Presidenti i Republikës, Prof. Dr. Bamir Topi dha një intervistë për emisionin “Top Story” të gazetarit Sokol Balla në televizionin “Top Channel”.

Gazetari: Mirëmbrëma dhe mirësevini në “Top Story”! Ashtu siç është lajmëruar edhe në reklamën tonë në “Top Channel”, sot i ftuar i posaçëm i emisionit është Presidenti i Republikës, Prof. Dr. Bamir Topi. Zoti Topi, mirëmbrëma dhe faleminderit që jeni në “Top Story” sërish!

Presidenti Topi: Mirëmbrëma! Është kënaqësi!

Gazetari: Kanë kaluar në fakt gjashtë muaj nga intervista juaj ‘bombë’, pikërisht këtu në “Top Story”, në nëntor të vitit të kaluar dhe kanë rrjedhur shumë ngjarje që atëherë, të cilat do të kemi mundësi t’i diskutojmë së bashku. Por do të doja tani të flisja në fakt edhe me urimin që e kam vënë edhe në reklamën e emisionit tonë. Ju, para dy ditësh mbushët 55 vjeç dhe në emër të gjithë shikuesve, ju uroj: “Gëzuar Ditëlindjen!”

Presidenti Topi: Faleminderit!

Gazetari: Megjithëse 55 vjeç, e pritët ende ditëlindjen me optimizëm, zoti Topi?

Presidenti Topi: Unë po. Nuk e di të tjerët. Fakti që jemi mirë me shëndet dhe natyrisht rrethohemi me të dashurit, padyshim që është moment që njeriu duhet ta shikojë me optimizëm.

Gazetari: Në fakt, ne ndryshe nga pesë vjet më parë, pra t’i referohemi një viti tjetër jubilar, 50-vjetorit, ju e keni festuar edhe me numër të shtuar në familje tani, apo jo, pas fejesës së vajzës suaj?

Presidenti Topi: Në fakt janë fejuar të dyja.

Gazetari: Është fejuar dhe e dyta?

Presidenti Topi: Ju ka shpëtuar ky lajmi i dytë. Kështu që e kemi festuar natyrisht brenda familjes sonë, në mënyrë normale, modeste. Ndoshta nuk është koha për të festuar me pompozitet ditëlindjet.

Gazetari: Në sensin e ...

Presidenti Topi: Në një sens. Unë dua të jem i drejtpërdrejtë, qoftë në sensin e administrimit të ditëlindjes nga ana e vetë personit që e ka, por në këto kohë të vështira, dhe për të mos i futur miqtë në siklet, sepse ju e dini që, zakonisht shqiptarët e kanë atë sensin për të dërguar dhuratat e çastit. Nuk është koha që t’i futësh të tjerët në siklet.

Gazetari: Ndoshta keni vënë në siklet disa politikanë që kanë festuar ditëlindjet në mënyrë pompoze kohët e fundit?

Presidenti Topi: Jo, nuk i referohem askujt tjetër. Gjithçka që them, e them në personin tim.

Gazetari: Zoti President, ju sapo jeni kthyer pak kohë më parë nga nj vizitë në Mbretërinë e Bashkuar. Kjo është hera e tretë që ju shkoni atje. Pas Oksfordit, tashmë ju dhatë edhe një leksion dhe patët në Kembrixh, në një prej fakulteteve më të njohura atje, dhe më pas patët dhe disa takime të tjera. Në fakt, doja t’ju pyesja, si u ndjetë kur dhatë leksionin në një sallë ku ka dhënë leksione Uinston Çurçill?

Presidenti Topi: Padyshim, mbulohesh me një krenari dhe me një emocion të veçantë. Patjetër, iu riktheva edhe atyre emocioneve të viteve më parë, kur unë merresha intensivisht me jetën akademike. Por, natyrisht duke qenë në Universitetin e Kembrixhit, mbasi ke kaluar tek Universiteti i Oksfordit, mesa duket është një detyrim për t’i frekuentuar të dyja këto universitete, që janë nga më të famshmet në botë. U rrethova atje me shumë interes nga studentët, dhe kam kënaqësinë ta them këtu në studio, që atje kishte edhe mjaft studentë shqiptarë. Dhe vlerësimet për ta ishin maksimale. Tregon që studentët shqiptarë vërtet janë më të mirët dhe këtë e them edhe në një sens tjetër, premtojnë shumë për të ardhmen.

Gazetari: Në fakt, aty pashë edhe Nikollë Lesin, një nga Zëvendësministrat dhe një nga anëtarët e koalicionit qeveritar, apo ishte thjesht rastësi?

Presidenti Topi: Jo, unë besoj që aty ishte rastësi që Nikolla ishte i pranishëm. Por, mesa di unë, Nikolla është në një periudhë kualifikimi atje dhe është mirë që pavarësisht nga mosha, është shumë mirë që të marrësh një certifikatë nga Universiteti i Kembrixhit.

Gazetari: Mirë është në fakt që të marrësh certifikatë nga çdo universitet, në çfarëdo lloj moshe, siç ju e thatë me të drejtë, por mos më thoni që meqë tani jeni drejt fundit të mandatit, po tundoheni më shumë nga jeta akademike se sa nga ajo politike.

Presidenti Topi: Jo, unë e kam thënë që unë nuk i rikthehem më gjërave kur ka kaluar një kohë e gjatë. Mund t’i rikthehem kur gjërat akoma kanë sensin për t’iu rikthyer. Ndoshta jeta akademike më mungon. E kam ende shumë në zemër dhe kujtimet e asaj jete, padyshim janë të papërsëritshme. Por, duke u futur në politikë dhe duke vazhduar karrierën politike, e kam thënë mesa duket, edhe njëherë tjetër në studion tuaj, mesa duket inercia do jetë në këtë drejtim.

Gazetari: Zoti Topi, meqë doni të flasim për politikë dhe të paktën, këtë duam dhe ne. Ju vizituat Britaninë e Madhe, ku prej shumë kohësh tashmë, opinioni publik me të drejtë e ka quajtur të pafalshme “Ne nuk kemi Ambasador!” Cila është përgjegjësia e Presidentit të Republikës në këtë ‘impas’ të krijuar?

Presidenti Topi: Në mënyrën më absolute, asnjë lloj përgjegjësie, sepse nëse nuk e dini se si funksionon, unë po e bëj prezente sonte. Unë jam i bindur që ju e dini, që çdo propozim sipas ligjit dhe Kushtetutës, vjen nga Kryeministri dhe pasi kalon në filtrin parlamentar në Komisionin e Politikës së Jashtme, vjen për t’u dekretuar te Presidenti. Mbas dorëheqjes së zotit Mazi, besoj përkon me një periudhë rreth një vit e gjysmë më parë, nuk ka ende asnjë propozim në tryezën e Presidentit.

Gazetari: Pra, nuk ka ardhur asnjë propozim? Ju nuk e keni kthyer, nuk keni nxjerrë asnjëherë asgjë për kandidatët?

Presidenti Topi: Asnjë propozim. Jo, jo, absolutisht! Nuk ka propozim, nuk ka iniciativë. Dhe sigurisht, të lësh pa përfaqësim ambasadori në Londër, është padyshim një mungesë përgjegjësie. Ndërkohë, që Britania e Madhe e zëvendësoi menjëherë Ambasadorin, duke i dhënë shumë rëndësi marrëdhënieve me Shqipërinë.

Gazetari: Kjo është e vërtetë.

Presidenti Topi: Dhe padyshim është një përgjegjësi që ka një emër konkret.

Gazetari: Që është Kryeministri?

Presidenti Topi: Po natyrisht, e thashë, është Kryeministri.

Gazetari: Ndonjë motiv sipas jush, pse kjo ndodh?

Presidenti Topi: Nuk e di. Kur të keni rastin ta intervistoni, mund ta pyesni.

Gazetari: Zoti President, do të flasim pak më vonë për raportet me politikën. Do t’i rikthehemi një tjetër vizite që në fakt ju bëtë dhe që ngriti shumë pikëpyetje, pyetje, jo dilema më tepër se sa interes përse Presidenti Topi vizitoi Maqedoninë, Shkupin, Tetovën, Gradecin, në atë moment delikat, pak ditë pas vrasjes së pesëfishtë të të rinjve maqedonas. Pra, duket që ishte një lëvizje e guximshme, bile, ndonjë kritik i juaji mund të thoshte që shumë e guximshme për një politikan dhe President që ndonjëherë ka qenë më i kujdesshëm se sa duhet.

Presidenti Topi: Shiko, kjo vizitë ishte e parashikuar.

Gazetari: Dhe ju shkuat disa ditë më herët, në mos gaboj?

Presidenti Topi: Jo, absolutisht, në kohën e caktuar. Natyrisht, ishte vizita e dytë zyrtare brenda një mandati presidencial, çka dëshmon për marrëdhënien mjaft të mirë të dialogut politik midis dy vendeve tona. Në konferencën për shtyp që unë pata me Presidentin Ivanov, pata edhe një pyetje, në mos gaboj, ishte gazetari i kanalit tuaj televiziv. Duke iu referuar vizitave të shpeshta dhe sipas tij, duke mos pasur ndonjë arritje konkrete për sa i përket gjendjes së shqiptarëve në Maqedoni, sigurisht, unë e kontestova në mënyrë të moderuar, dhe i thashë që unë kurrsesi nuk mund të jem hipokrit. Në një vizitë të dytë zyrtare i jap rëndësi marrëdhënieve bilaterale, por së pari shkoj për shqiptarët që jetojnë në Maqedoni, për t’i takuar ata, për t’i takuar personalisht, por edhe faktorët politikë të shqiptarëve në Maqedoni, sepse janë marrëdhënie të cilat kondicionohen në shumë plane. Atje unë pata takime me të gjitha personalitetet më të larta të shtetit të Maqedonisë, me përfaqësuesit kryesorë të partive politike shqiptare. U trajtuan tema mjaft interesante dhe ajo çka përkonte me një moment të keq, me vrasjen e pesë të rinjve maqedonas, natyrisht qe një moment për t’i dhënë ngushëllimet familjeve, dhe për ta shkëputur atë nga konteksti i cili filloi që të diskutohet ditët e fundit, i ardhur kryesisht nga qarqe ultranacionaliste dhe posaçërisht edhe nga faktorë politikë në Serbi. Qe një përgjigje e cila erdhi qoftë nga unë, qoftë nga Presidenti Ivanov, por edhe nga faktorë të tjerë të politikës maqedonase, për ta ndarë këtë moment pikërisht nga insinuatat që vijnë zakonisht në drejtim të shqiptarëve në Maqedoni, do të thoja padrejtësisht. Ky akt konsiderohet një akt kriminal dhe me këtë rast inkurajohen të gjitha strukturat profesionale të zbatimit të ligjit, që në dijeninë time, ka edhe të etnisë maqedonase, por edhe shqiptare në këtë grup. Dhe besoj që do të garantojnë një hetim të drejtë, korrekt. Dhe autori, cilido që të jetë ai, duhet të dalë para ligjit.

Gazetari: Pra, ju thoni që përjashtohet totalisht pista shqiptare?

Presidenti Topi: Përjashtohet në sensin që nuk ka një prapavijë të karakterit etnik, por cilido që të jetë ai, ai mbetet një kriminel, ai që e ka bërë. I mbetet drejtësisë për ta thënë fjalën e vet.

