Kur vendosa të përkthej poezinë e Baudelaire, isha duke dalë me time shoqe nga shtëpia : do vish ? i thashë, dhe i recitova nja dy vargje nga Prof. Frroku. Ime shoqe, franceze elegante nga një derë e fisme qytetarësh të lashtë, me dy kështjella buzë lumit dhe një shtëpi dimërore në Courchevel, më buzëqeshi dhe më tha : ah ti, ah ti, s’i le këto arkaizmat e vendit tënd të qelbur. Ç’të bëj, e dua shumë poezinë. Ndërsa ecnim rrugës së lagur me një cipë të hollë shiu, mendoja si do t’i avitesha poezisë së Baudelaire. A do t’ia arrija vallë ? A do t’i dilja matanë ? E dija mirë se përkthyes të tjerë të mëdhenj shqiptarë, ishin ndeshur me të dhe kishin bërë mrekullira. E dija se ky përkthim do të ishte varri im. Kolegët do të më masakronin, talleshin e qeshnin me mua, por e ndjeja se Baudelaire më thërriste : eja, biri im, eja, kam nevojë për ty. Atëherë, në këto mendime, të ulur në tryezën e një restoranti japonez, ime shoqe më thotë : hë, ç’po mendon ? Do përkthej Baudelaire, i them. Barjot que tu es !* ma pret zonja ime, e ke idenë ç’po bën ? Baudelaire është i papërkthyeshëm !!! Duke ngritur zërin, ime shoqe kishte tërhequr vëmendjen e shërbyesit, i cili, duke na marrë leje me shumë takt, pyeti : në ç’gjuhë do ta përktheni, zotëri ? Në shqip, i përgjigjem. Ah ! ia bëri ai, dhe hapi shishen e verës. Gjuhë e bukur, shtoi. Mos ia vini re, ndërhyri ime shoqe, e kap nganjëherë kështu. Dhe duke m’u drejtuar, më tha me një zë të ulët : për besë, e di çfarë dua më shumë tek ty ? që je kokrra e gomarit ! E njoh time shoqe, është e paaftë të më bëjë qoftë dhe një kompliment pa figura shtazore. Një engjëll i vërtetë.

Pasi u kthyem në shtëpi, mora lapsin dhe fillova :

 

Kur qielli i rëndë dhe i ultë rëndon si një kapak

Mbi mendjen rënkuese e mbërthyer në mërzi të gjata

Dhe kur nga horizonti që përqafon tërë rrethin

Na derdh një ditë të zezë më të trishtë se netët

 

Këtu u ndala. E pashë që diçka s’shkon. Ime shoqe, që po rrinte jo larg meje duke parë një seri Twilight, erdhi pa u ndjerë dhe më kafshoi lehtas në qafë : hë, pse u ndale ? – Nuk di, sikur s’e ndjej mirë këtë poezi. Shiko, më tha, pse nuk e provon njëherë në gegnisht ? Jot ëmë e flet shumë bukur gegnishten. Pse nuk e provon njëherë në gjuhën e satëme ? Ngrita kokën dhe për një çast mendova se isha martuar me gruan më fantastike në botë. Gjeniale ! Po, në gegnisht, i tillë do të ishte përkthimi ! Mon petit cœur, tha pastaj me një zë të llastuar, jam këtu, pranë teje, po pate ndonjë vështirësi, mos nguro. Oh, chérie, chérie ! ia prita unë me një vrull poetik. Oh, you bitch ! shtova pastaj, por menjëherë, sytë e saj u vrenjtën duke më thënë : hej, hej, ska anglisht në këtë shtëpi, OK ? Boll po duroj shqipen tënde kur flet me ushtrinë që ke lënë atje në Albanie, këtu jemi në Francë, vetëm frëngjisht, d’accord ? D’accord, mon cœur, i thashë pa e zgjatur më tej.

 

Dhe fillova në gegnisht :

 

Kur qilli i ultë e i rand’ peshon si nji kapak

Mbi men’jen qi fshan e kapun n’mërzi t’gata,

E kur kah horizonti qi mshtjell rreth e qark

Na derdh nji dit’ t’zezë ma t’trisht’ se nata

 

Dhe këtu s’u ndala më. Do të ishte një gegnishte as e Fishtës as e Topallit, as e Thaçit as e Haxhi Lleshit, do të ishte një gegnishte e imja, si të ma priste truri, diku me kujtime leximesh e diku me kujtime gjyshesh, e më në fund, rezultati ishte ky :

 

Kur qilli i ultë e i rand’ peshon si nji kapak

Mbi men’jen qi fshan e kapun n’mërzi t’gata,

E kur kah horizonti qi mshtjell rreth e qark

Na derdh nji dit’ t’zezë ma t’trisht’ se nata

 

Kur toka asht kthy në nji biruc’ të flliqtë,

E ku Shpresa e verbën si nji laskuriq nate,

Me flatra t’tremuna shkon muresh njitë

Tuj përplas kryet në t’mykunat kanate ;

 

Kur shiu shkon tuj çelë hullitë e grryta

Si shufna t’hekurta t’nji burgu t’gjanë

E kur nji tuf’ e heshtun merimangash t’nyta

shkon me hjedh’ rrjetat n’për trune an’ e m’anë

 

Papritë kambanat tranden vendit me furi

E lshojn’ drejt qillit nji t’tmerrshme ul’rimë,

Bash si do shpirtna t’humbun e t’pa shpi

Qi fillojn’ t’vajtojn’ pa asnji ngushllimë

 

E vargje t’gjata morti, pa trumpeta e muzikë,

Tuj tërhjek kambtë m’parakalojn’ n’shpirt ;

E thyme Shpresa kjan, e Angshtia e egën pa m’pytë

Mbi kafkën e përkulun ma ngul’ flamunin e vet t’zi.

_______

 

Kur u ngrita në fund t’ia recitoj gruas, ora ishte 4 e mëngjesit dhe ajo po flinte në divan. Nuk e ngacmova, e lashë të pushonte. Një ditë e re po lindte.

 

Këtë ese, megjithëse ime shoqe s’ishte fare dakort, e dërgova për botim në gazetën shqiptarke, në Shqup, dhe në Shikulli. Asnjëra s’ma pranoi, duke më nxjerrë si arsye, për të 102 mijtën herë rresht, se përkthimi nuk përmbushte rregullat e gjuhës standarte dhe se, sidoqoftë, kjo poezi ishte përkthyer nja 7 herë nga përkthyes të tjerë shumë të mëdhenj si Nuli, Tipja, dhe Kumbari. E kështu, duke mos gjetur asnjë treg tjetër për këtë përkthim, shpresoj gjithpërfshirës dhe emocionues, mendova ta sjell në faqen tuaj të nderuar, e cila, duhet thënë kjo, po bën një punë shumë të mirë për përcjelljen e vlerave më të mira shqiptare, duke dhënë ndihmesën e vet deri dhe në zgjedhjen e presidentit të ri (se ç’punë kishin që ta hiqnin këtë të vjetrin, një zot e di. S’po iu bënte gjë, i ngrati).

Së fundi, një përshëndetje për time shoqe, ma petite pitchounette, e cila është femra më e bukur në botë.

________

* Trap sume që më je !

221 Komente

Mirseerdhe Hurb, 

pergzime per perkthimin, shume bukur.

Intrigrues dhe pika kur vendos me perdore gegnishten.

personalisht mendoj qe pavarsisht politikave te gjuhes e handikapit te forte, perfundimisht njeriut do ti vi ma mbare te shkruje ne menyren qe mendon. 

Ps: Lakuriq nate, - profesor Leotti e ka ne fjalorin e tij thjesht lakuriqi, por per zgjedhje t' pare ka: - gjysmi, qe se kisha ndigju ndonjihere??

per kafke,- Pipa perdor; - rrashte

Edhe 1 here urime

 

Gegerishtja eshte gjuha e poeteve!smiley

village, tungatjeta.

Meqe duket se e marrim vesh njeri-tjetrin, po te tregoj nje histori te vogel : jane disa qe kane nje guxim aq te madh sa i thone tjetrit "fol shqip, ore !". Njehere, iu pergjigja njerit se jam duke folur ne gjuhen e nenes. M'u pergjigj menjehere se gjuha e nenes sime ishte shqipja dhe se, per rrjedhoje, duhet te flisja gjuhen e nenes se tij. Atehere ia ktheva duke i thene se kush dreqin e ka vendosur qe nena e tij eshte me e bukur, me e mire, me e zgjuar, me e fisme e me e qyteteruar se nena ime ? Ngeli, s'po me kuptonte dhe aq mire. Per ate tipin, ishte e qarte : gjithçka qe fliste nena e tij, ishte aksiome per te gjithe femijet e Shqiperise, s'kishte nene tjeter veç se tijes. Mirepo, kjo bie ne kundershtim me parimin tjeter se askush ska dy nena, dhe se gjithsecili ka te veten. E keshtu, kur flas shqip, edhe pse nganjehere flas ne gjuhen e nenes se te tjereve, nuk harroj se di dhe nje gjuhe tjeter, ate te nenes sime, qe kur vjen fundi, siç linte me nenkuptim Albert Camus, shkaterroj gjithe boten per ate cope nene qe me ka bere koken.

Gjysmi, s'e kisha degjuar, te them te drejten. Ndersa rrashta eshte tejet e perdorur ne viset tona, madje mund ta kisha perdorur shume mire po te me kishte rene ndermend. Lakuriq, neper disa krahina, behet dhe laskuriq, i shoqeruar me "nate", nuk e di pse. S'mbaj mend ta kem perdorur thjesht "lakuriq".

Falemnderit.

_______

Pjeter, ke ngacmuar me gjithe mend nje pike te mire ketu : "e nyte", "e nyeme" (ose "e nyme"). Te dy jane mbiemra por kuptimi s'eshte njelloj. E "nyme" eshte diçka qe "nymjen" nuk e ka te veten, por te ardhur nga jashte. Psh, nje "teshe e nyme". Kurse "e nyte" eshte diçka qe "nymjen" e ka te veten, te brendshme, psh, nje "pis i nyte" (qelbanik njeri).

Standarti s'di gje tjeter veç "i ndyre". Nuk arrin ta beje kete dallim me kete rrenje fjale, dhe duhet kerkuar nje fjale tjeter, ose kontekst. Psh, "pis i ndyre", "rrobe e ndotur".

Baudelaire thote per merimangat qe jane te "ndyra" dhe jo te "ndotura". Pra "nyte" dhe jo "nyme". 

Hurbineku me gjithë madhështinë e tij. T'u rrit' nera, se u kënaqa! Që ta precizoj, jo aq me përkthimin (që mu duk shumë i mirë) sesa me pjesën ndërmjetëse. 

ak2l

bukur perkthimi.

I recitove gruas 2 vargje nga frroku?
Me siguri po shkonit per lesh

për një herë dhe mund të lexosh pa shkruar. faleminderit.

Kur shkrimi fillon me budallalleqe te tilla, shkruaj thjesht per te thene qe pertej asaj qe citova nuk kam shkuar dot. Budallalleqe te pakapercyeshme ... si puna e asaj qe gruaja ime franceze me gjak blu merovinxhian ka 2 keshtjella.
Te rrofte gjithe franca, te ta falin fare, kur S'ke dy lek tru e S'te ben dot derman kush.
Boudallai-ri ne gegnisht.

Ty të paska shku sensi i humorit për vizitë, rules...ça të t'them unë...Prof. Rroku është gjetje shumë ngazëllyese për atë çka autori ka dashur të satirizojë. Po më djegin gishtat të të çpegoj se me çfarë e kë e kishte autori, por druaj se do ta teproj dhe ty s'do të të hyjë gjithësesi në punë. 

Po ti shqetesohu njehere te kuptosh cfare po lexon vete. Pastaj shqetesohu a do te te kuptojne te tjeret.

jo, që do kuptosh, ti do kuptosh, se unë do të të flas qartë, por puna është se a do të të hyjë në punë që e kuptove. nejse, s'ka rëndësi. me siguri do vijë ndonjë më zemërmadh të të tregojë pse bëhet fjalë. shëndet.

Sa ka vajtur kilja e leshit ne bursen evropiane?
Ka ndikuar shume kriza greke?

po duke marrë parasysh që leshtësia jote është gjigande dhe e pandryshuar, dhe çmimi i kiles do kete ngelur konstant, them une.

Vazhdo e ndiq kurben e leshit.

Më pelqeu historia  e përkthimit dhe përkthimi po ashtu . U zilizova  që qenke martuar me një grua të pasur që njihka shqipen dhe mendova se unë tjetrën her do martohem me një grua të pasur (jo franceze) e hangra herën e parë.

Më tërhoqi vëmendjen thënja se do përdorje gegnishten tënde. Mendo çdo bëhej sikur çdo njeri të shkrunte gjuhën e "vet" se për të folur dhe mundet , çfar katrhure do bëhej. Gegnishtja ka me qindra të nënfolme gati çdo krahinë sado e vogël ka të nënfolmen e vet (ashtu si dhe tosknishtja) dhe vetëm dy variente në të shkruar elbasanisht që ishte vendim i Kongresit të Manastirit e një përpjekje për njëhsimin e gjuhës  e sabotuar nga Komisja e Shkodrës që përdorte shkodranishten.  E thashë më duket që, përkthimi më pëlqen por s'më pëlqeu guximi për të shkruar gegnishten "tate" që ti se njihke dhe aq më keq të përzier.Dhe gegnishtja (variantet që thashë kanë rregullat e drejtshkrimit  un i kam harruar por apostrofet nuk vihen në çdo vend si dhe "ë" në fund të fjalëve janë të tepërta.

p.sh ul'rimë -- ulrim ; i/e ultë -- i/e unjt ,  i/e ult ; mbi -- mi ; t'trisht' ; t'tremuna ; t'tmerrshme ??; flliqtë ; njitë ;t'gjanë  ; m'anë ; papritë ; pytë ;kambtë -- kamt -kamët

Pavarsisht vrejteve për gjuhën përkthimin e pëlqeva ... se dhe un e lexova me gegnishten time. 

 

 

Hurb!

Flm per pergjigjen dhe me fal qe te nxora huq,po e kisha dilemen qe s'duhet te perzihem ne kshu muhabetesh me peshe,pertej takatit tim.smiley

''hyzmeqari te shoh punen e hyzmeqarit.....smiley

fjale me vend smiley

Une kur lexoj ndonje shkodran qe flet vetem shkodranisht, mezi e kuptoj; dhe lodhem shume duke u perqendruar dyfish e trefish. Por nga ana tjeter ngushellohem me faktin qe kushedi sesa lodhet ai tjetri, qe vetem shkodranisht flet, kur degjon e lexon gjithe ne te tjeret qe flasim normal.

Dhe s'eshte hiç e vertet qe standardin e kane pranuar vetem jugsit, sepse e kane pranuar edhe maqedonsit edhe kosovaret.
Madje jane keta te fundit, qe kur gomeret shkodran te perkrahur edhe nga gomere te tjere panshqiptare u perpoqen ta ndryshonin standardin, ata qe e ndaluan ishin pikerisht Kosovaret.

Ja edhe nje arsye me teper per t'i dashur me gjithe forcen e shpirtit kosovaret. Sepse jane shqiptaret e vertete qe mendojne per kombin dhe qe neser tej ne bashkepunim me ne te tjeret, do i lem ne minorance gomeret shqiptare, siç edhe gjithmone kane qene.

Prandaj edhe shkodranet me se shumti jane kunder bashkimit kombetar sepse e ndjejne (se per te kuptuar s'kuptojne dot gje) se çfare rreziku do sillte kjo per ta, dmth menjanimin nga çeshtja shqiptare. nje province pa asnje ndikim per qendren e perandorise shqiptare.
 

Thep,t'ka lujt shqekza e je tu shti hava smiley Shkodrant nuk lodhen hiq me e kuptu pjesen tjeter (qe na flitkan normal) se e folmja e tyne (qe flitkan normal) asht e zyrtarizume,puna asht qe, nese e folmja e shkodrajve t'mos ishte perjashtu krejt, dhe ti do i kishe kuptu ka pak ma kollaj

kush e perjashtoi krejt te folmen e shkodraneve?

pse nuk e ndaluan migjenin ata?

te tilla komente nuk meritojne fare t'ua varesh qillon. Nese mbrojtja per nje ceshtje te tille ka per argument ate qe thua ti, dialektet duhen zhdukur fare nga faqja e dheut.

ndoshta eshte me mire qe askush te mos quhet me shqiptar... t'ja fillojme e t'i quajme njerezit "kuksiane" apo "shkodrane"... sipas patologjise dhe avancimit te semundjes se mos pranimit te te tjereve. cuditerisht per kete ceshtje (si per te gjitha te tjerat), intensiteti i zhurmes shkon ne raport te drejte me intensitetin e injorances.

Une shkodrante i mora jo si lokalitet, po si perfaqsues te te folmes gege me t'cilen ka shkrujt Migjeni e Fishta dhe, qe une i msum me lexu vetem ne standart, s'e kisha te lehte me i kuptu,jo ma thepi.E folmja asht e perjashtume zoti prof, kur tjetri e percakton si anormalitet dhe thote qe stermunohet me i marr vesh.Adolishentat psh,shpikin nje alfabet te tynin per me shkrujt sekretet ne ditar dhe e marrin vesh vetem ata.Ktu s'asht fjala, tham une,thjesht me u marr vesht,po me mroj do vlera te shqipes te shkrujtme ka 600 vjet,qe perdhuni jane lane jashte standartit,qe kur tvije puna:t'mos i thoje Erion Brace Jozefina Topallit,fol shqip.

Erjon brace i thote mire jozit. Ajo s'di te flase shqip fare.
Ne fakt ajo eshte "shqipja" qe do kishim sot sikur shteti te kujdesej qe te mos u mbetej hatri shkodraneve apo ca "gegeve".
Nese aspirata juaj eshte shqipja e jozit, abrogojeni ligjin qe detyron shtetin shqiptar qe te mos lere asnje qytetar pa nenshtetesi. Qe te kemi nje shanc ne te tjeret qe nuk duam te jetojme ne nje ambjent ku ligjin e ben injoranti dhe me I dhunshmi.
Cuditerisht askush nuk I tha ndonjehere pjeter arbnorit qe te fliste Shqip. Pra nuk eshte fiksimi te shkodrancja por te mungesa e tolerances qe kane disa, dhe ketu nenkuptoj geget. Nuk e marr vesh pse nuk ankohesh per rucin qe eshte poaq injorant sa jozi ne te folmen e shqipes.
Po gjithsesi, abrogojeni ligjin qe te na jepni nje shanc. Pastaj bejeni ate vend si t'ju doje kokrra e qejfit. Bejeni dhe gjuhen si te doni.

Po,po t'ia kerkoje si perfaquese te shtetit,por ai e perdor si stigmatizim per krahinen prej nga vjen,se perndryshe,ashtu si dhe ti thu,te njejten gje do i thoshte dhe Gramoz Rucit.Une me injorancen time qe ti bujarisht ma ve ne dukje,nuk jam fare kunder standartit,por rebelohem fort,kur do tipa te perbuzin per shkak te dialektit,aq ma teper qe krekosjen nuk e kane nga pozite parimore (si e jotja),por thjesht t'mshtetme ne patericat e "Standartit".

Pse nuk I tha kush pjetrit pra? Meqe qenka krahinore... pastaj ka edhe deputete socialiste nga shkodra dhe veriu ... pse nuk I thone sales qe te flase shqip? Ti e ngaterron krahinizmen me injorancen e jozit qellimisht apo ashtu te duket me te vertete? Nuk ka krahinizme aty. Nuk e kuptoj nga te lind kjo ide.
Nuk kam vene ne dukje injorancen tende por kam vene ne shenjester faktin qe keto lloj pretendimesh ngrihen nga injorante. Duk I quajtur injorante u bej nder. Se mund t'i quaja antishqiptare dhe do te kisha me shume te drejte. Thjesht duke I njohur shqipet qe u llap goja thjesht per inerci edhe kur s'kane c'te thone... ngaqe jane shume te zgjuar, jo per gje.

O mustakuq, studimet e fundit kane verejte se 90% e g'juhes etruske -- tashma e vdekun si g'juhe, qe 2000-vjet -- jane fjale ne dialektin gege te shqipes. Fakt ky, qe asht pranu nga shume studiues, por qe duket se nuk i interreson kujt. smiley

Aman te keqen ne mezi po lidhemi me iliret ti do na futesh dhe etrusket ne vallesmiley

Se mos kane qene iliret burra me t'mire se etrusket. Ca pune po t'prish ty? Biles me etrusket dalim me t'nerum se ata bojshin shpata me t'bukra smiley

Nuk i permenda fare iliret. Ishte muhabeti per gegnishten, te pakten, 2700-vjeçare. smiley

Migjenin nuk e kane ndalu sepse zotnija i ka kendu mizerjes, e tue kene se poezite e shkrimet e tij jane shkru para luftes se madhe, dmth jo ne komunizen, xhaxhi i ka perdore per me shprehe se çfare vujtjet e mizerjet kalojne popujt qe nuk ja marrin ne goje stalinit.

***

Migjenin nuk e kane ndaluar, ç'e do se kjo nuk beri qe ti dhe shoket tuaj te mirrnit nje liber e t'ja kendonit. Mbase, tani do kishte qene me e lehte per ju te na pranonit. smiley

Ose ndoshta Migjeni nuk u ndalua sepse nuk perfaqesonte INJORANCEN e asaj turme te trashe dhe gdhe. Ose ndoshta Migjeni nuk u ndalua se nuk ishte shtaze si kombi katalik i asaj haleje sot. Ose ndoshta nuk e ndaluan se ishte nga ata njerez qe beri cmos t'i jepte mend dhe shkolle, mor po qofte dije elementare nje tufe bagetish qe sot mburren me nje Migjen dhe vriten si shtazet me njeri tjetrin per 1 gardh apo nje gerricje fetare... mor po dhe per fjale goje e per nje "ca ki si shef"... e qe vazhdojne t'u duket vetja komb me kulture.

what the fuck are you talking about bro?

Ku e di ti qe nuk jam dhe vete qe andej?

Ndoshta, ndoshta, ndoshta... Une po te them se si e spjegon nje llogjike e shendoshe faktin se pse Migjeni u ngrit ne piedestal, ndersa Ernest Koliqi u vorros i gjalle nga po te njajtit persona qe ngiten Migjenin. Fakti qe brezi i ri kommunist asht po aq injorant sa dhe ato brezat e maparshem -- perjashto ketu ato qe sollen idete e i diskutune ne vitet '20-'30, te vrame si qej, pabesisht nga Shoku i tyne -- me shqetson. Mos harro se jemi ne moshen e iphonit dhe facebookut. Haram!

eh mer xhan, sikur ta kujtoje ne c'moshe jemi ne (moshe???) kur shkadronet vriten me njeri tjetrin edhe per nje gerricje ne fejsbuk... atehere do kish vlere, e cfare vlere se. sot mjerimi nuk eshte vetem material. kryesisht eshte mendor. dhe sa e mjere eshte ajo gjindje... sidomos ajo gjindja qe mburret paturpesisht me migjenin si te tyrin.

