Duke lexuar nje interviste te Sokol Balles ne MAPO-n, http://www.mapo.al/2012/03/03/sokol-balla-asnjanes-ndoshta-ne-boten-tjeter/  me ra ne sy ky pasazh dhe me beri shume pershtypje per qartesine e tij ... 

Jetuam mes pushtuesish, që suksesin nuk e kishin tek armët, por tek përçarja. Ajo farë mbinte mirë në këtë tokë. Ndaj nuk jetojmë në bregdet e fushë, por në maja kodrash e malesh. Mundësisht vetëm. Për t’iu ruajtur pritës. Dueli është për burrat. Ne, burrninë e tregojmë kryesisht para grave. Dhe vlerësojmë edhe kur këto gra janë burrnesha dhe jo kur tregohen femra.

43 Komente

Ca te besh smiley kshu jemi ne shqiptaret smileysmiley

I vertet,por jo teresisht,ky pohim.
p.sh Gjergj Elez Alia dueloi me Bajlozin e zi.

sidomos qe pas pushtimit turk apo otoman (vari lesht se nje mut jane )  vetem prita e aspak duele burrash, e pra popull legen 

Ne burrnine e tregojme kryesisht para grave....

...sa e vertete qe eshhte kjo.....se edhe kur vrasim per hakmarrje sipas kanunit, gjithmone kundershtarit te radhes i bejme priite e nuk i dalim balle per balle..... e me pas shkojme e i raportojme me krenari gruas dhe gjyshit ne shhtepi...pfff ......Te jete kjo nje cilesi gjenetike e konsakruar me kanun apo kanuni tinezisht e ka deheroizuar shqiptarin...????'

o antropologet e leshit

a ke nai gjo konkrete ti, pa leni epitetet.....lool

 

alidemso, me qe ti e ke shtruar si pyetje... po sikur e ka dhene pergjigjen ky qe ne fjaline e pare:  ''

''Jetuam mes pushtuesish, që suksesin nuk e kishin tek armët, por tek përçarja........

 

pra do pare nga te dy anet... nuk eshte se pushtuesi ka perdorur menyra ''konvencionale''. dmth ka hapur lufte ne menyre te rregullt ndaj  nje vendi me ushtri te rregullt.  jo jo, kane ushtruar dhune, apo kane ndermarre pabesisht  ekspedita ndeshkimore...  prandaj edhe shqiptaret, ne nje fare menyre, i jane pershtatur menyres se tyre.

Priten ,pusine ......na i ka lene trashegimi Skenderbeu . Ishte nje nga stradegjite me te parapelqyera te tij.

 

Kemi ecur ne gjurmet e heronjve tanesmiley

The Man of war, the Lord Jesus Christ (Exodus 15:3), uses military strategy to conquer His foes. Not only taking to the battlefield, but devising Biblical ambushes, to deceive those not chosen to enter His Kingdom. Those not given spiritual understanding, will fall prey to the Lord's deception.

http://www.youtube.com/watch?v=za9alNdukDs

Ky eshte lubonjizem standart, ne fakt vete Balla ne ate interviste eshte thjesht nje lubonjist, prisja ndonje gje 'te re', ndonje mendim origjinal po hiç, kjo ishte shume zhgenjyese.

po robt kan dhe halle daku.... kon ene kalamoj per te rrit....

S'e mora vesh kete plako se kujt ia drejtove, ç'pune kane kalamajt ne kete mes ?

Prita eshte ne funksion te ekzekutimit, kurse dueli eshte nje perqasje ndaj sherrit, per punen e duelit pyetja eshte, a terhiqet shqiptari perballe sherrit ?

Gjithsesi mua me zhgenjeu intervista ne teresi, Fevziu eshte shume me origjinal edhe pse rri bythe e breke me Lubonjen, kurse Koli duket sikur ka dale nga kurset e lubonjizmit dhe reciton profesorin.