Gazetari: Megjithatë, të paktën, në bazë të informacioneve që kam edhe unë, vizita juaj ka sjellë jo pak shqetësime për forcat e rendit dhe sigurisë. Helikopteri që ju ka shoqëruar nga ajri, eskorta juaj nga kufiri në Shkup, e më pas kur vizituat Tetovën dhe Gradecin, si e gjetët Shkupin, zoti President?

Presidenti Topi: Nuk e di nëse lidhet thjesht me këtë vizitë, por ndoshta lidhet edhe me një psikozë të krijuar ditët e fundit në Maqedoni. Pashë një qytet praktikisht të boshatisur, që mesa duket e vuante këtë lloj tensioni. Natyrisht, vizitat zyrtare sidomos të këtij karakteri dhe në momente të tilla patjetër që shoqërohen me një përforcim të masave të sigurisë, por do të thoja brenda atyre limiteve të pranueshme, pra, pa e tepruar. Por, kudo që shkova, natyrisht që shkova pa asnjë lloj kompleksi nga kjo lloj situate, dhe takova mjaft shqiptarë në Tetovë, në Gradec, i rrethuar me shumë dashuri nga ata. Natyrisht edhe unë pata shumë emocion në takimin me ta.

Gazetari: Në fakt, do t’ju pyes për këto vetëm që të konsumoj një tjetër pyetje për Maqedoninë dhe për rolin aktiv që ju e keni shtuar në fakt. E keni pasur gjatë gjithë mandatit tuaj rolin në diplomacinë rajonale, raportin me fqinjët, takimet e shpeshta dypalëshe, trepalëshe apo shumëpalëshe me krerët e shteteve fqinje dhe të Ballkanit, sidomos të Ballkanit Perëndimor, pra e keni rritur pak do të thoja unë, gjatë vitit të fundit të mandatit, e keni bërë më të shpeshtë, më intensiv, dhe në këtë kuadër, nëse mund të na thoni diçka, për situatën në Maqedoni, se duket që janë ndezur disa alarme më shumë, të themi javët e fundit apo muajt e fundit. Duket sikur situata atje po elektrizohet sërish. Duke pasur parasysh situatën e Mitrovicës së Veriut, është shumë e thjeshtë të bësh një lidhje a një lidhje të thjeshtë logjike?

Presidenti Topi: Aty kishte një lloj preokupimi që natyrisht e ndamë së bashku që askush nuk duhet të interferojë në çështje që do të destabilizonin Maqedoninë. Dhe ju, padyshim e dini që gjithmonë vendet ballkanike, sidomos pas zbërthimit të ish-Jugosllavisë, patjetër që e kanë pasur terren edhe faktorë ultranacionalistë, por edhe penetrime, edhe përzgjedhje të shërbimeve sekrete. Por, nga pikëpamja e marrëdhënieve ndërshtetërore mund t’ju them që marrëdhëniet me Maqedoninë sot konsiderohen në marrëdhënie mjaft të mira. Kjo u demonstrua qoftë në takime, por demonstrohet dhe nga klima e marrëdhënieve në të gjitha planet, qoftë në rrafshin politik, qoftë në bashkëpunimin ekonomik, dhe në ato projekte që kemi së bashku për t’u integruar në botën euroatlantike. Unë e demonstrova, sikurse është demonstruar edhe herë të tjera, që Shqipëria mbështet fort stabilitetin e Maqedonisë, mbështet futjen e Maqedonisë në NATO, dhe natyrisht së bashku kemi një rrugë të përbashkët për t’u integruar në Bashkimin Evropian. Për sa i përket situatës në Mitrovicën e Veriut, atje situata natyrisht që është e rënduar. Por, ka një ‘background’ më të qartë, që vjen nga politika e Serbisë, e cila kur vjen puna për të fituar pikë në planin e brendshëm, dhe të mos harrojmë, që ata janë momentet e zgjedhjes presidenciale në Serbi, tentojnë që të përdorin kartën e nacionalizmit pikërisht tek ajo pjesë e cila ka kontestuar në njëfarë mënyrë politikën e moderuar të disa politikanëve në Serbi. Por gjithmonë, në Mitrovicën e Veriut ka pasur një tentativë për të pasur një pushtet paralel dhe mbrapa kësaj klime gjithmonë janë fshehur njerëz që janë marrë me botën e krimit, me kontrabandë, kriminelë, të cilët në njëfarë mënyre janë shqetësim jo thjesht për Kosovën dhe rajonin, por dhe për ndërkombëtarët. Por, besoj që klima e marrëdhënieve në rajon është shumë më ndryshe se më parë. Ju thatë që ka pasur takime frekuente midis personaliteteve të jetës politike të vendeve ballkanike, por duke iu referuar edhe njëherë ligjëratës që unë pata në Kembrixh, dhashë një ide që, kur vjen puna për t’iu referuar Ballkanit, ndoshta ka nevojë për një model të ri të karakterit politik. Kur i referohemi Ballkanit, gjithmonë marrim gjëra që kanë një sens, një konotacion negativ që lidhet me mungesën e stabilitetit, mungesën e besimit midis faktorit politik apo shoqërive etnike apo multietnike në rajon. Dhe ndoshta do ishte më e drejtë që të fillohet të përdoret një term që lidhet me Evropën Juglindore, sepse të gjitha vendet e Ballkanit, pavarësisht problemeve që kanë, të gjitha janë të orientuara në një projekt për të qenë së bashku në Evropën e Bashkuar.

Gazetari: Në fakt, kur ju i referoheni, të themi, përdorimit të situatës qoftë në Maqedoni apo në veri të Mitrovicës, në fushata zgjedhore siç janë ato në Serbi, në fakt dhe sondazhet tregojnë që pikërisht kandidati radikal Nikoliç duket se është në pozita tepër të forta ...

Presidenti Topi: Në mos gaboj, është në sondazh, shkon në shifrat 35-36 përqind, ndërsa Tadiç, së paku në ato sondazhe, del më poshtë, që vërteton pikërisht argumentimin e asaj teze që ultranacionalistët apo nacionalistët ende kanë një nostalgji për Serbinë e madhe.

Gazetari: Ose, pyetja më e përgjithshme, duke pasur parasysh se ndonjëherë duke u marrë me të tjerët, harrojmë detyrat e shtëpisë, zoti President. Fakti që Ballkani mbetet ende një tokë fertile për idenë nacionaliste, pasi edhe informacione si ‘Aleanca Kuq e Zi’, jo rrallë po vihen nën theksin e kritikave deri tani të moderuara për një retorikë të tepruar nacionaliste.

Presidenti Topi: Unë besoj që është momenti që vendet e Evropës Juglindore që tashmë janë orientuar në mënyrë definitive drejt Evropës së Bashkuar, nuk e kanë shansin që t’i kthehen politikave të cilat në njëfarë mënyre japin në një sens të sjelljes, në aktualitetin e sotëm të konflikteve të viteve të kaluara. Sigurisht, historia e vendeve tona ka memorien e vet, por unë besoj që të gjithë faktorët politikë, pavarësisht nëse diku përdoret më shumë sensi patriotik, dhe sensi patriotik asnjëherë nuk është keq, në rast se vjen dhe evidentohet, por natyrisht duke i qëndruar larg sensit nacionalist apo ultranacionalist. Unë nuk dëshiroj të bëj koment për askënd.

Gazetari: Por a ekziston të jetë një rrezik i tillë në Shqipëri?

Presidenti Topi: Unë them që nuk ka absolutisht asnjë lloj rreziku, sepse si në asnjë vend tjetër, aspiratat integruese në Shqipëri janë në shifra që shkojnë nga 94-98 përqind.

Gazetari: T’i rikthehemi dy çështjeve, popullaritetit tuaj gjatë vizitës në Maqedoni, ku u duk se ju pritën gati si President i shqiptarëve atje, senset apo sensibilitetet, pra ndjeshmëritë e larta të vizitës suaj në Shkup, në Tetovë dhe në Gradec, që besoj lidhet me shpejtësinë e reagimit tuaj ndaj situatës atje. Por, një javë më parë, ish kryeministri i fundit socialist Fatos Nano dhe kandidat për President konsensual, pra, mbas vetëofrimit të ofertës së tij, i ulur në këtë poltron, bëri disa, të themi kritika ndaj rolit tuaj si President, për mos ushtrimin e funksionit të Presidentit në një tjetër situatë delikate, kësaj radhe në Shqipëri. Le ta ndjekim një sekondë.

Zoti Fatos Nano: Gjithkush, përfshirë edhe mua, dhe këtë e them si politikan me eksperiencë, do të kishte pritur më shumë nga të gjitha palët, do të kishte pritur më shumë edhe nga Presidenti i Republikës, edhe nga Prokurorja e re e shtetit. Veprimet e tyre kanë lënë tek mua, por dhe në një opinion të gjerë publik, sensin e mungesës, sensin e bllokimit, e paralizës, e mungesës së kurajës për të vepruar në bazë të ligjit, duke qenë se Kryetari i Shtetit është simboli i unitetit kombëtar, është Kryetari i Këshillit të Sigurisë Kombëtare, është Kryetari i Komisionit të Lartë të Drejtësisë dhe është Komandanti i Përgjithshëm i Forcave të Armatosura. Unë kam frikë se Presidenti i Republikës, në atë ngjarje dhe rreth saj, ka vepruar si jo President, pra reagimi tij nuk ka qenë presidencial dhe aspak politik.

Gazetari: Ju ç’do të kishit bërë ndryshe, zoti Nano? Më falni që po ju vendos në një si ‘simulator’ por...

Zoti Fatos Nano : Që unë nuk e përjashtoja. Do të dëshiroja kurrë të mos përsëriteshin më ngjarje të tilla, që Presidenti i Republikës të shfaqej, të ishte i pranishëm në momentet e para apo kritike të ballafaqimit edhe midis turmës dhe mbrojtësve të institucioneve.

Gazetari: Zoti Topi?