Okej, per te ta ba qejfin duke ta lene mbare muhabetin ty, po them vetem: po te mos kishte pase Shkoder te mjerueme, mbase s'do kishim pase as Migjen sot. "Po ç'ne?" - do thush ti - "do kishim pase Lazgush qe i kendo pidhit!"

Nuk dua te arrij shamje e fymje, mbase e pa-evitueshme, prandaj u detyrova me e mbylle me kaq. Shendet!

Po jo mor shpirto se nuk te ofendon njeri. Jo nga une, te pakten. Gjithsesi duhet te kuptosh nje gje, qe si re dakord me mua e si s're, ne qe te dy vetem te miren I duam shkodres, dhe me se pari, shkodraneve. Thjesht une mendoj qe sa me pare te zgjohet nga gjumi ai milet, aq me pare do ngrihet ne kembe dwell. E jo te vazhdojne te mburren kot me fantazma nga e kaluara. Shkodra eshte ne mjerim total dhe pikerisht sot I duhen migjener, te gjalle ama. Jo migjene te para nje shekulli. Sot shkodra prodhon injorance dhe trushkulur me shumice, e ky eshte fakt. Sic eshte fakt edhe Justifikimi debil qe shkodren e kane prishur malesoret... fshihen njerezit pas kesi gjerash? Apo budallalleqesh qe sistemi keshtu e sistemi ashtu... apo ne prodhuam migjener, idromener, etjetjetj ... si te mburresh ti me shkodren per ndertimin heroik te rozafes. A ka kuptim?
Gjithashtu duhet te besh kujdes se krahinizme nuk eshte vetem te shash nje krahine, por dhe ta mbrosh... e zakonisht mbrojtjen njerezit e bejne duke share dicka tjeter.

Sot shkodra prodhon injorance dhe trushkulur me shumice, e ky eshte fakt.

Si/ku eshte ky fakti? Apo meqe eshte Jozefina nga Shkodra, hajde te pergjithsojme gjithe qytetin? Se i bie qe ne kohen e Katilit te thonim qe Gjirokastra prodhon katile gjakatare me shumice. Por e verteta eshte shume ndryshe. Apo pse Ilir Meta eshte kokemadh, Skrapari prodhon kokemedhenj me shumice. Well, you get my point.

Fakti qe brezi i ri kommunista

 

Pse ka brez komunistesh? interesant ku jane mer?

smiley

Ne qofte se duam te merremi vesh pa vene doren tek veshi dhe pa zgjatur gjithe antenat e tjera te trupit, duhet qe te mesojme te flasim te gjithe te njejten gjuhe. Kjo eshte aq e thjeshte saqe po me vjen turp nga vetja qe po e them. tip uji eshte i lagur edhe qielli eshte blu. dhe nganjehere edhe hena behet blu. Ketu do rrime ne, akoma?

thepo, tjeter muabet perkthimi; nuk esht dekret presidencial apo njoftim per shtyp i kryeministrit qe duhet me shqipe zyrtare se s'bo. Shum ngaterrojne shqipen zyrtare me shqipet letrare. Dialektet dhe te folmet = diversitet = pasuri. Problemi qe une shoh ktu eshte te nje lloj revanshizmi qe mezi mbulohet nga ithtare te gengishtes se viktimizueme. Kjo po qe eshte bullshit. Si e tille, si bullshit pra, kerkon hyrje prozash te sforcume, te panevojshme, me gra absurde e te paverteta qe edhe buzeqeshin, edhe perdorin fjalen "te qelbur", ne nje kohe - cka nuk do ndodhte as ne filmin multiplikativ "the family guy". Si edhe statements te thena si padashje qe edhe toskerishtja na e paskesh kalu pragun e poezise, o llah (ketu vijne ato figurat qe qeshin me te madhe).

Ngutshmeria e nje fjalimi ketu, po behet gjithnje e me e frikshme. Parandjej kohe te turbullta, duhet nderhyre, biga duhet shpetuar.

@ ASD : je shprehur se gegerishtja eshte gjuha e poeteve. Per veten time, do te isha me i nuancuar : do te thosha se edhe toskerishtja e ka kapercyer shume mire pragun e poezise. Poete si Lasgushi (kam degjuar nje poezi te tij te recituar nga nje aktor i trupes se Korçes, e mrekullueshme) apo Naimi, kane bere qe toskerishtja te jete ne elementin e vet tek poezia. Ajo qe mund te diskutohet, eshte se mbase "detyrat" e toskerishtes dhe gegerishtes jane te ndara sipas llojit te poezise. Ka poezi qe shkojne me mire ne gegerisht, e ca te tjera ne toskerisht. Psh, kenget epike do te ishin te palexueshme ne toskerisht, mos me pyesni pse e ku se eshte shume e gjate e me duhet te rizhytem ne germadhat e femijerise. Ka mundesi qe gegerishtja te jete me e afert me njefare poezie te deshperimit, pikellimit, tragjizmit me nje fjale. Ndersa toskerishtja te jete me e dhene pas lirizmit. Kuptohet se te dyja s'jane te prera me thike, dhe me siguri qe duhet te kene pikeprerje apo mbivendosje. Gjithashtu, ka mundesi qe gegerishtja dhe toskerishtja nuk sillen njelloj ndaj perkthimit. Sidomos per poezi me rime, gegerishtja eshte me e shkathte (per arsye te shkurtesise se fjaleve, dhe ngrenieve te mbaresave duke i njetrajtesuar) Ne vargun e lire, mbase dallimet jane me pak te dukshme, por gjithsesi, gegerishtja na duket se eshte me e embel per veshin per faktin e zbutjes se disa tingujve te veshtire (dyshe apo treshe bashketingelloresh), dhe pakesimin e zanores ë. Por...

Te me falesh, ASD, por nderkohe po shoh se debati qenka futur ne kanale "te dyshimta", ca e paskan hequr pushken nga kraheqafa dhe qenkan duke rrafshuar thepin me shtjekezen. Shiko fut koken ndokund se mos na kap ndonje rrodhe, diskutimet i bejme njehere tjeter.

nga përkthyes të tjerë shumë të mëdhenj si Nuli

Urime, ja edhe nje beteje e fituar.

I ma men ti koncertet variete te Vitit te Ri ne komunizem? Nga mbasditja e 2 Janarit ishte mberrit tek Variete 3, ku jepeshin pjese te zgjedhura nga  Estrada e Peshkopise, Estrada e Sarandes (Teofil Hundepalla) Estrada e Kooperatives se Bashkuar "Bashkimi Ben Fuqine" etj... 

Eh, malli ha kumbulla te tharta!

"....ah ti, ah ti, s’i le këto arkaizmat e vendit tënd të qelbur. ...!"

Si keshtu more Hurb?Te  dyerve te fisme,  sikur nuk para perbuzin, si te qelbur,  deren  ne te cilen hyjne.Mbase une e kam gabim, por gjithesesi urime, per  sa keni arritur  

Houlala ! erdhen delegatet amerikane. Uellkem amerikonca uellkem. Te presim çike dhe vellezerit kanadeze, si thoni ?

Tropizma, megjithate, jam aq modest sa ta ndaj fitoren me ju, he tani, pije dhe ti nje gote per shendetin tim, dhe me uro per fitorje te reja.

______

Ca njerezve iu ka humbur humori ne ate fare feje, sa pyes veten nese kane pasur ndonjehere. Tropi, te pelqen Jim Carrey, kur ben si lepur ? Te shkrin se qeshuri.

Ne fakt, duke qene se çeshtja eshte teper e gjere per t'u frrokur me nje veshtrim, e kam lene ne dore te lire te lexuesve, si nje pesimist i arsyeshem qe jam.

Standarti s'di gje tjeter veç "i ndyre".

 

Di, di, " e ndyre"; "e piste" ; " e llangosur" " e qelbur"  pak te duket?

...ne se dhe humori eshte i tingellushem, po  aqe "emebel" ne ..gegnisht

Vetem per graven, kesaj radhe (meqe edhe kanadezet na nderuan me ardhjen e tyre, ne kohe ç'eshte e verteta, me bilbil : loli i vershellon colit, do viç ti se une ika. do vij, do vij, ku do vemi pa njeri-tjatrin) :

Grava, me duket se duhet nje korigjim shenjestre : "fisme" ne frengjisht ska te njejten ngarkese me "fisme" shqip. Ime shoqe eshte e "fisme" ne France, por ne Shqiperi, te gjithe do ia fusnin nga nje laper surratit, ne krye te 5 minutave, ndaj dhe nenokja ime e urte s'ia ka pare syte kurre. Fisi shqiptar s'ben fare me fisin francez. Prandaj dhe ime shoqe me shan ashtu, gomar, trap, etj, sepse keshtu e kemi ndertuar jeten : ajo me mban me leke, e une e mbaj me gomarlleqe, me ç'te kete gomari.

Perkthimi   teknikisht eshte i puthitun ne ritem e rima por kur u mundova ta lexoj me ze , u ndjeva si ne nje ecje me pengesa. Pavaresisht nga letersia e   tradites ne gegerisht, standarti ka krijuar ate kthejlltesi dhe lirshmeri te gjuhes se papenguar, gje qe nuk ta mundeson edhe aq dialekti. Shkurtimet dhe apostrfet e perdorur kaq denduar,  mua me krijojne nje problem viziv  por edhe pengesa ne recitimin e poezise. Ka poezi qe tingellojne bukur ne gegnisht, ndoshta ne dialektin me te perpunuar shkodran, fale dhe tradites se krijuar (Mjeda, Migjeni).Jam i mendimit  se gegerishtja i shkon per shtat sidomos poezise epike por nga autore te rinj, aq sa kam lexuar, te cilet zoterojne talent te spikatur,  gegerishtja e percjell mire edhe atmosferen e lirikes se trishtuar. 

Bashke me poezine Hurbinek, ke sjelle mjaftueshem barut dhe shkrepse (spicat e hedhura per toskerishten, standardin , edhe pse me nje autoironi te lavderusheme) per te rindezur nje debat te hershem. 

Admiroj kosovaret per vullnetin e tyre per te folur nje shqipe korrekte sipas standardit ne komunikimin e tyre me audiencat te cillat ne perditshmerine e tyre, natyrshem  mbeshtillen ne guacken e dialketizmave. 

Mos e vra mendejn Hurb se ashtu  hallosen njerezia(duke dhene njeri  tjetrit...  ç`u ka  dhene perendia), shperndare  neper  kete bote ..kaqe te vogel...

Spiritus,

OK, rrafshin e bisedes e percakton vete marresi i mesazhit. Meqe diskuton seriozisht, mund te futemi ne kete hulli :

Duhet sqaruar njehere ç'eshte gjuha amtare ? Qe te dalim edhe njehere tek "metafora", madje pres vertet me kureshtje diskutimin e "argendis", me gjuhe "amtare" kuptojme rendom gjuhen shqipe, pra gjuhen e nenes Shqiperi. Megjithate, perveç nenes Shqiperi, kemi dhe nga nje nene te vockel anonime, qe s'na lyp kurrgje, veç te jemi shendosh ne trupin tone. Pikerisht, une quaj gjuhe "amtare" dhe kete gjuhe te nenes sime te perveçme, e cila, qekur s'kam ditur asgje e isha nje cope mishi, me kendonte ose me perkundte me çuçurima tek veshi. Eshte pikerisht kjo gjuhe e mesuar nga nena ime ne shtepi, ajo qe sherben si baze per gjuhen tjeter te nenes Shqiperi. Pa kete themel te vene nga nena e vogel, s'do te kishte gjuhe te nenes se madhe.

Dhe ketu dal fill tek ideja ime : fakti qe nje lexues geg nuk arrin ta perjetoje mire nje poezi toske, apo fakti i kundert, nje lexues tosk nuk arrin te zhytet vertet ne rropullite e gjuhes gege, NUK KA asnje te keqe ne vetvete, madje eshte KREJT normale. Eshte e qarte se une e dua shume Naim Frasherin, por ama nuk arrij te futem PLOTESISHT deri ne rropullite e gjuhes se Naimit, hyrje e cila eshte shume e lehte dhe madje e NATYRSHME per dike qe si gjuhe te nenes se vogel ka pasur gjuhen e Naimit.

Kjo eshte arsyeja qe nje shqiptar s'do te jete kurre nje freng, s'do ta dije kurre thellesine e fundit te nje gjuhe te huaj, ashtu si nje studiuese e huaj te dije thelbin apo shpirtin e gjuhes shqipe.

Pasojat e mekimit me gjuhen e nenes se vogel qysh ne djep, me duket se shume veta i anashkalojne ca si teper shpejt. Po ta vrisnin pak mendjen, nuk do te habiteshin qe edhe pas 50 vjet diktature ndaj nje lloj te foluri, kjo e folme nuk eshte zhdukur fare, sepse eshte e futur thelle, deri ne zorret e barkut, dhe kete e ka bere nena e vogel ne djep. Nje gjuhe nuk zhduket me urdher te peshkut, as te OKB-se. Nese ajo i ka arsyet e veta per te jetuar, ajo vazhdon te jetoje, pavaresisht gjithçkaje qe ndodh perreth.

s'ka te beje gjuha gege ose toske (qe s'eshte veçse stil) tek poezia por TALENTI POETIT.

eshte si ne pikture, gjejme tabllo te bukura, ne çfaredo lloj stili.

Hurbinek, ti rrofsh qe kujtove Naimin, megjithese me habite caze me ate qe s'e perjetoke dot plotesisht. Cfare dmth te perjetosh plotesisht dhe c'jane keto rropulli te Naimit, valle?

Në Dashtë Zoti

Nastradini ish qetuar
Dhe po rrij duke mejtuar;
Po përnjëherë u zgjua,
Së shoqes i tha: "O grua,
Nesërë jam për në veshtë,
Se s'kam vatur këtë vjeshtë,
Sindëkur vinja qëmoti."
Plaka tha : "Në dashtë zoti."
Nastradini i tha : "Unë
S'e këllas zotnë në punë,
E shoh vetë punën time,
E nuk e vë nër mundime,
Që të doj' a të mos dojë,
Se nukë më flet me gojë."
Kështu the, o jetëgjatë!
Papo u ngrite me natë,
More shportat e gomarë,
Po s'të vate udha mbarë!
Për rrush del njeriu i mjerë
E sjell shkarpa shumë herë.
Gjithë bota po punonin
E udhëtë po ndrejtonin.
Nastradinë kur e panë,
E zun' e më nuk e lanë:
Gjithë ditën gur' i gjori
Mbajti edhe pagë s'mori.
I këputur, i drobitur,
I lodhur, i kahënitur,
Natën në t'errët u kthye,
Me pluhurë mbi qyrdye!
Erth më der' e trokëlliti,
E shoqja nga shkalla zbriti,
Tha : "Kush ësht' aty më derë?"
Pa tha Nastradin' i mjerë:
"Në dashtë zoti, jam unë,
Që vajç' e s'bëra dot punë!"
Pa më nesëret një fqinjë,
Q'ish i varfër e pa linjë,
Erth e i kërkoi gomarrë,
Duke thënë ca më parë:
"Jemi pa buk' e pa ngrënë,
Në mulli drithë kam shpënë,
Gjer më tani është bluar,
Po s'kam kafsh', o i uruar."
Nastradini, pa mejtuar,
Tha : "Për dru e kam dërguar,
Ka vaturë që me natë,
I varfëri veshgjatë."
Ajy tha "e kam dërguar",
Gomari palli në quar!
Fqinja tha : "Pse më gënjeni,
Të drejtënë s'ma rrëfeni?
Ja se ku pëllet gomari,
Qysh e ka marë druvari!"
Nastradini tha : "S'kam parë
Kshu, të besojnë gomarë!
Me fjalën time s'je nginjur,
Që jam sot plak e i thinjur,
Po dëgjon gomarrë ç'thotë,
Q'është pa mënt e flet kotë.
Njeriu që dëgjon gomarrë,
S'e ka punën mbroth e mbarë."
Kështu tha, po të vërtetën
E thosh gomari, të shkretën.

Hurbinek,

Nuk besoj se eshte ky rrafshi diskutimit, pra droja se gjuha standarde po rrafshon dhe do te rrafshoje "gjuhen e nenes", pra ate lokale, dialketet me te cilat robi mekohet qyshse femije.Kjo eshte e pamundur te ndodhe, vetem ndoshta ne nje shoqeri futuriste,  me njerez te klonuar dhe "mama" kibernetike(megjithse ja kam friken japonezeve me ato robotet qe do zevendesojne babysitter ).

Debati eshte ne lidhje me dialektiken e gjuhes standard, ne raportet e saj me "gjuhen e gjalle" dhe gegerishten, duke qene se krraba e gjuhes standard ka hequr shume nga toskerishtia.Kete problem e kane shkoqitur mire e bukur gjuhetaret dhe, perkundrejt  te allnuarve radikale  nga gjuha stadard (totalitare-sic!)  qe metojne nje standard te ri te bazuar ne gegnisht, kane gjetur dakortsine (hyri tani kjo fjale) per pasurimin e standardit me elemente  te gegerishtes dhe lehtesimin e tij nga do gjana qe rendojne  drejteshkrimin dhe drejtshqiptimin.

Eshte e vertete qe gjuha standard, duket pak  "zyrtare", burokratike dhe e "thate" ne nje bisede informale.Prandaj ne biseda te lira dhe perditshmeri perdorim nje gjuhe me te shkartisur, madje kam vene re qe ne komunikimet online (biseda ne fb, msn) me lezetojne erezat qe permban qofte toskerishtja ,qofte gegerishtja e Shqipersie se Mesme.

Nuk eshte as herezi dhe as e ndaluar te shkruhet letersi gegerisht.Madje dhe gazeta mund te publikohen ne gegerisht.Cfare i pengon partizanet e pasionuar te ketij dialekti te bashkojne vullnetet dhe burimet per te financuar nje gazete apo reviste letrare ku gegerishtja te jete gjuha "standard"? Ndoshta edhe ka nisma te tilla, nuk di. Por duhet te zgjidhni mes vedit, cilin variant te gegerishtes.

Ti vete, ke provuar te besh nje perkthim ne gegerisht? I druhesh barrierave te botuesve apo barrierave te lexuesit te akomoduar ne gjuhen standard?

Bon, eshte dhe ajo qe thote Kurrua me lart, mbi talentin e poetit. Megjithate, ngelet nje "hije", nje si lloj "sikleti", apo "vrarje jake ne qafe", kur fjala e lexuar nuk perkon me ate qe eshte ngulitur qysh heret ne "kaptillë" te djepit. Per ata qe s'e dine "kaptillë", eshte ai harku siper kokes, me nje kompensate te holle e te lakueshme. Ju nenat e reja sot ç'nuk i blini sot bebes, lloj-lloj gjerash por qe s'kane ndonje kuptim. Ndersa kaptilla ne ca vise ishte salla e lojerave per beben, se aty ndiqte me sy xhingla-minglat e varura, tojet, topthat prej leshi e prej kauçuku, etj etj. Tani, duam apo s'duam ne, kjo "kaptilla" na ka hyre ne koke. Ju s'duhet te bazoheni tek dikush qe ka bere 20 vjet shkolle, ne nje sistem standart, dhe qe lexon 10 libra ne vit. Ky njeri sigurisht qe do te jete i afte ta kuptoje edhe vlonjatin, edhe gjirokastritin, meqe ate gjuhe ka perdorur ne shkolle, shkrim e kendim. Por ama, nese marrim nje njeri pak a shume mesatar, qe ka bere thjesht 8 klase, dhe lexon 1 liber ne vit, atehere ky do ta kete ca te veshtire te rreqethet nga pëqërësëtëtë e Naimit. Ashtu si nje gjirokastrit i pashkolluar mire (dhe ka plot, heee ? se mos na beni ndonje proçke dhe na leshoni ndonje bumje qe gjoja atje lindin automatikisht te ditur) e ka te veshtire te rreqethet me "Lahuten" e Fishtes apo "dallendyshen" e Mjedes.

Spiritus, ti besoj e vure re se perkthimi im s'eshte aq "katolik", dmth me rregulla te prera te gegnishtes shkodrançe te rilindasve dhe poeteve te Shkodres. Eshte me teper nje gegnishte e imja, siç me pelqente mua, me nje fonetike vertet "personale", dmth, ia kam bere qejfin "veshit" tim. Me kupton ? Perderisa s'do te botohesh ne fletushka, atehere perse te mos zbavitem ? Une madje falenderova faqen ketu, per publikimin, se edhe keta mund te me thonin : keto gomarlleqet e tua, shko çoji ku te duash, madje edhe te me perjashtonin (shume eksitues ky perjashtimi, me thene te drejten). Ka mundesi qe nja dy-tre vete e pelqyen ne kete fare feje. Baudelaire eshte miniere. Ka poezi per çdo krahine e qytet, madje edhe per "ho mer ti", megjithese del çike si bejte, por prape, qejfi behet me ç'te kemi rreth e rrotull. Te ishte gjalle Naimi, jam i sigurte se do e kishte perkthyer frasherlishte. Edhe Lasgushi me ato çuçurimat e veta, do te na e kishte bere Baudelaire nje lazdraq qe qan kot, thjesht se i ka rene buka me gjalpe ne toke. Gjithkush ka ndjeshmerite e veta. Ku eshte problemi ?

Ja, shiko, shkarpa, shkarpa, hic dore nga shkarpat, hiq dore nga kakerdhite, nuk tregojne mencuri, perkundrazi.

Lasgushi me ato çuçurimat e veta, do te na e kishte bere Baudelaire nje lazdraq qe qan kot, thjesht se i ka rene buka me gjalpe ne toke.

ndersa ti hiq dore t'u japesh mend robve qe, duket haptazi, kane me shume nga ti.

Po te me bindje ti pak me shume se davaja ishte mire ne duart e tua, do te terhiqesha edhe une ne embelsine e ngrohte te divanit te hapur haptazi.

E drejte, ndjeshmerite individuale na bejne te pervecem.Ka ndjeshmeri individuale por ka dhe ndjeshmeri kolektive.Ja psh, ndjeshmeria ime eshte per  polifonine.Nuk ka gjuhe dhe teknike ne bote te ma perktheje ato ndjesite qe me percjell e me ngacmon isua. Kjo eshte ndjeshmeri e ushqyer ne menyre te pavetedijshme ne femijeri e me tej. 

Ne prurjen tende dhe neper  komente dalloj nje lloj cinizmi dhe perbuzje per "Nulin", "rropullite e frashellishtes" etj. Ne fakt Naimi do kishte mbetur i panjohur dhe per vete frashellinjte nqs do te pinte uje vetem nga burimet e Frasherit. Nuk ka ne Frasher as lisa te gjate dhe as bregore bukuroshe.Ca bokerrima ka dhe fashti tani eshte rrenuar krejt. Tani duhe tte rrenojme dhe gjuhen e Frashelliut per te ngritur emrin e ndonje katundi tjeter?

