytyren " Si individe treguan ca shembuj qe u cojne "Lule" sot kur mendune se " jane Dicka or tie "
ne fund te fundit keto jane prurje per specialiste te fushes aq me teper ku nje rrenge denge si dani te can Torovelen. Po ne qe nxjerrim mesime nga Historia " smiley ...si thue ti qe di Anglisht " qomet mire "...Ishalla e ke heq ate "lule mos me prek " smiley dhe nuk je si Venusi qe preket menjehere !
Lolotos shume Respekt !

C'e beri pasha. sa her e kam mendu, momenti i tij me i madh them qe ka qen relata me Kurt Pashen e Beratit. Ka qen si me thon dhonder i dallum, Ziko. mase roli me i veshtire i gjithe jetes vet.

Pse duhet te plekset kaq shume besimi i disa te rinjve(jovahabiste) me historine.
Pushtimi osman eshte fakt.Sa % e ketij pushtimi eshte dhune dhe sa % marreveshje dhe dorezim(jo pa kushte,biles me kushte dhe kushte te majme te tipit bej,bejlerbej,pasha etj) kjo eshte pike e diskutueshme.
Beteja e Kosoves permendet si nga me te pergjakshmet dhe me te shijuarat.Ky eshte fakt.Kur thuhet beteje nenkuptohet ashiqare 'Gjak'.Çfare ka ketu per diskutim?
Pastaj,duke njohur poziten tone gjeografike,mungesen e b... per te krijuar koalicion mes vedi e rrjedhimisht dobesine,deshiren perverse per pushtet,gjerat hapen vetiu.Nuk me duket se do shume mend dhe fantazi.
Ne ç'pike otomanet jane per t'u mbrojtur ?
Ne tolerancen e mevonshme ndaj atyre qe donin te benin karriere ne ushtri,administrate,art etj.Mot e jete shqiptaret jane dashur(ndoshta me pak kompleks inferioriteti brenda) dhe thuhet qe perveç drejtimit fetar u eshte lene ne dore çdo fushe tjeter.Ashtu si armenet(keta kane qene me te dashurit,ç'ironi),çifutet,me pak greket,me pak hungarezet e bullgaret.
Ne ç'pike jane per t'u share?
E kane mbuluar origjinen e gjithe ketyre njerezve,dhe rrallekush ne Turqi sot e di qe mimar Sinani dhe mimar Kasemi,Barbarosi etj etj jane shqiptare.
perralla ne lesh/e mira prej nesh smiley

 

Tursun Beu në pazarin e interesave (II)

Doan Dani.

Justifikimi fetar

Më shumë se tek dhuna Misha e shtyn vëmendjen e lexuesit drejt elementit fetar, që sipas tij përbën objektivin perfundimtar të personazhit kryesor të Tursun Beut apo osmanëve në përgjithësi. Ai kritikon historiografinë shqiptare për anashkalim dhe, madje, censurë ndaj tipologjisë fetare të luftës osmane. Me gjithë kornizat ideologjike, që kanë stimuluar interpretimet nacional-romantike, historiografia akademike është në radhë të parë produkt historianësh në kontakt me Kronikën e Tursun Beut që në vitet e para të regjimit, dhe jo vetëm kaq, por ato historian njihnin edhe ngjyresat fetare të kronikave dhe konflikteve mesjetare të ambientit përreth. Sado që Misha mundohet të ushqejë dallimin mes luftës osmane dhe asaj perëndimore, për historianin e sotëm është e qartë se ky përbën një akrobaci emocionale të ekzaltuar nga orientalizmi i shek. XIX dhe nga interpretimi i modernizuar huntingtonian. Gjykimi i luftës osmane si fetare rrjedh nga një thjeshtim i ekspansionizmit osman dhe nga një pikëpamje amatoriale eurocentrike që etiketon luftërat mesjetare si derivat fetar, madje Misha i kërkon lexuesit t’i imagjinojë luftërat  e organizuara nga Mehmeti II si një kataklizëm i panjohur: jo vetëm fetare, por edhe aliene për kontinentin.

Duhet pranuar se lufta fetare gjarpëron në realitetin evropian nga krishtërizimi i Perandorisë Romake deri, të paktën, në Paqen e Westaflisë (1648): në Perëndim dhe jo në Lindje ‹‹janë konsumuar luftërat më rrënqethëse e nga këtu kanë nisur konfliktet më shkatërruese në historinë e globit››, pohon teologu Eugen Drewermann, e pikërisht me këtë frymë janë zhdukur levizje të ndryshme doktrinale – të tjera janë diskriminuar; janë njëtrajtësuar territore e popullsi me rregullin cuius regio eius religio; janë lëvruar ose mallkuar gjuhët vulgare në varësi të doktrinave, por, akoma më e rëndësishme, feja ka shërbyer si sfond i pafundësisë së konflikteve politike dhe ekspansionizmit kolonial. E megjithatë, sfondi ndryshon nga karakteri fetar, prandaj medievistika ka zëvendësuar me kohë idenë e luftës fetare në favor të analizës së luftërave për pushtet, të motivuara nga realizimi i interesave politiko-ekonomike. Ajo ishte lustër shenjtërimi hyjnor, si domosdoshmëri legjitimiteti, siç ishte, për shembull, bekimi papnorë. Figura e sulltanit, në disa aspekte kryesore, sinonimon me çezaropapizmin e Kostandinit, ku feja i shërben pushtetit politik si mjet. Duke ju rikthyer Tursun Beut, ai ndërthur tek Kronika pjesë kuranore dhe profetike për të «legjitimuar veprimtarinë e sovranit, i cili është intepretuesi i sheriatit [...] dhe i kanunit[ligji jofetar]», pohon Bernardini. Fundja, siç vëren Babinger, nuk mund të mohohet që Mehmeti II duhet rreshtuar përkrah mëndjeve më të shquara të mesjetës. Si i tillë ai nuk dekontekstualizohet dot nga mesjeta evropiane dhe projekti perandorak në sfondin fetar. Nga këtu tek lufta me karakter fetar ka diferenca të dukshme edhe pse një traditë e historiografisë dhe politikës agresive serbe, greke apo edhe fondametalizmat, mundohen t’i përshkruajnë si të tilla.