Presidenti Topi: Kur ma thanë ditë më parë, mendova se zoti Nano e kishte fjalën për 14 shtatorin. Por duke e parë, natyrisht e kuptoj që një prononcim i tillë i tij në këtë rast, lidhet me një pragmatizëm konkret. Por, natyrisht ndiej një lloj keqardhje, sepse ai s’ka bërë gjë tjetër, vetëm ka perifrazuar gjuhën e Berishës, duke dashur që të jetë tërheqës për të marrë mbështetjen e tij, për të qenë në krye të Shtetit. Unë, sigurisht nuk dëshiroj që të bëj komente të tjera, por do t’i kujtoja zotit Nano që, nëse ka qenë në Shqipëri, nëse ka qenë jashtë, uroj që të ketë ndjekur rolin e Presidentit të Republikës dhe në rast se nuk e ka ndjekur, unë po e ripërsëris brenda tridhjetë sekondave. Më datë 20 janar në mbrëmje, unë kam organizuar në pritje në Pallatin e Brigadave me Trupin Diplomatik. Ajo pritje, ai ritual që bëhet çdo vit të ri, dhe duke parë që klima politike ishte shumë e tensionuar, juve nëse, me siguri e keni në arshivë, po t’i referoheni atij momenti, unë kam dalë nga teksti i shkruar dhe kam bërë një apel ‘ex tempora’, pra të çastit, duke i kujtuar forcave politike, që në kushtet e një tensioni të lartë politik, duke ua thënë para ambasadorëve, u kam bërë thirrje për qetësi, për ekuilibër, për maturi, për bashkëpunim, apel i cili për fat të keq, shkoi në vesh të shurdhër. Dhe më datë 21 janar, sigurisht ndodhi ajo që ndodhi. Unë nuk dëshiroj të kthehem në një temë që besoj që e kam ezauruar në emisione të tjera, por Presidenti i Republikës ka zbatuar në mënyrë të përpiktë dhe me ekuilibër të plotë, për të dalë nga ajo situatë, situatë e cila u krijua në mënyrë ekskluzive nga tensioni i madh politik midis dy forcave kryesore politike, sepse është shumë interesant me këto personazhe, që e përgatisin një situatë të tillë, e realizojnë dhe në distancë kohore fajin e kërkojnë diku tjetër. Problemi është që këtë lloj ndjeshmërie, natyrisht përgjegjësinë kushtetuese dhe qytetare duhet ta kenë nga Presidenti i Republikës, duhet ta kenë nga kryetarët e forcave politike, nga njerëzit që mbulojnë institucione të rëndësishme. Dhe pikërisht ka ndodhur ajo që ne e kemi parë me pakicë. Të gjithë atë lloj predispozicioni që kërkohet, që këta njerëz në vitin 2011-2012 duhet të punojnë më shumë me kokë, se sa me këmbë. Duhet të jenë më shumë racionalë, duhet të kenë sensin e dialogut, dhe jo sensin e forcës, të prepotencës, që shpesh herë vjen nga pushteti. Dhe në pjesën tjetër, vjen nga dëshira për të qenë në pushtet. Presidenti i Republikës nuk e ka pasur këtë emocion politik, sepse praktikisht është në karrigen e Presidentit. Por, ka dhënë apelet e duhura dhe ju e dini që përfaqësuesit e forcave kryesore politike kanë qenë edhe në Presidencë, kanë konsumuar orë të tëra, duke mos pasur asnjë lloj vullneti për t’u marrë vesh. Dhe kjo klimë politike nuk është se ndodh dhe precipiton në një ditë. Kjo klimë politike, sikurse dihet nga publiku, dihet nga ju analistët, është konsumuar ditë pas dite, dhe për fat të keq, për një periudhë të gjatë kohe, u fut në një shtrat kronik. Sot është momenti që patjetër, çdo njeri që ka një projekt politik, qoftë dhe një projekt për të shkuar në zyrën e Kreut të Shtetit, do të duhet që ta bëjë në mënyrë dinjitoze. Sigurisht, është e drejta e zotit Nano dhe e cilitdo tjetër që të konkurrojë. Unë i uroj sukses në ambicien e tij! Por, për t’iu referuar edhe njëherë asaj që ai tha, që është një politikan i vjetër me eksperiencë, do t’i uroja që këtë garë ta përballojë me dinjitet!

Gazetari: Pra, ju thoni që deri tani ...

Presidenti Topi: Duhet ta përballojë me dinjitet, sepse...

Gazetari: ... nuk e ka?

Presidenti Topi: Jo, nuk mund ta them, por tentativa për të përdorur një frazeologji apo për të përmendur pikërisht një individ apo institucion që disa aktorë të politikës vendimmarrëse nuk e kanë shumë për zemër për shkak të debateve apo konflikteve institucionale, kam përshtypjen që tenton që të jetë shumë atraktiv pikërisht tek kjo pjesë. Shiko, situata është e tillë që, në rast se unë do të merrem duke e kritikuar një njeri, njeri i cili mund të jetë në garën e caktuar, kam përshtypjen që në rastin konkret do t’ju bëjnë nder, sepse do të jenë më të pritur ata që kanë qenë në konflikt me Presidentin për ta katapultuar në karrigen e Kryetarit të Shtetit.

Gazetari: Pra, ju thoni se duke ju kritikuar zoti Nano, automatikisht ai fiton mbështetjen e zotit Berisha?

Presidenti Topi: Po, natyrisht. Gjërat këtu shikohen shumë thjesht. Unë nuk dëshiroj të interferoj përderisa unë kam lajmëruar 7-8 muaj përpara që nuk do të konkurroj për karrigen e Kryetarit të Shtetit, nuk dëshiroj të interferoj në ambiciet e askujt. Kjo është një çështje kushtetuese. Ajo që më intereson është natyrisht një proces që do të jetë në të mirën e stabilitetit të Shqipërisë, dhe cilido që të jetë, do t’i jepja një këshillë, këshillë që vjen pikërisht nga fryma e Kushtetutës, balanca e pushteteve, respektimi i fizionomisë së secilit pushtet, por edhe ekuilibrimi i pushteteve. Sepse, po t’i rikthehemi gjithmonë asaj situate që ka ndodhur në prill të vitit 2008, në mos gaboj jemi në fund të prillit të vitit 2012, vitet ikin shumë shpejt, është një çorbë e gatuar pikërisht nga dy individë, njëri në krye të mazhorancës dhe tjetri në krye të opozitës, për të bërë ndryshime kushtetuese pa u menduar.

Gazetari: 4 vjet e pesë ditë

Presidenti Topi: Ndoshta dikush ishte menduar mirë, ndoshta dikush tjetër luajti për fat të keq në parametrat e një amatorizmi politik, por këtë lloj amatorizmi politik, dhe atë dëshirë të jashtëzakonshme për të dominuar çdo lloj pushteti, sot e vuajnë institucionet, e vuajnë edhe njerëzit. Kur flasim për institucione, patjetër që flasim në të gjitha linjat e mundshme, institucionet që vijnë nga Presidenti, vijnë nga ekzekutivi, vijnë tek legjislativi, tek drejtësia, tek diplomacia, e të gjitha me radhë. Pra, në rast se ne nuk do të bënim ndryshime kushtetuese me një emocion të fortë politik, për t’i realizuar ato pa u menduar, pa e trajtuar dhe komunikuar me publikun, sigurisht që nuk binim në këto gabime. Atëherë, Presidenti zgjidhej me 84 vota. Edhe pse e bënë me 71 vota, nuk e kanë shumë të qartë dhe të lehtë rrugën për ta zgjidhur edhe me 71 vota.

Gazetari: Në fakt, paradoksalisht, tani duket më e lehtë zgjedhja juaj atëherë, që në ato momente dukej e pamundur.

Presidenti Topi: Jo, jo, absolutisht, zgjedhja ime nuk ka qenë e lehtë, sepse ju e mbani mend ...

Gazetari: Jo, jo natyrisht, por në ato momente dukej shumë e vështirë dhe e pamundur, por krahasuar me këtë që po ndodh sot...

Presidenti Topi: Problemi është këtu, zgjedhja e Presidentit nuk duhet të bëhet për interesat e një individi apo i dy individëve, apo i një grupi individësh. Zgjedhja e Presidentit është e një përgjegjësie të jashtëzakonshme, sepse nga ai institucion varet balanca e pushteteve në linjën e Prokurorisë, të Shërbimit Sekret, të Drejtësisë, edhe të shumë elementëve të tjera që sikurse ka ardhur puna, me një tendencë të qartë për të dominuar të gjitha pushtetet, me zgjedhjen e Presidentit me 71 vota, në rast se do të vijë nga një frymë politike e shprehur tashmë qartë, atëherë natyrisht nuk do të kemi peshore të balancuar, por do të kemi një peshore që shkon totalisht në një drejtim.

Gazetari: Pra, ju thoni një President i zgjedhur nga Partia Demokratike përfundimisht prish balancën e pushteteve në Shqipëri?

Presidenti Topi: Unë asnjëherë nuk do ta cilësoja, sepse edhe unë jam zgjedhur nga Partia Demokratike. Nuk dëshiroj të bie në këtë gabim. Absolutisht! Por unë u zgjodha me një frymë që shkonte përtej votës së Partisë Demokratike apo të mazhorancës, pasi 84 votëshi, pra, 3/5-at presupozon një frymë konsensuale, në mos me një konsensus absolut, me një konsensus relativ, pikërisht kjo është fryma e Kushtetutës. Duhet të ketë më shumë se 71 vota për të garantuar atë që është në frymën e Kushtetutës, që Presidenti është simbol i unitetit kombëtar. Dhe nuk është simbol i një preference të caktuar politike, sidomos në kushtet e një intensifikimi dhe polarizimi të klimës politike. Atëherë, Presidentin do ta keni të të njëjtit krah? Ç’rëndësi ka nëse është i një krahu apo i një tjetri. Kjo nuk do të thotë që unë nuk jam për profilin e një presidenti që vjen nga radhët e politikës. Madje jam për këtë model. Një politikan duhet të vijë në krye të Shtetit, pa përjashtuar që në atë pozicion mund të vijë edhe një njeri që vjen nga rrethet akademike, por mënyra se si është luajtur me këtë institucion, patjetër që kërkohet një njeri me përvojë politike për të përballuar presione të jashtëzakonshme, presione që vijnë jo thjesht nëpërmjet një komunikimi zyrtar, por nëpërmjet një trysnie publike, nëpërmjet medieve, nëpërmjet një gjuhe shumë të ashpër politike, pra, pikërisht ajo që nuk kërkohet nga mjedisi publik.

Gazetari: Këtu ka vetëm një problem, zoti Topi. Në princip, së paku në këtë pikë, ju jeni totalisht në të njëjtën linjë si Kryeministri Berisha, i cili gjithashtu flet për një president politik.

Presidenti Topi: Të lutem, referenca mos bëj, sepse...

Gazetari: Jo, se ka shumë të tjerë që thonë, ju duhet një akademik, nga shoqëria civile, por njeri politikan.

Presidenti Topi: Të lutem, kur më ke në studio, nuk dëshiroj referenca të tjera, sepse unë nuk jam në politikë.

Gazetari: Qartë, në rregull. Ju kërkoj ndjesë.

Presidenti Topi: Dikujt tjetër ju mund t’i thoni që ju jeni si Presidenti, por nuk mund të kem unë referenca të tjera, të cilët janë të veshur me emocione politike.

Gazetari: Nejse, këtu e kam prapë tek realiteti, mund t’i referohem si ish-presidenti Berisha. E kalojmë këtë pikë. Ajo që doja të thoja është kjo që, ju ndoshta keni të drejtë kur thoni që ju duhet një president politik dhe besoj, pas ’97-ës, ju keni qenë Presidenti më politik në Shqipëri, për shkak të karrierës suaj. Ama, karriera juaj si politikan ishte karriera e një politikani të moderuar, i cili zbuste edhe aty ku dukej shumë e ashpër, bënte të tërhiqej ....

Presidenti Topi: Po pse, ju thoni që kanë mbaruar të moderuarit në Shqipëri?

Gazetari: Jo, nuk them që kanë mbaruar ...

Presidenti Topi: Sigurisht që të moderuar ka në çdo kohë.

Gazetari: Dhe ju vetë, që jeni konsideruar gjithmonë një politikan i moderuar, jeni detyruar jo rrallë, për shkak të situatës politike dhe të pozicionit që keni, të mbanit dhe të bënit dhe deklarata të ashpra.

