Fshatin tonë e bëjnë tri lagje të gurta, por banorët i ka zemërngrohtë e punëtorë. I gjenden njëri-tjetrit në të mirë e në të ligë, qysh nga periudha e Pirros. Veçse kohët kanë ndryshuar. Gjendemi në periudhën e kuponit, gjë që e lexon lehtë tek sytë e kujtdo. Udhëve fishkëllen boshi dhe nanurit një heshtje varri. Edhe deti ka heqë dorë nga këngët e tij të hareshme. Kudo përgjumje.

     Gjallon disi udha e lashtë aty nga fundi i shtatorit, kur drejt fshatit tonë enden disa Kalasiotë të rrjepur, që sjellin mbi kafshët e dorës arkat me gica. E dinë se dënohen për këtë lloj tregtie, ndaj më tepër udhëtojnë natën. Fshati zgjohet me ag nga klithmat e dhimbshme të gicave që shkarkohen me të shpejtë nga arkat e zhyera. Jemi mallkuar qysh prej periudhës së sulltan Sulejmanit ta hamë derrin me gjithë veshë, ndaj Kalasiotët janë të sigurt për shitjen e mallit. Dhe vërtet gjer nga dreka gjithçka merr fund.  

     Familja jonë nuk blen gic, ngaqë babai punon në shtet. Po të mësohet që rrisim gic mund ta shkurtojnë nga puna. Për kooperativistët nuk ka problem. E shumta marrin nga një fletërrufe në qendër të fshatit dhe vazhdojnë rritjen e derrkucit, meqenëse viti i ri nuk është larg. Madje, mbas mbërritjes së gicave, ditët bëhen më të vogla. Të gjithë ankohen se nuk u mjafton koha të rendin herë për lëpjeta apo këlkaze të ngopin derrkucin.  

     Familja jonë kthehet në sehirxheshë. Do e festojë vitin e ri veç me mishin e tallonit, 250 gram për frymë; dhe jemi gjashtë frymë bashkë me gjyshat, që natën e vitit do shtireshin se u ngopën, pa vënë thelë në gojë. Bujarët e mi të shtrenjtë! Vërtet, ishin vite të varfra, por na lanë të zgjidhura disa teorema të rëndësishme të jetës. Ashtu sikundër disa na i lanë krejt të pazgjidhura...

    Mbaj mend se ne, djemtë që nuk rrisnim gica, fshehurazi na quanin dembelë. Të paaftë e të pafajde. Dhe na ngeli ky epitet, si ajo pika e rrëshirës mbi xhaketë, të na kujtojë përherë epokën e gicave. Më pas u bë si një kufi social, me gjithfarë të drejtash për ta. Ndërkohë ne i shikonim vëllazërisht gicarritësit. U fërkonim supin, duke ua njohur çdo sakrificë. Kurse ata, gati të na hidheshin në fyt.

    “Ti me shokë më hëngre derrin!” - m'u hakërrye vite më vonë një djalë më i vogël. Fillimisht u sprapsa pak, pastaj ia dhashë një të qeshure të fortë. Porse ai nuk u tut, me gishtin tregues drejt meje, shtoi: “Gjithçka e bukur që rritej brenda meje, vdiq ditën që erdhët e na morët derrin, pasi e vratë..!”

    Aty mbeta. Ndërmend më erdhi zbehtë ajo darkë vrastare. M'u kujtua nëna që na prishi lojën e më nisi të shkoja për mishin shtesë. Si edhe lagështia e atij fundi dhjetori, që ngjitej e cingërt mbi trupat tanë të tharë. Nuk e kisha idenë si do rridhte ngjarja. Zbatoja vetëm urdhra. Hollësitë i kishin rregulluar të mëdhenjtë.

    Për pak arrita tek shtëpia e derrit dhe vura re se po prisnin hipur sipër gurëve të mëdhenj, ende të pathyer para hyrjes, tre djem të tjerë. “Ishin si puna ime, rrëshirëpikuar, të paprokopi...” Në prag të shtëpisë, katër fëmijë të leckosur, shtrënguar fort me njëri-tjetrin, na shikonin me frikë. Më i madhi djali, 7-8 vjeç, i cili do më akuzonte më vonë, se i hëngra derrin.

    Kur ne u vumë pa fjalë si në pusi rreth tyre, fëmijët ia shkrehën vajit. Të pistë, veshur hollë, dridheshin nga të ftohtit dhe frika. As ata nuk dinin çfarë do pasonte, por do ta mësonin mbas tronditjes që do t'u pësonte shpirti.  

    Për pak ia behu një burrë i gjatë, i zeshkët, me një vare në sup.

    “Hë, ku është derri?!” - pyeti ai me zë trimi. Pastaj shtoi: “Hajt, të mbarojmë shpejt, nuk kam kohë të pres!”

