Balkan Insight ka grumbulluar të dhëna dhe fakte të cilat tregojnë se mijëra tone mbetjesh të rrezikshme janë importuar në vend pavarësisht se ligji i ndalonte

Të dhënat e marra nga Statistikat e tregetise te zyres se Kombeve te Bashkuara,tregojne se dhjetera ngarkesa me anije me mbeturina potencialisht të rrezikshme edhe bio-rrezikshme kane hyre në Shqipëri nga vendet e BE prej viti 2003-2010.

Që nga viti 2003 importi i mbeturinave në vend ka qenë i jashtëligjshem dhe importet e mbetjeve kërkonin leje të veçantë nga Këshilli i Ministrave.

Por Balkan Insight nuk gjeti ndonje te dhene që këto importe mbeturinash te kene marrë autorizim nga Këshilli i Ministrave të Shqipërisë apo të Ministrisë së Mjedisit siç kërkonte ligji.

Pas publikimit me dëshmi te kësaj tregtie të paligjshme, Ministria e Mjedisit tha se do të shqyrtojë të dhënat e saj për të kontrolluar nëse kishte ndonjë kompani qe kishin perfituar leje për importin e mbeturinave.

Ministria u shpreh se do te vihet ne kontakt me INSTAT dhe zyres shqiptare te doganave për të verifikuar në dërgesat e mbeturinave të regjistruar në të dhënat statistikore.

Zbulimi vjen në mes të një fushate nga ana e aktivistëve te mjedisit për një referendum i cili do të ndalonte tërësisht te gjitha importet e mbetjeve në Shqipëri.

Një koalicion i OJQ-ve duke bërë thirrje për një referendum ka mbledhur tashmë 50.000 firmat e nevojshme për Referendum që presin te të hidhet në votim në mbarë vendin. Megjithatë, ekspertët ligjorë thonë se një referendum nuk mund të mbahen më herët se fundi i vitit të ardhshëm për arsye që lidhen me ceshtjet dhe procedurale.

Koshi i plehrave te Evropes

Prej vitit 2003 dhe ne ditet e sotme, per importi e të gjitha llojeve të mbeturinave,perfshire ato të rrezikshme , eshte dashur një leje të veçantë nga të Këshillit të Ministrave së bashku me lejen e Ministrit të Mjedisit. Megjithatë, pavarësisht këtij ndalimi ligjor mbi importet mbeturinave Balkan Insight ka zbuluar dhjetra dërgesa mbetjesh të rrezikshme, te regjistruara, te cilat kanë hyrë në vend pas vitit 2003.

Statistikat e tregtisë se OKB tregojnë se nga viti 2003 deri në 2010 Shqipëria ka importuar rreth 6,3 ton mbetje nga acide si picklin liquors, lëngje hidraulike, lëngje frenash dhe  lëngje.
anti-ngrijës

Në vitin 2009 dhe 2010, Shqipëria ka importuar mbi 3,570 ton mbetjesh te krijuara nga mbeturinat e rrezikshme si baterite primare dhe akumulatorët elektrike

Në vitin 2006 Shqipëria importuar tre ton mbetjesh klinike nga Greqia, ne nje kohe kur në vitin 2003 dhe 2005, të dhënat e tregtisë tregojnë ne vend jane importuar mbi 40 ton të mbeturinave komunale nga BE.

Shumica dërrmuese e këtyre mbeturinave erdhen nga 27 shtetete anëtare të Bashkimit Evropian.


 
Pasi u informua me të dhënat e OKB-së, Ministria e Mjedisit deklaroi per Ballkan Insight se nuk mund të komentonte mbi ceshtjen dhe kishte nevojë ", një kohë të gjatë për të verifikuar informacionin".

Ministria tha se kjo vonesë ishte me se e nevojshme ", sepse kodet e Zyres-Statistikore dhe Tregtisë së OKB-se nuk përputhen me kodet e importit të përdorura nga zyra doganore e Shqipërisë.

"Ministria gjithashtu u shpreh se kishte nevojë për kohë, për të shqyrtuar ne arkivat e saj për të parë nëse ishin dhene leje për importimin e mbetjeve nga viti 2003 deri në vitin 2010," shtoi deklarata.