Presidenti Topi: Po, këtu është shumë interesante me ju analistët, sepse kur je i butë, ju thoni që shiko, deklaratat i ke shumë të buta. Kur e forcon tonin, shiko, kjo deklaratë ishte shumë e fortë. Ju, sikurse e dini, jam me studime në farmakologji dhe toksikologji. Dhe do ta marr shembullin pikërisht këtu. Një dozë farmakologjike është nj dozë mjekuese, pra, që i bën mirë organizmit. Ju e dini, nga doza farmakologjike në dozën toksikologjike lëviz ndoshta jo me miligram, por me të mijtat e miligramit. Pra, kur vjen puna tek ekuilibri, gjërat janë shumë të imta. Në rast se bëhet një deklaratë që vjen nga Kreu i Shtetit, kjo deklaratë,t ë jeni i sigurt, që është një deklaratë jo vetëm institucionale, por gjithëpërfshirëse, por në mënyrë absolute, pa asnjë lloj emocioni politik. Disa herë jua kam thënë, për çështje të caktuara, Presidenti në vendimmarrje sigurisht është i ftohtë. Ndryshe kam qenë në Parlament, sepse jam pjesë e një psikologjie, e një linje politike të grupit, dhe në mënyrë të natyrshme, dhe me koshiencë të plotë, kur je President, je i rrethuar në konturet e Kushtetutës, je i rrethuar nga Këshilltari Juridik, që edhe në rast se ti ke një ndjesi për ta kontestuar një ligj, në rast se ligji është në përputhje me parimet kushtetuese, nuk ke shans të veprosh ndryshe. Pra, duhet dalluar njeriu, profili i njeriut pavarësisht se lëviz në pozicione caktuara, vërtet ka një ‘background’ politik, ka një eksperiencë, por sipas pozicionit, natyrisht është edhe sjellja. Në një institucion duhet të kemi sjellje institucionale me një ‘background’ politik, ndërsa në Parlament është totalisht gjë tjetër. Në Parlament mund të lëvizësh. Kemi eksperienca. Në Parlament mund të lëvizësh me vendimmarrjen edhe brenda disa minutave dhe ke vetëm një konsum politik. Në rast se ti lëviz me vendimmarrje kur je në një institucion, atëherë konsumi nuk është thjesht politik, por është edhe ligjor. Pra, duhet të dallojmë fjalën në Parlament, moderacionin në Parlament dhe detyrimin për të qenë konform i ftohtë në zbatim të të gjithë rregullit të Kushtetutës, ky është dallimi.

Gazetari: Zoti Topi, në këtë pjesë të parë, do t’ju bëj një pyetje të fundit. Thashë, kanë ndodhur shumë ngjarje që nga intervista jonë e fundit në nëntor të 2011-ës, ku folëm sigurisht edhe për ngjarjet e ‘21 janarit’. Pyetja ime është, si e pritët ekspertizën amerikane të FBI-së, faktet që ajo zbuloi, sidomos faktin tronditës që Shefi i Gardës, i Institucionit që ruan sigurinë e Presidentit të Republikës, kishte shtënë vetë mbi një nga viktimat.

Presidenti Topi: Kjo është një çështje që sot është në dorën e drejtësisë dhe pavarësisht në analizën që bën çdo njeri, për t’iu përgjigjur drejtpërdrejt asaj që ju thatë, lidhur me ekspertizën e FBI-së, në rast se ne nuk marrim në konsideratë ekspertizën e një organizmi të tillë, atëherë ku do ta presim këtë ekspertizë? Pra, thënë qartë dhe kthjellët, përderisa ne i referohemi për nevoja të nevojshme të vënies së drejtësisë një institucioni tjetër të nj vendi partner që praktikisht është, jo vendi më demokratik, por edhe vendi me institucionet më të zhvilluara në sensin e profesionalizmit dhe teknologjisë, atëherë verbazi, ne duhet t’i orientohemi dhe duhet ta pranojmë, ekspertizën si të tillë, pasi ajo është çështje e institucioneve të drejtësisë shqiptare, që do të bëjnë vendimmarrjen e tyre. Dhe unë, asnjëherë, në të gjithë jetën time, qoftë politike, qoftë institucionale, nuk kam bërë interpretime të kësaj natyre, sepse kam aspër gjithmonë respekt për institucionet e drejtësisë, pavarësisht nga niveli i performancës së tyre. Për definicion, çdo njeri duhet të respektojë verdiktin e drejtësisë.

Gazetari: Mirë. Rikthehemi pas një ndërprerjeje publicitare me Presidentin e Republikë, Bamir Topi.

Gazetari: Zoti Topi, Nano i pyetur nga unë javë më parë tha se nuk ishte penduar për votën pro jush në 2007-ën, megjithëse ai e quajti në mënyrë tjetër, nuk votova për Topin, nuk votuam për Topin, votuam për zgjidhjen e krizës. Ju jeni sërisht mirënjohjes i mbështetjes që ai dhe grupi i tij ju ofroi 5 vjet më parë.

Presidenti Topi: Natyrisht unë mirënjohjen e konsideroj virtyt dhe pavarësisht nga debatet e ditës, unë jam shumë mirënjohës të gjithë atyre që realizuan votimin kushtetues për Presidentin. Natyrisht sqarimin e kam dhënë vetë, por unë e konsideroj edhe si një veprim që ka sjell jo vetëm në sensin e përgjithshëm por edhe në sensin personal, kështu që në të dyja këto këndvështrime unë jam mirënjohës.

Gazetari: Ndryshe nga 5 vjet më parë situata duket shumë më e ngrirë, përveç vetëdeklarimit apo vetëofrimit të zotit Nano dhe projektit të tij si President konsensual, kemi heshtje totale të të gjithë faktorëve politikë në vend, atyre tre kryesorëve. Pra kemi ndoshta të nënkuptuar kandidaturën e zonjës Topalli sa herë që zoti Berisha flet për një emër nga Partia Demokratike, por sfera politike duket si një maket i ngrirë. Pse mendoni që ndodh kjo?

Presidenti Topi: Unë ju thashë pak më parë që nisur nga pozicioni im...

Gazetari:....S’po flas për veprimet, por flas pse nuk ka një gjallëri jeta politike, siç kishte 5 vjet më parë?

Presidenti Topi:...kur nuk e dini ju analistët që jeni shumë afër faktorëve politikë, sigurisht që Presidenti e ka më të vështirë. Unë bëj ndoshta një analizë shumë të përgjithshme sepse ndoshta vetë situata delikate në koalicion është i tillë që, ndoshta janë më të kujdesshëm se kohë më parë për të nxjerrë kandidaturën por ndoshta dhe për shkak të një presioni që vjen dhe nga mjediset publike por dhe nga ato ndërkombëtare që Shqipërisë i duhet një President i cili t’i përfaqësojë të gjithë. Pra mos kemi një President të thjesht të një krahu dhe kjo padyshim sjell nevojën që faktorët politikë patjetër që e kanë të nevojshme që të futen në një proces dialogu që të ruhet edhe fryma e Kushtetutës, por dhe kushtetutshmëria si proces. Kur them fryma e Kushtetutës është pikërisht ai moment që e bën Presidentin që të jetë simbol i unitetit të popullit. Meqënëse në popull projeksionet janë gjithmonë variabël përsa i përket preferencave politike, gjithmonë fryma konsiderohet një njeri që t’I përfaqësojë të gjitha palët. Ndërsa në procedurë sigurisht që nuk ka shans që të shmangesh nga ajo procedurë e cila është kushtetuese, përndryshe pastaj do të kalojmë në modele që mund të kontestohen në të ardhmen në Gjykatën Kushtetuese.

Gazetari: Në ç’kuptim e thoni këtë?

Presidenti Topi Referuar edhe rastit të zgjedhjes së Presidentit në Kosovë. Pra duhet të jemi shumë të kujdesshëm në zbatimin e procedurës kushtetuese. Tjetër gjë është fryma për të përzgjedhur një figurë që i shkon frymës së Kushtetutës, pra që i përfaqëson të gjithë, ndërsa përsa i përket procedurës, është shumë rigoroze.

Gazetari: Ju mendoni që, se këtu ka dy interpretime, seanca për zgjedhjen e Presidentit duhet të ketë patjetër kuorumin me 84 vota?

Presidenti Topi: Jo nuk futem në teknikalitete, absolutisht. Pra do të ndajmë dy momente; në këndvështrimin tim, Presidenti nuk duhet të jetë thjesht përzgjedhje politike e një krahu sikurse jemi mësuar për të dëgjuar deklarata të shpeshta kohët e fundit. Meqënëse më pyetët, unë jam për një President që do të zgjidhet në linjë konsensuale. Të ketë një frymë koezioni për zgjedhjen e Kreut të Shtetit, i cili duhet në simbolikën e tij, t’i përfaqësojë të gjithë. Mbasi të kenë rënë dakord për këtë, patjetër që duhet t’i nënshtrohen procedurës së zgjedhjes së Presidentit që është shumë rigoroze. Në rast se do të ketë një akord të karakterit politik sigurisht procedura është më e lehtë.

Gazetari: Problemi është nëse palët s’bien dakord.

Presidenti Topi: Për të qenë i qartë, unë do të isha për një figurë që vjen si prodhim i një konsensusi politik.

Gazetari: Pasuesi Topit....Nano, Topalli?

Presidenti Topi: Jo nuk futem në emra. Nuk futem në emra e pari; sepse në bazë të parimit të principit që, kur nuk je vetë në një betejë sidomos kur ikën nga një vend ku të tjërë mendon se do të vijnë, nuk ke pse shprehesh, e dyta nuk shprehem edhe për një arsye tjetër sepse nuk jam pjesë e këtij procesi, nuk jam në Parlament. Por të kisha qenë pjesë e një linje të caktuar politike, një faktor politik mund ta kisha thënë shumë hapur mendimin tim.

Gazetari: Në fakt aludime ka që ju s’jeni, por në fakt jeni në Parlamentin e Shqipërisë për shkak të ndikimit direkt apo indirekt që mund të keni mbi së paku një prej deputetëve të Parlamentit.

Presidenti Topi: Unë nuk shkoj me aludimet që kanë të tjerët në rrugë apo në kafene. Unë jam President deri më 24 korrik të 2012-tës.

Gazetari: Dhe nuk do të ndikoni qoftë edhe indirekt në procesin e zgjedhjes së Presidentit të Republikës.

Presidenti Topi: Kurrsesi. Përderisa jam në këtë detyrë dhe kam vënë dorën mbi Kushtetutë deri në atë ditë sigurisht nuk do të më keni pjesë të asnjë linje politike të shprehur apo të pashprehur.

Gazetari: Zoti Topi atëherë ju ftoj të shpreheni për gjëra që lidhen me funksionin tuaj. Si do ta zgjidhni çështjen pezull të zëvendësimit të vendit të lënë bosh të Zëvendëskryetarit, siç thotë zoti Nano, të Komisionit të Lartë të Drejtësisë.

Presidenti Topi: Nejse, zotit Nano ja falim atë lloj lapsusi sepse mbasi ai të ambientohet nëse shkon, atëherë ai do ta kuptojë që nuk është Komision por është Këshill. Së dyti do të shkojë në atë linjë që përcakton dokumenti themeltar dhe në atë rrugë që ka filluar. Keni dëgjuar ndonjëherë ndonjë institucion të një vendi tjetër që të presin që të vijë Presidenti i ri për të zgjedhur Nënkryetarin e KLD-së?

Gazetari: Doja t’ju pyesja për këtë. Sigurisht nga pikëpamja kushtetuese ju e njihni më mirë çështjen. Nga pikëpamja politike, zoti President, nuk do të ishte normale që Presidenti i ardhshëm ta zgjidhte ai Nënkryetarin e KLD-së pasi, siç e provoi dhe koha dhe e ka provuar dhe në të shkuarën, Kryetari i ri i KLD-së përkon me Nënkryetarin me të cilin bashkëpunon ngushtë.