Thjeshtimi fetar që i bën botuesi Misha nuk është naivitet, pasi publicistika e tij është përgjithësisht antagoniste e ideologjive nacionaliste, por njëkohësisht edhe kultivuese e historisë stimagtizuese të osmanëve, e për rrjedhojë një konflikt fetar mes Evropës së krishterë dhe mësymjes aziatiko-islamike, pra i dy blloqeve mesjetare kompakte, edhe pse të pavërtetueshme historikisht, përbën të vetmen rrugëzgjidhje të koherencës. Në të kundërt, për të mbajtur në jetë përshkrimet katastrofiste dhe, në përgjithësi, të keqen e imponuar nga Lindja, Mishës i duhet të binjakëzohet me historiografinë nacionaliste, gjë të cilën nuk e bën dot për mënyrën si ai është prezantuar këto njëzet vite. Prandaj përfundon të kritikojë historiografinë shqiptare jo për sajesën ose njëanshmërinë në vetvete, por sepse ka sajuar diçka tjetër nga ajo që planifikon botuesi. Kështu, osmanët maskojnë të keqen në emër të civilizimeve që përplasen, por jo në emër të kombit: pra edhe kur fryn flladi i “mëndjehapjes”, i importuar nga Perëndimi, mund të akuzohet nacionalizmi, ndërsa aziatikët vazhdojnë të ngelën barbarë, islamikë dhe pervers.

Sidoqoftë, është Tursun Beu që e hesht Mishën kur përshkruan nënshtrimin e territoreve të familjeve Isfendyār dhe Karaman, apo kur Mehmeti II projekton shtrirjen e pushtetit në gadishullin arabik e deri në Egjipt, dhe veçanërisht në mbi njëzet faqet – pak më shumë i përkasin Kostandinopojës – kushtuar konfliktit të ashpër dhe dramatik me Uzun Hasanin, rivalin e sulltanatit Akkoyunlu të Anadollit lindor. Këto nuk janë konflikte ndaj herezive islamike e as nuk konsiderohen luftëra fetare, megjithëse rrëfyesi nuk i kursen shijet fetare, por, ashtu si në rastin e frontit ballkanik, ato janë ingranzhe të legjitimitetit të sovranit, në funksion të madhërimit të tij, aq më tepër pas vdekjes. Një luftë fetare – me gjithë parësinë e pragmatizmit profan – e modelit evropian të asaj kohe nuk do të linte në këmbë besime të tjera, ose, së paku, ligjet/kanunet e të nënshtruarve.

Krizat hormonale dhe krizat elitare

Augusti gjatë konfliktit me Marco Antonion përdori në mënyrë të shkëlqyer propagandën, në modë e të cilës u shndërrua përvijimi i kundërshtarit me etiketa që theksonin erozionin e moralit nga ndikimi oriental. Ashtu si i ati edhe i biri i Marco Antonios, pasi mori pjesë në një “komplot” politik, tërhoqi stigmat e perversit lindor, siç do të ndodhë me vajzën dhe mbesën e Augustit. Ky stereotip i është veshur shumë personazheve të Lindjes, deri tek turqit e kontakteve të para me Bizantin, kryesisht nga monodia aristokratiko-klerikale që i drejtohej zakonisht figurave të spikatura ose tërësisë elitare kundërshtare. Nga ky këndvështrim, gjykimi moral nuk është risi, e gjithashtu as akuza fokloristike për biseksualizëm, por normalizimi i asaj që Misha quan «simbolizmi i qartë seksual» tek  mendësia e asaj kohe bart në vetvete diçka të re në lidhje me mënyrën si duhet ta lexojmë Tursun Beun. Them diçka, me rezerva, pasi edhe ky vizion është satelit i metodës së hershme të denigrimit përgjithësues. Janë botuar këto ditë disa artikuj fotokopje, që kornizojnë mendimin e botuesit Misha rreth librit dhe fryma dominuese është erosi i kësaj Kronike. Mbase shitja e librave në Shqipëri nevojon doza erotike që e shtyjnë botuesin drejt një streep-tease groteske, mbase asnjë historian perëndimor nuk e ka vënë re çrregullimin hormonal të Tursun Beut dhe gjithë osmanëve të atij shekulli, pasi ne, me sa kuptohet, akuzohemi për indiferencë dhe censurë, por mbase edhe botuesi nuk e ka të qartë se rrëfimi në fjalë nuk përcaktohet si pornohistorik. Në vend të artikujve fotokopje le ta sqarojë lexuesin ku qëndron «qartazi» biseksualiteti i kronistit; përse i aplikohet mendësisë së kohës dhe jo disa individëve; e cilës kohë; përse “avullon” në burimet e mëvonshme; përse historianët perëndimor më në zë nuk rrëshkasin në aprovimin, për shembull, e stereotipit të «mbështjellurve në epshe» me të cilin Piu II etiketonte osmanët, etj. Është normale për Piun II, si “gjeneral” i asaj periudhe politike, por është e papranueshme sjellja e kozmopolitit si ushtari japonez në luftën e papërfunduar. Formula e Mishës mund të skematizohet: Tursun Beu është biseksual/pervers, po kështu edhe epoka e tij, që nënkupton osmanët, pasi epoka në vetvete është abstraksion, dhe, për shkak se lufta e tyre ishte fetare , pra ato veprojnë sipas fesë, tradita fetaro-kulturore osmane – Misha parapëlqen ndarjen në blloqe civilizimesh – është perverse. E aktualizuar, formula mund të krahasohet si vijon: zbulimi i një kleriku pedofil e shndërron të gjithë klerin në të tillë – ose, edhe më keq, «kohën» – e kështu edhe trashëgiminë kulturore me rrënjë tek kjo doktrinë. Lexim i kulluar akademik!

Kalimthi një sqarim ia ofron Virgjil Muçi me idenë se metaforat e shpeshta me «një ngjyresë të fortë sensuale» në të vërtetë përshkruajnë kënaqësinë e nënshtrimit, sepse vepra është paralelisht artistike dhe historike. Përveç këtij kuptimi alegorik, sensualiteti i veprës dëshmon stilin e konsoliduar nga mistika e Rūmit (e në vazhdim), që e përjeton bukurinë njerëzore si pasqyrimin e hyjnores, drejt të cilës autori merr rrugën plot pasion. Biseksualiteti që neverit Mishën mund të jetë shume mirë relacioni mistik mes njeriut dhe hyjnisë, siç e kanë shpjeguar Umberto Galimberti dhe John Boswell (Boswell 1980; Galimberti 2009). Në gjysmën e shek. XX ka ofruar një kontribut të vyer Arthur Arberry, njohës i shkëlqyer i misticizmit islam: «Dëgjoje xhuranë e braktisur/ që pëshpërit [...] një melodi/ dashurie dhe mundimi pasional […] Është vera e dashurisë që më ka frymzuar» Arberry i komenton – këto vargje të Rūmit, pa harruar al Nūrīn dhe Ibn al Fāridin – si rezervuar alegorik i njësimit njeri-hyjni (Arberry 1950). Janë simbole të cilat gumëzhijnë në Kronikën e Tursun Beut, që historiani Antonio Carile do t’i rendiste edhe në frymën e esterofilisë, sipas tij edhe një mjet asimilimi.