Per mua diferenca mes Balles dhe Fevziut, qendron ne leçitjen, kendimin, Fevziu eshte me i kenduar, prandaj arrin te mos jete surrogat i dikujt.

 

 

Obobo akoma me kto budallalliqe jo prita jo vrasja onash dhe jo ball per ball????

Po shifni mer se cfar bo bota sot. Amerikona te leshon me Apache qe ti jo vetem nuk e ndigjon po as nuk e shef.

Pse mer kjo kulture mazokiste si e si me ul veten????

Ron, keto duele nuk jan bo dhe akoma po bohen sot, keto jan bo ne kohen e perendimit te larget, dhe kishin edhe nje fare fisnikerie mrena.... kush o ma i zoti ja del, dhe kete e verteton fusha e burrave, keshtu te pakten kan pas thone,kurse ketu tek ne, nuk ka pas nga keto, ketu edhe kanuni qe mbahej si gjo e shenjte nuk e cilesonte hakmarrjen si nje gjest burrrash qe ti ndanin fajet ne mexhilis,po e merrte fajtorin si te mireqene, pa asnje vertetim, e si i tille ai me patjeter duhej te vdiste, por jo ama ne duel, po prapa ferres, ne nje prite.... e kjo tregon se sa pak fisnikeri kemi ne si popull, kjo tregon edhe tolerancen zerro qe kemi ne ndaj fenomeneve apo fakteve qe ndodhin qofte edhe pa deshiren tone.....

alidemso, 

izi me kanunin se ka pune ajo pune.. burrat e kanunit vet-deklaroheshin si gjujtsi etj etj. 

kanuni ka qen mjet i kohes e s'ka te bej hic me qurrashet thik-pas-shpinas te koheve te sotme...

Eh c'me bere! Isha ne humor deri tani. Po edhe mua, c'me duhet qe lexoj intervista te Balles, mire te me behet!

Krist, maje veten, e bohu ene ti burrneshe......

alidemso, se roni ma ben me kastile qe t'thush ti qe te kam shajt edhe ketu, ne shqipot kemi pas sheshin e mejdanit, mor burre, ku kemi pas thirre edhe bajlozat e botes jo me cunat e lagjes.

Nuk e di ne kohen time ka pas egzistu kultura e duelit. Si tashi e me kujtohet kur u leshojshin sfidat: Ta ma bytha tek-tek mbrapa shkolles???

U hapte llafi neper shkolle qe filoni me fistekun do zihen tek-tek mbas ores se gjashte dhe mblidheshim dhe fillote grushti.

Ca o kjo nuk eshte kulture dueli???????

jo kjo ishte duel i nivelit te ulet, se ishte pa zarar se edhe òeshtja ishte e nivelit te vogel, se bohet llaf per moshat e vogla......ti tani je rrit dhe je bo burre a mund ta bosh dot ate duel...sot?

Po ti thu qe qe francezi ne ditet e sotme hedh dorashken dhe nxjerr shpaten me bo duel?smiley

Kur eshte çeshtje nderi, se per te beheshin duelet, logjika ta do qe ai i cili eshte i padrejte duhet ndeshkuar, jo me i forti fiton.

C'kuptim ka te humbasesh nderin e pas tij edhe jeten ne duel ?

Se kane qene manget nga trute e kokes perendimoret nuk do te thote qe ajo ishte burrerore, ajo ishte lajthitje, kalamallek, kapriço.

Jo po une jam me i forti i lagjes me shpate dhe filloj i shaj te gjithe nga robte e u them he ua mban suma te mbroni nderin ne duel ?

Ky eshte ligj xhungle, kjo eshte barbari.

 

Une ceshtjen e kuptova jo a praktikohet sot dueli por a egziston te shqiptaret tradita apo kultua e duelit???

Une mendoj se kultura apo tradita e duelit ka egzistuar dhe deri diku akoma egziston. Per sa i perket praktikes, jam i lumtur qe nuk egziston.