Presidenti Topi: Pse kjo lidhet me preferenca individuale, personale. Kurrësesi. Në rast se ne flasim për intitucione atëherë ne duhet të jemi respektues të filozofisë së funksionimit të institucioneve. Është njësoj sikur për një arsye ose për një tjetër një x person në një institucion të caktuar ikën jep dorëheqjen, duhet të presim administratën e re që të vijë e ta zëvendësojë, nuk shkon kjo, nuk ndodh në asnjë vend që të lejohet të ketë vakum institucional sepse ju duhet ta dini që KLD e ka Nënkryetarin për të gjithë aktivitetin administrativ të atij institucioni. Nuk mundet që Presidenti nga zyra të drejtojë dhe të marrë rolin e një administratori në atë Këshill. Kjo është fyerje për institucionin, është ulje për profilin e punës së Presidentit dhe ka shumë gjëra të tjera që lidhen me këtë aktivitet deri tek rrogat e punonjësve. Pra në rast se ne do të vazhdojmë me këtë lloj mentaliteti arkaik që, të vijë ai tjetri për ta zëvendësuar. Ju siguroj që me këtë lloj psikologjie vazhdon edhe në linjën e diplomacisë; të vijë Presidenti tjetër që unë të bëj propozimin për x ambasador. Gjëra konkrete, nonsens i gjallë. Atëherë kjo tregon që ka një paragjykim të thellë për funksionimin e institucioneve në Shqipëri. Sa kohë një person është në një institucion ai ka të drejtën dhe përgjegjësinë deri në sekondën e fundit. Këta personazhe përgjegjësinë ta tregojnë çdo ditë ndërsa të drejtën e marrin në mënyrë shumë evazive, kur të vijë tjetri. Nuk shkon, në mënyrë absolute.

Gazetari: Ka patur një interpretim të dyfishtë të Gjykatës Kushtetuese lidhur me këtë pikë.

Presidenti Topi: Në mënyrë absolute. Tani po futemi në trajtimin...

Gazetari: Ose më saktë ju kanë akuzuar se keni shkelur sërisht Kushtetutën.

Presidenti Topi: Në 5 vjet që unë po mbush nuk ka një rast të vetëm që Presidenti të ketë shkelur Kushtetutën. Në interpretimin e Gjykatës Kushtetuese është pjesa e arsyetimit dhe dispozitivi që do të thotë që është taksative që, Presidenti zgjedh një nga anëtarët e trupës së KLD-së dhe në rast se ai vjen nga linja e gjyqësorit, ai menjëherë e ndërpret punën e tij si gjyqtar dhe Kushtetuta i garanton atij që në përfundim të mandatit të tij si Nënkryetar ai rifillon punën si gjyqtar. Plus pjesa tjetër që nga legjislativi vijnë tre vetë, nga gjyqsori vijnë nëntë vetë. Nuk është se i mohohet e drejta përfaqësuesve të legjislativit për të qenë Nënkryetar, por për shkak edhe të përfaqësimit edhe më të drejtpërdrejtë të interesave të gjyqsorit në KLD, atëherë probabiliteti është 3 me 9 mund t’i jepet shansi shumë mirë edhe një gjyqtari për të qenë Nënkryetar i KLD-së. Pra klima e paragjykimeve dhe sidomos transferimi i politizimit, i frymës politike shumë polarizuese në KLD nga Parlamenti natyrisht nuk i bën mirë asaj tryeze. Ajo tryezë ka përfaqësues nga institucionet e ndryshme, ka dhe tre pozicione që janë ‘eksoficio’ Presidenti, Ministri dhe Kryetari i Gjykatës së Lartë. Të gjithë të tjerët janë anëtarë të KLD-së që vijnë nga Parlamenti ose nga Konferenca Gjyqësore.

Gazetari: Zoti President, e zëmë se ju, pra flas në teori, zgjidhni Zëvendëskryetarin e KLD-së nisur dhe ato argumentet që ju thatë për vazhdimësinë e institucionit pavarësisht kush vjen e kush ikën nga Kryetari i KLD-së. Çfarë garancie ka që ai që do të jetë nesër President i Republikës, të themi nuk do të zgjedhë ai një Nënkryetar tjetër të KLD-së duke shkarkuar atë që ju do të zgjidhni shpejt. Pra në një farë mënyre shkojmë prap në të njëjtën pikë.

Presidenti Topi: Pse ju mendoni që unë heci me situata hipotetike se ç’dodh në të ardhmen? Askush nuk e di se ç’veprim do të ndodhi në të ardhmen. Në rast se Presidenti që vjen gjen gjuhën e përbashkët me Nënkryetarin që të vazhdojnë, mund të vazhdojnë. Në rast se nuk gjen gjuhën e përbashkët janë ata vetë që e zgjidhin këtë lloj marrëdhënie. Por edhe një herë e theksoj që, nuk duhet të jetë vullneti subjektiv që përcakton jetën e institucioneve. Institucionet funksionojnë pavarësisht nga dëshirat. Institucionet funksionojnë mbi bazën e ligjeve dhe atëherë dhe në institucionet e drejtësisë do të kemi përfaqësues politikë. Kështu interpretohet, kështu përkthehet. Në rast se mazhoranca përcakton se ky person që unë e kam zgjedhur dhe nuk i futem fare atyre momenteve sesi u zgjodh, përderisa është certifikuar në mbledhjen e parë të KLD-së, por përderisa dihet që është një përfaqësues politik atëherë me vullnet të plotë dhe publikisht është pranuar që Nënkryetari i KLD-së do të jetë një përfaqësues politik i mazhorancës. Atëherë ku janë ato fjalët që marrin trajtën e demagogjisë që ne duam një gjyqësor të depolitizuar. Nga njëra anë kur e kërkon interesi me çdo çmin me çdo kusht e çojmë përfaqësues të rëndësishëm në KLD nga krahu tjetër kur është nevoja për t’i paraqitur organizmave ndërkombëtarë, shiko ne kemi një gjyqësor të pavarur, të pavarur qoftë nga presionet politike, qoftë nga presionet e karaktereve të tjera, atëherë kjo është një panoramë që ka dy standarde. Unë gjithmonë jo thjesht nga ajo që kam parë në jetën time politike, por dhe nga eksperienca si President do të dëshiroja që Nënkryetari i KLD-së të jetë një figurë e cila nuk i merr urdhrat nga politika.

Gazetari: Është zoti Mustafai që ju keni përzgjedhur për këtë pozicion kandidatura e duhur që plotëson këto kritere?

Presidenti Topi: Sigurisht përderisa është nominuar në atë detyrë kam pasur parasysh sjelljen e tij morale e profesionale dhe ‘backgroud’-in akademik.

Gazetari: Pra ju jeni të vendosur të ecni përpara në zgjedhjen e Nënkryetarit të KLD-së dhe kur pritet të ndodhë kjo?

Presidenti Topi: Këtu nuk ka mëdyshje, është tjetër gjë nëse KLD arrin të marrë votat. Asnjëherë nuk jam imponuar me çështjen e votave në KLD. Është një votim i fshëhetë. Në rast se ka vota do të vazhdojë, në rast se nuk ka votat natyrisht do të vazhdojë më këtë lloj ‘statu quo’ derisa të vijë Presidenti i ri për të bërë zgjedhjen e tij.

Gazetari: Zoti President, ju përmendët atë që politikanët sot, përfshi dhe Kryeministrin shpeshherë ju akuzon ju drejtpërdrejt lidhur me keqmenaxhimin e sistemit të drejtësisë. Një fakt, një fakt është i vërtetë zoti President që në këto 5 vjet qoftë imazhi, qoftë dhe rezultatet e sistemit të drejtësisë janë më mira se 5 vjet më parë. Ky është fakt apo jo.

Presidenti Topi: Ju falënderoj për këtë pyejte dhe do t’i referohem dy-tre fakteve që janë shumë kokëfortë dhe tregojnë të kundërtën. Vetëm sot mbas shumë përpjekjesh, mbas shumë mesazheve, shumë debateve politike, Komisioni për Çështjet Ligjore dhe Çështjet Kushtetuese miratoi ligjin për Gjykatën Administrative që do të thotë që politika është shumë e vonuar me reformat për gjyqsorin. Ju e dini që ligji për konferencën gjyqsore i cili duhet të ishte aprovuar për të hequr pikërisht atë “impas” të jashtëzakonshëm që kishte KLD-ja edhe sot edhe kësaj dite nuk është miratuar. Është detyruar Konferenca e Gjyqtarëve të bëjë zgjedhjen e vet në mënyrë që të plotësoheshin ato vende vakant në KLD dhe mjaft ligje të tjera që domosdoshmërisht kërkojnë 3/5 sot qëndrojnë nëpër sirtarët e ambienteve të Kuvendit. Pra e para natyrisht që është reforma në drejtësi, e dyta lidhet me performancën e gjyqësorit. Ju e dini që ka shumë fjalë, shumë demagogji, shumë premtime për heqjen e imunitetit. Kur mblidhen së bashku, pranojnë, dalin shumë entuziastë që do të hiqet imuniteti, të paktën sa kohë kam unë në Parlament dhe President çdo javë, çdo muaj përmendet heqja e imunitetit. Një ditë e kanë këtë akt përderisa janë të gjithë dakord. Të ulen, ta nënshkruajnë këtë, të marrin vendimin të heqin imunitetin. Duke hequr imunitetin politikani, do ta heqin edhe gjyqtarët, do ta heqin edhe prokurorët dhe të gjithë këta do të jenë pa imunitet sikurse janë të gjithë qytetarët. Fakti që nuk i bëjnë këto veprime tregojnë që një pjesë substanciale e reformës që lidhet me drejtësinë çalon pikërisht në mjediset e Parlamentit dhe tek vullneti i partive politike.

Gazetari: Në sirtarët e Parlamentit janë dhe shumë dekrete tuaja për anëtërët e Gjykatës së Lartë.

Presidenti Topi: Edhe kjo natyrisht, Ju e dini që është kthyer në në qëllim në vetvete. Çfarë duan kalojnë, çfarë e konsiderojnë të tyren e kalojnë, çfarë nuk e konsiderojnë të tyren sigurisht e rrëzojnë.

Gazetari: Gjykata Kushtëtuese së fundmi nuk ju dha të drejtë.

Presidenti Topi: Dua të sqaroj këtë moment sepse në titujt e gazetave sigurisht gazetat, një pjesë e mirë kontrollohen nga pushteti, është evidente dhe nuk dëgjoj njeri që ta thotë këtë. Dhe ju të mediave keni rënë në një lloj konformizmi me këtë gjendje sepse ka dhe televizione që shkojnë të favor të pushtetit, ka media të shkruara që shkojnë të favor pushtetit, një pjese të opozitës sigurisht Presidenti nuk ka tentuar të ngrejë një televizion, as nuk e ka pasur këtë mundësi dhe nuk e sheh të arsyeshme ta bëjë këtë gjë. Përderisa edhe Televizioni Publik Shqiptar është kthyer në frëngji ku bombardohet çdo ditë Institucioni i Presidentit dhe media tjetër rri dhe bën sehir, analistët që mbushin studiot nuk thonë asgjë për këtë punë, opozita që e ka për detyrë për të përballuar këtë sfidë të demokracisë në Shqipëri pa të keq, për fat të keq është në gjumë…

Gazetari: Për të qenë korrekt është thjesht rastësi por ju keni qenë duke udhëtuar sot, por zonja Leskaj Kryetare e Komisionit të Medias ka folur shumë gjatë në Parlament.