Kronika nga dyqanet tek kioskat

 Për arsyet e sipërshtjelluara Tursun Beu është brendësuar në studimet historike si etapë e pashmangshme në udhëtimin njohës të transformimit perandorak të dinastisë osmane, në sajë të veprimtarisë së Mehmetit II, dhe metodologjia shkencore – e lirë ose e orientuar – ka analizuar aspektet politiko-administrative kundrejt atyre erotiko-fetare. Dobia e veprës mbi ndërtimin e të kaluarës tonë paraqitet mjaft e reduktuar, pasi ajo “ndriçon” pak momente rreth viteve 1466-1468 dhe 1478: ngritja e kështjellës së Elbasanit gjatë sulmit të Krujës, beteja e Buzurshekut, sulmi i Shkodrës dhe rënia e saj në 1478, sulmi ndaj Lezhës dhe marrja e Krujës, Skënderbeu citohet dy herë – si tradhëtar dhe i arratisur (i vdekur) –, nuk mungojnë paqartësitë dhe shkalla sipërore e epiteteve të sulltanit. Këto detaje mund të marrin vlera historike vetëm nëpërmjet filtrimit dhe integrimit me burime të tjera, përndryshe shmangemi drejt letërsisë turke, ku padyshim Kronika është pionieristike.

Kakofonia në fushën e historiografisë e dy dekadave të fundit mundësohet nga syrgjynosja e profesionalizmit, me gjithë karakteristikat e mëparshme nacional-romantike, brenda kamareve. Ndryshimet kryesore janë dy: diversiteti i interesave, që nuk ka prodhuar pluralitetin e shpresuar të hapësirave të fjalës, dhe – duke përdorur një eufemizëm – largimi i mëtejshëm nga metodologjia shkencore. Përputhet plotësisht me këto dy transformime të tranzicionit sforcimi i Mishës për ta rilexuar Tursun Beun si sfidë ndaj një zinxhiri historianësh të atij Perëndimi që botuesi ka zgjedhur për maskë. Duke pranuar në parantezë që libri është universalisht i frytshëm, nga tendenca e orientimit njëdrejtimor të lexuesit, i cili nënvizon dhunën, fenë dhe stigma të tjera, nuk më duket e rastësishme oferta e tij. Përveç ideve, ndonjë fragment i parathënies së Kronikës është huazuar në mënyrë identike nga artikulliNeootomanizmi dhe Shqipëria, kur Misha shqetësohet nga fryma e rehabilitimit të trashëgimisë osmane, të cilën duhet ta shmangim ashtu «siç po i largohemi përvit e më shumë ndikimit që vazhdon të ketë periudha [...] e Enver Hoxhës», shprehet ai. Rrjedhimisht objektivi i botuesit paraqitet indiferent ndaj kontributit historik, e aq më tepër akademik, teksa ushqen tensionin konstant Lindje/Perëndim, i prodhuar nga rikualifikimi ideologjik i stigmatizimit: nga ideologjia në ideologji, nga manipulimi në manipulim, sikur nga «periudha [...] e Enver Hoxhës» kanë kaluar thjeshtë ekskluzivisht vetëm vitet. Së bashku me pretendimet shkencore, të paktën të kursehen akuzat e «interesave të ditës», megjithëse, edhe kjo është pjesë e anomalisë shqiptare ose, më mirë, e fatkeqësisë, sepse vjen nga profetët e trashëgimisë superiore.

 

I lexova te dy pjeset me kujdes. 

Prape nuk e kuptoj c'pune ka me Mishen si botues kyja??

Parathenia e librit te jete kulpriti valle? 

Hmm....

 

Epo dardhes i bihet me shkop o Mrroklle, jo gorrices.

me shkop, pa shkop, une porosita librin smiley, keshtu qe flm debatit

smiley

Gati gati m'u krijua pershtypja qe nese ky liber nuk do ish' botuar fare ne shqip, artikull-shkruesi nuk do ishte merzitur hic... smiley

Dani nuk e ka fare problemin pse u botua libri ne shqip mrroklla, ai si historian duket qe e mirepret kete prurje te re. Por kritika e Danit eshte tek menyra si perpiqet ta prezantoje Misha kete liber tek publiku shqiptar, duke vene ne pah ato gjera, ndoshta dhe te paverteta historikisht, qe i leverdisin atij dhe politikes islamofobe te tij. Me pak fjale, ajo qe kuptoj une eshte se problemi eshte tek islamofobia e Mishes, te cilen disa ketu e pelqejne se gjoja lufton "anadollakezimin" e Shqiperise, dhe ne sherbim te se ciles Misha nuk ngurron te dale jashte kornizave akademike e te hyje ne folklor. Intelektuale te tille servile si Misha, qe dikur i kane sherbyer me zell komunizmit, e tani na behen mbartes te pishtarit ndricues drejt perendimit, mua thjesht me hapin barkun. Misha nuk qendron fort lart nivelit te Jazexhiut, qe u permend me siper, vetem se eshte ana tjeter e monedhes.

Gati gati thashe une po nejse...

Degjo i dashur!  

Keto qe thua ti mund te qendrojne por kjo nuk ndryshon gje ne ate qe (nuk) lexova une ne shkrim.

Dani thote qe histografia shqiptare ka problem perkthimin dhe interpretimin. Po keto te dyja nuk kane lidhje me botimin... apo jo? 

Me perkthimin ai nuk merret fort (gati, gati, sikur nuk e ka lexuar fare perkthimin....)

Merret kryesisht me Mishen, dhe ... opa opa... me kredibilitetin e Tursun Beut! smiley

Merr vesht ti tani?  smiley

C'lidhje ka kredibiliteti i Tursos me te botuarit e librit? 

Medemek, s'ja vlen te botohet? Apo duhet botuar, por vetem i shoqeruar me nje interpretim "te drejte", merr vesht? 