Tani per tu bere serioz ne kete teme,meqe u futa keshtu kot.

Sinqerisht tema ne fjale eshte nje vrime ne uje.S'ka fare lidhje nese dueli eshte per burra e per gra apo homo.Lere mo ta shohesh ne aspektin historik shqiptar ose si fenomomen kryesisht perendimore etj etj.Ka disa lloj duelesh.Dueli fizik qe po referohemi ne komente e qe do te nxjerr dhe autori, ka ekzistuar ne perendim ashtu sic ka ekzistuar dhe ne Shqiperi e kudo.Ca ne kanun,ca neper legjenda, ca me histori.Edhe ne perendim ka pas raste pabesish plot( i shfarosnin pretendentet e fronit me akrobacira).Per te qene me te sakte nese ne perendim dueli fizik eshte zhdukur ne Shqiperi vazhdon ende te lulezoj( i.e. vallahi sdu me vajt me larg se lagjja me degju "o une o ti"," shifna jashte" etj).Tani kjo si bene me pak burra ata e me shume ne.

Kurse kjo puna e armikut qe na percan,aman se kush di pak histori globale s'jemi as te paret as te fundit per gjera te tilla.

Ajo qe eshte me e rendesishmja eshte Dueli Verbal( do deshiroja Intelektual).Ne perendim duelet verbale jane nje perplasje informacioni dhe argumentash ,ku ai i cili i ka me te sakta ,fiton.Kjo behet ne cdo fushe nga politika tek shkenca.Kurse ne Shqiperi..

Edhe e fundit,Dueli eshte institucion,ka rregulla.Duhet te jesh i sigurte ne vete,te njohesh aftesite e tua,te dish se sa vlen,shtuar ketu dhe pak guxim per ta bere.Kjo eshte ideja kryesoresmiley

Nuk e di pse dueli dhe prita duhen vene ne pozicione krahasuese. Dueli eshte me shume nje nocion romantik sesa real, aq me pak te kete rregulla. Askund nuk ekziston "kulture" dueli. Ne duel gjithmone fiton me i forti dhe me i shpejti, jo i drejti ose i pafajshmi. Deshmi e kesaj jemi te gjithe ne si komb.

Prita ka kryesisht elemente hakmarrjeje ne vetvete me qellim venien e drejtesise, per shkak te mungeses te nje autoriteti ndeshkues ne Shqiperi, jo se jetojme ne kodra e male. Si gjithmone, "opinionistet" mediatik Shqiptare nuk dine cfare flasin.

Mendoj qe "prita" si fenomen eshte negative, por jo sepse jemi zemerligj dhe i paskemi qene tutur duelit.

Jan bere duele edhe ne Shqiperi plot... Ligjet e nje shteti apo nje shoqerie nuk kane si njohin duelin, ketu tregohet nje budallallek i jashtezakoshem. 

PERKUNDRAZI, folklori shqiptar nuk e njeh priten. Me thoni nje detaj te vetem te folklorit tone qe njeh apo permend priten qofte ne nje rast te vetem?  Tani hasmin qe te ka vrare kur nuk ka shtet ta kap e ta denoje si do ta ndeshkoje shoqeria? Do e ve kanuni ne duel me nje djale 15 vjecar? Jo kanuni thote ta ka borxh gjakun, ose fale, ose plasja ballit ku e kur te mundesh. Ama pastaj ruju sepse e drejta kalon ne anen tjeter. Shqiptaret persa i perket burrerise e kane (pasur) ate te shenjte me ligjet kanunore dhe zakonore dhe e kan deshmuar gjat historise. 

Vetem femra dhe femija nuk preken nga ligjet zakonore shqiptare, dhe kete jemi ndoshta i vetmi popull qe e kemi pasur me KANUN. 