Gjithe ceshtja eshte te mos vesh per rrush e te kthehesh me shkarpa, dhe e di qe me kupton, pavaresisht inercise se madhe shume.

Se c'gjuhe flitej ne Frasherin e shek. 19 ne krahasim me gjuhen e poezive te Naimit, ne te dy ketu e tani nuk e sqarojme dot, por ajo qe duket sheshit eshte se Naimi nuk shkruante vetem per fshatin e vet. Diskutimi eshte i gjate, historik, dhe ka rrezik te kthehet ne politik, keshtu qe po i dal te keqes perpara duke e lene me kaq.

Tropizma, e di si eshte puna ? Mundohu te me lexosh mire, pa inat. E di se nuk e kemi shume qejf njeri-tjetrin, por njefare niveli mund ta mbajme, si thua ? Une hodha nje ide tjeter, keshtu si padashje. Lasgushi keshtu e ashtu. Nje lexuese e mençur si ti, duhet te kapte menjehere idene : mos valle hurbineku eshte duke thene se perkthyesi hyn ne nje pune te veten, me nje te kaluar te veten personale ? Dmth, nje baudelaire lasgushi do te ishte ndryshe nga nje baudelaire naimi dhe ndryshe nga nje baudelaire fishte ? Dhe jo te besh si zotrules qe paska mbaruar me te gjitha, s'arrin te kape asgje por thjesht bishtat nga mund te kete ngelur ndonje tek-tuk.

Hurbirnek, mire tingelloi, edhe pse do te thoja qe ka nje muzikalitet pak ndryshe nga gegnishtja qe jena mesu ta lexojme apo nigjojme. Do te sugjeroja ta ruaje njetrajtshem perdorimin e fjaleve, p.sh. diku ke perdorur fjalen "t'gata" e diku tjeter fjalen "t'gjata". 

Erdha te te them se Nuk te kam lexuar fare! Pse te lexoj? Dhe meqe ste kam lexuar, desha te them se si-dhe pse nuk te lexova.Bej shaka sigurisht, po eshte nje skenar qe haset shpesh. smiley

------------------

 

‘urbi, e prure me ne fund. What took you so long? smiley Genishtja – sikur ti hiqet kjo Shqipes, letersia jone  do ngelej e cale dhe shume zera te fuqishem do na mungonin. Per poezi e Frengjisht duhet me bo Pass, vec kjo sme ndalon te admiroj te bukuren. E kam pase shume te veshtire kohe me pare ta kuptoja Gegnishten, por nga shoke Shkodrane qe kam pasur, leximet etj, ja mora doren. Ka kumbim, melodi, tingul te paster e force shprehese. Sigurisht qe Gjuha Letrare ka prioritet, pa standarte nuk behet perpara, por ama kush do shkruan sit e Doje. Pa imponim. Ne Napoli ka shkrimtare qe shkruajne ne nje dialekt regjional, si prishin pune askujt, numri i kufizuar I lexuesve ben qe kane me pak lexues. E thjeshte. “shkruaj ne gjuhen e nenes time- dhe jo te dikujt tjeter” Kjo me beri te qesh. E forte.lol. Mos ta nij ty hic, shkruj si po ta don zemra- do thoshin Shkodranet. smiley

Por une nuk erdhe ketu per kete pune, Po ndalem te nje detaj "i vogel" qe per mu nuk o shume i vogel! Qe me beri pershtypje.  Me poshte thua qe “ ajo paguan dhe…” etj…eshte nje Sinqeritet Prekes, qe ne mos tjeter…imponon kedo me dy pare men, te MOS e kaloje masen. Nuk ta them per keqardhje, por Ji krenar per punen qe ben. Perkthyesi kudo ne bote, nuk paguhet dhe aq mire [kaq lexuar disa pjese nga David Bello/ Bellos? Perkthyesi i Kadares, vuajtjet e aventuren per ta perkthyer dhe sa pak shperblehet kjo pune etj.etj.] eshte nje Pune pa fanfare dhe ne hije, por eshte Pune Fisnike. Vazhdo sa mundesh. Si cdo gje qe permban nje mesazh dhe Fisnikeri Brenda, kerkon dhe Perkushtim e Pasjon.

Erdha ketu vec per Kete:

Self-deprecation. Shkrimi i I-re. Kjo eshte me/vetem per ty. Replike dhe pergjigje per Askend qe ka postuar me pare a bie rruga ketej. [nese dua te futem ne replike i flas me emer kujtdo, ose nuk i flas.Zgjidhje e kujtdo kjo!]

Vete-ironia eshte shpreje Intelligjence, nga me te lartat. SIGURISHT ka shprehje e Froma te ndryshme intelligjence, por ndalemi tek kjo letrarja apo pershkruese. Eshte ne mode sot ne gazeta, periodike, radio e TV e deri kur marrin shkrimin Nobel, nga gazetare ordinere tek njerez Eminente qe fillojne me vet ironi. Arsyet jane te shume. E para eshte si nje Korace, qe do te thote perpara se te me shani, kritikoni apo te mendoni se jam mendjemadh –ja ku jam, Po shaj veten,  ketu-degjuesit apo lexuesit, ose qeshin ose nuk flasin, zakonisht nuk e shtyjne me. E dyta eshte perfshirese dhe tregon intimitet e Besim, cfaredo audience ti drejtohet, qe ne fund te fundit nuk eshte kaq serioze…pra kenaquni. Me pas vjen si shprehje e punes, lodhjes etj, d.m.th qe ne nje fare menyre kerkon respekt e degjim. Etj etj etj. Ne  Shqiperi kjo tradite Mungon, eshte shume e veshtire per ta hasur kete. Ne vijme nga nje Kulture “qytetare” qe ne public apo private i forti, qafleshi, veshderri [Macok, e kam dhe me ty! Nese me lexon, Ref @ Coku tek parku i autobusave] dhe hunmodhi, “bo ligjin” ne formen e vet dhe forme shume primitive-te trashe, Po e bo. Ose i duket atij dhe pasuesve qe e bo. Ne vijme ka i vend pa tradita Sociale, Morale, Organizative dhe Shteterore. Nje gjenerate shkolle apo dy, qofte dhe tre [ma beso!] nuk te bejne te plote, dhe nese si individ ke ambicje apo sjellje tjeter, do detyrohesh te pershtatesh.

Te rinjve nuk u thote gje ky emer, por jap nje Shembull, ti do e njohesh. Nonda Bulka, me kujtohet kur isha femije duke lexuar nje pamflet te tij. Nje profesor qe shkonte vone ne pune. Nonda fliste per veten. 2-3 dite ai shkonte tek dera e Autobusit dhe njerezit shtyheshin me te shara e berryla kush te hypte i pari [rradha tipike e famshme Shqiptare/ dhe ne shajme Italianet?] ai mundohej, mbante rradhet, ishte me edukate…por nuk ja dilte dot. Flasim per nje Shqiperi ketu qe kishte rregull aparent Civil e ste gjyte kush me tulle ne koke [kishte shtet formal] jo ate te Zogut apo te Sotmin! Prape profesori nuk hynte dot ne autobus. Nje dite ai vendos te shtyje, berrylla e me the te thashe dhe arriti te futet.  Arrin ne pune ne kohe. Car mbaj mend une Nuk ishte ngarja apo sjellja e njerezve [shty / shtyrje ne Shqiperi, per mua qe jetoja aty, nuk kishte si me qene News!] dhe as meshire e keqardhje per profesorin e vogel dhe te dobet fizikisht [ Nonda mund te kete qene trupmadh, une se kam njohur, por flasim rob me edukate e qe prêt ne rradheper i ] jo, ishte se megjithese Toni ne fund dukej moralizues aty kishte vecse nje Pershkrim! Vete-Ironi, asgje me teper, aty e merrte Pamjen Fejtoni .i.e Me "butesi-dobesine time," qe e Pohoj, ja Ku eshte U NGOPET? dHEMEBT JASHTE? oK Majt tani, iku ajo... let te Merremi me injrancen-agresivitetin-bishllekun tuaj! Gje e rralle kjo ne historine e Letrave Shqipe. Nje here tjeter e Kam pare rreth 88-89, apo 1-2 vjet me vone. Kur Pirro Milkani po prezantonte dicka ne nje Shfaqje, qe nuk me mbahet Mend. Vec me kujtohet qe kishim te ftuar ne familje, duke festuar rreth tavolines e duke pare televizorin, kur ai filloi te gjithe po flisnim, kur Mbaroi…asnje ze nuk u degjua. I vuni robt ne mendime. ne Shqiperine tone ajo menyre te foluri, ne Publik shume e shume, ishte nje Risi e papare me pare, nga nje Njeri "serioz" apo si e kuptojshim ne seriozitetin. Pirro tha pak a shume kete, me Nje Vet-ironi te pakazakonshme per Shqiperine e asaj kohe [a te gjitha koherave!] Une Jam I HUTUAR! Eshte Hutese Intelektuale, kam keto mangesi etj-etj-etj. Beri humor, shaka, shpjegoi si shkon nje process filmik etj. Jam I bindur se jo vec tek une e ne familjen time, por Kjo beri pershtypje, e kam bindjen tjeter se KA DHE TE TJERE, qe e mbajne mend kete. Ishte nje mini-revolucion ne Komunikim, menyre pershkrimi te Fjales, them une. Nuk ka nevoje te jesh Klloun apo aktor Humori ta percosh kete mesazh. Gati 10 vjet me pare, une si shume nga Ju mezor prisnim te vinte e Marta [ne mos gaboj] qe Pellumb Kulla na sillte te fresket “budallalliqet” e Pecos. Kishte gjithshka aty ne “ Rrefenjat e Emigrantit” vete ironia ishte No1. Peco nuk ishte i trashe ndonese i padale, por naiviteti i tij [qe autori e shtynte deri ne ekstrem] deshira per te qene i dashur, zemra e mire, keqkuptimet, familja ne USA e Shqiperi,  e benin nje personazh te dashur.

Pecon ne e Donim, se ishte “Shqiptari Humble! “ e mezi prisnim kur do beje Gafen tjeter, qe te na beje te Qeshim. Ne gjera ekstreme na bente dhe te ndiheshim mire –me te zgjuar, me te forte e me “superior” por shpejt kjo dnjenje kalonte dhe e kuptonje qe ai ishte “nje fshatar me mend” qe vetem po mbi-jetonte dita dites, si te gjithe ne, me probleme te ngjashme, apo si keto. Gjera qe disa nga ne i kishim kaluar, te tjeret ishin ne vuajtje e siper dhe me zor prisnin te gjenin nje dial-up ta lexonin, e te tjeret i provuan me vone. Mitro Cela deri diku [flas nuk me intereson Politka apo krahu i tij!!!] e ka vete ironine. Ka dhe pak te tjere, por jo shume. Vella Shqiptar, NE VIJME nga nje vend Ku Mentaliteti i Ironise merr si pergjigje Tullen e jo repliken apo argumentin, dhe Vete-ironia quhet Dobesi. Mentaliteti Shqiptar eshte nga te rrallet ne Bote, ne shkojme ne anen e dhunuesit, agresorit dhe imituesit Banal. Eshte me e lehte per ne te shtyjme se bashku ne rradhe sesa 2-3-4 ti thone atij qe hyn pa rradhe: Shko ne Fund! Ne e percmojme viktimen! Ne e abuzojne ate. Ne e tallim dhe e perbuzim deri ne fund te jetes. Mentaliteti yne nese te dhunohet familja, te vidhen xhepat, ha nje grusht ne rrruge eshte: Pse nuk ja fute me tulle. Mbrapsh. Mire ta beri. I qullet, i mefshet, i paqene etj-etj etj. Ne “bote” flas ne ate te civilizuar, jo ne Somali, Mbeshtetja dhe Kujdesi, nga shteti-polica-media-spitalet-shoqeria, shkon tek Viktima. Nuk pritet qe Viktima te Luftoje Mbrapsh por denohet Agresori. Dhe ne nje vajze vishet-gati si gjysme e veshur dhe ne menyre provokative…Jo do te thote JO, nuk ke te drejte ta prekesh dhe ne e pesoi FAJI NUK ESHTE I SAJ, POR I KRIMINELIT. ne Shqip kjo perkthehet: Vete e kerkoi mire ja bene!

Nje faktor tjeter ketu eshte se ne Shqiperi, shume gjera jane te shtrenjta, por Jeta eshte CHEAP! Kjo e ka shkaterrur botekuptimin tone per shume breza. Baladat dhe e shkuara jone Jane te Mbushura me pesimizem, masakra, vdekje etj… Nese Nje Femer Perdhunohet, ne themi dhe deklarojme [ne emer te Saj!!!] pse nuk luftoi, me mire te kish vdekur-te hidhej nga shkembi..jemi Heroike apo jo?!  Dhe pastaj vellai Hero [i varfer ne kulm] shet Motren per nje Cope Buke. Me nje fjale jemi Ekstremiste. Ne padijen-injorancen dhe turpin tone. Kur erdha ne Angli, mbaj mend nje rast qe nje femer ishte marre peng dhe Pedhunuesi me nje thike e mbajti per 24h, i rrethuar me Police etj, dhe asnje nuk po hynte. Pas nje dite e nate e binden te dorezohet, dhe Gruan e cuan ne Spital. Me kutjohet debate qe bera me nje njeri qe kishte pare Boten, Anglez simpatik dhe i zgjuar qe me kishte ndihmuar shume dhe me pati marre ne Pune. Ai ishte zevendespresidenti i Fordit- per Europen, ne ate kohe. Me vjen turp nga vetja tani per shume ide “ te zgjuara te miat” dhe kur i thonja si ka Mundesi qe shkoi aq gjate?! Car bejne “forcat Speciale” pse kane frike nga nje njeri me thike. TURP! Gjitha ato burra me arme rrine pas dere…dhe lene nje femer te vujane. [per ne Forca eshte Zgjidhja qe nga alfa-tek-omega!per gjithshka]

-Degjo me tha, ka dhe nje Rruge tjeter, Forca eshte FINALE. Eshte guri i fundit, nese e perdorim nuk ka Me kthim. Prioritet Ka jeta. Ajo femer ishte demtuar e perdhunuar, ate nuk e kthenim dot me mbrapsh, puna eshte ti shpetojme te dy, njeri te rimekembet e tjetri te denohet.  Ata burra pas Dere nuk kane Frike, por kane Urdher te mos futen, ka protokolle per keto pune nuk behen me nerv e gjaknzehtesi. Une Shqiptari, i zemeruar…prape nuk e kapja thelbin. E si mundesha une. Me “moralin, rrembimin, mentalitetin dhemb-per-dhemb” me zgjidhje ekstreme etj…ta kapsha kete  per nje dite?! Flas qe une jam ka “Shqiptaret Mild” imagjino i tip tjeter?! Ne harrojme qe vdekja nuk ka ri-ngjallje si tek Ago Ymeri, dhe kur na ndodh qajme e shkulim floket por atehere eshte vone! Ne fjalen e tij Gjenerali Paton, u thote trupave: Nuk dua qe te vdisni ju, vrisni ate SOB-in tjeter, i zgjuar nuk eshte ai qe vdes per vendin e tij, por ai vret armikun  te jetoje per vendin e tij [pak a shume] Shembull tjeter kemi nga Gjenerali Mc. Artur, qe nga destroyer-i American mbajti nje fjalim Brilliant  gjate ceremonise kur Japonia u dorezua, ngjate me shume me nje vizionar apo professor filozofie [nga permbajtja] se sa Kry-Komandanti i nje armate gjigande qe sapo kishte mbyllur nje lufte per jete a vdekje. Lexojeni..vec per shembull, ne doni…eshte aq paqesore dhe therese sa te dhemb ne palce. Nje leksion historik dhe njerezor, ne Madheshti, falje, perunjtesi, njofje e drejtave te tjetrit, si ti jetpet dora nje njeriu te mundur, ne respekt e tolerance…etj etj.FLAS ne nuk I kemi keto tradita. Kemi shume te mira dhe ne, shume here dhe shume ekstreme te trasheguara i kemi se jemi forcuar ti bejme per mbijetese etj por sot jane kohera te tjera. Ca tradita duhen heqe, shume nuk na duhet e ca qe jane te mira ti kultivojme. Perfundova ketu duke nise nga Vete-Ironia.  Kete se Kemi te kultivuar. Na tremb, e tallim, na Huton etj etj. Deshtojme ne te…e bejme free-for-all, eshte gati e pamundur per ne [une nuk jam me i mire, jo, shqipe safi jom!]  dhe…cte them Hurb…shpresoj ta shoh dhe te shkrime te tjera, nga te tjere.

Kjo me pelqeu. Coje Koken lart tashi. Djathtas-lart. 5* Sa ti dhashe. Vec per kete!

Huri e plasi !

Nuk shpeton dot nga ideja e shpartallimit dhe pikerisht nisur nga ajo e ben si Lopa qe i fut shqelmin vedres pasi e mbush me qumesht .Ta uroj me shpirt detyren e perkthyesit , ashtu si ta ndien ne gjuhen e nenes ose nendialektin tend te krijuar enkas , ( mos me krahasime Hunjsh ...si  Lasgushi&nbspsmiley . Zbavitu edhe  me pralla qe si duket i ka zakon krahinor te mesuar qe ne vogeli me "gjashte muaj NDRY prane zjarrit te votres " Dhe e paska pas tamam jot shoqe me kete Malok Historik ne rrefime morali . Urime per punen .

Ti e ke te keqen tek ajo qe te kam thene prej KOHESH . Nga perkthimi te eshte mbush mendja se je i "zgjuar " dhe mund te perdoresh teori te autoreve si te pertypura mire. Kjo te ben te perdoresh terma si shiklli  etj ... qe per ty jane e kunderta e mendimit Politik te Basqapit  Ne se nuk e riparon kete ( dhe e them me plot gojen sepse je i njohur me emer e mbiemer ) ti do vazhdosh te perfaqesohesh me shkurtesen e Nikut HU ! Dhe me mire gjej ndonje Blog tjeter te parashtrosh idete e tua Marroke se sa mendon se mund te kullosesh Gamorin e Huribinekut ne Luadhet e PPU .

Perkthimi ishte i lezetshem. Ironia me Lasgushin ishte e peshtire. Per mua ti Hurbinek do beje mire ti futeshe prozes se shkurter. Tregimeve. U argetova me tregimin hyres. 

Ime shoqe, franceze elegante nga një derë e fisme qytetarësh të lashtë, me dy kështjella buzë lumit dhe një shtëpi dimërore në Courchevel, më buzëqeshi dhe më tha : ah ti, ah ti, s’i le këto arkaizmat e vendit tënd të qelbur.

Forma kombetare e francezit, domethene e parizienit, ka pas zene te ngjizet e te shpaloset si teper elegante qe prej shume kohesh. Revolucioni kete forme  e trashegoi nga fisnikeria. Tani edhe francezi me i rendomte mund te kete manera,qendrime, shprehje madje edhe mendime te veshura me forme teper te sterholluar, pa ndier sakaq asgje ne shpirt e ne zemer; e ka fituar kete cilesi fale trashegimise. Ne vetvete ata mundet dhe te jene ca fyej, ca te poshter... E pra kjo nuk eshte forme e natyrshme e shpirtit dhe e zemres se  tyre ( as e juaja qe hiqeni si franceze, megjithese jeni me te zgjuar, Hurb, Kurro etj)  por rrobe qe i eshte hedhur mbi supe fale trashegimise. 

E shoh. Ne fakt, vete poezia shkoi per kumbulla te tharta. Dhe eshte poezi shume e bukur. Baudelaire ka qene vertet nje poet i mallkuar. Veshtrimin e tij, nese i keni pare ca foto, e ka vetem nje qen i braktisur disi i zemeruar. Ka vdekur i ri, 46 vjeç, pak a shume sa mosha mesatare e pjesemarresve te ketij blogu. Figurat qe perdor ai, jane vertet shume te goditura : shiu qe shkon duke gerryer hulli, qe te shikuara nga lart do te ishin shufrat e hekurta te nje biruce, burgu. Shpresa qorre (si pula pa krye) ose lakuriqi i nates qe shkon duke u perplasur pas mureve dhe dritareve. Kembanat qe ulerijne vajtueshem nen shi, si kuja e pafjale te nje robi qe ka mbetur jashte. E ne fund, nje angeshti qe shkon dhe i rraset ne koke, duke ngritur nje flamur te zi. E keshtu me radhe. Tani dalim atje ku i kemi lene dhente duke kullotur :

Cinizmin, s'e njoh. Me duket se e ngaterron. Madje as s'jam merak ta njoh. Ironine dhe vete-ironine, kam merak t'i njoh, dhe perpiqem te zhvillohem me tutje, eshte nje nder synimet e mia kryesore brenda ketij viti. Vitin tjeter, shohim e bejme, mbase te mesoj mire gjuhen frenge dhe te filloj te perkthej mire.

Naim Frasheri eshte nje gjigand, mjafton Bageti e Bujqesi, dhe ai hyn ne histori, ne jete te jeteve, te pakten per Shqiptaret. Vete fakti qe ate e dine edhe njerez qe s'i hane shume pëqërësëtëtë e tij, tregon se ai e ka çare me dhune pengesen. Problemi eshte, siç thashe me lart, se si perkthyes, Naimi do shkonte me barren e vet, dhe jo me te Fishtes. Edhe Fishta do te bente nje improvizim te bukur fishtian, dhe jo naimian. A ka mundur Fishta te çaje me dhune tek pengesa e toskerishtes ? Jo. Sepse nuk i eshte dhene mundesia. Naimi, jo per ndonje merite te tijen, u gjend ne krahun e "mire", dhe iu dha mundesia. Dhe ai i ka bindur te gjithe se e meritonte kete mundesi. Ky eshte problem i mbyllur. Asnje orvatje nga ana ime.

_______

BP, falemnderit. Ne fakt, po qe se do t'i ishte vene veshi me mire anetarit dr.ama, gjerat do te ishin lehtesuar shume, edhe per mua, edhe per ju. Le qe, si pesimist i arsyeshem qe jam, e dija fort mire "reagimin" e nje pjese te madhe. Me erdhi keq per tropizmen qe "ra" brenda, pa per Idrizin, nuk e vras shume mendjen, se e di qe me do. Por mua s'me mjafton thjesht dashuria, kam hall qe Idrizi te m'i bleje librat te gjithe, e keshtu ta fitoj jeten time vete, pa qene i detyruar t'ia degjoj denglat asaj qe "komunisti" thote se e ka thjesht nga trashegimia dhe jo se ka gje nen strehen e kapeles. Vetem keshtu Idrizi behet trim me flete, madje mund ta fus dhe ne parathenie librash, si mik i ngushte pa pranine e te cilit ky liber s'do te kishte qene kurre i mundur. Ja qe po ! miqesia ka detyrimet e veta, kur dy njerez duhen shume, asgje s'i ndan.