    Pak vështirë të fliste me ne, ngaqë rrinim mbas gurëve si thëllëza. Të fliste me fëmijët, akoma më e pabesueshme, ata as që e kishin idenë përse bëhej fjalë. Apo mos fliste me vete, si marrë!?

    Çastin kur fëmijët dëgjuan (ku është derri?) i rrotulluan njëri-tjetrit potenciometrin e zërit. Shtëpia e tyre e zbrazët prej orendive, oshtiu prej kujës në kuartet. Edhe ne që e donim shpejt mishin u trembëm nga sjellja e burrit me vare. Bëmë disa hapa mbrapa. Fëmijët tek pragu nuk thoshin të pushonin dhe askush nuk mund t’i qetësonte, derisa tek shkëmbi i lartë para hyrjes zuri vend burri i zeshkët me varenë para këmbëve.

    Përreth po errej. Qielli i rëndë i dimrit, po shtronte me kujdes mbi tjegullat e lagështa për gjumin e natës. Nga deti dëgjohej e ngarruar biseda e valëve që vinin me nxitim të griseshin mbi të njëjtin shkëmb. Ne prisnim në heshtje. Të gjithë ishim aty, veç prindërve të fëmijëve dhe derrit. Prindërit nuk do kishin dorëzuar normën, ngaqë thasët me ullinj i peshonin në qendër të brigatës. Ndërsa për derrin nuk dihej gjë. Fëmijët që me siguri diçka dinin, nuk kishin qejf të flisnin. Të kapur fort me njëri-tjetrin po ndërtonin kasollen e heshtjes, të cilën ua prishi befas burri i gjatë.

    “Hë, do ma sillni derrin, apo të iki!?” - iu drejtua ai askujt.  

    “Ik, babai nuk është këtu!” - iu përgjigj me lot në sy djali i vogël.  

    “Derrin thashë dua, nuk më duhet yt atë!" - ia ktheu i sigurt ai. Mua sepse më hipi një i qeshur. Por lotët çurg të te bashkuarve ma prenë të qeshurën në buzë. Nuk kaloi shumë, kur nga pas murit të oborrit u dëgjua zëri i babait të fëmijëve. Ai erdhi me dy çehre. Me të dhimbshmen iu drejtua vogëlushëve që qanin pa pushim, dhe me të qeshurën iu drejtua burrit me vare, i cili pa vonuar i përsëriti kërkesën e vjetër.

    "Ku është derri?!”

     “Unë tani vij, derrin e dini ju!” - iu përgjigj i porsaardhuri dhe qeshi përsëri, që të ngrohte shpirtrat e trembur të vogëlushëve.

     “Aha, nuk kemi për të marrë mish, kot na e prishi lojën nëna!” - mendova dhe u ngrita pas shkëmbit. Errësira u dend edhe më tepër, dhe ora nuk ishte më shumë se pesë. Për pak, gjithë ne që prisnim derrin këmbë-këmbë iu afruam burrit të zeshkët. Më në fund derri u gjend. Ishte futur poshtë një suste krevati dhe bënte sikur flinte. E sollën zvarrë gjer tek këmbët e zeshkanit. Aty derri sikur u zgjua dhe shikoi atë në sy. Dukej sikur njiheshin, ose më saktë, sikur e dinte përse u gjendën aq pranë. Çastin tjetër, babai i fëmijëve nxori jashtë një llambë me vajguri, që fillimisht feksin e ngjiti mbi lotët e fëmijëve dhe lagështinë e syve të derrit.

    Nga çasti në çast llamba shtonte dritë. Errej me të shpejtë duke shtuar mister. Atëherë, burri i gjatë ngriti varenë si një levend, dhe e vuri derrin midis këmbëve. Pastaj e shtrëngoi me kërcinjtë e tij të hekurt si morsetë. Nga drita e llambës, hija e varesë mbi mur u bë sa çomaga e Kserksit, dhe koka e derrit sa vetura e Kryetarit. Pastaj erdhi batërdia. Çomaga u lëshua me vërtik mbi veturën e kryetarit, që kafsha e gjorë të lebetiste dynjanë. Klithma e tij e tmerrshme bëri të na përdridhen zorrët nga boshi.

    Ndërkohë burri i gjatë nuk e lëshoi. “Nuk ngordhi, tha me zë epshor, - prisni t’i fus dhe një tjetër!” Pa e mbaruar fjalën, u dëgjua një gdhup më e fortë. Thua u përmbys nga era ndonjë saksi e madhe me lule. Aty gjithçka mbaroi. Ne kishim mbetur pa fjalë dhe derri pa jetë.