 

mcifu mas gaxhoit.

alidemsi, Ju e dini mire qe ju  du fort, por ku  me merr thenie te Sokol Balles, si interpretim psikologjie ap si perpjekje per shtruar ne fushen e  filozofie, aspekte  te  psikologjise, te mentalitetit tone, mua me semur.Besome qe me semur vertete.Jemi  nder te pakte popuj qe ne fazat e para te organizimit  te shoqerise, jemi vetqeverrisur me kode morale, me kodet  zakonore.

Ato qe thote  Sokoli jane muhabete te Li Pazarit.Duelet  kane qene shfaqje te  zgjidhjes nepermjet  forces dhe jo nepermjet  forces se  mendimit dhe argumentave te shume problemeve te jetes.

Po te ndjekim ecurine e Poliseve tona krejt ndryshe paraqitet realiteti  dhe si  histori e lashte..

alidemsi, Ju e dini mire qe ju  du fort, por ku  me merr thenie te Sokol Balles, si interpretim psikologjie ap si perpjekje per shtruar ne fushen e  filozofie, aspekte  te  psikologjise, te mentalitetit tone, mua me semur.Besome qe me semur vertete.Jemi  nder te pakte popuj qe ne fazat e para te organizimit  te shoqerise, jemi vetqeverrisur me kode morale, me kodet  zakonore.

Ato qe thote  Sokoli jane muhabete si  te   Li Pazarit.Duelet  kane qene shfaqje te  zgjidhjes nepermjet  forces dhe jo nepermjet  arresyes, forces se  mendimit dhe argumentave, per   shume probleme te jetes.

Po te ndjekim ecurine e Poliseve tona krejt ndryshe paraqitet realiteti  dhe si  histori e lashte..Nuk arrihet ne pergjithesime  prej  fenomeneve te veçanta.Me Burreri qe e tregokemi para grave, ç`a nenkupton ky Sokoli?Burreria, ne se merret jashte konteksit sex, eshte  gjithashtu tipar morali dhe  jo force...

Folklori  ka ndjekur sensin e vleresimit apo te kritikave per  vlera morali.Kurse tek  kreshniket folklori, zeri imuzes popullore  ka synuar  te nxise kundershtite, reagimin popullore me shembull kreshniket qe edhe kur nuk i ka patur i ka krijuar populli, ndaj dhunimit  te lirise,  te qytetarise, kombit.

Kur e shtrova diskutimin nuk e bera thjeshte per te percaktuar vetite tona luftarake, po nenvetedijen tone karshi ketyre fenomeneve te cilat perfaqesojne prita dhe dueli. Dueli eshte nje ndeshje balleperballe, faqe deshmitareve, per te mbrojtur nje çeshtje, nje parim, apo nje moral..... dhe si i tille ai perfaqesonte (duelisti)  mooralin apo çeshtjen qe duhej zgjidhur.... Pra ishte nje dyluftim i paster, ballas dhe diheshin te gjitha parametrat, si koha vendi gjyqtaret mjeku apo edhe deshmitaret...... mbaronte dueli mbaronte edhe sherri...kurse prita ishte nje maskim, ishte nje paburreri, ishte nje prerje ne bese, pasi ai qe te pret ai  te vret, padiskutim, pra nuk ishte nje hakmarrje e paster, por ishte nje hakmarrje e poshter..... qe medoemos  duhej ta vrisje kundershtarin e te mos vriteshe nga ai, e si rrjedhoje, edhe sikur te mos kishe qelluar ne mish, gjaku quhej i mare dhe fillonte perseri nga e para.... pra me mos vrasjen nuk perfundonte sherri....

Pra keto dy fakte  te sjella nga thellesite e historise, tregojne edhe kullturen tone te hakmarrjes e te shpagimit.... nga ketu del edhe toleranca qe sjell dueli dhe intoleranca qe sjell prita, pasi nepermjet prites, personifikohet frika, tinezimi, apo edhe pasiguria e fitores..... pasi po te mos qelloje ne shenje, nuk do merej vesh se kush e beri gjestin..... pra nje fare paburrrerie....