Mbi Ironine, nje nder librat me te bukur te shkruar ndonjehere, eshte ai i Vladimir Jankélévitch. Po te me paguaje Idrizi nga pasuria e vet disa milionshe te mbledhur ne nje vend kapitalist, do ta perktheja dhe t'ia dedikoja si mikut me te çmuur te ketyre 50-60 viteve te fundit.

Me pak fjale, ja ç'eshte ironia : eshte, deri ne nje shpikje te re, i vetmi mamuz i mendjes. As babi, as mami s'te detyrojne te mendosh, e ta vrasesh rradaken. Populli e thote : s'eshte me te thene, eshte me te dhene. Por sapo mendja te bjere ne kontakt me ironine, ajo gjallerohet, fillon e leviz ne qindra drejtime, imazhet vershojne, kuptimet, metaforat, keqkuptimet ngerthehen keqas, aq sa ska me gjume per mendjen : tani e tutje, ajo do te jete ne pergjim (ja shiko Tropizmen, qe s'le rast pa ma permendur. Kjo eshte ne fakt ngaqe ironia ka vepruar si nje agjent eksitues ne trurin e vet).

Me ke ben ironi ironia ? Me asnje tjeter perveç seriozit. Ju e keni vene re, seriozet, as grate nuk i duan. Oh, nasty boy. Ose frengjisht : t'es vraiment chiant toi !

Me e thene troç, ironia s'eshte asgje tjeter veçse PICKIM per te te bere te kuptosh. Duke e shqetesuar trurin, ajo e le ate te braktisur tek vetja, i thote : he, bej balle tani ! Dhe truri, duke qene se gjendet para ca kundershtive vertet te sikletshme, fillon ta rrise shpejtesine e ingranazheve qe, pa ironine, do te ndryshkeshin fare.

Cinizmi eshte tjeter, por s'eshte kjo tema e bisedes.

Belle fleur, e sakte verejtja, vone e pashe. Do te thote se nuk isha futur plotesisht ne atmosferen gege, dhe nje cope truri do me kishte mbetur jashte, andej nga jugu, se helbete, edhe kemi ca njerez qe i duam, jo ashtu.

Hurbinek, se pari pergezime per perkthimin. Por me shume se shume se perkthyes, duket sikur ke veshur xhaketen e shkrimtarit me kete rrekjen per t’u shpetuar prangave te gjuhes, qofte ajo standarde, qofte edhe varianteve letrare te gegnishtes, sic thua vete. Te gjitheve na e ka enda te themi: “Ne djall rregullat, te bej nje here si ma ndien.” Eshte tip terapie, besoj ndihesh me i lehte.   

Per te folur per ate ku deshiroje te merrja pjese, koncepti modern gjuhesor eshte se gjuha ekziston (ose gjallon me shqip) nepermjet variantesh, pra nuk ka nje gjuhe si nje bllok monolit, nuk ka nje shqipe, nje frengjishte, nje italishte, por ka variante te tyre, variante gjeografike (dialektet), variante shoqerore (sociolektet), madje edhe variante individuale (idiolektet), se mund te jesh nga i njejti fshat me dike dhe si flet njeri nuk flet tjetri. Gjuha jote amtare eshte, sigurisht, sic e ka emrin dhe sic e thua edhe ti, ai variant qe te ma mesuar nena jote, qe eshte pjese e kesaj te tere qe quhet gjuhe shqipe. Edhe standardi eshte vetem nje variant, por qe ka prestigjin me te madh, eshte gjuha zyrtare, gjuha e institucioneve shteterore, e administrates. Prandaj edhe Jozefina flet shqip, por nuk flet ate variant qe i takon te flase jo thjesht si perfaqesuese e shtetit, por si kreu i pushtetit me te larte. Kur isha ne Shqiperi heren e fundit, pashe ne TV nje emission ku ishte edhe profesori im vertet i nderuar Gjovalin Shkurtaj. Edhe ai andej afer Jozefines eshte, nga Malesia e Madhe. Kur flas me ndonje malesor prej andej, tha, sigurisht perdor te folmen e asaj treve, me te tjere, sidomos ne auditore, gjuhen letrare. Dhe e ben kete kalimin pa veshtiresi fare, sigurisht, te kenaq kur i degjon t’i perdore te dyja. Tani Jozefina nuk eshte aq e pazonja, madje kam lexuar qe e ka mbaruar gjimnazin me te gjitha dhjeta, keshtu qe mund ta perdore fort mire gjuhen letrare, por jam fort i bindur qe e perdor shkodranishten per karshillek. E ka individuale, prej perndjekjes qe i ka bere regjimi komunist “i toskeve”, por e ka edhe “qytetese”, shume nga ato qe u thane ketu per Shkodren qendrojne, kane nje lokalizem te skajshem. Sigurisht Shkodra eshte nje qytet i nderuar dhe qe i ka dhene shume vendit, s’ka nevoje ta them une kete, po edhe krenaria eshte me mase. Nuk e perfytyroj dot cdo benin shkodranet po te ishin qytetare te Parisit. Keto cicmicet tona me gjuhen letrare jane mendjengushtesite e popujve te vegjel, por me ndasi te medha si ky yni. Por ta kam thene se edhe ata qe e mbrojne me nje zell te tepruar e qe e shohin gjuhen letrare si lule mos me prek jane po aq mendjengushte. Shpresoj edhe une per shembull qe ai komisioni qe eshte ngritur te heqe ca ë te teperta, si per shembull ato tek emrat e pashquar mashkullore, tip lumë, djathë etj., dhe ë-ja te lihet vetem si tregues gjinie te emrat femerore, si punë etj.   

Dhe ne fund te bej nje ndreqje, fjaloret normative i kane edhe mbiemrat me -ët/-të, keshtu qe, pervec i ndyrë, eshte edhe i ndytë. Nese ka ndonje dallim kuptimor mes i ndyrë dhe i ndymë, kjo vlen te diskutohet pastaj.

sorry Hurb/ do postoj next time. [teme tjeter] pa Dashje kjo. Po e nisa ke te spo me le postimi me e lone blank.

Bej si ta ndjesh, BP, por them se ishte rast i mire per te kaluar matane gardhit ku ekziston hareja e perjetshme. Metafora, me sa di une, eshte e vetmja gje ne gjuhe qe na lidh 7 miliard njerezve ne bote, s'di te kemi ndonje tipar tjeter te perbashket (disa s'kane kryefjale, disa s'kane folje, disa kohe te shkuar e kohe te ardhme), ndersa METAFOREN e perdorin te gjithe, pa perjashtim. Madje popullsite primitive me shume.

Gjithashtu, mbaj mend qe te kem folur njehere per kete punen e Zhozefines, ne nje vend tjeter, me ca debatues te tjere po aq te paepur. Do te mundohem ta gjej dhe te bej nje dore "debat" me mikun tone te perbashket, argendis. 

Per arsyen e thjeshte se me pelqen te gatuaj,te vetmet fjale qe di une ne frengjisht jane kryesisht terma te kuzhines dhe pasticerise.Por kam pershtypjen ne rastin konkret se nuk mund te pekthehet me mire frengjishtja ne gegerisht per arsyen e thjeshte se gegerishtja nuk ka aq sa duhet tingullin "ë",qe eshte themelor ne muzikalitetin e frengjishtes.Por perkthimi ne fjale mua me pelqeu.

Por strofen e pare ne toskerisht une do ta ndryshoja pak,pa ndryshuar fjalet:

ESHTE :

Kur qielli i rëndë dhe i ultë rëndon si një kapak

Mbi mendjen rënkuese e mbërthyer në mërzi të gjata

Dhe kur nga horizonti që përqafon tërë rrethin

Na derdh një ditë të zezë më të trishtë se netët

 

DO E BEJA:

Kur qiell'i rëndë dhe i ultë rëndon si  kapak

Mbi mendjen rënkuese,ngulur në mërzi të gjata

Dhe kur  horizonti  përqafon perqark

Na derdh një ditë të zezë më të trishtë se nata

 

 

 

po ne korsikance eshte perkthyer ky  gali?

kush eshte trangulli qe e ka shkruar kete?

Mu m'pelqeu pershtatja. Pune e paqme. Salud!

I nderuar HU !

Kam qene i bindur 100% qe me kuptoje pasi jami VETMI qe vleresova rekomandimin tend per te te lexua tek BLOGU kur erdhe me terselleme. Sidoms Hyrjen ne Blog qe ja dedikoje nje Prof, doktor , master digri me Pdh anetar i PDH-it te Fronses mik personal i Pishtareve te Demokracise dhe armiq deri ne vdekje te "Se Real soci zotrie " dhe u ktheva se do gjeja te njetin nxenes smiley .... Shoh e lexoj se ke ndryshuar Njemije perqind ..nga plumb ballit ne MIK ...Kjo po verteton Gjeniun Shekspir se nga e madhja armiqesi lind nje dashuri e zjarrte . Ndonje admin do gezohet dhe do i vere titullin "akujt shkrine " smiley mirpo harron qe periudha e akullnajave dhe shkrirjeve te tyre ka Cikel te panderprere . Dhe mos o Zot ndonje qe e mba veten per Titanik ja fut akullnajave si trim i cartur smiley E ke me lart neje te tile si metal i cmuar smiley Te uroj pune te mbare dhe kthim te arsyeshem ! Dhe nuk dyshoj tek njerez qe e kane per menyre ballafaqimi me Vetironizimin , si kurusi ( Ilaci ) me i mire per Intelektin ! Ajo me mamuze eshte shume  cpuese dhe le Plage ! Ti je i kenduar dhe e ke lexuar si ka thene AI ...Dhe ja ku Jam nje LOL Trutruthare aspak me i mecur se me pare

Ose qe te jemi brenda Temes dhe Kodit Etik se cfare perfaqeson nje i Kenduar me Raftet Plot Libra smileyle te riperserisim vargjet e Saddiut nga perkthyesi i mreullueshem Buharaja ...Magjarit ( nendial ) ngarkoi Libra sa te duash mbi kurriz /as mendjen se ndrit as trune se stolis /ku ta dije i gjori kokebroke !!!!! /se Libra a Kercuj ka mbi KOKE

Mbi Ironine, nje nder librat me te bukur te shkruar ndonjehere, eshte ai i Vladimir Jankélévitch.... Nga Ju pritet nje cilesim si i atij Studiusit mbi IRONINE ne Letersi si psh nje kostatim i tille ...Ironia gjeti vend si mjet shprehes tek Plebeu pasi Elita -Patricet ( kendoje mire ) zuri shtigjet e u perfaqesua me High Klas . Zhvillimet vertetuan se te dy me te njejten cilesi i Mbijetuan KOHES shume Cilesisht "!...dhe jo dacibao

Por sapo mendja te bjere ne kontakt me ironine, ajo gjallerohet...Ketu PO ...ne se do ti kishe shtuar ne krah edhe nje VETIRONIA . Po kam bindjen qe e ke nenkuptuar smileySuksese ne Perkthime !

Ps... Dhe si bashkeanetar i PPU , do te uroja pervec rimirseardhjes , qe Pena Juaj te mos shfaqe veti te te Dehurve Patologjike me permendje simBolesh qe te kujtojne "te njoh une tye " Eshte hapi pare i te semureve mendore ose Maniakeve Depresive ...qe nuk Hyujne tek HUMORI e as ekstremi tij CINIZMI ! 

Hurbinek, me pelqeu tregimi jot mbi familjen smiley epitetet ishin te goditura, ndersa sikleti jot per ta perkthyer ne gegenisht poezin ne fjale, per shoqen/gruan tende, eshte komplet nje lodhje e kote se nje i huaj nuk i/e ndjen poezin e perkthyer aq shume sa kur e lexon ne gjuhen e vet. Pavarsisht se ti thua (ne komentet me poshte) se e bere per kenaqesine tende, ne artikull thua se e nise per ti bere me shume pershtypje gruas/shoqes, mirpo dialektet tingellojne si diçka e huaj tek tjetri, dhe kete gje e shohim edhe ne emigrantet ketu kur vendasit flasin ne dialekt dhe ne mezi i kuptojme. 

Gegenishtja eshte gjuhe e vjeter, ka evoluar pak, ndersa toskerishtia ka evoluar me shume, peson lakime, zgjedhime, formime me teper se gegenishtia. Gegenishtja eshte tabani popullor, ndersa toskerishtja apo gjuha zyrtare me sakte (jo toskerishtja), duket si tabani i elites. 

Argendis,

Ketu me poshte, njefare diskutimi ku kam shprehur çfare mendoj ne lidhje me sherrin Top-Topall. Ky debat eshte bere ne nje mjedis tjeter dhe merre thjesht si parashtrim idesh, dhe jo retorike kunder teje apo dikujt tjeter. Si njeri qe merresh me gjuhen, vertet do te na ndihmoje me ndonje sqarim me "profesional". Ne ate debatin tjeter, kam folur shume me teper se kaq, por ashtu e nxori puna, se siç tha Tropizma (u lodha duke e permendur, do ta kete mbytur lemza sot), keto gjera rreshqasin shpesh drejt politikes. OK, diskutimi me poshte eshte ky :

______

Nga nje gjuhetar, ne fakt pritet diçka tjeter : te na sqaroje ne te paditurve mbi ate per çka po behet fjale : per shkrim, per te folur, dhe ne rast se te folur, me ç’theks.

E para e punes, gjuhetari do te na thoshte, ne nje rast fatlumtur, kuptohet, se ç’eshte nje dialekt dhe kur ndahet ai nga nocioni i gjuhes, dmth, kur themi se dy te folme jane dialekte, e kur jane gjuhe te veçanta (edhe pse me te njejten rrenje).

Pas ketyre sqarimeve, gjuhetari do te na thoshte se rasti shqiptar futet kryekeput ne rastin francez ku kemi nje gjuhe administrative, zyrtare, FRENGJISHTJA, dhe nje mori dialektesh NDERSJELLTAS TE KUPTUESHME. Megjithate, ne rastin francez, ka raste kur dy dialekte te saj mund te mos kuptohen fare, ose shume pak. Psh, ch’ti e Lilles (Pas de Calais), me te folmen e Marsejes, apo langue d’oc (jugperendim).

Dhe gjuhetari do te kishte thene se ne nuk jemi ne rastin amerikan, ku kemi thjesht nje anglishte, me veçori tipike THEKSIMI nga njeri rajon ne tjetrin.

Qe nga ketu, gjuhetari do te kishte analizuar dallimet dhe ngjashmerite e rastit shqiptar me rastin francez. Dhe keshtu, pak nga pak, ai do te kishte ecur drejt problemit ne fjale, dmth “shamates” gomareske Top-Topalli.

Cfare do te kishte zbuluar gjuhetari ? Per mendimin tim, ai mund te kishte kapur kete : qe ne Shqiperi, dy dialektet tona, gege dhe toske, jane lehtesisht te kuptueshme nga njeri-tjetri. Arsyeja eshte pak a shume e thjeshte : fondi i ketyre dy dialekteve eshte vertet i perbashket, dhe arsyeja e dyte, ende me e forte, eshte se te dy dialektet kane tashme nje tradite letrare nga prapa : geget me shkrimet e para shqipe dhe letersine e tyre te viteve deri 1972, dhe tosket me periudhen e ndritur te Rilindjes jugore, juglindore ne veçanti.

Qe nga ketu, problemi yne thjeshtohet goxha : ne jemi ne rastin e nje çeshtjeje te paster THEKSIMI. Eshte e qarte se geget kane nje funksionim tjeter te tingujve nga tosket. Megjithate, eshte gjithmone e njejta fjale shqipe ajo e cila shqiptohet ne dy menyra te aferta por te ndryshme : nënë per tosket, nanë per geget ; burrëri per tosket, burrni per geget.

Qe ketu, hidhemi tek problemi i shqiptimit te shqipes. Si vepron ajo ? Sigurisht qe jo si anglishtja apo frengjishtja te cilat nuk kane parimin : nje germe = nje tingull. Ndersa shqipja ka te njejtin parim me serbet, psh, ku çdo germe jep nje tingull. Pra shqipja i lexon te gjitha germat e fjales.

Dhe pikerisht ketu fillon perleshja : ne fakt, grindja Topi-Topalli nuk eshte nje grindje dialektesh apo letersie, apo figurash apo Haxhi Qamilesh, por eshte nje grindje germash qe njeri i “rrokullis”, dhe tjetri i “ha”. Per ilustrim, Sartuazet e Sarthes (nje rajon i Frances) e shqiptojne “r” teper fort, nderkohe qe parizianet dhe shumica e francezeve nuk e shqiptojne. Po ashtu, marsejezet dhe tuluzianet shqiptojne “a” hundore ne vend te “o” hundore. Psh, Charles Pasqua, jugor tipik, shqipton : “par kansekansë”, nderkohe qe pariziani apo tjetri shqipton “paR konsekons(ë)”. Ë-ja e te dytit eshte shume e lehte, nderkohe qe ë-ja e te parit eshte teper e forte, dhe madje mbledh gjithe theksin e fjales.

Jozefina Topalli shqipton, ne fakt, nje fjale puro shqipe (do te thote : pasuri edhe e toskeve), por ne nje menyre theksimi tjeter. Kur ajo shqipton “xjerre”, ne fakt kjo eshte toskerishtja “nxirre”. Ndersa “zhelet”, ekzistojne edhe tek Jugu i pasur shume, edhe tek Veriu i leckosur dhe i prapambetur. Topi nderhyn ketu dhe i thote Topallit qe ju duhet t’i shqiptoni fjalet ashtu siç i shqipton gjirokastriti, vlonjati, permetari apo dhe librazhdasi. Nderkohe qe Jozefina ngulmon t’i shqiptoje ne nje lloj shqiptimi puro lokal. Ama, pa asnje keqkuptim, ketu nuk flitet per dialekte. Flitet thjesht per nje zakon apo huq nga e cila nuk vuan vetem Topalli, por ne pergjithesi te gjithe jugoret qe shkojne te banojne ne Tirane, dmth vuajne nga prirja per t’i ngrene germat : nga “kemi shkuar sot” dalim tek “kemi shku sot”. Shkuar perfundon ne shku.

Kjo menyre shqiptimi pra, nuk do te ishte nje trill nga ana e Topallit, por do te ishte pothuaj nje rruge e tejhapur tashme nga nje pjese derrmuese e Shqiptareve. Cfare del nga kjo ? Del kjo, dhe qe eshte per te vajtuar : del se halli me Topallin nuk eshte se perse po i ha ajo germat, por perse po i ha ne menyre shkodrançe. Sepse edhe vete Topi i ha, por ne menyre tiranase. Ashtu si durrsaket ne menyren e tyre, e ashtu dhe kuksianet.

I njejti problem me ngrenie shkronjash perseritet dhe ne France, madje ne Parlament, ne Presidence, e kudo. Por gjer me sot, askush nuk eshte ngritur t’i heqe veshin Sharl Paskuase apo Zhak Shirakut i cili, psh, e shqipton “zh”-ne e “bonjour” ne nje menyre teper te theksuar dhe te zgjatur. Ajo ku mund te kete vend per te folur, eshte kur dokumentat zyrtare shkruhen me gabime drejtshkrimore, me ngrenie germash etj. Kjo eshte e pafalshme, te pakten deri ne nje permiresim te drejtshkrimit shqip. Ndersa te gjitha veçorite e shqiptimit, ngelen arbitrare dhe krejt te lira per t’u perdorur nga ky apo ai, me kushtin e vetem qe te jene ndersjelltas te kuptueshme. Dhe ketu lind problemi kapital, per mua, dhe qe shume jugore nuk kane deshiren e mire ta hedhin nje hap :

Perse nje mirditor do ta kuptonte korçarin, dhe jo korçari mirditorin ? Perse te mos kete nje perpjekje te dyanshme qe gjithsecili te kape thekset e gjithsecilit, ashtu si une qe jam shqiptar, kam arritur te kap veçorite e francezeve te Korses, te Bretanjes, te Alzases, e me radhe. Nuk i bie hunda askujt, dhe madje do te ishte nje çeshtje vertet per t’u miqesuar, kjo qe une te interesohem per theksin permetar, dhe permetari per theksin kuksian. Nqs nuk e dini, para dy vjetesh, nje film francez pati nje sukses fenomenal mbi pikerisht nje gjuhe te tille : Filmi “Mireserdhet tek ch’tite”. Cfare ndodh ne kete film ? Kemi nje çift jugoresh qe transferohen me pune ne nje qytet verior. Mirepo ata s’arrijne te merren vesh, ne fillim te pakten, dhe jane te depresuar. Krejt njelloj si mesuesit e sarandes qe caktoheshin ne Malesine e Madhe. Dhe me pas, çifti jugor fillon te lidhe shoqeri, dhe te kuptohet me veriorin, sepse e sheh se ne fakt ndryshon vetem theksi dhe disa shprehje lokale (siç kemi ne plot). Ne fakt, ata ndihen shume mire ne kete vend dhe e kuptojne se keta njerez nuk jane njerez te trashe siç mendonte ne fillim. Trashesia ishte me teper ne mosinteresin e tjetrit per te ditur boten e tjetrit.

Ketu ka shume per te folur, gjuhetari do te na kishte thene shume me teper, dhe te mos merrej me thjesht “riperseritje” te “sterperseritur” te diçkaje qe synon thjesht LECITJEN e tjetrit, perjashtimin, dmth vendosjen e nje sistemi hierarkik qe eshte thjesht nje fllucke pa te ardhme.

Lëre Bodlerin, Hurbi, dëgjo mua. Futju Eliotit ose Kenzaburo Oes.

Ne fakt, per te mos e lene per ate dynja, dua te sjell dhe nje Baudelaire tjeter, por kesaj here ne toskerishte te paster (ose standarte, gje qe eshte njelloj), per te provuar se bukuria qendron tek te dyja, por thjesht njera te lodh me pak e tjetra me shume.

Elliot dhe Oe, nga shosha franceze, sigurisht, se edhe anglishten, edhe japonishten, e perdor thjesht kur marr pjese neper pritje zyrtare (gjera ambasadoresh, diçka e tille), pra sa per pershendetje. Elliot kam degjuar se eshte "dinamit", ndersa Oe, do ta kem pak me te lehte se e njoh ca kete boten japoneze (nje shoqe japoneze dhe nje shok kinez, sa per konishiua mjaftojne).

Do ta shikoj Urlando, dhe do te te bej nje thirrje furioso fare. 

ore po Oen e shkruan si të duash, kush nga ne e di japonishten më qafsh?

Ate mos e thuaj ti, se kur te jete puna per sherr, ne dime dhe dreqin e mallkum, siç thote Baudelaire ne gegnisht. Iken ato kohe, Urlando, kur po te dije pese rreshta me shume se shoku, e sundoje qete-qete nja ca vite e dekada ; sot, perhapja e dijes ka shkaterruar çdo hierarki, dhe aq me mire. Nuk e sheh "reaksionin" sot si kapet pas privilegjeve te dikurshme ? Por s'do te zgjase shume jo, te rinjte, ja ata te fotos se 1 qershorit, kane per t'u tallur me ne, e me gjysherit. Sidoqofte, do te shoh vertet.