Po leje tashi i dashur, se edhe qe s'na ka ndricu Llampa e Atij n'kry dijme t'a lexojme dicka! Kupton ti tashi? smiley

 

Po ç'po ja fusni kot edhe ju tashti..... NA i nxorret te gjithe qe i kane sherbyer me zell komunizmes tani....po ate me te zellshmin e kemi ne krye mer daj....po si nuk hoqet dore nga keto perralla edhe tash pas 20 vjetesh...?

E ç'ka thene Misha.....? ka thene ate qe vete turqit po perpiqen qe ta mohojne, po thote qe sundimi turk u vendos me zjarrr e me hekur, dhe mbi grumbujt e kufomave...ja kete thote e ky eshte thelbi e jo ndonje gje te tipit rrofte internacionalizmi proletar.....

sigurisht mrroklla, nese botohet si veper akademike, duhet shoqeruar me interpretimin e drejte akademik. Nese botohet si veper gjysem historike gjysem letrare, atehere le te thuhet dhe kjo, sic ben Blushi sa here e akuzojne per shtremberim faktesh dhe islamofobi apo turkofobi ne romanet e tij "kjo eshte fiction" thote ai, "mos ma merrni kaq seriozisht".
Nejse, une shkrimin e Danit e lexoj dhe e kuptoj shume mire dhe e falenderoj per kete recense te vlefshme te librit.
Alidemso, se sa i ka sherbyer Misha komunizmit kete e din ai dhe ata qe e njohin ate shume mire. Se i kane sherbyer e te tjere si ai, bashke me Berishen a ku di un, kjo nuk ia ul fajin Mishes. Ai te dale e te pastroje veten e tij njehere, te rrefeje pislliqet qe ka bere ne sherbim te diktatures, e pastaj mund ta marrim perpjekjen e tij te tanishme pak me seriozisht.
Sa per islamofobine e Mishes, lexo ketu: "Roli i OJQ-ve të sponsorizua nga Sorosi në nxitjen e islamofobisë në Shqipëri mund të shihet edhe në shumë shembuj të tjerë. Këtu mund të përmendim organizatën "MJAFT", e cila në Nëntor 2006 publikoi në revistën `Mapo' karikaturat e profetit Muhamed. Megjithatë, personi më shqetësues i rrjetit të të paguarve nga Fondacioni Soros, që ka nxitur valë të frikshme islamofobie në Shqipërinë e viteve të fundit ka qënë rasti i Piro Mishës. Piro Misha i cili ka shërbyer për një kohë të gjatë si një nga drejtorët e bordit të Fondacionit të Shoqërisë së Hapur në Tiranë dhe organizata e tij `Instituti i Dialogut Publik & Komunikimit' mbahet me paratë e Sorosit, ka nxitur shumë polemika në shtypin shqiptar me deklarata e tija anti-islame të këtyre dhjetë viteve të fundit. Ai ka sulmuar në mënyrë të vazhdueshme antarësimin e Shqipërisë në OKI, dhe nën preteksin e asaj që ai quan ruajtje të `Islamit shqiptar' nga `Islami arab' ka bërë thirrje për izolimin e muslimanëve shqiptarë nga bota islame, dhe biles ka kërkuar edhe izolimin shoqëror të shkruesit të këtij shkrimi. Ndryshe nga Kadareja i cili përbuz `Islamin turk' të otomanëve, Misha është i shqetësuar nga `Islami arab', I cili sipas tij po zëvendëson `Islamin shqiptar' në Shqipëri, dhe kjo sipas tij përbën një kërcënim kombëtar. Ashtu si Kadareja, edhe Misha ka qenë në të kaluarën një komunist i flaktë që shkruante novela demonizuese kundër turqve dhe ngrinte lart komunizmin. Megjithatë, pas rënies së komunizmit Misha ashtu si edhe Kadare ka përjetuar një zhvendosje paradigme, pasi tanimë e mira e madhe për Mishën nuk është më komunizmi por kristianizmi perëndimor, i cili ndjehet i kërcënuar, jo më nga kapitalizmi i cili përbënte të keqen e madhe në periudhën e Enver Hoxhës, por nga Islami. Nga që Misha e sheh veten si mbrojtësin e kulturës korrekte në Shqipëri, arritjen e `Islamit arab' në vend ai e percepton si një kërcënim për kombin. Të keqen Islame Misha e gjen te burrat musliman që rrisin mjekrat dhe te gratë e mbuluara me shami. Artikujt e tij në mediat shqiptare kanë qenë të rëndësishëm në nxitjen e tensioneve islamofobike por edhe politike në vend të cilat kanë shkaktuar një seri reagimesh nga drejtuesit muslimanë, që kanë dënuar ashpër sulmet e tij. Megjithatë, për Mishën, në Shqipëri `Islam vendas' kërcënohet nga `Islami i huaj' të cilin Misha e sheh te gratë që mbajnë shami në kokë. Këto shami sipas Mishës nuk mbahen për qëllime fetare, por për qëllime politike dhe me prapavijë politike nga ata që `refuzojnë modelet e simbolet perëndimore'. Misha thotë që `është një dukuri që s'e ndeshim për herë të parë në historinë moderne. Veshja është shpesh shenja e parë e pranimit apo refuzimit të modeleve. Në Indi p.sh. gjëja e parë që bëri Mahatma Gandhi, kur nisi lëvizjen e tij kundër anglezëve, ishte braktisja e xhaketës dhe kravatës për t'u veshur me robën tradicionale indiane. Mao Ce Duni ndaloi veshjen euopiane, duke imponuar uniformën "revolucionare". Në Iran, pas revolucionit islamik të Khomeinit, masa e parë e dërmarrë ishte imponimi i një stili të caktuar veshjeje dhe sidomos mbulimi i grave. Pra, kemi të bëjmë me simbolikën e një reagimi antiperëndimor e antieuropian, ku feja s'është veçse një pretekst, një element për të arritur mobilizimin emotiv në një projekt që në thelb mbetet politik. A s'ia vlen të hapet ky debat?' Për këto arsye Misha mendon se lënia e mjekrës dhe mbulimi i grave muslimane janë thjeshtë një pretekst i cili synon largimin e Shqipërisë nga perëndimi. Sipas tij gratë e mbuluara i përdorin veshjen e tyre për qëllime anti-perëndimore dhe anti-evropiane, duke e përdorur fenë për qëllime politike. Prandaj Misha sugjeron që Islami në Shqipëri duhet të drejtohet nga shteti i cili vetëm në këtë mënyrë mund të ruaj `Islamin shqiptar' nga infektimi i tij me `Islamin' e armikut. Për këtë ai edhe i apelon organeve të pushtetit që të jenë vigjëlente ndaj armiqve duke thënë: A s'është, pra, koha që shteti shqiptar të hartojë një politikë të qartë në çështjen e fesë, duke u ndërgjegjësuar se kjo është një fushë që s'mund të lihet jashtë vemendjes në emër të bindjes naïve se ne shqiptarët na qënkemi ca qënie të veçanta, të lindura me një tolerancë fetare, të cilës s'ka armik që i bën dot gjë! " http://www.shqiperia.com/shqip/opinionar...
Te pakten keta i bien njeri tjetrit dhe keshtu mesojme dicka dhe ne...