...dhe nga kjo trashegimi kemi edhe sot sjellje te ngjashme ne shoqerine tone, si ne nivelet e larta politike e deri ne lumpenin e shoqerise sone......shembujt jane te tepert besoj...... ja mbi kete besoj se duhet te shtrihet edhe diskutimi mbi kete variacion....... me trimeri pas ferret..... 

dhe ketu nuk po mesoj nga Balla se edhe ai diku e ka lexuar.....

alidemso, dueli nuk mbron nje parim, po ka nje fyes e nje te fyer, ku i fyeri i kerkon shpagim fyesit.

I je futur nje idealizimi pa krye te duelit. Eshte pune kalamajsh, ti me shave nga mamaja, hajde shihemi prapa shkolles.

Filozofia e vertete e duelit i takon luftes, dalin ne mejdan 2 kampione dhe me i forti vendos per fatet e luftes, keshtu 'shpetohen' nga gjakderdhja 2 ushtri.

Kete gjest pragmatik te idealizuar nga mitet, rrallehere te respektuar ç'eshte e verteta, e moren aristokratet kapriçoze, qe s'ua mbante me suma te luftonin ne beteja dhe benin 'trimeri' te ketij lloji.

Aman mer burre mos na ç'mitizo me mite te tjera.

Prita eshte ekzekutim, shpallej nga pleqesia e fisit denimi me vdekje, ngarkohej njeri persiper qe te zbatonte vendimin e pleqesise. Perfytyroje si njeriu qe eshte ne togen e pushkatimit dhe i denuari me vdekje i lidhur, eshte nje akt formal ekzekutimi, kaq, kjo eshte gjithe filozofia e prites.

I vjen kot anes e anes, shpik te shpikim, gjerat jane fare te qarta.

 

çmitizim - mitizim, jane dy gjera te kunderta...... dueli eshte ashtu siç e thjeshton ti... dhe per kete ke te drejte, po une u mora me institucionin qe perfaqesojne keto dy akte dhe jo me faktiin se si behen dhe perse behen.... kurse per ...prita eshte ekkzekutim pasi mblidhet pleqesia... kjo me duket pak si jo e sakte, pasi pleqesia asnjehere nuk denonte me vdekje, po me perjashtime, me marrje te pasurise, apo edhe me perzenie, po me vdekje...??????

Une ketu merrrem jo me formen po me permbajtjen, me perceptimin dhe trashegimine......

alidems pse i ngaterron gjerat kot? 99.99999999 % te te gjitha vrasjeve te historise te njerezimit jan bere ne prite, ne nje menyre a ne nje tjeter. 

Me thuaj ku e glorifikon priten folklori shqiptar? Ku pikerisht? Dua vetem nje reference te vetme a nje detaj te vetem ku kjo ndodh, vetem nje. Ligji zakonor shqiptar eshte nga me te vjetrit ne bote , dhe vrasjen e denon me vrasje. Pra eshte denimi qe jep kanuni, dhe jo glorifikimin e prites ne vetvete. Eshte njesoj si te kap policia nje super kriminel e ti thote na nje pisqolle e mbrohu qe ne mos te kemi mundesi te te kapim. Eshte absurde.

Jo vetem aq por folklori shqiptar glorifikon burrerine si asnje tjeter, Besen por edhe moralin me te larte te luftes. Psh armiku pa arme nuk vritej, e ke me KANUN, ate qe eshte sanksionuar ne Gjeneve ne kohet moderne, dhe qe rralle eshte aplikuar ne te vertete. Kur them armiku nuk them hasmi qe i fshihet nje denimi te merituar nga ligjet e shoqerise. 

Ora, me duket se nuk po i ngaterroj fare gjerat, po nuk po me kupton si duhet perse flas une..... Folklori shqiptar nnuk e glorifikon aspak priten, po nuk e denon ate si te tille. ligji zakonor shqiptar e denon vrasjen, po ta kam thene me larte jo me vrasje, po me zhburrerrim, me shpronesim e me debim..... po jo me vrasje..... e nese e ben kete, nuk e ben pas ferre po ne shesh te mejdanit dhe nga i demtuari ...besoj se u kuptuam deri ketu.