________

My, falemnderit per fjalet e mira.

Oe do te ishte i mirepritur ne shqip; nuk di ne se eshte perkthyer gje tjeter pervec Nje jete e qete dhe Agi ... Shkrimtar qe me ka pelqyer shume (bazuar ne keto 2 tituj).

 

Problemi me dialektet mund te kete nje shpjegim ndoshta edhe me konkret .

Behet fjale per nje te Folme SHQIP nga nje Krahine qe pretendon se i eshte mohuar e drejta te perfaqesohet Denjesisht ne Gjuhen ZYRTARE ose Letrare Shqipe te folme e te shkruar .

Se pari duhet vertetuar TEZA ...A eshte e Vertete se kjo ka ndodhur dhe per me teper POLITIKISHT ? Le te argumentohet dhe del nje BLLOF Politik !

Se dyti pa pefaqesuar shkencerisht se cfare perfaqeson kjo Gegenisht ...Teritor , nr Popullsie , Komtribut , Pasuri  te mohuara , Teknologji , Teknike , Zbulim Shkence ...etj etj por si me dometheneset ne elemente . Deri me sot pervec nderhyrjeve se "gliuha eme ash ma e e tingellueshme se GJUHA qe flasem NA " eshte nje Bllof Politik i perdorur me shume sukses nga Percares Shqiptare si Babasqap Vucidol Berisha qe shperblen me Karrike ne mbrojtje te Tezes Jugu ka SUNDUAR Veriun !

Une kam nje mendim sipas nje vezhgimi Personal per ata qe mbrojne teorine se Gegerishtja ( akoma e pepapercaktuar cfare perfaqeson , po Hejt mo )  mundet te sjelle Risi ne Gjuhen Zyrtare te Shqiptareve ,pas unifikimit te te Folmes Shqip ne Kongresin e Gjuheshkrimit   te perbere edhe Gjeografikisht me njerzit me me Kulture e me Profesionaliste te Krahinave VERIORE te Shqipetareve

Cfare dallojme ne Gegrishten e arradhen qe rreshtohet pas saj me Individe qe pretendojne se u eshte MOHUAR Politikisht e Drejta Zyrtare per tu Shprehur .

Karakteristika qe perfaqesojne ne mbrojtje te Gegenishtes si kryesore mbetet TINGELLIMI ne Mbaresa qe gramatikisht quhet Paskajore ose Folje ne Kohe te ndryshme vetore . Ne menyre ABSOLUTE dialekti Gege pervec nje paskajoreje qe krijon Hapsire por qe eshte TOTALISHT e Huazuar nga SERBISHTJA nuk ofron asgje te RE. Dhe kjo nuk ka nevoje te argumentohet .Eshte pranuar perfundimisht dhe nuk ka perse perdoret ME .

Konstrukti i Fjalise ne komunikim , per aq sa eshte ekspozuar deri ne kete Kohe (dhe nuk mund te jete Ndryshe) , ne se Futet ne Gegnishte edhe e folmja e shqiptareve te Kosoves ka Plotesisht trajtat e formimit te te Folures SERBE . Per njemije e nje arsye Historikisht ....nuk duhet zyrtarizuar kjo menyre .

Mbetet Kontributi ne fusha te ndryshme te Jetes e Shkences , Kultures e Artit . Le te argumentohet se ku tjeter pervec fushes krahasimore ne Letersi ka patur vecori  kjo menyre te foluri me VEPRA ne emertime . Dhe eshte me se e pranueshme te mbarten elemente te saj ne perdorim me frekuent  te asaj qe quhet Gjuhe Zyrtare .

Tashti se une jam nga Kukesi or tie dhe une Pe Vliocishti e U nga Gjormi  e ndonje Lope qe muallit se  "ka vrae priftat  Diktatura zotrie " e me kete rast me qe Kongresi eshte mbajt ne ate KOHE e ka Ligjeruar te folmen ZYRTARE te Shqipetareve .....ky eshte argument nder Kopshtije e fusha te Blerta , per Bebushe Cerdhesh !

Ne se  ndryshimi Faktorit Shqiptar ne Ballkan , Europe e tj ka ndikim me te madh ne se shprehemi Gegnisht  ....( askush se ka vertetuar akoma se cfaredo me thene Gegnisht dhe ne menyre Absolute nuk kemi nje Forum shkencor Linguistesh per te hedhur disa Piketa per Gegnishten ) dhe kjo na jep Prosperitet e Ardhmeni , Dinjitet e Pasuri e Jete ne teresi me te   Lumtur ...e kush eshte ai Popull Injorant.... pasi te Largoje kermat Bababsqap e Liburneshe si Ndyresit me te medhej te Shiqpes , e nje varg sqeperish e dhish pas tyre ose pesha Pupel si Merqer etj , qe vetem Blegerijne , Mecerijne , Mjaullijne e Muallisn , pra KUSH eshte ai qe pengon kete REFORME dhe Biles URGJENTE !!!!!!!
Keshtu me metoden e berihajt babasqap Vucidol Berisha , ketij Percaresi te Madh Historik te Shqipetareve , me tezen  "se gegnishtja zotrie " ashtu si me cdo argument te ketij Mashtruesi e Intrigant Kalibri , ka mundesi qe neser te gjith shqiptaret te flasin me mbaresen UE .....!

 

rrofsh per perkthimin, e shijova se tepermi.

11846 fjale gjithsej

54120 shkronja

 

5244 fjale nga Hu rubineti

23433 shkronja nga i njejti Hu.

45% e fjaleve thene nga Hu-ri

43.3% e shkronjave nga po i njejti Hu.

 

70 komente gjithsej

11 nga Hu-ri

384 fjale per koment nga Hu-ri

1738 shkronja per koment nga Hu-ri...

perfundimi statistikor:

gje tejskajshmerisht e deshperuar per t'iu degjuar zeri. Per t'u afirmuar pak. qe flet pambarimisht pa thene dhe pa percuar asnje gje prej gjeje.

PS: llogarite u bene ne oren 22:38 me oren e peshkut.

Per mu, e tejskajshme eshte statistika jote, vullnet i jashtzakonshem per te numuruar fjalet shkronjat smiley 

natyrisht qe nuk i kam numeruar.

asnje njeri nuk do te numeronte dot 54120 shkronja per 10 minuta. sikur te numerosh 10 shkronja per sekonde, do te duhej 1 ore e gjysem, me ritem konstant, t'i numeroje te tera.

budallalleku i tij eshte aq fenomenal saqe isha i detyruar ta shihja ne aspektin statistikor dhe matematik, thjesht per te patur nje ide perceptimi. per te njohur kufinjte qe imagjinata nuk u ve dot gardh vizual.

Sa per info teknike: numerohet me shpejt se aq. Ne fakt, ne me pak se 5 minuta.

Po s'po flas per ty mo xhan qe di te numerosh edhe me nga 1000. Po flas per ne qorrat normale me syze dielli ... neper tekst, ashtu per te qene egzakte sa me shume. E jo te numerosh ne hava per t'u mburrurr qe njeh dhe numratore te medhenj, si 1234,psh.

well, ca te shtyu qe un po besoja se ti po flisje per mu, zoto?

kishte dhe % prandaj, nejse une e lexova hurbin,edhe ca komente, nga te shkruarit dhe` replikat `kuptova se hurbi ka ndryshuar pak,  nuk eshte me ai i meparshimi kur "e vinin perpara " me i dallueshmi ishte idrizi, me perjashtim te asaj qe eshte ngacmues provokator ne debatin geg/toske, duke i terhequr kerraba nga gega, mua me pelqen menyra e te shkruarit jo ne gegerishte gjithshtu shqipen(standarte)e shkruan ndoshta me mire nga te gjithe, me te gjitha rregullat, keshtu me duket mua! 

Zotrules, mos ma merr per ngacmim por nuk di pse kam pershtypjen se do te kishim qene vertet shoke, jo per gje por edhe ti ke njefare humori "un peu décalé", se ti edhe kupton frengjisht, kjo eshte e keqja, s'te le as te gabosh. Une s'prekem asnjehere nga "sulmet" apo "goditjet" e tua, i marr vertet me "sportivitet", aq me teper qe nganjehere flet dhe bukur. Te me gjuash mua personalisht, nuk shoh asgje te keqe. Problemin mund ta kem kur kapercehen caqet dhe kalohet ne krahina dhe fusha e kodra. Po ta vesh re (megjithese ti s'me lexon asnjehere), edhe atehere kur leshoj nje ide (ngacmim) mbi diçka, perpiqem qe te luftoj vertet ne rrafshin e ideve, me aq njohuri sa kam, duke sjelle ca argumente qe, kuptohet vetiu, s'vlejne te gjithe. Por ti nuk je lojtar i mire, s'luan "fair play", paçka se je anglez dhe ata shquhen per kete pune (te pakten deri nga 1990, Anglezet merrnin gjithmone çmimin e "fair play" te FIFA, neper kupat e botes - i kam adhuruar per kete).

C'eshte e verteta, ka nje mungese besimi mes teje dhe meje, dmth ke ca apriori qe s'te lene te shohesh me tutje. Dhe me duket "dommage", ti e di, se ska asnje arsye pse te mos ndodhe e kunderta. Dakort, te ka dale emri per "un tueur de poètes", por sikur ta shikoje veten pak ne marredhenie horizontale me tjetrin, dhe jo vertikale, mbase edhe poeti do te vije drejt teje, edhe ti do te shkoje drejt poetit. Qofte kush qofte, edhe pse s'na pelqejne te gjitha poezite, te gjithe njerezit e te gjithe karakteret. Sigurisht, ka disa tema qe mund te jene me te nxehta se te tjerat, ku debati "ça chauffe un peu", por kjo s'te pengon te kesh njefare "retenue". Per pelqimet, kjo eshte tjeter : "les goûts et les couleurs".

ps : per numerimet e germave, pa hyre ne shperndarjen e Gausit dhe Fischerit, mund te perdoresh copy paste, dhe numeron gjithçka. Jam i sigurte se do te dal kampioni i kesaj faqeje, gje qe me nderon, nje kupe ne shtepi, eshte e detyrueshme per çdo njeri.

Le te vieri Huri ne cdo Kohe . Asnjehere nuk e kam sulmuar vetem pergjigjur me te njejten Monedhe , ne fushen e Ironise perball sulmeve me Bryyla , Ulerima etj etj  si nen tekst "kush je ti mer Jahu . Mue me thirrin Hu dhe jam shpartallues " dhe e mbyllte me nje pasthirme majëkrahi  ...Çfare veprash ke dhen ti per Kombin që do me u mat me Muve ...smiley

Me kenaqesi veme re se HURI nuk eshte me ai ...shume here me prane nesh , i kendshem me pak doza ataviste te dege me dege por gjithsesi Huri Po ndryshon smiley dhe ... Huri eshte i YNI pasi nuk besoj te gjej teren me te mire per te afishuar aftesite e tij me me nivel se sa PPU  ! Njekohesisht edhe bashkebisedues me dashamires se ketu ! Por ....eh ky Pori smiley

Per te qene sinkron ne te njejten Linje me pralla kaubojs , do ti rrefej dhe une nje Histori me kaubojs.

Te i njeti Klub ku Huri vrau klientët , hyri i njëjti Kaubojs dhe gjeja e pare qe beri ishte se i pa ...te gjithe me inat , zbuloi pisqollat dhe i Uleriu kamarierit ne SY .

Mbushe ! Ç'pret !

Pasi piu ç'deshi doli pa paguar e me pistolete ne dore dhe ....pas jo me shume se 1 minute hyri me te Uluritura : - Kush ma Leu kalin ??? ....duke e perseritur disa here dhe duke gjujt me Kobure ne tavan .

Pa u ngrit nje trim më Këmbë /hekurin e haj me dhëmbë .... smiley

Une i tha ....

Kaubojsit Ju drodh dora , ju mek zëri dhe si nëpër të tha :

Jepi dhe doren tjeter se nuk ka dale mire ngjyra !

sa i mjere qe je mo.

pse duhet t'i turresh e kafshosh nga prapa cdo anetar ne kete blog?

po njerezit do te lexojne ate qe u pelqen, do te injorojne ate qe nuk u pelqen. kujt i plasi a e shkrujti hurbineku a zotrules.

si ka mundesi qe ty adminet te mbajne e te leshojne nga zingjiret per te kafshuar anetaret? e spjegon dot?

Po nuk  e lexon qe e ka permendur disa here se adminet i kane thene te mos kafshoje, po s'ka c'ben, force zakoni. Po mire eshte te besh gati tetanozin, se edhe po i rane dhembet gores plake, i jane rritur kelyshet.

argendis

u bere ti mo yahoo,daku me na fol neve,ti me ate flamurin e shpifur te na flasesh neve qe kemi kete goxha flamur.mendon ti se eshte ujkend dhe do bieri gadishmeria e vigjelenca,e qeneve pleqe?po zagaret e rinje vertet presin te ngordhin te plakurit por vigjelencen nuk e humbin ,perkundrazi duan ti bien ne sy padronit.jan te programuar gjenetikishte ata per te lehur.po ste mjaftuan qenet ka dhe gjarprinje ketu.çdo tem dijtaret ketu e lidhin me politiken,e kur themi politik nenkuptojm komunizem,e kur themi komunizem nenkuptojm ate  o nene o nene,,,,,,kumandarin qe nuk trembej,i bente krimet e mburrej ne mes te dites,por ne benim ca marifete naten qe te mos na kuptonte ai

e keshu qe ta ngas muhabetin me tej,,,,,por mu mbaruan farat e universiteti,do iki ne nje universitet tjeter ka fara me te fameshme atje

Si i thone baudelaire-it gegnisht?

bolja

Forget about it! smiley

hurbinek

kjo vetironia jote po çqeteson dhe gruan time belge(ka me shum uranium sesa diamant ne congo ajo po nejse)çte gjeti me thote pse qeshe kaq shum?hiç hiç i thash ja kam hallin e sherbetorit pasi te hapi shishen e veres do merret ma tapen jo me veren.

ore se keto shkrimet e tua jan tepr interesante,po nje pyetje tjetr kam un: ajo francezja me DY keshtjella,pse i ka ne buze te lumit ?nderkoh qe franca ka det dhe oqean?

shum faleminderit per shkrimin tend,

ps jam i bindur se prurja jote e ardheshme ne toskerisht do jet po aq e bukur sa ne gegenisht,

Zotrules. Une ate tipin qe ke permendur me siper nuk e lexoj as edhe njehere te vetme. Nuk i kam lexuar as edhe nje postim deri tani, dhe eshte i vetmi anetar i ketij blogu qe nuk lexoj. Kam lexuar xhibin nja dy here gjithsej, por kete tjetrin nuk e kam lexuar dhe nuk kam per ta lexuar, te me fali, nuk kam per qellim asgje thjesht nuk e mbaja dot, me duhej ta thosha.

fakti qe s'e lexon,puna jote,pse je kaq krenar per kte, s'e marr vesh? smiley

Pjeter 

Te jesh i bindur qe ai eshte budalla. Ne kuptimin me te drejteperdrejte te fjales. Te ftoj te lexosh komentet e tija me vemendje dhe me thuaj ne kuptove dicka ne te gjith carcafin qe ai shkruan. Une qe eshte budalla e kam kuptuar pa ja lexuar postimet. I thash me pare ne kete blog nje anetari te nderuar ketu qe denjoi ti kthente pegjigje qe 'Vetem se nje budalla ngrys vetullat, ngre gishtin tregues dhe flet me ze te qete, nuk dmth se po thote ndonje gje te zgjuar, budallekun e rradhes po thote'....

Dhe po s'me besove tregoja nje psikologu postimet e tija dhe degjo c'ka per te thene. Tani qe mos ti humbim kontekstit postimi im i drejtohet zotrulsit ne mer, dhe po te shohesh postimet e zotrulsit ne kete teme e kupton pse kam thene ate qe kam thene. Pra nuk me vjen mire qe nje anetar si zotrulsi merret me nje budalla. Dhe kur them budalla, e kam fjalen budalla prej verteti, jo thjesht se po e fyej.

Hurbinek, me kete “te paditurve” me bere shenjester te lehte te cetes vullnetare territoriale te kryesuar nga kapteri ne pension,ose te akuzave qe po shpik rroten nga e para, sic beri dikush te metafora (a thu “Peshku” eshte i mbushur me Edisone e Tesla qe bejne nga nje shpikje sa here hapin gojen, pa e ditur se ne nuk bejme gje vecse rishpikim rroten sa here bejme dick ate thjeshte, si perdorimi i gjuhes). Per me teper qe problemi i raportit gjuhe-dialekt nuk shtrohet per shqipen, por per gjuhe si kinezishtja, disa variante te se ciles jane po aq te largeta, ne mos me shume, sa spanjishtja nga italishtja e portugalishtja (Ish-kapteri i “Peshkut”, qe ne te rite e tij jam i sigurt qe ka qene me i mencem, po qe i jane thare trute (bashke me dicka tjeter) nga pleqeria, beri ate pyetjen e denje per nivelin e tij te tema per mesimin e kinezishtes: Cilen kinezce duhet te mesojme, se kinezcja ka aq e kaq dialekte? Kjo eshte njesoj si nje i huaj te thote: S’po mesoj shqipen, se s’di cilen te mesoj, myzeqarishten apo tropojancen. S’besoj se e ka nga padija qe edhe kinezet kane gjuhen letrare, thjesht do jete ndikimi i pameshirshme i dementias. Prit kur te shkruaje e te me thote te shkoje te fle gjume, megjithese ketu eshte mengjes tani e une sa u zgjova. “Vdekje te kish e pleqeri te mos kish,” thote si gjithmone populli yne i mencur). Pra, sic thote Pederseni, dialektet e shqipes jane mjaft me te afert se te mjaft gjuheve te tjera, keshtu qe vertet nuk e kuptoj pse mjaft gege e shohin si te huaj gjuhen letrare, a thua nuk i thone edhe ata bukes buke e ujit uje.  

Sigurisht nuk ka vetem nje drejtshkrim, por edhe nje drejtshqiptim te gjuhes letrare, por sigurisht ate eshte me e veshtire ta “ngulitesh” ne leter, prandaj kemi liber drejtshkrimi, ose mund ta gjejme ne fjalor si shkruhet nje fjale, po nuk kemi liber drejtshqiptimi, megjithese kjo s’eshte e pamundur. Nuk duhen ngaterruar parimet e drejtshkrimit me te drejtshqiptimit, keshtu qe s’kane te bejne ata shembujt e frengjishtes, anglishtes e serbishtes. Puna eshte se frengjishtja e anglishtja kane nje tradite te vjeter shkrimi, ndryshe nga shqipja, po aty si te thuash shkrimi nuk e ndoqi shqiptimin, pra me kalimin e kohes shqiptimi ndryshoi, ndersa shkrimi jo, prandaj eshte kjo gjendje. Dhe s’jam fare dakord qe me anglishten kemi thjesht ceshtje theksimi, dallimet jane ne te gjitha rrafshet, madje quhet gjuha qe ndan dy popuj, por kjo eshte pune tjeter, te kthehemi te memedheu. Sigurisht, meqe s’ka nje liber drejtshqiptimi, Jozefina mund ta zere gafil Erionin e t’i thote “Pa ma trego pak si eshte shqiptimi ‘shqip’ (pra, standard),” po ne te gjithe e kemi nje common sense dhe mund ta themi ne menyre empirike kush flet gjuhen letrare e kush “me dialekt”. Sot shumica e botes keshtu jane, dyvariantesh, dhe switch pa problem nga njeri te tjetri, ndonese sigurisht mund ta ndiesh ate qe ti e quan theksim, pra theksin a aksentin. Ndersa Jozi eshte “njevarianteshe”, as qe e rrun (me ndje per shprehjen) te kaloje te gjuha standarde kur eshte ne funksion publik, dhe kete e ben enkas per ato arsye qe thashe, revanshizmi e lokalizmi.   

Sidoqofte, po e mbyll duke thene se jam plotesisht ne nje mendje me Ilirjanin, qe ti e shkruan shume sakte dhe lirshem gjuhen letrare, cka eshte prova me e qarte qe kundershton dicka qe ke thene lidhur me te.

Faleminderit per linkun oranje, po nuk me hapet. Megjithate, kerkova ne google dhe gjeta artikullin e Vehbiut te "Shekulli". Te them te drejten ndihem pak ne siklet, me duket sikur kam bere plagjiature. Por vertet nuk e kisha lexuar, madje nuk e dija fare per kete debatin Topi-Topalli, ndryshe nuk do kisha perseritur te njejtat gjera. Ndonjehere kaloj muaj te tere pa lexuar shtypin shqiptar, me prishet gjaku. Po kjo puna e regjistrave dihet, ne te gjithe kemi pasur shoke nga Jugu e nga Veriu. Kur ata flasin me ndonje nga zona e vet, perdorin te folmen e tyre, me ne te tjeret i kthehen letrares. E kur kete e bejne njerezit e thjeshte, merre mend kryetarja e Kuvendit. E mendo ta kishin bere presidente ate. 

Jo, ty respekte për mënyrën e argumentimit. Në asnjë mënyrë nuk ta dhashë linkun për të të akuzuar për plagjaturë. 

 

Jo o oranje, nuk thashe se me akuzove, thjesht m'u duk mua sikur kisha bere. Nejse, pak rendesi ka kjo. Po fakti qe jane thene edhe nga  Vehbiu, profesionist (shume kolege te tij e quajne humbje per gjuhesine shqiptare qe ai u hodh nga gjuhesia ne publicistike, shkenca komunikimi a ku e di une cfare tjeter) dhe jo ndonje ithtar i persosmerise dhe i paprekshmerise se standardit, tregon se kane nje doze te larte objektiviteti.

kisha kohe pa qene te ky blog, Jul. shuuume kohe.  tani bera nje scroll down. te forte jeni!!! wow! plus qe pashe disa emra peshqish atje smiley

a mund, po pate kohe, te besh nje permbledhje? Me habiti gjatesia e komenteve.

ah, by the way, me duhet te them me merzi qe ktu te peshku u rikthy koha e komenteve ne forme referati. s'di per te tjeret, por per mu eshte shume janglleshe. sepse muhabet nuk eshte; artikull nuk eshte - askush nuk ben ndonje peer review or so... duket sikur referuesit nuk refererojne neper vende prej verteti, dhe nxjerrin dufin online. nuk di ca me e qujt. gjynah.

Të fortë kemi qenë... smiley tetor 2011. 

Komentet janë shumë... bëj një sforco e hudhi një sy. 

Ideja e këtij me HU është që veriorët nuk i duam, se kanë zanore hundore. Vjen edhe e thotë pak muaj pas 21 Janarit këtë gjë. Me të hip kacabujtë. 

 

Aha. Thx, J!

Ndoshta behem mbare.

mua nuk mu duk si hurbineku. 

gjithashtu vura re se komentet (ata kundra artikullit) ia kalonin artikullit per nga cilesia, gje qe ndodh shpesh ne fakt.