Armir, meqe iu pergjigja verejtejes tende, a do mund te me thuash tre, (ose edhe dy fundja) gjerat qe ka bere Misha ne sherbim te komunizmit. Po te lutem thjesht, tip 1.2.3...

Heee, tani qe e lexova deri ne fund artikullin tend doja te shtoja edhe pyetjen: ti vete quhesh se ben pjese tek krahu liberal apo ortodox i e-zanit?

Thenkju.

per armir-in:

nese botohet si veper akademike, duhet shoqeruar me interpretimin e drejte akademik.

nuk besoj qe meton te kesh kutin e te drejtes; te cilin, natyrisht as Misha nuk e ka.

se sa i ka sherbyer Misha komunizmit kete e din ai dhe ata qe e njohin ate shume mire. Ai te dale e te pastroje veten e tij njehere, te rrefeje pislliqet qe ka bere ne sherbim te diktatures, e pastaj mund ta marrim perpjekjen e tij te tanishme pak me seriozisht.

ke rast t'i deftesh, armir. E ku ka me mire se ketu, ku edhe publike eshte, edhe anonim je. Kjo e dyta nuk se eshte ndonje nder i madh, por prapeseprape.

Sa per islamofobine e Mishes, lexo ketu: "Roli i OJQ-ve të sponsorizua nga Sorosi në nxitjen e islamofobisë në Shqipëri mund të shihet edhe në shumë shembuj të tjerë. Këtu mund të përmendim organizatën "MJAFT", e cila në Nëntor 2006 publikoi në revistën `Mapo' karikaturat e profetit Muhamed. Megjithatë, personi më shqetësues i rrjetit të të paguarve nga Fondacioni Soros, që ka nxitur valë të frikshme islamofobie në Shqipërinë e viteve të fundit ka qënë rasti i Piro Mishës.

Mire, mire, po ka nje problem ketu, qe shkon krah per krah me ate kutin e se vertetes me lart. A priori po i quan keto qe shpreh me lart, si te keqia universale. Jam dakord qe ato jane te keqia e te mynxyrshme per ty, dhe shoket e tu ideor dhe ndoshta te besimit, por me jashte se ai qark nuk ke pse shkon. Nuk ke pse i paraqet ato cka denoncon me lart si te keqia universale qe na prekin te gjitheve njesoj. Te jesh i sigurte qe ka individe apo grupe qe nuk i shohin ato aspak me ate sy.

Piro Misha ... ka sulmuar në mënyrë të vazhdueshme antarësimin e Shqipërisë në OKI,

Po. Edhe?

Misha është i shqetësuar nga `Islami arab', I cili sipas tij po zëvendëson `Islamin shqiptar' në Shqipëri, dhe kjo sipas tij përbën një kërcënim kombëtar.

Po. Edhe?

Ashtu si Kadareja, edhe Misha ka qenë në të kaluarën një komunist i flaktë që shkruante novela demonizuese kundër turqve dhe ngrinte lart komunizmin.

Jo, mo jo, kete nuk e beson as vete ti. smiley

Megjithatë, pas rënies së komunizmit Misha ashtu si edhe Kadare ka përjetuar një zhvendosje paradigme, pasi tanimë e mira e madhe për Mishën nuk është më komunizmi por kristianizmi perëndimor, i cili ndjehet i kërcënuar, jo më nga kapitalizmi i cili përbënte të keqen e madhe në periudhën e Enver Hoxhës, por nga Islami.

Po. Edhe? Pse nuk duhet ai ta kete kete mendim?

 

PS. Dua te sqaroj qe une qe po te komentoj, e thene haptaz kjo me se nje here edhe ne kete mexhlis, nuk e honeps dot Mishen.

Autori i shkrimit qe solla me siper nuk jam une, autorin e dhe shkrimin e plote e keni tek linku. Pra ti emigrant nuk sheh asnje problem qe Misha vazhdimisht demonizon Islamin dhe myslimanet shqiptare, qe ai perfytyron rreziqe te paqena (islami arab qe po shkaterron islamin shqiptar) e qe i fryn urrejtjes ndaj turqve, ku turqit si pushtues i dallon vetem islami nga pushtuesi Italiane, gjermane, serbe, greke etj. Pra e gjithe kjo fryme anti-islame qe krijon, ushqen, e propagandon Misha ty te duket normale?
Po sikur te dali dikush, sic edhe mund te kete dale, e te perhape urrejtje ndaj shqiptareve katolike se ata kane bashkepunuar me pushtuesin italian, se ata na kane lene trashegim kanunin e dhunshem e shfaroses, se ata po krijojne vatra pedofilie, se ata prej tyre qe jane shkolluar ne Itali po fusin katolicizmin e demshem italian ne kurriz te atij tradicional shqiptar etj etj. Gjera kshu te pergjithshme e ndonjehere edhe pa lidhje, thjesht per ti futur friken njerezve. Do te dukej normale ty? Do te dukeshin OK libra e intelektuale qe mbeshtesin iniciativa te tilla?

Problemi eshte se Misha shpif, shtremberon e keqprezanton fakte historike, fabrikon rreziqe te paqena, dhe perhap urrejtje e paragjykime fetare mes shqiptaresh, e une s'mund ta respektoj nje intelektual te tille.

nuk sheh asnje problem qe Misha vazhdimisht demonizon Islamin dhe myslimanet shqiptare

Ky eshte nje problem; dhe une e quaj si te tille.

qe ai perfytyron rreziqe te paqena (islami arab qe po shkaterron islamin shqiptar) e qe i fryn urrejtjes ndaj turqve

Edhe kjo eshte problematike: rreziku i paqene dhe urrejtja ndaj turqve. Sa per Islamin, pa qene fare ne dijeni te doktrines, do me pelqente shume nje "islam shqiptar", te cilin e kemi pasur dhe me duket se e kemi.