Presidenti Topi: Më vjen shumë mirë që qenka zgjuar nga gjumi më 26 prill të vitit 2012. Problemet janë vërtetë evidente dhe problemet duhet të trajtohen në sensin e funksionimit të demokracisë së institucioneve në Shqipëri sepse dashur pa dashur ju dhe të gjithë ne jemi ambientuar bile do të thoja që shpeshherë të gjithë personazhet të jetës politike mediatike apo analistë të ‘pavarur’ paragjykohen që në momentin e parë. Në një panel në një studio dihet, ky është i këtij, ky është i atij, por institucionet kë kanë. Pse njerëzit duhet të kënaqen gjithmonë kur sulmohen institucionet. Pse nuk ka kritika të drejtpërdrejta me kurajo për të rikthyer atë standard që duhet ta ketë normalisht një vend që del nga një diktaturë. Pse jemi mësuar duke ikur nga një diktaturë për të kaluar në simtomat e një diktature tjetër.

Gazetari: Është akuzë e rëndë që po bëni.

Presidenti Topi: Është akuzë e cila vjen dhe është më e rëndë për ju që keni frikë ta dëgjoni.

Gazetari: Është më e rëndë kur e thotë Presidenti i Republikës demokratik.

Presidenti Topi: Si mund të thotë Presidenti ndryshe kur Televizioni Publik Shqiptar që me Kushtetutë është një institucion që i shërben të gjithëve, imazhit të vendit i cili funksionon me taksat e shqiptarëve, është një institucion në dorën e Kryeministrit. Si ka mundësi që Presidenti realizon vizita zyrtare që është detyrim për një institucion për ta sjellë në vëmendje të shqiptarëve. Shqiptarët nuk jetojnë vetëm në Shqipëri, jetojnë në Maqedoni, Kosovë, në Mal të Zi, në diasporë dhe sytë i kanë tek Televizioni Publik Shqiptar sepse është linja zyrtare. Por kur linja zyrtare errëson, e anatemon, e sulmon atëherë cila është ideja që krijojnë shqiptarët?

Gazetari: Që sulmet në fakt nuk ju vijnë nga lajmet e TVSh-së, por ju vijnë nga dikush tjetër.

Presidenti Topi: Sigurisht por gjërat janë të lidhura. Mendoni ju që sot njerëzit janë naiv. Janë 20 vjet në demokraci. Edhe ju keni ruajtur fizionominë dhe është një shans i madh për demokracinë që jo të gjitha televizionet bien pre e joshjeve të pushtetit apo të presioneve. Përderisa ju thoni ‘kjo është një gjë shumë e rëndë që po thoni’ ju vet në vetvete keni një mëdyshje, një ambiguitet.

Gazetari: Për arsyet që ju thatë, ne e dimë që ekrani nuk është i joni, është i atyre që e shikojnë.

Presidenti Topi: A e dini ju që në klasifikimin e shfaqjes së Institucionit të Presidentit në Televizion sipas KKRT-së Presidenti ka...

Gazetari: Ajo farë KKRT-je.

Presidenti Topi:...pikërisht pra, kështu është. Kur në KKRT janë në përbërje: përfaqësuesi i Kryetares së Kuvendit, madje ish-shefja e Kabinetit. Personi tjetër që është në krye të KKRT është personi i kabinetit të Kryeministrit atëherë unë bëj me faj jo thjesht ata që çojnë njerëzit e tyre atje sepse ata e kanë intension për ka kontrolluar, unë bëj me faj shumë opozitën. Një opozitë e cila nuk duhet të ëndërrojë thjesht sesi do të ulet në karriket e pushtetit, një opozitë që ka për detyrim që të përfaqësojë dhe të kontrollojë pushtetin i cili natyrisht që ka gjithmonë tendencën për ekspansion, të marrë këtë, të marrë atë. Shohin ëndrra, dikush shikon në ëndërr që nesër do të jetë në një karrike dhe tenton, hajde se po kaloj me një lloj marrëveshje politike që na intereson, kësaj i thonë që t’i shërbejë pikërisht zbatimit të atij ndryshimi kushtetues ku partitë kryesore natyrisht e bënë për interesat e tyre. Duke forcuar autokracinë nëpër partitë politike, duke ulur në mënyrë të ndjeshme standardet e funksionimit të demokracisë nëpër parti. Kur në parti të cilat kanë termin ‘demokratike’ ka vite që s’ndërrohen, atëherë….

Gazetari: Atëherë kjo do të thotë për publikun e gjërë zoti President, kur edhe Kreu i Shtetit mendon siç mendon shumica e shqiptarëve

Presidenti Topi: Po pse me kë jam unë, me shumicën sigurisht.

Gazetari: Ndoshta ka ardhur momenti për një frymë të re demokratike.

Presidenti Topi: ...këtë sensin e pyetjes suaj natyrisht unë e marr ashtu sikurse e thoni. Të jeni i sigurtë që ..

Gazetari: Jo nuk është insinuatë për partinë e re, thjesht është, realisht njerëzit mendojnë...

Presidenti Topi: Nuk kam asgjë të fshehur në mendimet e mia. Në rast se unë flas është një pozicion, është pozicioni që më detyron të flas në këtë mënyrë dhe jam shumë më i kufizuar sesa një analist, një gazetar, një deputet i cili sot performon sipas vullnetit sesi gdhihet Kryetari i Partisë, në humorin e Kryetarit të Partisë, sot për të sulmuar këtë, nesër për të sulmuar tjetrin. Pse është një klimë normale për një vend të vogël si Shqipëria që mëngjesi deri në darkë vetëm prononcime shumë agresive, shumë të ashpra. Keni dëgjuar ju tema për ekonominë, keni dëgjuar ju tema që shqetësojnë njerëzit që janë në nevojë. Pse gjithçka me hiperbolizime. Vetëm suksese dhe arritje. Ti je më i ri se unë, por unë e kam jetuar atë periudhë. Duke qenë se sot është përvjetori i Çernobilit do të tregojë një histori që është shumë e dhimbshme.

Gazetari: Qenka dita e shpërthimeve 26 prilli.

Presidenti Topi: Do jua them sepse është shumë e dhimbshme. Pas shpërthimit të Çernobilit, në fundin e vitit 1986, pas ardhjes së resë radioaktive nga veriu i Evropës në drejtim të Ballkanit dhe Apenineve, Italia groposi të gjithë ushqimet, ish-Jugosllavia groposi të gjithë ushqimet, Greqia groposi të gjithë ushqimet, vetëm në studion televizive ku mbrapa perdeve qëndronte ish-sekretari i Byrosë Politike të Komitetit Qendror, Foto Çami, njerëzit që u prononcuan thanë ‘vetëm në Shqipëri në ka problem’

Gazetari: Mua më kujtohet, t’i lajmë fletët e lakrës me ujë e me sapun.

Presidenti Topi: Ka një konotacion që është shumë i rëndësishëm për ta marrë në konsideratë. Ne duhet të jemi shumë të kujdesshëm për të trajtuar realitetin me vërtetësi sepse këtë lloj filozofie, këtë lloj orientimi që, kur e thotë lideri i madh të gjithë të tjerët duhet ta konsumojnë, vjen e përkthehet pastaj në shumë ngjarje të hidhura që kanë familjet shqiptare sot si pasojë edhe asaj që ndodhi në fundin e prillit të vitit ’86-të.

Gazetari/ Kthemi në pjesën e tretë e të fundit të intervistës drejtpërdrejtë me Presidentin e Republikës, zotin Bamir Topi.

Gazetari:Rikthehemi në pjesën e fundit të programit. Do të doja t’ju pyesja për disa zhvillime të pritshme politike, sidomos pas 20 korrikut kur mbaron edhe mandate juaj presidencial, por në fakt për diçka që është quajtur “një përplasje e juaja e fundit” midis jush dhe Ekzekutivit lidhur me emërimin e disa gjeneralëve në krye të Flotës Shqiptare.

Presidenti Topi: Antikushtetuese! Totalisht! U pranua nga vetë Ministri i Mbrojtjes. Absolutisht!

Gazetari:Si do të zgjidhet?

Presidenti Topi:Pranoi që ka bërë një emërim jo sipas Kushtetutës. Bëri reflektimin. Tani është procesi i ngritjes në gradë dhe pastaj, a e bën këtë emërim me këtë Presidenti apo e bën me Presidentin tjetër… Është i detyruar të zbatojë pikërisht korrespondencën me Presidentin e Republikës, i cili sipas Kushtetutës dekreton në detyrë, me propozim të Ministrit, komandantët e Forcave Ajrore, Detare dhe Tokësore. Pra gjërat janë shumë të thjeshta dhe të pastra në Kushtetutë.

Gazetari: Zoti President, intervista juaj e gjashtë muajve më parë në “Top Story” – ajo ndoshta u kthye në një përgjigje afirmative – që ju do të riktheheni në politikë, pasuar dhe theksuar, do të thoja unë, nga deklarimi juaj i dhjetorit se ju nuk do të kandidoni më për President, pra kur i dhatë fund çdo lloj dileme apo mundësie për përdorim të emrit tuaj në garën aktuale për President, natyrisht ka intensifikuar replikat apo sulmet ndaj jush nga ana e qeverisë. Përse, kur në fakt duhet të ishte e kundërta në momentin që ju ikni nga Presidenca, pra ikën shqetësimi “Topi” për mazhorancën këto sulme duhet të ishin ulur?

Presidenti Topi: A keni ndonjë përgjigje tjetër pse ndodhin sulmet? Vetëm kur shqetësohen, natyrisht! Sepse në rast se nuk do të kishte shqetësim, nuk do të kishte sulme, ndonëse unë e kam bërë të qartë dhe vazhdoj ta bëj të qartë: që deri në fund, në këtë mision në Presidencë, e gjithë sjellja ime do të jetë presidenciale. Pas përfundimit, jua kam thënë dhe me kalimin e kohës bëhet gjithmonë e më afirmative, unë do kthehem në politikë.

Gazetari: Ju do të ktheheni në politikë. Ku dhe si do të ktheheni në politikë, zoti Topi?

Presidenti Topi: Po, pse do të më hiqni shansin të vij edhe njëherë në këtë studio?

Gazetari: Jo! Përkundrazi, por duam të dimë se me çfarë stature do t’ju thërrasim: ish-president i Republikës, por edhe…?

Presidenti Topi: Kur t’i vijë koha, natyrisht që do ta merrni vesh se ku do të jem. Ju siguroj që karriget janë bërë shumë të mërzitshme për mua. Në rast se unë do të kthehem në politikë, do të kthehem si një misionar për të realizuar atë që, sikurse u pa edhe pak më parë, që njerëzit kanë filluar të kenë frikë edhe për të folur.

Gazetari:Cili do të jetë misioni juaj në politikë?

Presidenti Topi: Misioni do të jetë për të folur hapur për të gjitha gjërat, sepse është një mundësi shumë më e madhe kur je në politikën aktive direkte, se sa kur je President, kur duhet të jesh shumë i ekuilibruar, shumë i kujdesshëm. Duhet të jesh diplomatic me të gjitha mesazhet. Unë shkova në Presidencë pasi pata një përvojë të gjatë në Parlament, por përderisa ndihet jo si një nevojë në një karrierë, sepse unë ndihem i realizuar në karrierë, nuk është çështje e një ambicie për karrierë. Kurrsesi! Kjo është arsyeja ndihem mirë që në përfundim të kësaj karriere institucionale, unë të merrem me një politikë për të bërë ç’është e mundur që në Shqipëri të ketë standarde të larta të funksionimit të demokracisë.