Tani sipas pikpamjes time, te asaj nga e cila u nisa per ta sjelle ketu kete teme, prita dhe dueli jane dy gjera krejt te ndryshme per trajtimin e nje fenomeni ate te vendosjes se drejtesise apo hakmarrjes per nje padrejtesi nepermjet forces.

Dueli ndryshe nga prita behet ne mes te dy paleve, balle per ballle faqe deshmmittarevve dhe sipas disa rregulllave te pranuara nga palet. Me mbbarimin e duelit, mbyylllet dhe sherri dhe pasonjesit rrojne ne paqe, pa pasur ndjesine e hakmarrjes si e tillle ndaj pales tjeter. Kjo menyyre vrastare e zgjidhjes se problemit, doli ne evidence me te madhe ne kohen e Rilindjes Evropiane, nga fiisniket, te cilet per te treguar dallimin e tyre nga plebenjte, i zgjidhnin ne kete menyre punet e tyre dhe ketu mbaronte filmi, Pra kjo eshte, ne kuadrin e egersise se kohes, nje menyre trimerie e burrerie, pa e ditur asnjehere fituesin apo humbesin, e shprehjes se tolerances qytetare e ciila i mbyllte problemet thjeshte nepermjet nje dueli. 

Kurse prita ndryshe nga dueli kishte qellim vetem qe te vriste duke shpetuar veten, pra te qellonte kundershhtarin pas nje ferre  ne menyyre qe kundershtari te mos e shihte dhe te kundervepronte, e ndoshta ti sillte deme ketij te fundit..... e keshtu vazhhdonte e vazhdonte kalvvari i gjate i hakmarrjes, derisa te shuhej nje fis i tere apo deri sa fisi te shperngulej nga vendi i tij per te siguruar mbijetesen.

dhe po ta shohesh ndersa dueli u perhap ne mase ne evrope,ketu ne Shqiperi ky lloj dueli nuk hyri fare, po vazhdoi e mbizoteroi prita, 

pra dallimi mes duelit dhe prites, eshte burreria ndaj paburrnise, trimeria ndaj frikacakut, dhe beses ndaj pabesise.... dhe keto vese u trasheguan nder breza deri me sot.... ku ndersa ne perendim nje qytetar dorezohet para ligjit, ketu tek ne ligji dorezohet para nje qytetari....

 

Mendoj se edukimi dhe respekti ndaj ligjit, do ti zhduki avash-avash keto anakronizma, duele e prita. 

dhe ketu nuk po mesoj nga Balla se edhe ai diku e ka lexuar..... smiley

Ballen dhe kedo i nderuar Ali dems nuk i pengon njeri te lexojne. Rendesi ka te dine te kuptojne per cfare flasin e krahasojne kur cfaqen ne Publik . Me lejo te them se problemi ne permbajtje nga Fusha e Luftimit ne ate te Cdo fushe tjeter eshte Manipulim termash .

Dueli ashtu si edhe Prita jane menyra Luftimi . Dueli eshte origjina e dyluftimeve qe nga Koha e Hobese dhe me vone me ndeshje me "mjete rrethanore " deri ne mjete te reja qe linden nga perpunimi metaleve si shpata . Ne nje kohe te caktuar edhe me zhvillimin e teknikes mbeti si nje NORME Burrerie sidomos ne kohen e Pistoletave me nje "mbushje " ashtu edhe ne kohen e kaubojsve smiley

Ndersa Prita eshte e mevoneshme .U zhvillua si forme Luftimi ne kuadrin e BEFASISE e cila eshte nje nga Armet me te sukseseshme ne Fushen e Luftimit Individual apo Kolektiv. Prita ka nje varg shpjegimesh qe nuk del vendi e eshte pa shume Interes per ta shpjeguar.