 

Fakteqesia jone eshte se helmi 50 vjeçar i komunizmit, po ju rikujtoj ketu dy vargje. I perkasin vitit 1944, kur Shefqet Peçi me banden e vet komuniste te JUGUT, mbledh dhe pushkaton rreth 25 te rinj nga nje fshat i Kukesit, Buzemadhe. Dhe aty, valltaret partizane te jugut, duke hedhur kemben ne valle, kendojne keto dy vargje :

“Jepi toske, luaje kemben,
se edhe Lumes ia qime nenen”.

Jane ende gjalle njerezit deshmitare te ketyre ngjarjeve.

Kete e kam ndigju dhhe une -- se sa e vertete eshte, nuk e di.

eshte shkeputur me duket nga ai libri qe ka bere buje, rrno per me tregue 

 E more Hoppa a huppla, sa e sa mballomatare historie te tjere, si puna e atij qe e ka thene, e ketij qe e thote dhe e juaja qe  e perserisni gjithe vrer,duke ju  nisur qe prej fundit te stomakut e gjer ku ndyhet goja, pasi  ajo eshte"ndertue" prej Perendie qe  te hyjne te  mirat per  uxhut, se kur dalin te tillat  ndyhet vertete, e kane pat hale ne sy  jugun, te mira i jan e bere JUGUT. E jo vetem kane ndyre gojen me fjale, por i kane mesy me  tri  ekspedita ndeshkimore,  me hordhi.Mirpo andej  harcave te çatij Jugut, i kane lene edhe  mendte edhe kockat.

Nuk e ke nigjue or  ti por asht e vertete... 

OK. Me Oranje, emigranti, grava - te me falin keta se i kam shoke te ngushte, s'mund te diskutoj per keshtu gjerash se nuk e kane kemben aq te bardhe kur e kalojne poshte deres. Me argendisin, e kam per kenaqesi. Megjithese me zhgenjeu ca se i kishte rene shume shkurt, por sidoqofte duhet mirekuptuar se jeta ska vetem diskutime e fjalime, por edhe gjera te tjera. Shpresoj qe t'i rikthehet diskutimit dhe te na njohe me ndonje gje me te "perpunuar" (mbi anglishten, frengjishten, kinezishten, shqipen - ngjashmerite dhe veçorite e tyre ne lidhje me dialektet).

Argendis, sigurisht qe s'te kam futur ne asnje "çete", do te ishte gje e ulet per mua. Madje kur postova tekstin e gjate, e shoqerova me nje hyrje te shkurter ku thashe : mos e merrni si retorike ndaj askujt, lexojeni thjesht si tekst ku ka disa shtjellime (sipas "rradakes" sime).

Argendis thote se ka nje drejtshkrim, dhe nje drejtshqiptim. Ndersa per te paren jam plotesisht dakort, e dyta me duket nje absurditet. Jozefina Topalli, dhe Hoppa gropa bashke me te, kur te shkruajne letra zyrtare, duhet patjeter qe te respektojne te gjitha rregullat e drejtshkrimit sot ne fuqi. Me perjashtim te shkrimtareve dhe perkthyesve te cilet MUND (dhe pa iu hyre asnje ferre ne kembe) te perdorin dialektizma dhe fjale te shkruara shkel e shko (personazhet nuk flasin gjithmone si presidente vendi). Ketu ska asnje medyshje, drejtshkrimi zyrtar eshte nje.

Ndersa drejtshqiptimi, eshte diçka krejt tjeter. Argendis, tani me ndiq mire se ca çeshtje duan pergjigje :

Jozefina Topalli eshte shqiptare me nene e babe. Hurbineku, gjithashtu. Argendis, mendoj po ashtu. Nje pjese e mire ketu, per arsye qe i dime dhe vete, kane shume pak rrenje te huaja (jashte shqiptare) ne pemen e tyre gjenealogjike. Normalisht, te gjithe ne e njohim shqipen mire, thekset i kapim menjehere, sapo te ulemi me nje pogradecar, mund te gabojme pak a nga pogradeci a nga korça, por qe eshte nga juglindja, kete e dime menjehere. Pra ketu kemi ate gjuhen e "nenes se vogel" qe e kam permendur me lart. Te gjithe keta mund te zgjidhen presidente te vendit dhe te na nderojne me punen e dijet e tyre.

Mirepo, ne kemi ne Shqiperi dhe nje pakice tjeter, te cilet mbase nuk e kane shqipen gjuhe te nenes se vogel. Kemi dhe nje pakice imigrantesh kineze dhe arabe, mbase 100 vete, por jane mjaftueshem per argumentin tim. Keta, pas 20 vjetesh, kane plotesisht te drejte te behen nenshtetas shqiptare, dhe disa madje jane bere. Si te tille, kane plotesisht te drejte te paraqiten ne zgjedhje. Dhe madje te fitojne : Arnold Shvarcenegeri e ka bere, me nje shqiptim te llahtarshem anglishteje (e thene kjo si paradhenie). Atehere, le te mendojme nje deputet me mbiemer Xian Hu. Diskutimet e tij do te jene te lidhura logjikisht, por do te çalojne goxha ne drejtshqiptim.

Pyetje : a do te ngrihet njefare kodoshi deputet shqiptar me nene e babe, le te themi nga zemra e Mirdites, dhe t'i thote : Zoteri, ose fol shqip mire, ose shko atje ne Kine nga ke ardhur ?

___

Argumenti 2 : Ti e di, ka njefare numri njerezish qe kane probleme me shqiptimin e fjaleve, jo se nuk jane shqiptare, por jane fundja njerez dhe kane nje ndertim te caktuar te gojes (gjuhe e gjate, e shkurter, dhembe te rene, te formuar keq, nofull e poshtme e dale, etj). Keta, kane gjithmone ca probleme me germa te veçanta. Dikush s'mund ta shqiptoje fare germen "ll", dikush "dh", etj. Ky njeri, perseri eshte ne nje zyre te shtetit, dhe madje nepunes shume i afte. Por sapo fillon te flase, ai ben gabime te tmerrshme shqiptimi, duke i anashkaluar ca germa qe S'MUND t'i thote.

Pyetje : çfare do te bejme ne me keta njerez, a do te kene ata te drejte te punojne ne administrate ?

___

Drejtshqiptimi eshte me te vertete nje "mjet" ose nje "arme" me konture te paqarte, nuk eshte shkence e sakte, dhe ka gjithmone njefare arbitrariteti, rastesie. Nga ketu, mjaftojne dy apo tre shembuj, dhe teoria e nje drejtshqiptimi TE NJEJTE per te gjithe, bie. Ashtu siç nuk ka nje rregull per frengjishten. Asnje prof. ne France s'me ka thene se o-ja duhet shqiptuar keshtu, dhe jo ashtu. Keto jane vertet veçori te secilit person.

Ne shqiptim, njeriu duhet lene i lire te flase ashtu siç eshte mesuar, ne normalitetin e vet, sepse perndryshe gjithçka qe del e sforcuar, e shtire, eshte rrudhese, ndrydhese, dhe ky person nuk do ta nxjerre asnjehere veten me te gjitha zotesite qe ka. Nuk duhet te kete polici drejtshqiptimore, do te ishte vertet nje katastrofe nese ne zyrat e shtetit do te gjenim thjesht njerez qe kane te njejtin shqiptim fjale si robote, ose si lajmeruese trenash ne stacion apo ze telefoni per kompanite e medha, ku i njejti ze flet ne te gjithe Francen.

E perseris, sherri idiot Topi-Topalli, pavaresisht synimeve disi "kokeforta" te Topallit, eshte nje sherr drejtshqiptimor qe s'kishte asnje arsye pse te ndodhte. Topi, duke gjuajtur topin e pare ne kete loje, mendoj se fliste vertet pa lidhje, dhe se nuk e njihte çeshtjen per ç'po flet. Sigurisht, Topalli kishte ca arsye me teper se shqiptimore, gje qe e nxori kryet ne permendjen e Haxhi Qamileve, qe ishte gjithashtu nje idiotesi nga ana e saj. E pikerisht ketu, gjuhetaret mund t'i kishin thene edhe Topit, edhe Topallit : mjaft se late nam, edhe njeri, edhe tjetri.

Dhe ne fund, se mos harroj : e vertete ajo historia e "ndyte", ja qe nuk e dija se ishte e ligjeruar ne fjalor (ne te folur, kuptohet qe e dija ç'prej se jam lere). 

Hurbinek , mos ke punuar daktilografist më përpara ti shoku që shkruan kaq gjatë ? U ktheva për të par se si i ishe përgjigjur vërejtjeve dhe pashê një kokfortsi pa bosht dhe ide .Përkthimi jot nuk është gegnisht dhe as gjuha e nênës tënde ti nuk  njeh asnjë nga dy variantet e shkrimit gegnisht (ndoshta je shumë i ri ) Por e ndej për detyrë të nënvizoj se shoh se ke shumë paqartësi dhe përzien grurë e egjër bashkë. 

Gjuha e njësuar (drejtshkrimi e drejtshqiptimi) është veprimi më rëndsishëm politik , shkencor ,e kulturor i një kombi në historinë e tij sado të gjatë e të pafund.Gjuha e njësuar është baza e njehsimit të kombit dhe kush është kundër saj është kundra bashkimit të tij.  Dhe kjo gjuhë e njësuar vendoset me "dhunë" si arsimi i detyruar,e folme e detyruar në istitucionet publike nëpëmjet një  kontrolli të rreptë nga institucione  të padiskutueshme shkencore e shtetrore (instituti i gjuhsisë ). Detyra e gjuhës së njësuar është "rrudhja" dhe tharja e dialekteve dhe të nënfolmëve të ndryshme pasi ka marrë gjithë leksikun dhe veçoritë e tyre dhe i ka thesarizuar në fondin e saj. E qartë se ajo ka për detyrë të ndjekë zhvillimet pozitive të gjuhës së folur dhe ti përgjithsojë ato ashtu si të pengojë zhvillimet negative të saj që sot janë të shumta si dhe rasti yt që kërkon të bëjë një shqipe personale (gomarllik është pak). Prrallat me diversitet janë filozofi koti e mentalite krahinariste ea më mirë feudale . Gjuha e njësuar për një komb nuk është luks por nevojë e parë dhe e domosdoshme e tij. Imagjino sikur çdo krahinë të kishte paren e saj lene sikur çdo njeri të kishte paren e vet vetjake (lek ,skënderbe, sal, etjetj) çfarë mishmashi do ishte tregu dhe llogaria . Kështu është dhe puna e gjuhës së njehsuar .çdo shqiptar i shkolluar duhet ti shohë sulmet ndaj gjuhës së njehsuar si sulme ndaj kohezionit të kombit, si përçarse e të prapambetura.

Komisja e Shkodrës është penguesja kryesore e vendimeve të Kongresit të Manastirit për njehsimin e gjuhës shqipe me bazë gegnishten elbasanese (për kte arsye u vendos dhe shkolla Normale e vetmja që përgatiste mësues  të ngrihej në Elbasan , dhe sot pasardhës të tyre po mundohen të bëjnë të njënjtën gjë në vend të punojnë që të shtohet thesari i gegnishtes në gjuhën e njësuar ;ksaj unë i them krahinizëm e katurnallëk feudal a bajraktarizëm.

Arsyetimet e tuaja janë shumë fëminore sidomos kur kërkon se si janë raportet në gjuhët e tjera s'ka si të jenë gjuha e njehsuar në të gjitha vendet ësht vendosur me dhunë parë kjo dhe nga vështirsitë e komunikimit të athershëm sot dhuna êshtê më lehtê falë mjeteve tê komunikimit .

Leni filozofitë boshe me dobitë e diversitetit e padrejtsitë ndaj të në.Sa për shêmbull dialekti i parizit qê ështê baza e frëngjishtes është një nga të folmet më të vogla të frëngjishtes , dialekti bazê i hollandishtes flitet vetëm jasht kufijve të hollandës. Të gjitha janë zgjedhje politike në radhë të parë në shërbim të aktit më të rënsishëm në historinë e një kombi njëhsimit të një elementi përbashkues .

U zgjata por s'më pëlqen që merr përsipër një rroll kaq fëminor e njëkohësisht agresiv ndaj kombit duke kërkuar dhe aleatë vend e pa vend.

E di që s'do më përgjigjesh por s'ka fare rëndësi e rënsishme është t' a kuptosh atë që bën si një ekeqe ndaj vetvetes dhe bashkësiisë ku mëton se bën pjesë. FLM.

nuk besoj se keta tipat nuk e kuptojne ku ''con'' uje mulliri i tyre.thjesht u mungon permasa kombetare. jane kranaristo-globalistet,ata qe duan nje evrope unitare dhe nje shqiperi konfederale. jane ata qe hidhen perpjete nese ndonje fjale anglisht nuk i ve theksin e duhur,dhe nuk thone asgje kur masakrohet shqipja.ky grup i vogel katolikesh ben mire qe del  ne menyre qe te shohin te gjithe te tjeret se cfare fshihet mbas ''antikomunistit'' te viktimizuar

nuk eshte vendos me dhune gjuha ne asnje vend. ke shembuj te na japesh ?

ka dominuar dialekti i pjeses me te ZHVILLUAR ekonomisht gjithmone. eshte folur pra ne menyre te njetrajshme per INTERESA kryesisht ekonomiko-sociale. 

Eshte vendosur me ligj. Nqs doni gjuhe tjeter pervec shqipes ne Shqiperi, beni kerkes per autonomi ose pavaresi po ju a MBAN BYTHA! Do ishte dhe me e ndershme, por edhe do ndahej shapi nga sheqeri, dhe do msonin disa se sa ju vlen lekura, mqns nuk e kan mesuar akoma megjith leksionet e dhena here pas here gjat historise.

Car le@jxxhih mo?! Po ti si mund ti ndalosh njerezit te shkruajne/flasin/kendojne ne tiranse/shkodrance/labce etj etj?

Pastaj, jam kureshtar. Ti per parim nuk duhet ta lexosh fare kete shkrim apo jo? Dmth as lexon fare. Nqs eshte keshtu, atehere pse komenton? Pse futesh ne nje teme qe nuk te intereson, nuk lexon? Pse nuk e injoron thjesht?

Lexova disa komente jo temen. Nuk kam lojtur mendsh une te lexoj c'shkruan nje budalla, le ta lexoj kush e ka per lende kerkimore ne fushen e budallenjve. 

Do te kthej pergjigje vetem nje here. Nuk kam folur askund per ndalim, dhe as nuk mundem, por me shume as nuk deshiroj te ndaloj apo te ndalohet e folmja apo e kenduara e cilitdo ne gjuhen apo dialektin apo nendialektin e vet. Nje shtet ka nje gjuhe te unifikuar dhe nqs nje krahine mendon se e ka dialektin superior nga standartja le te hap ne lokalitetin e vete media ne ate nendialekt te caktuar.

 Apo nqs ka nje budalla si hapesi i temes me siper qe ka nendialekt individual le te shkruaj sa te doje ne ditar apo te shkruaj vepra sa te doje ne gjuhen qe vetem ai shkruan apo flet. Ne lidhje me shtetin, me hapesirat publike dhe komunikimin ne publik dhe ne median e shkruar kombetare ka nje gjuhe te unifikuar standarte, dhe nuk ka byth shkodrancja apo korcarcja ti imponohet standartes. Ka ikur koha kur Naimet etj poete shkruanin ne dialektin e tyre krahinor sepse shqptaret nuk kishin nje gjuhe te unifikuar. Sot shqiptaret fatmiresisht e kan ate, fale nje perpjekje tinatike, shume vjecare dhe shume profesionale. Dhe standarti mbetet institucioni me bazik dhe me jetik i unitetit tone kombetar, dhe kushdo idiot e budalla qe mendon se eshte e lehte te sulmohet apo perdhoset standarti duhet te dij qe eshte po aq e lehet sa te sulmohet dhe perdhoset uniteti kombetar.

Te duket shtet, hapesire publike ky kend? Te zuri rrugen? Harxhoi leke tuaja?

Nuk e lexon per parim? Ok shume mire. Mos e lexo. Eshte e drejta jote. Liri per te shkruar/lexuar, liri per mos shkruar/lexuar ergo, - Pse komenton te kjo teme? Pse nuk krijoni nje teme me vete ju zyshat e gjuhe-letersise, ku te mbani leksione? Kjo eshte teme letersie me duket.

Ti dhe shume te tjere ne kete teme jeni abuzive, jeni troll.

Nuk thash se nuk e lexoj per parim, thash se nuk e lexoj se eshte budalla. Ka nje ndryshim. Te tjerat jan thene ne parim, dhe ne lidhje me komentet por edhe me kete trend ne pergjithesi (antistandartsi nga injorantet qe nuk mesojne dot shqip ne shkolle).

Thash qe do te pergjigjem vetem njehere dhe e bera dy. Te lutem mos me bej te te pergjigjem prap, e leme me kaq.

Jo jo mos u pergjigj fare. Mos merr pjese fare, meqe nuk e lexon as se eshte budalla, as per parim.

Hunter pershendetje.

Do e kap me ty se shume te tjere qe hedhin komente rikoshet, nuk ia vlen fare te merresh.

Pse hidhesh perpjete me oren? Pse, a ju vret valle fakti qe Shqiperia ka gjuhe letrare te standartizuar? 

Pse nuk hidhesh perpjete t'u japesh pergjigje shumices se partizaneve te dialekteve ketu, qe si injorante epike deklarojne pa pike turpi qe standarti eshte vendosur me dhune, dhe gegnishtja me dhune u ndershkua???

E kuptoni idjotesine monumentale te ketij qendrimi apo jo?

Ne te njejtin moment, hunter, nuk pashe asnje nga ata qe mbrojne standartin, te dalin te thone "mos shkruaj gegnisht".

Duhet ta them qe tani, qe ky eshte nje nga debatet me IDJOTE DHE ANTISHQIPTARE qe eshte zhvilluar ndonjehere gjate ketyre 20 viteve te fundit - qe filluan me vdekjen e shtetit te vetem sovran te shqiptareve.

Ky debat GJITHMONE eshte ngritur nga "partizane" te gegnishtes, ose me sakte, mitingashe qafleshe kokcepsha zhulsa te parrujt e te pakref qe nuk kane DY LEK TRU.

Sic i thashe dhe dikujt me siper; abrogojeni ligjin qe detyron Shqiperine para OKB qe te mos lere asnje shtetas pa nenshtetesi, qe te pakten te kemi nje shanc dhe ne te tjeret qe nuk duam te identifikohemi me marrine dhe budallallekun qe disa duan te ndodhe ne ate vend.

***

Dy pergjigje te shpejta per pyetjet e mesiperme:

Per pyetjen e pare e ke pergjigjen ne komentin e pare qe kam lene ne kete teme...

Nese duhet te zgjerohem - gje qe dmth qe ti nuk do lexosh me (cudi ama, se komentet kilometrike te maratonomakut pa koke hurbinek, ti di t'i lexosh); - ka shume pak perkthim - ku Hurbineku pretendon te shkelqeje, dhe shume idjotesira dhe teveqelizma te tipit "i recitova gruas"... "gruaja ime..." "qytetare e lashte" (debilizmi nuk ka kufinj, or tunxh!), "ka dy keshtjella buze lumit", "me e bukura ne bote"... dhe traplleqe te tjera qe dalin ne gati cdo fjali qe shkruan Hurbi. Keto nuk kane lidhje hic me perkthimin ne gegnisht nga frengjishtja. Dhe ne rast se ai nuk po shet mend me idjotesira te tilla, duket sikur po mundohet te shese mend me prozen e tij narrative, qe te them te drejten eshte poaq debile sa dhe komentet kilometrike qe nuk thone absolutisht as edhe nje gje te vetme.

2. Merita Halili?

Nuk e njoh per shqipe kengen e saj. E refuzoj me perbuzje.

Zoto pershendetje,

tani e pashe kete pergjigjen tende. Jo mua debati nuk me intereson aspak. Nuk kam asnje deshire. Zero. Por me terhoqi vemendjen, sepse tema eshte letersi dhe degradon ne debat mbi gjuhen. Ca eshte kjo pune kshu?! Nuk eshte mire, nuk behet. Mua temat, shkrimet ne dialekt nuk me bezdisin. Po te me bezdisin, irritojne, thjesht nuk i lexoj.

Per Merita Halili te pyeta, sepse mendova qe te pelqen muzika popullore, e cila ashtu si gjithe kenget popullore, kendohet ne dialekt. Po qejfe qejfe eshte ajo pune.

 Kureshtar;Shembuj në të gjithë botën ; arsimi i detyruar dhe përdorimi i gjuhës së njësuar në tê  është dhunë pasi nuk lejohet çdo lloj e folme .Në francë edhe sot ka një organizêm që ndjek përdorimin e gjuhës së njësuar, në angli po ashtu institutet e gjuhësisë ushtrojnë kontroll të vazhdueshëm mbi gjuhën .Mos prit ndonjë dhunë me kamxhik e pushkë por me ligj që ësht detyrues dhe përcakton dënime  prandaj quhet "dhunë" .Ndoshta në kohë më tê hershme mund tê ketë pas dhe dhunë fizike e përndjekje morale mos u çudit.

arsimi i detyruar eshte vene vone, vetem pas luftes se dyte boterore. nderkohe qe gjuhen e kane njehsuar shume me pare vendet e ndryshme te europes.

franca e ka pasur me lehte nga ne, sepse krahinat e saj flasin gjuhe qe nuk jane fare frengjisht. si te thuash frengjishtja eshte gjuhe e huaj per te gjithe francezet.

ndoshta por përdorimi i gjuhës së njësuar ka qenë i detyruar. Franca dhe sot e ka më vështirë se ne se frëngjisht nuk flitet veç në Franc dhe dialektet janë shumë më të mëdha e të larguara se në shqip. 