Per raportin e pushtuesve Itali vs. Turqi marr te drejten te mos shprehem. Tema eshte e rrezikshme ne sens te keqkuptimit; ketu vajti ne esfel nje teme shume e spikatur "Cilin pushtues do preferonit".

te gjitha te zezat qe thua se do vinin ose se vijne nga katoliket filo-italian i quaj po aq te zeza sa ti.

Per Mishen si intektual dhe raportin e tij me te verteten dhe rigorozitetin shkencor pastaj, kjo eshte nje ceshtje krejt tjeter, dhe i gjithe koemnti im poaraardhes kishte te bente fiks me kete: Mishes "bjeri" ku duhet rene. E meqe ra fjala, asgje nga keto me lart nuk cekeshin ne ate koment smiley

T'uroj te mira.

M'fal se po nderhy ketu pa m'fol njeri.

Turqit i dallon nga serbt e grekt edhe nja 500 vjet kohezgjatje e pushtimit (ose qendrimit, n'varesi t'kendveshtrimit). Kohezgjatja pra!

Fakti qe krimet e serbve edhe grekve jane te dokumentume me shume se krimet e turqve n'kry t'heres kur na behen ne vendet tona i atribuohet pikerisht atij elementi kohe! KOHE

Merr vesht qe thua? smiley

Ngaqe ndodhen me pare, keto te turqve nuk jane edhe aq te evidentuara! 

Pikerisht kete po ben Misha, po evidenton dicka te shkruar nga vete dora e keqberesit! 

Qellimet mund t'i kete te ndryshme nga ato qe une po ia vesh por kjo nuk ndryshon shume-c'ka brenda kater cepave te dokumentit quhet, tha doktrina ligjore e me-the-e-te-thashit, jo c'ka pasur ne mendje tipografi qe shtypi dokumentin, apo shoferi qe e coi ne duart tona! smiley

Merr vesht qe thua? 

Tani, meqe ka kaluar kaq kohe, te mos i themi ne keto, te mos i gjurmojme?

Po pse, qe pastaj te themi qe turku nuk beri dem. Sepse gje keshtu me raport te Trockit nga Shkupi e Prizreni nuk ka o derman para 500 vjeteve sic ka gjate Luftes Ballkanike! 

Me thuaj n'e kam gabim, te lutem, mos me kurse... smiley 

 

I nderuar Armir, kur flasim per islamin besoj se e kemi fjalen per nje islam te ngulur ne kete vend, pas Skenderbeut, me shpate dhe me gjak....dhe per kete edhe ti duhet te jesh i ndergjegjshem. Islami ketu nder ne eshte vendosur, si kudo fete ne bote, qofte dhe krishterimi, vetem nepermjet dhunes...Mua nuk me duket ndonje kataklizmo qe Misha eshte anti islam, ashtu si Jazexhiu qe eshte antikristian, apo ndonje si une qe eshte anti te dyjave.....Misha ne kete shkrim, nuk besoj s epo i fryn ererave anti turke, po ndoshhta antiosmane po, se po te shikosh se ç'po ndodh ne turqine e sotme Erdoganistte, do te shohesh se po fryn nje fllad i lehte per ringritjen e lavdise osmane, dhe vete presioni qe i bejne keta qeverritare, rasti i Erdoganit me bbustin e Skenderbeut, me Fatos Nanon, rasti i korigjimit te historise ne Kosove, duke e ripare ate nen presionin turk, jane raste te cilat te ftojne per vigjilence. Dhe kete  rivleresim te historise, nuk e ben as gjermani e as italiani, qe ti po ben paralelizma, po po e ben Turqia. Ty si po te duket kjo???

Dhe fryma qe ti po perpiqesh te fusesh per nje antiislamizem te theksuar, apo per nje pro kristianizem te theksuar, a nuk te duket se sikur kerkon qe ti vije era dasi fetare??? NJe gje duhet ta dish ti dhe shume te tjere, populli yne, asnjehere nuk e ka vrare mendjen per dasite fetare, jo se eshte tolerant apo medemek i qyteteruar, jo, jo, por si i ndare ne tre, kater, apo pese fe, e ka kuptuar se dogma fetare eshte nje bull sheet i paster, ata i kane marre fese vetem vetite e mira qe ato kane pasur, ne drejtim te forcimit te etikes qytetare apo morale dhe vetem kaq, e sa per militante apo si i thone sot fondamentaliste te te tera kraheve, ata jane me pakice, pjesa me e madhe te sponsorizuar, po qe shume pak kane perkrahes.....

....Problemi eshte se Misha shpif, shtremberon e keqprezanton fakte historike, fabrikon rreziqe te paqena, dhe perhap urrejtje e paragjykime fetare mes shqiptaresh, e une s'mund ta respektoj nje intelektual te tille.

....dhe me keq akoma qe e perkufizon keshtu Mishen, pa pasur asnje pike lidhjeje me te, dhe pa pasur asnje te drejte qe ta paragjykosh vetem e veten pse nuk bie dakort me te te pakten ne keto pika te sapopermendura..... dhe komunizmin e mishes, nuk besoj se ka vlere tani pas 20 vjetesh dhe mua me vjen per te vjelle, kur kujtohemi dhe  sot pas 20 vjetesh qe mjerisht akoma nuk jemi dekomunistifikuar....dhe respekti per nje intelektual, nuk duhet te vije, as nga ideologjia, as nga nje veper e 10re, por nga i tere korpusi i tij......

Per Mishen nuk ka shume materiale biografike, s'ka pse te pritet ndryshe, por ne kete shkrim tek Revista Mapo (http://revistamapo.com/lexo.php?id=2722) mund te lexoni gjera interesante per te: "Qysh pas përfundimit të studimeve, në vitin 1975, e deri në rënien e komunizmit, për plot 16 vjet rresht, ai ka punuar në shtëpinë e vetme botuese të asaj kohe “Naim Frashëri”. Karriera e Piro Mishës nisi fillimisht si përkthyes i letërsisë së huaj. Në atë kohë, ai kujton se ishte i vetmi mes kolegëve të tij që në atë kohë hynte si përkthyes në një redaksi ku të gjithë ishin me biografi të keqe. “Aty ishin të gjithë intelektualë mjaft të rëndësishëm, të cilët, për arsye të biografisë nuk lejoheshin të shkruanin, por bënin përkthyesin”. Në ndryshim nga ata Piro Misha vinte nga një familje me një biografi të mirë dhe u bë përkthyes më dëshirën e tij."