Ndersa Balla me sa Lexova eshte Shume po Shume formal pa kuptuar se cfar ka dashe te thote dhe ka ngatruar Befasine me Burracakerine dhe Duelin ja ka veshur Burerrise ??????

Ne fakt ne se jemi te vemendshem mund te verejme se Prita si menyre Goditje karakteristike e Verioreve qe ja veshin Paburrerrise ka te beje me shume me ndeshjen ndaj BAJRAKTAREVE dhe me vone edhe ndaj njeri tjetrit duke pare se ne themel te saj "Befasia " te jep sukses pa shume deme smiley Dhe nuk ka te beje FARE me Injorancen qe shoqeron Kanunin si nje dogme absolutisht pa piken e Vleres . Nje Kod per te mbajtur te bindur e te nenshtruar nje krahine ku si duket Krenaria ka qene Virtyt por i prishte "rregullin " bajraktarit , na shitet per nje teresi Ligjesh ???????? Keto tjerrje jane te vlefshme ne Derstilen e Xhibit , po nuk kane te bejne me asnje shpjegim Historik te Fushes .

Sot ....( Balla ndoshta ka dashe ta shpjegoje me Priten&nbspsmiley ....sjelljet e rikthyera te Bajraktareve qe Priten e kan njehsuar me Burracakerine si goditja pas shpine ku fakti shume i thjeshte i 21 Janarit nuk ka nevoje per ARGUMENT , per te mbrite ne Pefundim se Kullari Kanunor , Bajraktari Berisha u tregua i PABESE e i Paburre duke organizuar PRITE ndaj njerezve te parmatosur !!! Flm ne se jam brenda Temes smiley

Dhe eshte e bukur si Teme ku pena te shquara si Vebiu e Xixa mund te levrojne Ide te gjera pa u hallakatur ne Kurveri te kohes si Vebiu me Gj Elez Aline e sindromat e komplekseve seksuale xhibiste !

Morrat e kuq jugsa partilesha me ill ne balle e kane pas ne tradite vrasjen mbas shpine. Dokumentat qe keni mçef per pese dekada e tregojne me se miri. 

Problemi  i "duelit"(vleresimi i kundert per figurat) mes  perfaqesuesve te folklorit dhe historianeve eshte i hershem sa vete jeta.Per historianin eshte puna me e lehte  te provoje se njerezit edhe te medhenjte fare jane njerez si gjithe te tjeret, te dalluar, nga gjurmet qe lene ne jeten e tyre.Per adhuruesit e heronjve eshte i pamundur te besohet se i adhuruari i tyre, i ngritur ne legjende  nepermjet floklorit, eshte njeri mes te zakonshmeve.Kjo besoj eshte arresyeja pse legjendat, per njerez te adhuruar ne kufinj te legjendave, nepermjet folklorit, "jetojne" edhe  pasi qe i ka "vrare e varrosur" historiani.Legjendat ata i bejne si kuçedrat me nga  gjashte apo dhe shtate koka.E kur u pritet njera prej tyre fap e u dalin, pernjehere, nje apo dhe dy te tjera.

Detyra e historianit eshte si ajo e Herkulit.Ai jo vetem duhet ti prese te gjitha "kokat e kuçedres", por medoemos, te ndaloje te mos dalin me koka te tjera.