Si nënshkruese e Konventës së Bazelit, në vitin 1999 Shqipëria është e detyruar të jape informacion vjetor mbi të gjitha lëvizjet ndërkufitare të mbeturinave të rrezikshme apo formave të tjera të mbeturinave për të sekretariatit e konventës.

Nuk ka të dhëna se ndonjë prej këtyre importeve u raportuan të sekretariatit. Balkan Insight ka raportuar më parë këtë muaj se vendet e tjera nderkohe kishin raportuar dërgesat e mbetjeve te tyre në Shqipëri.

Për shembull Franca ne vitin 2004,njoftoi per anijet me 588 tonet e mbetjeve te rrezikshme, që burojnë nga trajtimi i sipërfaqeve metalike.

Profesori Arik Livinson, i Universitetit Georgetown, thekson se  Statistikat e Tregtisë së të Dhënave ne OKB", përfshijne si skrap jo të rrezikshem dhe mbeturinave e rrezikshme."

Në një studim për tregtinë e mbeturinave ndërkombëtare me bashkë-autor Mark Kellenberg të Universitetit të Montana, me titull "Një perkushtim ndaj mbeturinave, Marrëveshjet ndërkombëtare mjedisore dhe Tregtisë "dy ekonomistët krijuar një tabele ne perputhje me kodet e OKB-së ne lidhje me mbetjet e rrezikshme që janë karakteristike sipas Konventës së Bazelit.

Edhe pse të dy, Kellenberg dhe Livinson pohojne se nuk mund të jene te sigurte ne se kategoritë që përkojnë janë krejtësisht të njëjta, Kellenberg nënvizon se të dhënat na "jane nje tregues se, mbeturinave të rrezikshme jane duke u tregtuar në vende në të cilat  e ndalojne me ligj kete" .

Sipas tabelës Kellenberg-Livinson, të gjitha kodet e mbeturinave që jane importuar dhe regjistruara në Shqipëri korrespondojnë me kodet e mbetjeve të rrezikshme në bazë të Konventës së Bazelit.

Mbeturinat nga metali, si metal pickling sipas kodit tregtar te OKB-së 382550 korrespondon me ate te konventes se Basel-it A1060 dhe eshte karakterizuar si teper e rrezikshme ne aneksin VIII te konventes.

Mbeturinat që burojnë nga mbeturina të qelizave primare, baterive dhe akumulatorët elektrike korrespondojnë me Konventën e Bazelit sipas kodeve A1060, i A1170 dhe A1180. Qe të treja kode janë të shënuara në Aneksin VIII për mbeturinat e rrezikshme.

Dana Lapesova, drejtoresha e Qendrës Rajonale të Konventës së Bazelit në Sllovaki, u shpreh Ballkan Insight se "disa substanca të rrezikshme si baterite e përdorura janë konsideruar si të mbetjeve të rrezikshme" dhe gjithashtu duhet të trajtohet në kuadrin e direktivave të BE-së mbeturinave.

Mbeturinat komunale dhe mbetjet e tij nga djegia nuk janë të listuara në mënyrë specifike në Aneksin VIII të Konventës së Bazelit. Megjithatë, Aneksi II i Konventës se Bazelit permban Listen e kodeve Y46 dhe Y47 si mbeturina shtëpiake dhe djegiet e tyre kërkojne konsideratë të veçantë, pasi kthehen automatikisht ne mbeturina të rrezikshme.

Mbeturinat klinike jane përfshirë gjithashtu në bazë të Nenit VIII të Konventës së Bazelit. Sipas Agjencisë për Mbrojtjen e Mjedisit e SHBA, EPA, mbetjet klinike përcaktohen si "mbetjet e ngurta të krijuara nga trajtimet mjekesore gjate diagnozave, të qenieve njerëzore apo të kafshëve, në fushat kërkimore që kanë të bëjnë, apo në prodhimin e medikamenteve ose testimet e biologjike".

EPA thotë se në shumicën e rasteve , mbetjet klinike përfshihen, por nuk kufizohen. Psh, doreza kirurgjikale dhe gazat e gjakosura dhe instrumentet kirurgjike, shiringa apo age - të përdorura ,etj nuk perfshihen ne kete liste.