Lexoni pak mes rreshtave, cdo nje njeri me biografi te mire (lexo "komunist") ne nje repart perkthimi ku te gjithe jane me biografi te keqe? A mos eshte valle aty per ti mbikqyrur ata? Vetem ish-koleget e tij apo vete ai mund te na e thote...

Dhe me poshte: "Krahas shumë të tjerëve, Piro Misha kujton se ai ishte një kontribut i cili nënkuptonte mobilizimin e shumë figurave të cilat përpiqeshin që nëpërmjet botimeve të letërsisë së huaj të emanciponin shoqërinë shqiptare dhe nuk mund të rrijë pa përmendur aleancat dhe bashkëpunimin e ngushtë më Ismail Kadarenë, Dritëro Agollin e shumë të tjerë “Kush ka qenë në brezin tonë e di mirë se sa vlerë kishte botimi i veprave të letërsisë së huaj, edhe pse kjo brenda kufijve tanë ishte një sfidë e vërtetë”.

Haha, Misha paska bashkepunuar me "disidentet" e sistemit, Kadarene e Agollin per te sjelle pak drite lirie ne shqiperine komuniste nepermjet perkthimit te veprave te huaja... gjithmone me aprovim nga lart...

Nje analize te mire te islamofobise "light" te Mishes, Kadarese etj e ben Enis Sulstarova tek "Arratisje nga Lindja: Orientalizmi shqiptar nga Naimi te Kadareja "

po lërini mor këto sugjestionime e pordhacërira, se ska lezet më! 

 

Armiro, me fal qe po ta them keshtu cope, por ti mer daje qenke koqe kandari. 

Tung!

Turqisht thuhet TOP Ziqe ! Desha me thone qe vijne vete ne cdo prurje smiley

PF, me mire koqe kanari se koqe-lepires i Mishes si ti...

Piro Misha rjedh nga nje familje qytetare Korcare (ndoshta edhe me prejardhje vllehe). I ati, pjesemares ne luften nacional clirimtare, anetar i PPSH dhe dipllomat kariere nderoi jete relativisht shpejt duke e lene gruan me tre femije (dy djem dhe nje vajze) ku Piro eshte femija i madh dhe qe ne ate kohe nuk duhet te ishte me shume se 15 vjec. Te gjithe qe e njohin Piron kane jo vetem respekt per te, por e shohin edhe si njeri te ekulibruar dhe me horizont. Te perpiqesh pa asnje lloj fakti te aludosh per ligesite e tij, do te thote as me pas e as me shume qe ti te jesh ne rolin e nje aktori te paguar, sepse nuk dua ta besoj qe je budalla. 

Jo ndoshta me prejardhje vllehe po Misha eshte vlleh tamam, pa ndoshta. Deri ketu jemi ne rregull po ajo qe ngrihet si pyetje dhe kerkon pergjigje eshte se pse keta vllehet, nje komunitet etno-kulturor sic thirren ne zhdukje, por une nuk di qe te jene keqtrajtuar nga shumica muslimane jane ne pararoje te perhapjes se urrejtjes ndaj Islamit dhe muslimaneve ne Shqiperi? Misha ka 20 vite (pa llogaritur komunizmin) qe e ben kete pune. Tani ka gjetur librin e Dursun Beut per te anatemuar muslimanet kur dihet mire dhe Doani ka bere nje pune per t'u lavderuar me kete shkrim, kronikat e tij kane zmadhime e metafora qe ishin te zakonshme ne ate kohe per t'i sherbyer nje qellimi, figures se Sulltanit dhe nxitjes se deshires per lufte tek njerezit e per te dhene imazhin e nje ushtrie te forte. Papa i kohes se kryqezatave per te mundesuar mbushjen e rradheve te ushtrive te kryqezatave ju garantonte parajsen cdo kryqtari dhe dihet se cfare kane bere kryqtaret ne masakra kunder hebrenjeve dhe muslimaneve. Ne forma te tjera kjo teknike ekziston edhe sot, ku ushtrite nderluftuese gjithmone rritin numrat e te vrareve te kundershtarit dhe ulin te vetat.

A e shikon te mundur ta pershkruash pushtimin turk ashtu sic ishte, shumefaqesh, nga i ftuar prej vete vendasve ne lufte kunder njeri tjetrit, tek vasal-lleku i rehatshem dhe shperblyer e deri tek ai me force, i pergjakshem e literatisht "ku therret qameti", pra a eshte e mundur te pershkruhet kjo dhe nderkaq kjo te mos quhet si renie me qafe muslimaneve shqiptar?

Mua me duket pak i habitshem ky njesim qe po i the turkut turk, ke fyer muslimanet. Une di nje numer te pafund myslimanesh (vete rrjedh nga gjysher bektashinj) qe jo vetem nuk e kane problem fare, po fare, pershkrimin e pushtimit turk si me siper, por e bejne vete ate pershkrim me hollesisht se kushdo.

Ne kete paragraf te fundit  Emigranti ka vene ne dukje dy te verteta , qe eshte  shume e habitshme se si anashkalohen.

E para , qe marredhenia turk -islam nuk eshte nje barazim identik. Vertete islamin e sollen turqit ne Shqiperi por nuk e shpiken ata,as e revizionuan as e ngriten ne doktrine. Islami daton ne shek VI kurse turqit osmane e pervetsuan nga arabet pak me shume se dy shekuj para shqiptareve, fundi shek XIII.Sot jane me shume se 1 bilion islamike ne bote dhe nuk eshte Turqia qe i perfaqeson ata ekskluzivisht.As Meka , vendi i shenjte simbol, nuk eshte ne territorin turk.

Akuza per demet shkaktuar Arberise shkon ndaj Perandorise Osmane jo ndaj fese islamike. ( Bile per korrektese as kunder Turqise se sotme por kunder perandorise osmane qe ishte multinacionale. Ky Tursun beu thote shprehimisht se  ushtrise  se sulltanit i bashkangjiteshin ne mase hordhi nga vendet fqinje te Arberise te joshur nga plaçka qe mund te benin.)