 Dhe e dini kush eshte ne folklor  legjenda me e veshtire per tu rrezuar? Besoj se eshte ajo qe i ben te gjithe heronjte e dueleve, princa te bukurit e dynjase.Pergjithesisht  as kane qene e as qe mund te imagjinohen te gjithe te tille.Por si ahere? Por sepse adhuruesi i heronjve  i ngjit ata ne shkallet e folklorit, duke e pare bukurine e te adhuruarit te tij,ne nje shpirt, si bie llafi i Dezdemones, dhe mbi kete mendim ja ndreq e ja ben te bukur edhe pamjen.Perri fare!Mbi kete baze, dmth, prodhim,thjeshte i  imagjinates te artisteve, qe adhurojne heronjte   jane ndertuar permendoret  heroike, marre prej folklorit.Kush ka pare permendore te Bethovenit, patakset nga pamja e bukurise, qe i ka dhene artisti.Por kush lexon dhe meson se Bethoveni ka qene shëmtarak i pa arrire, gati gati si majmuni i doktorr Mukinit, (doktor ne Tirane )behet me hitorianin.... menjehere.I shkurter, trashaluq, me surrat ezmer e vrare lija,hunde patllixhane,dhembe çatall....   

Shikoni filmin "Skenderbeu", gjithenje sipa s folklorit, ndertimit artistik te adhuruesave! Trupin, pamjen, forcen, permasat dhe i krahesoni ato me sa thone historianet....Krejt ndryshe....

grava

Nuk jam edhe aq dakort. Legjendat dhe gojedhenat, ose folklori nuk glorifikojne as kot, as sepse u duhet te krijojne heroin. Une jam i mendimit se kohet e jashtezakonshme nxjerrin njerez te jashtezakonshem, ose te zakonshem por qe kryejne akte te jashtezakonshme, dhe jane keto qe mbeten ne folklor ose ne legjende, ose ne histori ose ne memorien e nje populli. Psh gjat L2B ka pasur edhe vajza te reja 13-16 vjece qe punuan per clirimin e Shqiperise, biles disa prej tyre u kapen dhe u torturuan, dhe nuk treguan. Pra ato qe mund te ishin vajza shume te thjeshta deri ne nje moment, papritur u ngriten ne nje nivel te jashtezakonshem ne nje situate te jashtezakonshme.

Askush nuk te jep atribute kot, aq me teper qe tendenca eshte te minimizohet akti i dikujt ne vend qe te glorifikohet, por gjat historise ka njerez qe me aktet e tyre te jashtezakonshme i imponohen historise. Skenderbeu psh, ishte nje strateg i jashtezakonshem, nje vizionar i jashtezakonshem, dhe nje njeri i jashtezakonshem simbas te gjitha parametrave, te cilin e studiojme edhe sot dhe habitemi me aftesine e tij per te gjykuar situaten e kohes nga nje pikepamje e cila mbetet valide ne cdo kohe, edhe ne ditet e sotme.

Plus eshte fakt qe permasat e skenderbeut nuk dihen me saktesi, pra historianet vetem hamendesojne, por nuk diskutohet forca e tij, biles historianet jan dakort edhe qe trupin e ka pasur muskuloz dhe te fuqishem. Vetem per gjatesine dyshohet se ka qene mesatar ose edhe pak i shkurter.

1oora, miku im, historiani i pare qe shkroi per Skenderbeun, ishte bashkëkohes i tij  dhe shkroi as me pake e as me shume, por vetem 30 vjet, pasi heroi kishte ndrruar jete...Muzaka.Lexoje dhe  bisedojme!

Nuk beheshe dot oficer osman po nuk ishte me pare nje ushtar i zoti, i zoti i duarve, i shpates e keshtu me rradhe, gjera per cilat skenderbeu ka qene i njohur mire.

Edhe nje gje se harrova. Kur Kapen Celon ata te Aliut, dhe u tha Aliu kapeni more kete pinxhon (pese pellembe mbi toke Celua, dy metrosha rojet e Aliut) lidheni etj etj...vajten dy metroshat per te lidhur Celon, kur fap nje te nxjerre shpaten Celua e skish burr nene te lidhte pinxhon qe the ti. Ndaluni tha Aliu, se ky qenka burre me koqe te renda... kush e paska ditur, dhe i thirri mbrapsh rojet. Prandaj qe the ti ka thene edhe populli, nuk matet burri me pellembe.

 

Skenderbeu ne dyluftim me nje tatar ne 1436

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).