Gazetari:Në fakt, që nga ajo kohë, që nga deklarata juaj, ka dy zhvillime të rëndësishem në skenën politike shqiptare. Të rëndësishme, ose t’i quaj më saktë, dy risi, që të jem korrekt me të gjitha palët. Zyrtarizimi i Aleancës Kuq e Zi si një parti politike si dhe ajo që pritet të ndodhë në ditët që pasojnë, ndoshta të premten, ndoshta të shtunën, ndoshta të hënën: zyrtarizimi i partisë së re të qendrës së djathtë që pretendon të sjellë një frymë të re demokratike. Zhvillime pozitive?

Presidenti Topi: Natyrisht pozitive, por unë do të doja që edhe njëherë…
Gazetari:Në sensin e përgjithshëm…

Presidenti Topi: Në sensin e përgjithshëm, por që ka edhe një sens që lidhet me emrin tim. Do të doja t’i jepja një këshillë medias, nëse nuk është e shtyrë nga politika që prej muajsh, që prej muajsh e etiketojnë këtë formacion të ri me emrin “Partia e Topit”. Gabim! Totalisht gabim! Natyrisht që këtu do të jemi dhe sikurse është thënë edhe kohë më parë që… Jam akuzuar që pas Aleancës Kuq e Zi është Presidenti, por koha vërtetoi që Presidenti nuk ishte pas saj. Sigurisht që unë pres të përfundojë ky mandat për ta gjetur vetë vendin tim në një mjedis demokratik.

Gazetari:Pra, ku t’ju zgjedhin dhe jo ku të…?

Presidenti Topi: Jo! Nuk është e thënë! Është gabim që të t’i paragjykojmë gjërat. Pavarësisht se dikush mund të ketë pasur këtë karrierë dhe domosdoshmërisht duhet të jetë udhëheqës i këtij formacioni. Jo! Nuk është e thënë! Një njeri që kërkon të kontribuojë për demokracinë, mund të kontribuojë në një pozicion shumë të thjeshtë. E kam fjalën që duhet t’i largohemi frymës së paragjykimeve, por çdo gjë e re që lind si një projekt me vizion, për forcimin e standardit të demokracisë funksionale në Shqipëri, mirë se të vijë! Pastaj është tregu i politikës, është përkrahja qytetare ajo që jep një vend, ose e nxjerr nga skena. Kush ka frikë nga konkurrenca? Kush kërkon ta kthejë politikën shqiptare në një monopol? E keni parë e dëgjuar këtë debatin e historisë me partitë e vogla? Që këtu fillon gabimi. Partië e mëdha me partitë e vogla. Ato janë parti politike. Qysh te tentativat për t’ia ngushtuar hapësirën partive të tjera. Dhe kanë marrë pastaj partitë këtë formën e sistemeve planetare: Dielli dhe satelitët, pavarësisht nëse janë Brenda satelitët apo janë parti politike. Çështja është se rregulli i politikës është respekt reciprok dhe secili sipas vlerës së tij.

Gazetari:Në fakt, ka një gjë interesante, që sa po më kujtohet dhe duke me tentuar me vëmendje të kuptoj realisht se çfarë donit të kuptonit me atë që thoni, me karrierën tuaj të ardhshme politike. Më vjen ndërmend që sipas statutit të Partisë Demokratike ju do të jeni edhe anëtar i përhershëm i Këshillit Kombëtar apo jo i kësaj partie?

Presidenti Topi: Tashmë është një kapitull i mbyllur. E kanë mbyllur pikërisht ata që me sa duket e pritën atë ditë që të më largojnë, qoftë edhe me ngritje në detyrë. Në jetën time qytetare, profesionale dhe politike, asnjëherë nuk jam sulmuar më shumë se sa nga ata që, me të cilët kemi kaluar sfida të jashtëzakonshme. Dhe pjesa më e rëndomtë e këtij komunikimi është që disa të ardhur nga preferencat e Kryetarit, njerëz të emëruar, njerëz që nuk kanë asnjë lloj lidhje me kujtesën e atij subjekti politik. Mund të jenë preferencë që ata dinë. Këta njerëz janë më agresivët në këtë sulm. Pra, këtu gjërat janë të qarta. Tani të mos bëjmë sikur nuk i kuptojmë gjërat. Natyrisht që unë i kutpoj shumë mirë, por e kam fjalën edhe për ju, edhe për publikun. Gjërat janë të qarta dhe sa më shumë kalon koha, fatmirësisht aq më shumë kthjellohen gjërat. Cilat janë qëllimet. Ku kanë qenë këto qëllime dhe e rëndësishme është kjo.

Gazetari:Pra ju thoni që ka pasur një aksion të qëllimshëm për t’ju larguar nga Partia Demokratike qoftë edhe duke ju bërë President?

Presidenti Topi: Këtë e vërteton koha! E vërteton vetë koha!

Gazetari:Edhe ju keni dashur të jeni President i Republikës?

Presidenti Topi:Natyrisht! Por kjo nuk do të thotë që vitet që të çojnë diku, shumë lart, të pasohen nga një aksion paralel për anatemimin e Institucionit, të personit me të gjitha mënyrat, me të gjitha mjetet.

Gazetari:Pra, për të ndaluar rikthimin tuaj në Partinë Demokratike?

Presidenti Topi: Me sa duket kjo është frika.

Gazetari:Dhe atëhere mbetet e pashmangshme që ju t’i bashkoheni një formacioni tjetër politik?

Presidenti Topi:Po në rast se nuk jemi në kushtet e një partie-shtet dhe ka mundësi që në tregun e politikës shqiptare çdo njeri të shprehet i lirë, atëhere opsionet e mia janë të hapura. Përderisa unë thashë që do të merrem me politikë – jua kam thënë edhe kohë më parë, - kam parasysh edhe këtë: që do të jem në politikë jo si konsumator i politikës, por si një personazh aktiv që ka mbi supe një përvojë shumë të gjatë në politikë.

Gazetari:Meqë divorcin sonte e bëtë zyrtar me Partinë Demokratike, në kuptimin që e shpallët “një kapitull të mbyllur zyrtarisht”, a mund t’ju bëj një pyetje: A ndiheni i përfaqësuar në ndonjë nga formacionet aktuale politike?

Presidenti Topi: Aktualisht, unë, sikurse ju thashë, jam në pozicion institucional. Dhe do të kërkoja nga ju që të mos këmbëngulni me këto pyetje, por duhet të keni durim, sepse koha kalon shumë shpejt! Sipas kalkulimeve, duhet të jenë më pak se tre muaj.

Gazetari:Zoti President, duket se së paku në letër, ju e përmendët, po ka një bashkëfirmosje nga të gjitha partitë, përfshirë edhe Partinë Demokratike më në fund, sot, për korrigjimin e ligjit zgjedhor dhe korrektimin kombëtar, çka nëse ndodh, do t’i jepte më shumë përfaqësim partive të ashtuquajtura “të vogla”. A është ky një lajm i mirë?

Presidenti Topi:Sigurisht, është një rikthim në lojën demokratike ku të gjithë të përfaqësohen në mënyrë të barabartë pikërisht me atë projektim që vjen nga shoqëria shqiptare. Dhe do të ishte e pakuptimtë që të vazhdohej me medelin që unë votoj për dikë dhe ajo votë shkon për dikë tjetër. Ky ka qenë shpërfytyrimi i votës së shqiptarëve që kanë pjesë e një debati të thellë politik dhe besoj që me këtë korrigjim, që më së fundi vjen edhe si vullnet i partive kryesore, të bëhet realitet.

Gazetari:Nëse ky korrigjim ndodh, a e rregullon përfundimisht tregun politik në Shqipëri, le të themi, në sensin që a e prish zyrtarisht monopolin e dy partive të mëdha? A krijon premisë dhe mundësi që edhe një forcë e re apo edhe një forcë e vogël, me platformën e duhur, me njerëzit e duhur të konkurrojë dhe të bëhet edhe ajo “forcë kryesor”?

Presidenti Topi:Unë nuk mund të paragjykoj se si do të jetë projektimi i votës së popullit, por që rrit shanset për rritjen e cilësisë së demokracisë në zgjedhje, i cili nuk përcaktohet thjesht me këtë ndryshim që ka të bëjë me korrektimin e votës nga rajonale në kombëtare, por lidhet edhe me momente të tjera që janë sa parimore, aq edhe infrastrukturore, që kanë të bëjnë me funsionimin e strukturës kryesore të zgjedhjeve, me infrastrukturën, mënyrës së kontrollit të votës. Ju e dini që në Shqipëri janë raste ndoshta unike, ku jo vetëm që tentohet që të ekspozohet, sikurse është bërë, vota e Presidentit, por me çdo kusht kërkohet që të falsifikohet, sikurse mënyra e interpretimit. Pra janë gjëra shumë të shëmtuara që kanë ndodhur, dhe këtë e paraqita si argument, sepse kur kjo ndodh me votën e Presidentit të Republikës, përfytyroni se çfarë ndodh me votën e qytetarit të thjeshtë. Pra, nevojë e domosdoshme e reformimit dhe demokratizimit të ligjit për zgjedhjet. Që të mos jetë monopol e atyre që e ndiejnë veten të fuqishëm sot, sepse nuk është thënë në asnjë vend që të ketë monopol të përjetshëm të iksit apo të ypsilonit. Ju keni raste edhe nga politika rajonale që partitë, që ndrtohen rishtaz, bëhen fituese të zgjedhjeve. Pse? Sepse ekziston terreni demokratik. Askush nuk mund të luajë me vullnetin e njerëzve që votojnë. Sot janë këto preference, nesër janë preference të tjera. Kjo është arsyeja që në themel të demokracisë është rotacioni. Kush nuk pranon rotacionin dhe i ngjitet karriges për të mos iu shqitur asnjëherë në një mijë mënyra, atëherë kjo nuk është demokratike.

Gazetari:Në fakt, mandati juaj mbaron këtë vit dhe nëse nuk ka, le të themi, ndonjë skenar që parahsikohet vetëm nga Kushtetuta, që në rast moszgjedhjeje të Presidentit, mund të shkohet në zgjedhje në parakohshme – në të vërtetë, zgjedhjet do t’i kemi vitin tjetër, - a…?

Presidenti Topi:Unë do të uroja që gjithçka të shkojë me përfundimin e zgjedhjes së Presidentit për t’u dhënë garanci institucioneve që të ruajnë stabilitetin e tyre dhe zgjedhjet të jenë në kohën e vet. Unë këtë do të uroja si qytetar dhe si Presidenti.

Gazetari:Do të bënit të njëjtën gjë që bëri zoti Moisiu me ju, pra a do t’i dorëzonit zyrën Presidentit të ardhshëm, pavarësisht se kush do të jetë ai?

Presidenti Topi:Natyrisht që po!

Gazetari:Pavarësisht nga emri?

Presidenti Topi:Pavarësisht nga emri dhe nuk kam parasysh asnjë individ me emër dhe me mbiemër. Unë do ta konsideroj President të të gjithë shqiptarëve, pavarësisht se në ç’kushte do të zgjidhet. Pra, përderisa unë flas me shumë respekt për Zyrën, kam parasysh të gjithë pjesën formale të dorëzimit të Zyrës. Atë ditë do të jem në Zyrë, cilido që të jetë për ta respektuar dhe për t’i uruar sukses në detyrën e tij shumë fisnike, sikurse është detyra e Presidentit të Republikës.