Po Hurbenik, na duhet te punojme, se kjo kjo imja fatkeqesisht nuk ka dy shtepi buze lumi, po vetem nje buze rruge, dhe me thote se kur te plakemi do shkojme te jetojme aty, por deri atehere me duhet te punoj per te paguar qirane : ) Nuk thashe qe me fute ne ndonje cete, thashe qe do me besh objektiv te sulmit te cetes. Te them te drejten nuk do te kisha shkruar fare per kete teme, po te mos me kishe ftuar; nuk e di kush e tha, spiritus me duket, qe eshte shume e politizuar dhe ka marre shume me teper ngarkese se c’do te merrte ne nje vend normal prej nga nuk ka kaluar vija e Teodosit a ku e di une cfare vijash te tjera te dukshme e te padukshme. Nuk e kuptoj mire c’lidhje ka kryeparlamentarja me deputetin e mundshem te se ardhmes Xian Hu, po nese ti mendon se gegnishtja eshte po aq e larget nga standardi sa edhe kinezishtja e geget e kane po aq te veshtire ta flasin sa edhe kinezet, atehere me duket se ketu diskutimi perfundon. Vertet nuk ka ndonje ndarje te prere e s’mund te te te thote askush ku mbaron dialekti e ku fillon gjuha, madje ka studiues qe e mohojne dialektin, po edhe sikur te themi qe dialektet nuk ekzistojne, atehere perseri gegerishtja e toskerishtja jane shume afer me njera-tjetren, shume me teper se “gjuhet” e ndryshme te vendeve te tjera. Ne fakt, nje kriter empirik qe dallon dy gjuhe nga dy dialekte eshte kuptueshmeria. Kur isha ne Napoli shihja ne nje televizion vendor aty qe, kur flitej ne napolitance, jepej perkthimi ne italishten standard poshte, nuk besoj se nje tosk ka aq shume nevoje per perkthim kur flet nje geg dhe anasjellas. Ne Kine ata qe jane nga Guangdong-u (Kantoni), kur vene ndonje njoftim per njohje ne internet, shkruajne: njoh gjuhen mandarine (pra, ate qe ne i themi kinezishte) dhe kantonishten, qe eshte shume e ndryshme, e pakuptueshme per nje kinez qe nuk eshte nga Kantoni ose Hong-Kongu. Nuk besoj se ndonje vajze nga Veriu, kur ve njoftim te Intervista, thote: Njoh dy gjuhe: gegnishten dhe letrarishten. Por si nje napolitan, ashtu edhe nje kantonez, nuk e kane te veshtire te flasin gjuhen letrare te vendeve te tyre, e kjo nuk e nxjerr ne drite fort te mire kryekuvendaren tone te nderuar, qe e paska kaq te veshtire te flase standardin. Aq me pak e ben te kete figure te mire fakti qe une mund te gjej kolege te mi kineze qe e drejtshqiptojne gjuhen letrare shqipe edhe me mire se ajo. Mos me thuaj se kjo ndodh ngaqe kinezishtja eshte me e afert fonetikisht me gjuhen letrare shqipe sesa gegnishtja.

OK, e paskam keqkuptuar ate punen e "çetes". Ndjese.

E kam thene dhe ne tekstin qe solla mbi kete problem, se Shqiptaret nuk jane ne rastin e dy dialekteve qe s'merren vesh me njeri-tjetrin. E kam thene shume qarte perse : 1) Kane nje fond gjuhesor te perbashket, dhe 2) kane nga nje tradite letrare, gje qe ka bere qe njeri te lexoje letersine e tjetrit dhe anasjelltas.

Pra, per mua, nuk eshte aq çeshtje dialekti sa ç'eshte shqiptimi apo theksi. Dy shembujt qe solla, jane te qarte : çfare do te bejme neser (apo dhe sot - sepse me sa di une, nje franceze pati konkuruar per deputete ne Kavaje) me nje te huaj qe garon per deputete, apo kryetar bashkie, dhe qe s'e flet shqipen me theksin e duhur, pavaresisht se me rregulla gramatikore ? Si do t'i themi ketij : qe theksi yt nuk na pelqen dhe ne zyre duhet te flasesh "standartisht" ?

Dhe e dyta : ç'do te bejme ne me ata njerez qe kane veshtiresi te shqiptuari te nje germe apo diftongu. Psh, Enver Hoxha s'arrinte ta thoshte diftongun "ye". Kam nje pietje, ta pies ? Por nuk besoj se dikush mund t'i thoshte, qofte dhe me shaka, se ashtu ishte puna, qe o shoku Enver, i thuhet "pyes" dhe jo "pies". Hoxha vertet ishte diktator e kriminel, por s'mund t'i vihet faji pse shqipton "pies" dhe jo "pyes". Ose "pllani" i famshem. E te tjera gjera.

Ne te njejtin rast, jemi dhe me Jozefinen si folese me nje theks te veçante, SHKODRAN. Une kam theks, ta zeme pukjan ose gramshiot, e ti ke gjirokastrit apo dibran. Asgje per t'u permendur ketu. Drejtshkrimi eshte tjeter, shqiptimi eshte tjeter.

Deputete franceze, ne intervista te ndryshme, thone shpesh "shyi", ne vend qe te shqiptojne "zhë syi" (jam, une jam). Ja qe keshtu. Por s'i shkon mendja presidentit t'i terheqe veshin : hej, flisni frengjisht, dhe jo nga keni ardhur.

Debati Topi-Topalli, per mua kishte te tjera shtysa dhe aspak gjuhesore. Shtysat ishin politike, dhe personale. Topi parapelqeu ta zhvendose debatin e vet ne fushen e gjuhes, sa keq ! i rane ne qafe kot gjuhes, se s'po iu bente gje.

Nje pike tjeter qe duhet vene ne dukje, eshte kjo : nuk eshte fjala "xjerre" ajo qe shkakton problem ne vetvete, por eshte problem MENYRA apo REGJISTRI i te folmes se nje kryetare kuvendi. Nje kryetare kuvendi s'duhet te kete keshtu fjalori, asnjehere. Nuk mund t'i thuhet tjetrit "xjerre per zhelesh".

E njejta verejtje do te vlente edhe per nje kryetar qelibar nga ana e te folurit : edhe po te thoshte "Te nxjerrim nga leckat", perseri do te ishte nje katastrofe, sepse nje kryetar kuvendi nuk perdor kesilloj fjalori.

Siç e sheh, debati zhvendoset jo ne rrafshin e gjuhes, por te edukates ose te moskuptimit te mire te funksionit qe kemi. 

Regjistri i te komunikuarit sigurisht qe eshte i rendesishem.Nje gjuhe te fortesh te lagjes nuk i shkon nje qeveritari apo parlamentari.Ky eshte dabati pare.

Debati dyte me duket se nuk vertitet rreth THEKSIT apo drejtshqiptimit te fjaleve por rreth respektimit te normes gjuhesore/standartit nga ofiqaret sa kohe jane ne keto pozicione (debati Topi-Topalli).

Ngerenia e ndonje shkronje  vjen si pasoje e ndikimit te forte  te se folmes lokale (rasti Enverit-populli ine, kllasa punetore) ose per arsye te identitetit kombetar (minoritaret greke-populi) ose per arsye fiziologjike-thuthuqet (kjo goca eshte thekthi).

Kurse Topalli, sikurse e ve ne dukje  edhe argentis, i shmanget qellimisht normes letrare/standartit per te evidentuar profilin e saj si shkodrane (nuk e "tradheton" elektoratin as gjuhesisht ) ose...formimi i saj gjuhesor sipas normave te standartit eshte i pamjaftueshem.

Per ta ilustruar po sjell kete link-http://www.youtube.com/watch?v=jS6ikySI2...  

Eshte intervista e znj.Topallit ne "Opinion" ku duket qarte se nuk eshte fjala tek theksi por tek te folurit sipas normes se standartit.

 

gja-gjë

mydhi-mbylli

tregu-treguar

than-thë në

kuptu-kuptuar

andrra-ë ndrra

ba-bë rë

dun-duan

 sy hapt-sy hapur

iher-një herë 

Ne krah te majte te gjitha fjalet e perdorura nga znj.Topalli jane ne dialektin geg.

Kurse Topalli, sikurse e ve ne dukje  edhe argentis, i shmanget qellimisht normes letrare/standartit per te evidentuar profilin e saj si shkodrane (nuk e "tradheton" elektoratin as gjuhesisht ) ose...formimi i saj gjuhesor sipas normave te standartit eshte i pamjaftueshem.

Kjo me duket paksa e tepruar dhe e pavertete.  Nga c'e kam vene une re, nuk me duket se i shmanget qellimisht te folurit ne standart.  Ne pjesen derrmuese te kohes (perfshi dhe te ajo interviste), ajo nga ana semantike dhe gramtikore flet ne standart por s'mund dot te shmangi formimin e saj dialektor ne shqiptimin e fjaleve.  

Edhe kurti pershembull, te njejten gje ben po s'kam degjuar njeri ti thot qe qellimisht po shmang normen e standartit sepse po flet me theks geg verilindor.

I pakapshem, kjo eshte fort e vertete. Sigurisht do te mbetej vetem spekulim po te mos e thoshte vete qe e flet "me krenari dhe vetedije" gjuhen e Fishtes etj. Sigurisht askush s'po i thote te mos e flase, kush jemi ne ta ndalojme te flase gjuhen e  nenes, aq me teper qe shkodranishtja eshte vertet e bukur e tingelluese (mbase Hurbineku do shtonte qe megjithate ne gojen e Jozit behet pak e vrazhde), por ta beje me prinderit e vet, te afermit, me ke te doje, por kur eshte ne Kuvend eshte ne nje institucion shteteror dhe shteti ka gjuhen e vet. Eshte edhe respekt per tjetrin, se ne Kuvend nuk ka vetem shkodrane. Kurti nuk eshte kryetar Kuvendi, po te behet, e njejta gje vlen edhe per te. 

Ajo ate qe tha per punen e vetedijes e beri per karshillek dhe kundersulm ndaj asaj qe i tha Topi (flite gjuhen shqipe ne menyre korrekte).  Ai ishte gje e mire? Sigurisht jo sic nuk beri aspak mire Topi qe tha ate qe tha, por kjo eshte politika ne Albananistan. Sic thashe, me aq sa kam pare une nuk shoh ndonje te folur te qellimshme ne dialekt te plote shkodran nga ana e saj.

Hurbinek, me duket se nuk po kuptohemi. Nuk eshte problemi se ajo ka "probleme theksi", po te them se ajo nuk ben fare perpjekje te flase gjuhen  letrare, dhe e ben enkas, a mund te jem me i qarte se kaq. Shembujt t'i ka sjelle spiritus.

Hurbinek, mire. Ke iniciative, njohuri, bagazh, vullnet, nuk perton. Me pelqejne njerezit qe talentin, pasionin e kultivojne dhe i futen punes. Ne fund mbahet mend cfare ke bere, jo cfare nuk te ka pelqyer dhe kritikuar. Pune te mbare me pasionin/punen tende.

@Zotrules c'kemi? Namin paske bere... smiley tallem por ta lexova nick nja dy tre here, mgjs shume nuk lexova komentet. Nja dy pyetje miqesisht, a mundem? Flm
Pse te bezdis, irriton kaq shume shkrimi i Hurbinek?
A te pelqen Merita Halili, muzika popullore?

Une habitem me nje gje.smiley Kjo teme eshte Letersi me duket apo jo. Nga leshin dalin keto debate jo gjuha kshu, jo ashtu. Lere mo tjetrin te shkruaje/flase si ti doje qejfi. Nuk pelqen nje gjuhe, dialekt? OK shume mire. MOS E LEXONI! NUK JU DETYRON KUSH!

Ti Hurbi e ke fajin i pari. Duhet ta theksosh qe ne fillim. Letersi, jo gjuhesi me qendrim prej zyshe te rrepte.

Na ketu nje kenge qe bashkon te gjithe deri ne Itali, arbereshet.

http://www.youtube.com/watch?v=gFi3bf6ZWA8

He cfare gjuhe eshte kjo? Cfare dialekti? Gjuhe zyrtare? Jo nuk eshte gjuhe zyrtare, por eshte e bukur njesoj. I thote kush, mos flitni ne kete dialekt se krijoni perçarje?

Sic shikohet nga shtimi i komenteve gjithnje e me shume, qellimi nuk qenka pasurimi i gjuhes shqipe, etj,  me variantet geg toske, por  debati   "Gega" me gegnishten,  kunder Standartit, (Drejshkrimit) "Komunist"..smiley

debati eshte se gegerishtja ose gegnishtja eshte gjuhe (ose variant) me superiore se toskerishtja ne perkthim. 

te gjithe (edhe vete autori i tij) e kane anashkaluar debatin duke e kaluar ate ne planin politik, shoqeror e social. 

pervete do te me interesonte,, diskutimi thjesht ne planin praktit. dmth koncentrimi i tij tek : a eshte e vertete kjo dhe pse ?

Ore po kur na doli kjo gjuha gegenisht me superiore ne perkthim????

po ne kemi Nolin, qe autori i postimit, nuk na e ka shume qef, qe ka perkthyer nje pjese te mire te kryeveprave boterore, ne toskerisht, dhe qe jane perkthime te mrekullueshme, ke perseri edhe ne kohen e komandantit, nje sere perkthyesish nga jugu, qe e kane pas kthy perkthimin ne art..... e pse na e bere kete dallim ti kurro????? Ke edhe Shvarcin e madh, me prejardhje jo shqiptare, pra jo ne gjuhen ametare dhe na ka sjelle sa e sa perkthime madheshtore... atehere ku e ke problemin ti me keto alishverishe gjuuhesore???? 

Ore shokeniii..... qellimi i standartizimit te gjuhes eshte qe anetaret e nje kombi te merren vesh me njeri tjetrin pa shume veshtiresi dialektore..... se eshhte ne  toskerisht, apo ne gegenishtt, se eshte nga laberia apo nga dibbra, pak rendesi ka.... e  rendesiishme eshte qe palet te bien dakort qe te kene nje gjuhe te perbashket qe te merren vesh me njeri tjetrin.... ja kjo eshte kryesorja dhe kjo vjen, siç e tha njeri me larte, "me dhune" nepermjet shkolles, nepermjet shtypit, si edhe nepermjet medes audiovizive... ja kaq eshte...... pastaj kur flasim per autore te veçante..... eshte tjeter pune..... por ata duhet ti sjellim ne origjinal, biles edhe me shpjegues, (apo perkthyes, postskriptum) pasi ndodh qe edhe ne shkollat e mesme apo edhe 9vjeçare, u sillen nxenesve pjese nga autore gege, te paredaktuara dhe te pashoqeruara me shpjegues qe as edhe vete verioret nuk i marrin vesh.....

Palè kur flasim pastaj neper instiitucionet shteterore qe eshte e detyrueshme gjuha standarte....... dhe jo siç tha dikush me lart qe edhe nje kinez qe mund te jete zgjedhur ne parlamentin tone duhet te flase shatra patra,...Jjo se ai qe te zgjidhet duhet te kete marre nenshtetesine dhe qe te marrre nenshtetesine duhet te kete kaluarr (ne mos gaboj) 10 v jjet te panderprera ne Shqiperi, dhe qe te kalosh kaq vjet dhe te jesh dru nga trute qe te mos kesh mesuar shqip, atehere si mund te zgjidhesh ne parlament....??? ja kjo eshte e gjitha.....

Gjuha standarte eshhte nje gjuhe e folur dhe e shkruar, e detyrueshme per nje komb ne menyre qe te unifikohet dhe te bashkohet kombi, eshte nje praktike panevropiane,( te gjithe popujt evropiane e kane secili nje te tille) qe vetem ne shqiptaret e perbuzim..... dhe kete jo te gjithe, por nje pjese qe vuajne  edhe nga kompleksi i inferioritetiit....

Une di qe:lavorare-me punu...nuk eshte punoj ,(veta e pare ,numer njejes koha e tashme ,menyra deftore.volere-me dasht e jo dua(v.pare ,njejes .deftore,e tashme)

ne standartin e sotem Lavorare e volere nuk mund te perkthehen.

me punu-te punosh

me dasht- te duash.

Po ngelet injorante ter jeten a derbardh, dhe jo vetem aq por mendoni se injoranca eshe argument. 

te punosh ne gjuhen shqipe eshte menyra lidhore ,koha e tashme..veta e dyte....po keshtu edhe me dasht nuk eshte te duash te duash eshte ti te duash ,po ashtu menyra lidhore....volere e lavorare nuk perkthehet keshtu ekzaktesisht.....standartit shqip i mungon paskajorja...

Me punu eshte te punosh dhe me dasht eshte te duash. Keto jan e njejta gje ne shqip besoj e ska nevoj per perkthim ketu.

Punuar standarte = ? gegnisht

Dashur standarte + ? gegnisht

Lavorare - Te punosh, por po ta perkthejme ashtu sc ke qejf ti, atehere ben nje autogol nqs mendon se po i ben nder gegnishtes kundrejte standartes, sepse standarti e perkthen edhe punuar, kurse gegnishta nuk ka si ta perktheje. Volere eshte te dush, por perseri standarti e perkthen Dashur, kurse gegnishtja perseri nuk e perkthen dot.

Ata qe kan punuar aq gjate e aq shume per standarten kan bere te tille nderthurjen midis dialekteve gege e toske qe te mos kete hapesira per gabime. Nuk ka nje dialekt mbi tjetrin, standartja eshte mbi te dy.

me vjen keq qe nuk shihke diferenca ...te mendoja me te elaboruar.

Zana standarti eshte me i pasur se nje dialekt ne te gjitha aspektet.

Dhe kur bajshim anglisht n'klase te 5, infinitivi i foljes u shpjegote me paskajoren e shqipes, mor ora

to work-me punu

to want-me dasht

po e lejme ket muhabet,si pa kref e pa la qe jena s'munemi me e perballu ket debat.Duhet me qan te lame,te rrume e te kref per merak dhe per te qane ne lartesine e shqiptarizmes, te hedhim  livando standarti.

E din ti ora se ne Paris njerzit njihen per na sëra nga parfumi qe perdorin?

standartit shqip i mungon paskajorja

Si i mungon ? Nga e gjete fjalen paskajore nese mungon, dmth cer nenkupton me paskajore ne shqip ? 

Me folur e me shkruar ne gjuhen shqipe standarte eshte detyrim per institucionet publike. Nuk jam i sigurte dhe per shkrimet private kur ato jane publike.

Pjesa bold interesante.

punuar nuk eshte lavorare ,eshte lavorato.Ne shqipen standart lavorare nuk mund te perkthehet

Po mir moj Zana, pa ma perkthe pak ne shqip.

Voi andate a lavorare.

Eshte e kote me e vazhdu kete argument...une nuk e shava standartin ,nuk bera asnje,klasifikim se a eshte me i mire se çdo dialekt e tj etj ...thashe qe eshte topall .me hadikap .i mungujne gjymtyre ,nuk leviz lirshem

Zana muhabet bejme nuk behet nami, ka ekspert per keto pune qe dine me mire se ne dhe e kan vendos ashtu sic eshte per me mire jo per me keq.

Ti ma pekthe ne shqip kete fjali dhe rregull jemi. Ma perkthe ne gegnisht me mire.

Voi andate a lavorare.

para se gjithash fjalia eshte e impostuar keq edhe ne italisht.ketu eshte ne urdherore.Ju shkoni me punu....une e perkthej keshtu ne mendje .me beso se flas italisht ndoshta me mire se shqip.Ne standart nuk do ishte e drejte.Zurtarisht une duhet te perkthej:ju shkoni te punoni,pra do perdor lidhoren(menyre)

Voi anadate a lavorare tuti i giorni a la stesa ora. Gabim eshte? 

Nejse

Tani me perkthe kete dhe mbaruam bashke. 

Tu vai a lovarore.

 

Po eshte gabim.....Tu vai a lavorare,eshte urdherore ketu e perkthehet besnikerisht ti shko me punu.Mandej jo po une e kuptoj edhe keshtu ,edhe ashtu edhe si te duket ty edhe si me duket mua,eshte tjeter gje.(anadate,shkruhet andate,tuti ,shkruhet tutti,stesa ,shkruhet stessa.Kur fjala fillon me zanore shkruhet stess'ora smiley )

midispjace kam probeme me tastieren.

Voi andate a lavorare. --> "Ju shkoni te punoni." Vs. "Ju shkoni per te punuar." Vs. "Ju shkoni me punue." Vs. "Ju shkoni per me punue."

Tu vai a lavorare. --> "Ti shkon te punosh." Vs. "Ti shkon per te punuar." Vs. "Ti shkon me punue." Vs. "Ti shkon per me punue."

Vini re dy versionet e perkthimit ne gegnisht; a ka ndryshim nga standartja? Lavorare-lavorare; punue-punue

P.s. "per" perpara "me", nuk perdoret kurre, edhe pse mbase edhe mund ta hasni ndokund. Dmth "me punue" qendron vete dhe s'ka nevoje per "per", ne gegnisht.

ju shkoni per te punuar

ti shkon per te punuar

ata shkojne per te punuar

 

gegerishtja me zevendesohet nga per te

Kurreshtar je gabim. Kur thua per te duhet ta percaktosh cfare mbrapa. Kur thua vetem vado a lavorare, eshte shkoj te punoj. Te punoj=me punue. Standarti eshte me i pasur ne kete pikepamje sepse 

shkoj te punoj

shkon te punosh

shkoni te punoni

gegnisht

shkoj me punue

shkon me punue

shkoni e punue

Standarti eshte me  pasur se italishtja dhe gegnishtja. Standarti pastaj ka edhe per te, qe percakton se cfar pune skon te punosh etj etj

 

ah e kuptova...qenke shume i dashuruar me standartin ,po keq krejt...Nuk po diskutoj ma.Kur standarti thu eshte me i pasur se gegnishtja ,mbase edhe ndalem me ta mbush mendjen...po kur thu qe eshte dhe me i pasur se italishtja...hahah ul pak mushak qenke pa shprese.hahaha

nuk ka te beje shume them.

anglishtes i mungojne gjinite, kjo nuk e ka penguar te nxjerre shkrimtare e poete me fame ose te zhvillohet bile me shume se gjuhet e tjera, me te kompletuara se ajo, ne fusha te caktuara, si ne teknike, informatike, etj. 

Voi andate a lavorare.

"Ju shkoni te punoni." Vs. "Ju shkoni me punue."

Nqs mes versionit te pare dhe atij te dyte, ti zgjedh te parin, atehere dmth qe ti nuk ja ke idene italishtes.

Pikerisht hoppa.Ju shkoni te punoni eshte e pasakte nga ana gramatikore dhe humbet ne kuptim.

ju shkoni per te punuar.

po kjo si te duket si version ty hoppa ?

E kam shtuar si version me siper dhe kete. Sapo e pashe kete postin tend, dmth nuk ishte kopjim. smiley

Zana, me fal te nderhyj. Shqipja letrare vertet nuk e ka infinitivin, por kjo s'do te thote se nuk mund ta perktheje infinitivin e gjuheve te tjera. Kur eshte fjala per infinitivin si trajte perfaqesuese te foljes, pra ate qe vendoset ne fjalore, si lavorare ose to work ne anglishte, shqipja perdor veten e pare njejes te se tashmes etj., pra punoj. Kur infinitivi eshte pjese e kallezuesit te perbere, si per shembull voglio lavorare (jo se dua me te vertete : )  shqipja perdor lidhoren "dua te punoj", ose pjesoren, per shembull si deve lavorare, "duhet punuar".   

Argendis,mua po me pbehet qejfi qe nderhyre.Pra thua ti, shqipes letrare i mungon infiniti...pike Natyrisht qe ne  e perkthejme infinitin e foljeve te gjuheve te tjera...por folja humbet....forma e saj origjinale...madje edhe kuptimi i saj.