    Fëmijët nuk po u besonin syve. Veç kur panë mes gjakrave kafshën e tyre të dashur, me të cilën ndanin bukën e gojës, gjumin dhe kënaqësinë e lojës, nisën të ulërijnë me disa kërcime të lehta përreth tij, si indianët në mort. M'u duk e pamundur të imitonin dhimbjen e indianëve, ngaqë ata nuk kishin televizor. Dhe ngela gjatë me këtë pikëpyetje në kokë: “a ia del pikëllimi të të bëjë të kërcesh me të dyja këmbët..?!”

    Kuja e tyre nuk kish mbaruar, kur mbas shtëpisë u ngrit e shpërdredhur një shtëllungë e bardhë tymi, si të guduliste pak errësirën të shmangej. Pastaj u duk flaka që nxiu murin në formën e një qiparisi të vogël. Sa rritej flaka, rritej dhe qiparisi i zi.

    Mbi zjarr u vendos me të shpejtë një kazan i madh me ujë që nisi të valonte. Zeshkani nuk ia kish nxjerrë ende të brendshmet dhe uji qe gati. Hidh ujë të nxehtë e rruaj me thikë, për dhjetë minuta derri u paqua në të dy anët.

    “Është kafshë me qime të rralla!” - tha ai duke nënkuptuar distancën e qimeve nga njëra-tjetra. Pastaj vrasësi e bëri derrin copa-copa. Kokën e la siç qe, me veshët e rruar por të paprerë, thua iu tremb mallkimit të sulltan Sulejmanit. Mori për vete një copë mish nga shpatulla dhe humbi në errësirë. Kur iu afrua murit të avllisë, hija e varesë u bë përsëri sa dy grushte bashkë. Ç’armë e tmerrshme! - mendova i ftohtë.

    Atëherë, babai i fëmijëve na peshoi me të shpejtë nga një copë mish në kandar, që të shpërndaheshim me vajin e të vegjëlve që na ndiqte mbas shpine, si ligatje. Mes zërave të prishur nga vaji më qartë dëgjohej diçka si (ju..! ju..!) E deshifrova menjëherë. Ishte si një lloj akuze e djalit të vogël që besoja se do ta përpinte ajo natë e ftohtë e vigjiljes.

 

12 Komente

Love, love, love your writing! (Me pelqen jashte mase menyra si rrefen)

Ate qe ti e ben me nje tregim, analistet politike kane 20 vjet e s'po e bejne qe s'po e bejne dot smiley

Te uroj me gjithe zemer, suksese ne cdo projekt qe ke.

Respekt

Av

Shume bukur smiley

Shuuume e bukur dhe ngjethese.

Tema eshte nam fare!

Vallain kur lexon kshi gjonash thu shyqyr qe u rritem ne Tirane dhe qe nuk e kemi njoft kete skamje dhe depresion. Te keput shpirtin kur i degjon.

Shume prekese dhe e shkruar mjeshterisht.smiley

Me pakta, ti kishe thene me fal akuzes! smiley tregimi i bukur pak sakt!

E lezetshme.Po thjeshte po sygjeroja qe "derrin" ta zvendesoje me nje kafshe tjeter tip "qingj" apo "vic" madje pse jo dhe "pule".Kjo pershkak te konotacionit me te bute qe kane keto kafshe, pjesa do behej lidhshemerisht me prekese.Prape ne kuadrin e sygjerimeve mund ta beje paragrafin e akuzes me te rende dhe te shtoje nje paragraf ne fund per te kuptuar kalimin e personazhit nga kujtime ne kohe reale.Je mese i lire ti injorosh te gjitha ketosmiley.

Rrenqethese! M'u duk sikur e kisha para syve skenen e femijeve, burrit me vare dhe angullimen e derrit. 

Kisha degjuar per nje rast qe derrit i kane dhene raki, e kane vene te flere ne krevat, vetem e vetem qe te mos u'a merrte shtet mavrija...

faleminderit per komentet. m dhrami.

'' Fëmijët nuk po u besonin syve. Veç kur panë mes gjakrave kafshën e tyre të dashur, me të cilën ndanin bukën e gojës, gjumin dhe kënaqësinë e lojës, nisën të ulërijnë me disa kërcime të lehta përreth tij, si indianët në mort. M'u duk e pamundur të imitonin dhimbjen e indianëve, ngaqë ata nuk kishin televizor. Dhe ngela gjatë me këtë pikëpyetje në kokë: “a ia del pikëllimi të të bëjë të kërcesh me të dyja këmbët..?!”

Vertet i jashtezakonshem si tregim... 

Me pelqeu shume.Pa sterhollime,gjuhe e krehur,e kthjellet.Pervec kesaj ka edhe nje humor te permbajtur,

 “Ti me shokë më hëngre derrin!” - m'u hakërrye vite më vonë një djalë më i vogël...

 Për pak arrita tek shtëpia e derrit...

nisën të ulërijnë me disa kërcime të lehta përreth tij, si indianët në mort...

 

Sa bukur!Ky tregimi yt Miri eshte i denje per cdo antologji te tregimit shqip!

 

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).