E dyta, ishte Rilindja kombetare me vizionin e vet per te krijuar nje shtet shqiptar me shumice islamike, qe e vecoi fene islame nga pushtuesit turq; thirrja ishte lufte kunder pushtuesit jo kunder fese islame, qe rezultoi shume e suskseseshme dhe coi edhe ne harmonine fetare ne Shqiperi.

Tani keta qe kur thua nje fjale kunder osmaneve e marrin per islamofobi o jane turkoshake o s'mbushin mire. ( per te thene me bute percaktimin e PF me lart)

 

 

 Ky Tursun beu thote shprehimisht se  ushtrise  se sulltanit i bashkangjiteshin ne mase hordhi nga vendet fqinje te Arberise te joshur nga plaçka qe mund te benin

Jam shprehur dhe me lart ,se jo vetem Tursuni ,por dhe kronikan e bashkohes te tjere e konfirmojne kete qe thote Tursuni .Te shqiptaret materilizmi ka dominuar mbi besimin e tyre ,te cilen e s'e kane pas problem ta ndryshojne per interesat e tyre materiale.Besimi te shqiptaret ka qene gjithmone siperfaqesor;qofte krishterimi ,qofte islamizmi ,nuk kishin rrenje te thella ne ndergjegjen e shqiptareve Shqiptaret asnjehere nuk kane qene besimtare te devotshem,prandaj osmanet shfrytezuan materializmin dhe besimin jo te thelle te shqiptareve per t'i perdorur ne ushtrite e tyre ,pasi shqiptaret vleresoheshin per aftesite e tyre luftarake,kurse shqiptaret nga ana e tyre u munduan te perfitojne materialisht nga placka e luftes. 

Ndoshta ky eshte misteri i madh qe shpjegon perhapjen e shpejte te islamizmit (duke mos perjashtuar dhe forcen e ushtruar nga osmanet per t'i konvertuar ne musliman )ne Shqiperi ne raport me vendet e tjera ballkanike ,te cilat njohen dhe ato, po te njejten periudhe te sundimit osman ne territoret e tyre

po keshtu dhe faktori i dyte qe permend ti ,idete e rilindasve per te vene ceshtjen kombetare mbi ate fetare ,ka bere qe shqiptaret(pergjithesisht) t'i shohim me me indiferentizem problemet fetare dhe t'i anashkalojne  ato . Lufta kunder osmaneve ,nuk mori ato ngjyrime fetare si nevendet e tjera ,madje dhe paraqitja e Skenderbeut si mbrojtes i krishterimit ,eshte shume siperfaqesore .Skenderbeu nuk ka qene ndonjehere kryqetare ne kuptimin e mirefillte ,pavaresisht se me luften e tij kunder osmaneve , i beri mire krishterimit,duke u bere pengese per depertimin e turqeve pertej Adriatikut .Lidhjet me papatin ,titujt e dhena nga papati ,ishin thjesht diplomatike per Skenderbeun ,per te sigururar mbeshtetje ne luften kunder osmaneve

 

Papa i kohes se kryqezatave per te mundesuar mbushjen e rradheve te ushtrive te kryqezatave ju garantonte parajsen cdo kryqtari dhe dihet se cfare kane bere kryqtaret ne masakra kunder hebrenjeve dhe muslimaneve.

Harrove me permend 72 virgjineshat qi do gjenin n'xhehnet (72 per cdo musliman qi vret apo vdeke duke vra Qafiret). Duket se parajsa vetem nuk ja vlente anymore. smiley

 

Te gjithe qe e njohin Piron kane jo vetem respekt per te, por e shohin edhe si njeri te ekulibruar dhe me horizont

Nuk e lu topi.

..me sa shikoj shkurtimisht, shkrimi me shume i fut peshqit (lexuesit) ne polemika pa vlere,se sa i shpjegon atyre qe s`kane lexuar librin, se pari, te kuptojne se kush ka qen ky qen bir qeni, smiley Tursun Beu! 

 

pooo, se  deri tani  vetem Tursun Baçin njihnim, qe thua ti..smiley , po per Tursun beun..., skishim degjuar...

faqa me del e korruptume,  megjithate flm emigrant!

Eshte nje kapitull i Mishes ne anglisht "Miti dhe amnezia", pjese e librit "Identitete shqiptare - Mit dhe histori".

flm

Po ai Tursun Baci yne qe thua ti..kush e di emrin dhe  huqet nga ky qe se njohim i ka marr, i serte,i eger,vrases, hakmarres .e si thone shaka, ndenjen 500 vjet! smiley

Kronika nga Tursun Beu..

Arsyeja e kësaj fushate të dytë në Shqipëri ishte se raca shqiptare është bërë e tillë që në karakterin e saj kanë hedhur rrënjë mosbindja, këmbëngulja, rebelimi e arroganca. ...Ata derra qenë nënshtruar dhe kishin pranuar zinxhirin vetëm nga tmerri prej kordhës gjakderdhëse të Sovranit... Atëherë u dha urdhri të shtroheshin në bindje ata harbutë të pafe. Për këtë arsye, në çdo vendqëndrim sillnin para Sovranit fitimtar meshkujt e lidhur me zinxhirë që luftëtarët guximtarë e të shkathët të islamit me një të rënë të shpatës, - fap fap – i ekzekutonin.... Pati ndalesa ku u shkuan në shpatë deri në tre mijë, katër mijë, shtatë mijë të pafe. Prej kufomave të shumta, lugina të thella tanimë ngjasonin si të ishin kodra... Të gjithë djemtë e vashat e tyre u kapën dhe u bënë robër, ndërsa meshkujt e rritur u mblodhën dhe u lidhën me zinxhirë. ...Të shtyrë nga kjo frikë, të pafetë që kishin mbijetuar pranuan të bëheshin shtetas të shtruar osmanë dhe të paguanin xhizjen e përcaktuar nga Sheriati, si dhe taksat e zakonshme.”

Fragmenti i mësipërm bën fjalë për pushtimin osman të Shqipërisë. Ose më mirë të themi, të asaj çka kishte mbetur ende e papushtuar prej saj, pas dhjetëra vjetësh luftërash të përgjakshme, kur sulltan Mehmeti II mori më në fund Krujën e pas saj, Shkodrën. Është nxjerrë nga një libër, i sapobotuar në shqip, me titullin “Kronikat e Tursun beut”.....

Pirro Misha.

_____

...dhe sot ka akoma shqiptare qe thone : " populli vella turk!!!!"smiley

 

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).