Lapesova, nga Qendra Rajonale e Konventes se Bazelit  në Sllovaki, e cila gjithashtu mbikëqyr Shqipërinë, shprehet se "mbetjet shendetesore jane lloj i veçantë e mbetjesh; shpesh konsiderohen të rrezikshme, [megjithate] jo të gjitha mbeturinat të gjeneruara nëper spitale apo qendra të kujdesit shëndetësor jane të gjitha te rrezikshme.

"Është shumë e rëndësishme që të ketë një ndarje të qartë që nga fillimi,seleksjonimi tek djegia ose autoclave(shkrirje), te cilat jane mënyrat me te mira shkatërrimin e mbetjeve të tilla", theksoi Lespova.

Nuk ka referendum te shpejte

Duke argumentuar se industria e riciklimit ne Shqipëri, e cila eshte e sapolindur dhe nuk mund të mbijetojë dot nga të ardhurat e mbeturinave familjare ne vend, në nëntor të vitit 2011 qeveria miratoi një ligj që lejon për disa importe mbeturinave konform një liste te ashtuquajtur, "Lista e Gjelber", me 55 materiale.

Zëvendës Ministri Mjedisi, Taulant Bino, deklaron per Ballkan Insightt se megjithese mbeturinat kishin hyrë në vendin në të kaluarën, kufizimet e reja sipas ligjit për menaxhimin e mbeturinave të integruara do të rregullojnë dhe organizojne tregun.

Megjithatë, një grup intelektualësh të mirenjohur dhe aktivistëve të mjedisit kanë bashkuar forcat për të kundërshtuar ligjin dhe kanë bërë thirrje për një referendum, duke argumentuar se lejimi importeve të tilla do të kthehet Shqipërinë në kazanin e plehra të Evropës.

Aldo Merkoci, aktivist i lëvizjes MJAFT, një nga OJQ-të qe mbështesin referendumin, shprehet pe Ballkan Insight se aktivistët kishin grumbulluar tashmë 55,000 nënshkrime dhe së shpejti do tja paraqesë ato Komisionit Qendror të Zgjedhjeve.

Edhe pse vetëm 50.000 nënshkrimet janë të nevojshme për referendumin, ekspertët ligjorë te  konsultuar nga Balkan Insight, shprehen se propozimi do ti  duhen vite për të dalë ne votim per shkak te çështjeve procedurale dhe ato të kodit zgjedhor .

Sipas kodit zgjedhor, në qoftë se 50.000 nënshkrime nuk janë paraqitur dhe verifikuar nga 15 mars, referendumi duhet të shtyhet për vitin e ardhshëm. Edhe pse ende aktivistët mund të paraqesin listën e tyre të nënshkrimeve deri në mars 15, KQZ-se do ti duhen deri në tre muaj për ti verifikuar dhe vërtetuar ato.

Një referendum nuk do të mbahen edhe në fillim të vitit të ardhshëm, megjithatë, për shkak të zgjedhjeve të përgjithshme në qershor 2013.

Kodi zgjedhor thekson se referendumi nuk mund të mbahen gjashtë muaj më perpara, ose tre muaj pas, zgjedhjeve ne vend.

"Edhe pse disa prej këtyre dispozitave potencialisht mund të ankimohen në Gjykatën Kushtetuese. Data më të hershme qe unë mund të shoh qe te kete referendum ,nëse natyrish gjithçka shkon pa probleme, është nga shtator apo tetor 2013," parashikon një avokat.

Perkthyer nga Balkan Insight

15 Komente

Në vitin 2009 dhe 2010, Shqipëria ka importuar mbi 3,570 ton të mbetjesh që krijohen nga mbeturinat e rrezikshme si baterite primare dhe akumulatorëve elektrike

Demokraci mbeturinash me duket se jemi bo!

Po ku i groposin keto mbeturinat dhe si lejohen te futen, dhe te groposen ne Shqiperi kur ne jemi nje nga vended me te dendur me njerez ne ate siperfaqe 27000 km kt?

Dhe njerezit do te behen me semundje, me kancere, me bebe te deformuar, me tru copa-copa etj.

Shume nga mafia Italiane kane bo bilionat me keshtu mbeturinash ne Itali, ndoshta kete stil kane bo edhe qeveritaret tone.