Gazetari:Zoti Topi, dy pyetje të fundit. E para, lidhet sërish me Partinë Demokratike mbi eventualitetin apo qartësinë e kthimit tuaj në politikë. Ju e keni bërë të qartë që konotacioni juaj mbetet i djathtë, i qendrës së djathtë, dhe pikërisht kjo lloj insinuate e juaja ka bërë që reagimet në Partinë Demokratike të jenë, do të thoja unë, t’i ndaja në tre kategori. Një pjesë që ju quan “tradhtar”. Një pjesë tjetër që jua quan faktor pa ndikim në tortën e qendrës së djathtë, por ka edhe një qëndrim tjetër, i cili në fakt nuk është i njërës palë apo të palës së dytë apo palës së tretë, por që shfaqet tek përfaqësuesit e të tre reagimeve, përfshirë edhe Kryeministrin Berisha, i cili nuk e ka mbyllur derën e bashkëpunimit me formacione ku ju mund të bëni pjesë, mund t’i përfaqësoni apo mund t’i drejtoni në rast se këto formacione, sipas Kryeministrit, do të jenë realitete elektorale, pra do të kenë mandate, do të kontrollojnë mandate, do të kenë peshë në Parlamentin e Shqipërisë. Ju si e shikoni këto reagime, sidomos këtë të fundit?

Presidenti Topi: Në rast se ju e konsideroni këtë intervistë me Presidentin, unë ju kërkoj që këtë interpretim ta lëmë për një kohë tjetër, sepse në rast se unë do të filloj të interpretoj emocionet dhe opsionet në funksion të një pozicionimi në të ardhmen në politikë, atëhere nuk do të bëja gjë tjetër përveç se sonte do të kisha thënë që unë nuk jam më President. Pra…

Gazetari:Dakord! Por kur ju thoni që është kapitull i mbyllur me Partinë Demokratike, atëhere pyetja normale do të ishte: a është i mbyllur bashkëpunimi? Se ju jeni vetë partizan i frymës së bashkëpunimit?

Presidenti Topi:Është një kapitull që tashmë e kanë mbyllur ata që janë nëpër zyrat e asaj partie, sepse askush nuk mund të zhbëjë të kaluarën. Aq më shumë kur Partia Demokratike nuk është thjesht e zyrtarëve të Partisë Demokratike. Janë demokratët e thjeshtë që i kanë dhënë jetë asaj partie për të kaluar sfida të jashtëzakonshme në kohën e pluralizmit shqiptar. Port ë mos harrojmë që i kemi garantuar të gjithë asaj partie që të ketë pasur atë performancë që me keqardhje e them, në vitet e fundit, ka dalë në mënyrë të ndjeshme nga misioni për të respektuar të gjithë ata që kanë pasur kontribut dhe janë futur në preference që vijnë pikërisht nga linja autoritare dhe autokrate, e cila është diktuar edhe nga ndryshimi i ligjit zgjedhor. Këtë bënë ndryshimet kushtetuese, këtë bëri ndryshimi i ligjit që sot deputetët nuk kanë kurajo të zgjidhen drejtpërdrejtë atje, por fshihen pas preferencave të Kryetarit për t’i vendosur në listat prioritare. Pra ky është një hap prapa do të them, jo se nuk është i mirë ligji proporcional, por kur nuk zbatohet, nuk praktikohet ashtu siç duhet, patjetër që sjell defekte të kësaj natyre, kur njerëz pa kurrfarë kontributi, njerëz që i ngjiten servilizmit të njerëzve të vendimmarrjes për të marrë një vend të preferuar në listë dhe për të ngritur thjesht dorën në vendmmarrjen e diktuar nga kryetari i partisë.

Gazetari:Zoti Topi, zoti President, ta mbyllim aty ku e filluam. Kur folëm për ditëlindjen tuaj dhe ju thatë që keni festuar në mënyrë modeste deri diku për të respektuar edhe një situatë të caktuar ekonomike në vend. Në fakt, edhe përfaqësues të mazhorancës, siç ishte zoti Meta dy javë më parë, edhe në këtë studio, ai foli edhe me shqetësim. Ai është partneri numër dy i qeverisë. Ai foli me shqetësim për situatën ekonomike në vend dhe i kërkoi qeverisë një vëmendje më të madhe ndaj ndikimit që mund të ketë ose shenjave që kriza po jep edhe në Shqipëri. Ju si e shikoni këtë situatë ekonomike në vend?

Presidenti Topi: Natyrisht që unë u referohem shifrave zyrtare dhe fakti që vendet ku ne kemi një emigracion të spikatur sikurse janë Greqia dhe Italia vërtet po kalojnë një situatë të rënduar financiare, dhe duke marrë në konsideratë që një pjesë e mirë e të ardhurave vijnë nëpërmjet remitancave për familjet shqiptare, dhe duke ditur që të parët që preken nga heqja e mundësisë për të punuar diku janë emigrantët, patjetër që kjo sjell vështirësi tek familjet shqiptare. Por unë do ta riktheja prapë aty ku biseduam pak më parë, për t’i dhënë një dimension real politikës në Shqipëri. Politikka duhet të merret më shumë me transparencën publike të të gjithë situatës ekonomike, sepse merren me gjëra shumë të vogla dhe e gjithë dita kalon me skupe dhe u bë një kohë e gjatë që ne nuk kemi një debat parlamentar për ekonominë. Ka iniciativa të shkëputura, dhe natyrisht që ndodh në një mënyrë shumë të çuditshme: dhe kur ngrihen komisione hetimore parlamentare, këto nuk i ngre opozita – i ngre mazhoranca. Ndërkohë që komisionet hetimore parlamentare janë në radhë të parë instrumente në dorë të opozitës. Dhe në rast se mjaftohen vetëm me konferenca për shtyp për të treguar se ç’probleme ka me ekonominë, me koncensionet apo me afera të caktuara sipas tyre – të gjitha këto duhet të jenë pjesë e debatit parlamentar! Kemi kohë që ne nuk kemi një debat të rëndësishëm për ekonominë. Dhe në vend që këtë përgjigje ta merrni nga Presidenti, duhet ta merrni pikërisht nga ata që janë aktorë të politikës dhe që janë përfaqësues të popullit në Parlament! Kështu që ky është një defekt që unë mendoj se është evident dhe që është edhe media pjesë e rëndësishme pjesë e rëndësishme që vjen nga publiku. Njerëzit nuk janë të gjithë në gjendje për ta përballuar jetesën. Ka mjaft familje që janë në vështirësi dhe këtë nuk e them unë. E thonë ata me gojën e tyre. Dhe një pjesë e tyre kanë mundësi që ta shprehin nëpërmjet televizionit, por edhe nëpërmjet informacioneve që kemi, nga letrat që marrim nga njerëzit. Ka mjaft familje që janë në vështirësi. Ne nuk duhet ta paraqesim situatën e shkëlqyer përsa i përket situatës ekonomike! Sepse pastaj do të dalim sërisht tek shembulli i Çernobilit kur të gjitha vendet kishin probleme dhe vetëm Shqipëria s’kishte asnjë problem. Apo jo?

Gazetari:Shpresojmë që jo! Shpresojmë që të mos ndodhë kështu! Presidenti Bamir Topi, falemnderit që ishit me mua sonte këtu!

Presidenti Topi:Edhe unë ju falenderoj! Dhe falenderoja edhe publiku që ishte i pranishëm këtu sonte!

 

11 Komente

Presidenti Topi: Tashmë është një kapitull i mbyllur. E kanë mbyllur pikërisht ata që me sa duket e pritën atë ditë që të më largojnë, qoftë edhe me ngritje në detyrë.

Ah, ca te kane bo maskarenjte, mer burre i dheut, car te kane bo. Si Konti i Monte Cristos tua marresh hakun

Pse na e paske sjelle mor Lisander per te perforcuar Genjeshtren e madhe qe Bomi nuk ka votuar per Edi Ramen?

O Brati une ta solla qe te hapesh syte po ti boj si te dush. Nuk ka problem nuk me ngel hatri mua se do te sillesh si i verber ti.

Pastaj ti ke dhe avantazhin e madh qe nuk je vetem ketu ke edhe te tjere qe i paguajme ne (si shoqeri flas) qe ju t'i shterngoni fort njoni-tjetrit rrypat qe ju lidhin syte. 

E kanë mbyllur pikërisht ata që me sa duket e pritën atë ditë që të më largojnë, qoftë edhe me ngritje në detyrë.

..problemi i paqarte eshte koha kur e ka kuptu qe i kishte lare duret nga PD-ja, para apo pas gjedhjeve per bashkine e Tiranes, se keshtu mund te justifikohet deri diku protesta e hapur ne hedhjen e votes per kandidatin e PS-se.

" .... Politika duhet të merret më shumë me transparencën publike të të gjithë situatës ekonomike, sepse merren me gjëra shumë të vogla dhe e gjithë dita kalon me skupe dhe u bë një kohë e gjatë që ne nuk kemi një debat parlamentar për ekonominë. Ka iniciativa të shkëputura, dhe natyrisht që ndodh në një mënyrë shumë të çuditshme: dhe kur ngrihen komisione hetimore parlamentare, këto nuk i ngre opozita – i ngre mazhoranca. Ndërkohë që komisionet hetimore parlamentare janë në radhë të parë instrumente në dorë të opozitës. Dhe në rast se mjaftohen vetëm me konferenca për shtyp për të treguar se ç’probleme ka me ekonominë, me koncensionet apo me afera të caktuara sipas tyre – të gjitha këto duhet të jenë pjesë e debatit parlamentar! Kemi kohë që ne nuk kemi një debat të rëndësishëm për ekonominë..." 

A eshte kjo nje nga ato 50% te ideve te VQ qe jane bere ligje?

E ke fjalen per ligje morale apo ligjore te mirfillta?

Kur ben nje pyetje per VQ (Vizionet e Qarta, per ndonje humbameno qe s'e di akoma ca dmth ky shqipshkurtim), ose beje te qarte ose mos e bej fare.

Nuk te falet kjo. Lexo te lutem (qe te shpetosh).

TVSH s'i pasqyroka fare disa aktivitete te Presidentit?

E ka kthyer Berisha TVB, ose me sakte TVNB, Televizioni i Naltmadherise se tij Berisha. Packa se ketu zullumi enverist i Berishes i ben mire Topit; sa me shume e sulmon Berisha, sidomos me mjete publike, aq me shume i rritet vlera Topit.

Ne kete pike, po dhe ne te tjerat (pazaret per kodin zgjedhor etj) Topi ka te drejte qe kritikon dhe opoziten per mosreagime, ja ka ngul paq dhe Rame twitteristit kur thote qe eshte dehur nga enderra per karrige dhe ka bere lloj lloj pazaresh me Berishen ne kurriz te te gjitheve, perfshi ketu kodin zgjedhor po dhe ligjin per zgjedhjen e presidentit, e tani vuan pasojat e pazareve, rri e pret Robert Camcakizin nga dy ore neper zyra dhe i pergjigjet me gjera evazive.

A nuk turperoheni nga nje president i tille? Me bene president per te me larguar thote! Po a ka njeri qe nuk qesh me kete? Ta vesh tjetrin ne postin me te larte te republikes dhe tjetri jo vetem te mos ta kundershtoje por te beje cmos per kete post e ne fund te thote qe ma futen qe me dhane pushtet?

nuk e dija qe i kishte lene farat e zeza dhe kishte filluar te kungullit ky!

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).