Ministria gjithashtu u shpreh se kishte nevojë për kohë, për të shqyrtuar ne arkivat e saj për të parë nëse ishin dhene leje për importimin e mbetjeve nga viti 2003 deri në vitin 2010," shtoi deklarate

Sigurisht! Sepse nuk ka asnje analize mbi mandatet paraardhese, pasi kur nrrohet karrigja merret ne forme prone individuale, kombinoje ketu me paaftesine   qe e karakterizon kete klase politike e cila dhe per poste tejet teknike puneson militante.  Lajme te ketij lloji  te bejne te thuash shyqyr qe  u aprovua nje ligj fatkeq per te pare se ku jemi!  Absurdi made in Albania! 

 

 

 

Domethene ne si popull paskemi Imunitet tani ndaj mbeturinave te rrezikshme.

C'imunitet flet ti, a e ke vene re rritjen alarmante te nivelit te kancereve ne Shqiperi?

Ky artikulli i 2008, shpreh se prej 1990 ne 2008 niveli i semundjeve kanceroze eshte rritur mbi 50%...

Jo,se paskam vene re kete rritjen alarmante.

Po se je here kendej here andej smiley

Kjo duhet te jete smiley

Rama ka njemije te keqija por sec ja gjen ndonjehere shprehejen e duhur per disa gjera. Ai shtet eshte kthyer totalisht ne rrumpalle. Keta kerkojne te bejne ligj per plehrat kur nuk e kane idene se cfare plehrash hyne e dalin already ne vend. Gjynah ai popull ke ka vene ne krye.

Filluan ti sulen Likmetes

Shume interesante kjo pergjigja e ketij keshilltarit ne Ministrine e Informacjonit dhe Medias, Ermal Dizdari per nje artikull te meparshem te Likmetes

"E Dashur Lefke".....

 

Serisht, dua te shtoj se shpreh zhgenjimin tim per menyren se si keni abuzuar me pozicjoni tuaj si gazetar duke dizinformuar lexuesit ne lidhje me qendrimin e Ministrise se Mjedisit te Shqiperise per kete ceshtje.(Nuk e di nese kjo eshte bere qellimisht,nga naiviteti apo nga jo-profesjonalizmi juaj)

 

 

Nderkaq BE ka filluar hetimet ndaj ketij skandali qe perfshin disa vende kryesore te BE-se, te cilat kane ratifikuar konventen e Bazelit e cila ju sanksjonon me ligj importin e mbetjeve te rrezikshme.

Monica Western,zedhenesja e Komisjonerit Evropjan te Mjedist,Janez Potocnik, u shpreh se BE ka filluar hetimet me autoritetet franceze per zbardhjen e ketyre ngarkesave.

Maja e ajzbergut....Edhe sa ngarkesa te tjera do te zbulohen?

Dua te theksoj ketu qe Franca Ka industrine nukleare me te zhvilluar ne Evrope dhe ka pasur shume raste per mbetjet nuklearo-toksike ne vende te botes se trete si Nigeri,Somali,etj.

ca ministrie mjedisi mer vlla... keta shyqyr qe kane nje leje ne dore per ta dhon se mbeten pa lek fare......

do zoti z'bohena vendparkim mbetjesh berthamore vetem per nje fakt se jena shume afer evropit se te kishim qene nga azia qendrore o me noi ven t'hum do t'na e kishin bo gropen .....

Nuk ka problem fare se tani do na i ricklioi mediu keto plera qe po importojne smiley

Qeveria ka marre angazhim, te pakesoje popullaten smiley me qellim qe te rritet koifiçenti i te ardhurave per fryme mbi bazen e PBB/GDP smiley

Një referendum nuk do të mbahen edhe në fillim të vitit të ardhshëm, megjithatë, për shkak të zgjedhjeve të përgjithshme në qershor 2013.

Larg qofte nese behen pak praktike, eficente (fjala shqip?) dhe zvogelojne shpenzimet duke bere votimin si per referendumin, ashtu edhe per Kuvendin njeheresh.

Zvicra kishte vendosur me referendum te mos zgjateshin pushimet vjetore ne 6 jave, nga 4.

Si edhe, "by an overwhelming 87 percent federal vote and unanimous support among cantons, Switzerland agreed to change its constitution to require that all profits from Swiss lotteries and gambling pay for improvements in sports, culture, environment or social projects that benefit the public".

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).