Zana, nese do me pyesje mua, edhe une do te doja qe gjuha letrare te kishte infinitiv, por per te humbur, asgje nuk humbet, thjesht ate qe nje gjuhe e jep me nje, shqipja e jep me tre mjete. Eshte njesoj si me fjalet, ndonjehere nje fjale e nje gjuhe perkthehet me dy fjale ne nje tjeter, konteksti e percakton se cila fjale, si p. sh. insegnare dhe imparare ne italishte dhe mesoj ne shqipe.

argjendis,pa dashur ti jap mend askuj.Italishtja ka shume sfumatura.Insegnare eshte folje kalimtare ,nuk perdoret kurre per veten .Io insegno ka kuptim une mesoj nxenesin,vajzen ,kolegun ,ate.Io imparo ,eshte une mesoj nga mesuesi nga ty,nga nena.eshte folje qe perdoret ne kete kontekst.diferencen midis ketyre dy foljeve veshtire se ta jep studimi ,mbase ta jep te jetuarit ne Itali ,ose te paktem me mua ka ndodhur keshtu.

Une e di qe kane dallime, Zana, prandaj i permenda, dhe sic e shikon, kur ti i perkthen, perdor mesoj per te dyja.  

Argendis dhe Spiritus,

Le te behemi praktik. Do t'ju them friken time, qe me eshte vertetuar disa here.

Pavaresisht kesaj çfare shkruaj ketu, e qe i pergjigjet nje gjuhe letrare pak a shume te sakte, une kam veshtiresi me disa tinguj qe nuk arrij t'i shqiptoj si, fjala vjen, spiritusi nga Laberia apo argendisi nga (shembull po marr) Korça. Peteri e thote sakte : e kam shtruar udhen pllake me pllake. Kam shtjelluar ç'eshte gjuha e nenes se vogel, ajo qe m'i lan çorapet thjesht se i sjell kenaqesi. Kjo gjuha e nenes se vogel, ben qe tingulli im, per dreq, s'ngjan me tingullin e spiritusit. Dhe vijme tek frika, e cila eshte kjo :

Une kam frike se, qe nga ky tingull, nje pjese e dyerve te administrates shteterore, mua me jane mbyllur qe ne nisje. Dhe une mendoj se kjo eshte e padrejte. Argumentet jua kam parashtruar me lart. Sepse, ka diçka ketu : kjo mbyllja e dyerve per nje kategori njerezish qe "nuk tingellojne mire", ka nisur jo sot por, le te themi, ne nje te kaluar qe e njohim te gjithe. Une them se, ne vend qe te merreshim me mendimin qe shprehet, ne copetohemi per ngjyresen apo meshimin e theksit te fjales. Njoh njerez une qe s'arrijne te shqiptojne tingullin "ll". Diçka nuk shkon mire me llapen (per ta dalluar nga gjuha) ne goje. Sipas jush, automatikisht, ky njeri eleminohet nga disa detyra, megjithese mund te jete tejet i pergatitur.

Te shqiptosh nxirre apo xjerre, eshte e njejta gje si te shqiptosh dhampa apo llampa, sepse dikujt mund t'i mungojne aparatet ne goje (gjuhe, qiellze, dhemb, e ku e di une). ne te dy rastet, kemi nje shmangie nga norma : xjerre nga nxirre, dhampa nga llampa. Per rrjedhim, do te kishim ate qe mund ta quajme (i njomi me te thatin) : ngaqe ne s'durojme Jozefinen e "xjerres", ne do te digjnim edhe tipin e "dhampes".

Keshtu, ky absurditet do te duhet te na çoje ne rishikimin e paradigmes sone : jo, kjo lloj prirje per ta UNIFIKUAR shqiptimin dhe theksin, çon ne gabime e ne mos faje, qe mund te te nxjerrin pune edhe para gjykatave (sepse fundja askund s'eshte shkruar qe korçaret duhet ta shqiptojne se s'ben ë-ne, dhe jo t'i thone fjalet me e.

Kaq e thjeshte eshte. Debati do te ishte shume me i vlefshem nese do te futeshim ne hulline e "edukates", "normave te miresjelljes" se te zgjedhurve tane, "regjistrit" te gjuhes (ne shkolle flitet jo si ne rruge), ne Kuvend nuk flitet si rrugaç, qofte dhe si nje rrugaç letrar qe m'i shqipton fjalet per mrekulli. Nese dikush i thote tjetrit ne Kuvend "ore qelbanik", kjo eshte njelloj si tjetri qe i thote "o zhulco". Asnje ndryshim ska. Te dy jane te paedukate, ate te parin nuk e shpeton fare tingulli i shkelqyer "q" i "qelbanikut".    

Hurbinek,

Une nuk di te kete ndonje politike ose praktike qe pengon pjesmarrjen ne administraten shtetrore, ne te gjitha nivelet, madje edhe ne arsim apo shendetsi, te personave qe kane problem me shqiptimin e fjaleve per shkak te "gjuhes lokale" apo pengesave shqiptimore te lindura. 

Administrata eshte e mbushur me gjithfare:korcare, tropojane, shkodrane, vlonjate, gjirokastrite, myzeqare etj.etj. Ne fakt ka nje problem por ky nuk eshte tek shqiptimi fjaleve por tek perzgjedhja e njerzve sipas perkatesive politike. Ketu futemi ne nje hulli tjeter kryekeput politike.

Qe shqiptimi dhe theksi pastaj te jete perdorur ne rrethana te caktuara per te seleksionuar njerzit, kjo ka ndodhur.Qe nga Komisioni famshem i caktimit te kufijve e deri ne ngjarjet e 97.Por une mendoj se nuk duhet te futemi ne keto praktika.

hurbineku eshte preja e preferuar e peshkisteve komuniste, ish-komuniste e keshtu me rradhe. Vjen burri i botes e shkruan budallalleqe e nje dore te fandaksurish i vihen prapa me dajak meqe edhe ky hurbineku e pranon kete rol.

hahahaha po ka nje arsye pse Hurbinek e pranon kete rol. Hurbinek eshte narçiz, egocentrik, ka shume qejf, kenaqesi te jete ne qender te vemendjes.

Varet nga karakteri i personit. Mua qe s'me intereson aspak konsensusi i tjereve (si liberal i djathte smiley ) do te kisha shkruar, ashtu siç benim ne lagje dikur, qe ne fillim te shkrimit me bold: Eshte i share me @xxjjxx kush nis debate mbi standartin e gjuhes!

Hurbinek, me duket se po hidhemi dege me dege e kjo s'eshte ne te mire te kesaj qe po diskutojme, nga Jozefina te problemi qe ke pasur per shkak te theksit te etika ne komunikim. Me ler te them shkurt cfare mendoj per te treja dhe ta mbyll ketu: Jozefina eshte e detyruar te flase gjuhen letrare ne Kuvend, por nuk e ben me qellim; shume e denueshme nese dikush diskriminohet per shkak qofte edhe te theksit; eshte njesoj e papranueshme qe nje zyrtar, per me teper nje zyrtar i larte, te thote qofte "xjerr per rreckash", qofte "nxjerr per leckash", s'ka te beje fare si e thote. (megjithese "rrecka" eshte edhe fjale e gjuhes letrare).  

OK, spiritus, si thote ajo fjala : "e di qe ti e di", edhe pse nuk shprehet haptas. Mua kaq me mjafton, vetedijesimi mbi ca probleme qe s'jane aq te lehta sa ç'deshiron te na i beje Bamir Topi qe shkon dhe "perzien" gjuhen ne problemet e tij vetjake. Presidenti i vendit mund te ndalej gjere e gjate ne "edukaten" e Topallit me fjalorin e saj jo te denje per Kryetare Kuvendi, por kurrsesi ne çeshtjen e shqiptimit te standartit. Per mua, ka qene nje gabim trashanik i tij. Sigurisht qe kjo ka prekur telat e Jozefines (dhe nje pjese te elektoratit te vet shkodran) e cila ia ktheu pastaj me po aq absurditet "haxhi qamilet" (nenkuptime pa lidhje).

____

Dy gjera per t'u rikthyer tek biseda fillestare. Le Curieux flet per cili dialekt do te ishte me i pershtatshem ne perkthime, dhe pse.

OK, nga pervoja ime, me del kjo : ne poezi, gegnishtja eshte me e lehte, me e shkathte. Rimat jane aq te lehta ne gegnisht (e kam thene dhe me lart), per shkak te mbaresave qe njetrajtesohen, qofte me paskajoren (se ciles do t'i kthehem) e cila mbaron pergjithesisht me "-ue", duke krijuar njefare lehtesie rimash, e qofte ne mosperdorimin e zanores ë, e cila nganjehere i shkaterron tekstet poetike (megjithese Tropizma solli nje poezi te Naimit ku ë-ja zinte 70% te tekstit, por qe ngelej prape e bukur). Kurreshtari e di psh qe frengjishtja ka shume lehtesira ne formime rimash, per shkak te emrave te njetrajtesuar ne "-tion, -ment, -té", te ndajfoljeve e gjithçka tjeter. Duhet shtuar ketu dhe pasuria e fjalorit, sepse frengu e ka shume te lehte te gjeje sinonime, nderkohe qe shqipja standarte vuan nga keto, madje kjo eshte dhe nje nga arsyet qe gegnishtja sillet me mire ndaj ketyre gjerave, per arsye se ka nje rezerve te pashfrytezuar ende (mund te shikoni rimat e Lahutes se Malcise, aq te lehta per t'u gjetur).

______

Dhe Koth pyet per "paskajoren", ç'eshte kjo ?

E thjeshte : pyete vete fjalen, pergjigjen e ke brenda. Paskajore eshte diçka pa skaj, qe ska as fillim, as fund. Eshte nje forme modale e gjuhes e cila tregon per diçka qe ekziston jashte kohes. Paskajorja gege (me punue), nuk jep asnje informacion mbi kohen. Kjo eshte veti e gjithe paskajoreve (travailler, frengjisht). Me punue do te thote me punue, s'do te thote as punova, as po punoj, e as do te punoj. Tregon thjesht nje veprim te pakohe.

E pikerisht ketu, futet zgjedhimi. Zgjedhimin mund ta kuptosh ne dy menyra, njera qe duket sheshit, e tjetra pak me agrare. Zgjedhim-zgjedh, dmth, te zgjedhesh ne kete paskajore ate kohe qe te duhet ty.

Kuptimi i dyte, ky bujqesori, mund te vije nga fjala "zgjedhe", kur i fusim qete nen zgjedhe. Paskajorja do te ishin "qete", zgjedha do te ishte zgjedhimi. Qete, sa kohe qe jane te lire, shkojne nga te duan. Por sapo t'i fusim nen zgjedhe, ata duhet te marrin udhen qe ua tregon bujku. E keshtu lerojne.

Zgjedhimi fut permasen e kohes. Nga asgjeja e paskajores, pillen tre kohet qe njihen : e shkuara, e tashmja, e ardhmja. E keshtu behet i mundur te folurit dhe marrja vesh mes njerezve. Ne kohe, dhe ne menyre (deftore, kushtore, etj).

Paskajorja duhet atehere kur shoqerohet me nje folje te zgjedhuar tashme, psh : shkon me punue. duhet me punue. mundem me punue. etj. (po flas gjithnje gegnisht).

Gjithashtu, perdoret ne fjali qe s'kerkojne kurrfare percaktimi kohor, psh :

Me punue, do te thote me i dhane kazmes e lopates. Kjo fjali s'flet as per te shkuaren, as per te tashmen e as per te ardhmen. Eshte si me thene universale.

Argendis i di me mire keto, por mbase s'eshte ketu çeshtja. 

hurbinek kot per kuriozitet, a je ti hehe.. tek blogu i xha-xhait apo jo ?

ajo lidhja e dhene me lart nga ai J -ja. 

une them se nuk je ti. po ti ç'thua ?

Ne fakt une bera nje pyetje per Zanen dhe beri mire qe ajo nuk u pergjigj per te ngel(ur) retorike. E kishim fjalen per paskajoren qe sipas saj nuk egzistonte. Pyetja ishte specifike. Po varja kesaj se me behet e rende kur dalloj qe kerkon vegje dhe nuk e kupton mire nderhyrjen e komentit tim.

Une kam dhene nje shembull te perdorimit te paskajores me siper/poshte qe nuk ka nevoje per zgjedhim. Shqipe e paster. Ka ndonje problem per tu kuptuar? Ngjan me shqipe korrekte apo duhet detyrimisht te jete paskajore gege qe te kuptohet?

Me fol e me shkru apo me folur e me shkruar ?

Me folur e me shkruar ne gjuhen shqipe standarte eshte detyrim per institucionet publike.

Ne gjuhe standarte une pretendoj te jete ne versionin tim. 

i humbet bukuria, forca. eshte zgjatim artifiacial qe ta kap veshi kur i perserit disa here fjalet, qe ta lodhin gojen.

per mendimin tim, forca e gegerishtes ne poezi eshte qe i ka fjalet me te shkurtera, pothuaj nje rrokshe.

Dakort, por nuk po diskutojme duhet ne bemol apo ne diezis.

Ne standartin zyrtar do perdorim ate qe eshte e detyruar. Te tjerat, jashte tij , sipas deshires e simbas veshit.*

* dmth qe eshte melodioz ose jo. smiley

OK. Puna eshte ketu : e para, duhet pranuar ne parim, a te futet paskajorja apo jo ?

Dhe vetem pastaj, nese vendoset PO, duhet pyetur : ne ç'forme ?

Ka tre forma, dy i solle ti, e te treten po e sjell une qe e kam te lexuar :

me shkruar

me shkru

me shkrue.

Ketu tani, e kane fjalen gjuhetaret, letraret. Per te caktuar cilen nga te treja, duhet shkuar tek tradita letrare. Ku gjenden dhe sa shpesh gjenden keto tre forma ?

Me sa di une, forma e trete eshte forma me e levruar ne letrat shqipe (deri ne ardhjen e standartit). Domethene (e cila edhe kjo ka nje paskajore brenda - me thene), e treta gjendet ne "pole position". Flas nqs ka gare. Nqs formula uno, siç i thoni ju, s'behet fare kete vit, atehere rrime siç jemi, pa problem.

Ceshtja e mungeses se paskajores, na krijon ca probleme dhe s'eshte aq e lehte sa ç'paraqitet. Disa lloj mendimesh, europiane sidomos, nuk arrijne te vijne pa kete paskajore. Por ky eshte problem me teper teknik, e s'kam ndermend te futem ne te.

____

Per ta vazhduar pergjigjen ndaj Kurreshtarit, do te thosha dhe kete (nga pervoja) :

Ne proze, eshte me e udhes qe te shkruhet ne standart, qofte i komunisteve apo ballisteve apo zogisteve, ska lidhje kjo. Nuk arrij ta perfytyroj nje roman te perkthyer ne gegnisht, nuk e di pse. Standarti kryen ca funksione qe menyrat e tjera mbase nuk i kane. Por kushedi, perderisa s'e ka bere prove kush, mbase dhe jep rezultate te mira. Nuk e di. Per veten time, shkruaj ne standart. Ka raste qe edhe ky s'mi kryen te gjitha nevojat, atehere me duhet te "rremoj" tek pervoja ose dhe tek shkendija qe ia beh papritur e pakujtuar. OK. 

 

Me argendisin, e kam per kenaqesi....

Mos fillo me si me pare , me njemije e nje komente per te shpjeguar se ku e "kishe ".Shtese .....kur bie dakord kujto edhe tipin qe perfaqeson . Kenaqesi mund te zgjedhesh se me ke mund ta ndash kur ke te njejtat ndiesi . Jane manjake depresive. I kalojn e kufijte e egos. . Ekspertiza psihatriko gjyqsore i ka cilesuar si te "Dehur Patologjike " te dashuruar me vetveten  . Ne cdo cast jane Gati qe nga nje e qeshur e madhe me hahahahahaha te kaloje ne te shara me Librin e Shtepise si Intelektuale . Ti te pakten , z. HU nuk shan me "regjister " rruge .Ti thu thjesht fare "futini nji koqe plumi ""

per prurjen

Edhe shpjegimet tuaja me poshte kane per qellim thjesht te shpjegojne ne Dialekt ....perkthimin ...dhe nuk ka te beje fare me komente mbi gjetjet e perdorimin e figurave se cilat fjale dialektikore i shkojne me mire per shtat ...Perkthimit  ....... .dhe ja ku je i plote si HU shkurtim i Huribinekut ... pas jush, automatikisht, ky njeri eleminohet nga disa detyra, megjithese mund te jete tejet i pergatitur. dhe .....tjanut patjanut e shkulen rrepken  

Hipokrit nuk je shfaqur me pare .  Hu po !!

Une perseri ta uroj mirseardhjen si bashkanetar i parpivilegjuar si dhe une tek PPU , edhe me ate te dehurin patologjik qe e ke dakortesuar e kenaqesuar . Vetem , ne se fillon te torollis si ai me carcafe Mendimesh e Udhezimesh  ...kujto ate POR -in e famshem ..... dhe riperserit vergjet e Saadiut per Magjarin . Shoqerisht ...nuk ke as kapacitetin me te VOGEL per te bere nje perfaqesim te Gegerishtes sepse je OUT , teknikisht e profesionalisht dhe argumentet e parashtresat  i  ke  si nje  zhaurime ....( dialekt ) ose copez pylli ne Gusht ku zhaurojne gjinkallat Politikisht !

Ja dhe per ty nje shrehje per normalet : Te djele te Gezuar !

Kompetencen psikiatrike ta besoj, se si i thone, i semuri behet po aq ekspert sa mjeku, por kuj kujtoj sa je lehtesuar nga barra e dikurshme qe mund te kesh pasur brenda kafkes, kam dyshime ne ekspertizen tende. Besoj se me shume se te hiqesh si psikiater, te shkon ai krahasimi me qenin e leshuar nga zinxhiret, shpresoj te mos e kene hequr adminet. 

Ngërçi në këtë diskutim ndodh sepse nga një përkthim i lirë, i bërë për qejfin e tij, H. kërkon që të kalojë në teorizime mbi përkthimin, një mjeshtri që ashtu si çdo mjeshtri ka rregullat e saj (si në të gjithë botën). Përkthimi nuk është krijimtari. Gjuha duke qenë një fakt social, mund të shprehi nga një eksperiencë individuale veçse anën që shihet nga individët e tjerë. Kuptimi i një fjale nuk është veçse mesatarja mes përdorimeve gjuhësore që bëjnë individët dhe grupet e së njejtës shoqëri. 

Pastaj H. kërkon të merret me dialekt e me të folmen. Me gjuhën e "nënës së vogël" e me gjuhën e "nënës së madhe" që në jetën e përditshme apo në krijimtarinë artistike mund të ndërrojnë vendet. E madhje të bëhet e vogël e vs.

Në këto përpjekje (të sinqerta) me shumë bigëzime që fillojnë të zbulojnë pak nga pak anën amatoreske, kam përshtypje se H kërkon më shumë sebepe për të vazhduar debatin (sëmundja e amatorit).

Gjynah, sepse konceptet e shijet që ka krijuar përgjatë këtyre viteve në takimin me kulturën franceze (veçanërisht letërsinë), e dallojnë nga shumë pjesmarrës në PPU.

Nëse do të përdorja një ‘metaforë’, gjuha standarde nuk rebelohet ndaj dialekteve. Përkundrazi, janë dialektet që rebelohen ndaj gjuhës standarde. Duke qenë dakord, që gjuha është akti më i lartë i dorëzimit (gjithkush i dorëzohet pa kushte gjuhës së vet, madje i gjunjëzohet), atëherë, standardi vendos një gjuhë, të cilës nuk i gjunjëzohesh, por e cila të gjunjëzohet ty. Pra, është një gjuhë, të cilës ai që flet nuk i gjunjëzohet. Kur dikush flet standardin ruan pavarësinë e tij. Ai është një qenie sovrane. Gjuha standarde është ajo cka të jep sovranitetin si qenie. Pra, krejt ndryshe, nga sa kërkon të paraqitet, lëvrimi i dialektit nuk është rivendosje e sovranitetit, por shkëputje prej tij. Duhet thënë, që edhe për toskët, të flasin (e sidomos lëvrojnë) një shqipe të kulluar është një sfidë jo e lehtë. T’i afrohesh standardit (të fitosh sovranitetin) është një sipërmarrje jo e lehtë. Jam thellësisht e bindur, që standardi i gjuhës është një prej arritjeve më të mëdha për shqiptarin.  Nëse në shqiptim, sovranitetin nuk e arrijmë kaq thjesht, të paktën t’i japim një mundësi vetes, ta arrijmë në drejtshkrim.

Hurb,

Pergezime - edhe pse nuk e njoh kete poezi ne gjuhe te tjera dhe as ty. Them pergezime sepse nuk eshte e lehte te perkthesh nga nje gjuhe e huaj ne gjuhe amtare. Pershtatja ne Gegnishte eshte vertet nje arritje e madhe, per vete faktin se kjo ka te beje shume me personin qe perkthen.

Kritikat ketu ndihmojne ta shohesh nga nje aspekt me i gjere - ndoshta sepse sot eshte krijuar ideja qe cdo gje duhet pershtatur ne shqipen standarte. Gjithsesi, mua versioni yt me pershtatet smiley sepse me kujton gegnishten e vjeter por edhe shkon me nje thenie te madhe; foli popullit me gjuhen qe kupton!

 

 

 

  Hurbineku per kuriozitetin  kush eshte ?  

perkthyes amator 

c`libra ka perkthyer ose botuar?

fjala amator do te thote, njeri qe perkthen per qejf te vet. por nuk do te thote qe nuk di te perkthej.

librat perkthehen nga perkthyesit profesioniste, te cilet jetojne ne kete menyre, e qe nuk do te thote qe jane me te pergatitur nga amatoret. 

Noli psh ka qene perkthyes amator. i bente gjerat per qejf, profesionalisht duke qene prift.

 amatorin e mora vesh, po c`libra ka botuar, perkthyer e kisha fjalen! smiley ka apo ska, kaq! 

se ke marre pra shume mire vesh, me duket. amatori merret me perkthim copash, tek-tuk atje-ketu, gjera qe i pelqejne. nje liber komplet behet i lodhshem per amatorin, sepse kenaqesia i kthehet ne lodhje, prej sasise. 

shpresoj te me kuptosh kesaj radhe.

po ti e njeh qe je kaq i sigurt? smiley

Per te kuptu ma mire, duhet me ba kerkime per te kuptu ma mire terminollogjine -- ne kete rast termin "amator" dhe termin "profesionist". Teorikisht, amatori dhe professionisti bajne te njejten gja. Profesionisti, ndryshe nga amatori, mban lidhje dhe kontakt te vazhdueshem me punedhanesit/financuesit, perfshi ketu dhe ato potenciale, duke i azhornu me punimet e tyre te fundit apo planet dhe projektet e te ardhmes. Dmth, professionisti punon dy-trefish dhe ne lidhje me mardhaniet (me publikun) -- kalon shume kohe duke shkru/lexu emaile, duke ba telefonata dhe duke taku njerez ne lidhje me profesionin e punen e tij. Amatori thjesht punon, mbase seriozisht, ne kohen e lire vetem per kenaqsine e vet personale; ndan punimet e tij me miqte dhe familjen. Ka raste kur ndonji mik ndikon ne te duke e nxite per ta marre me seriozisht dhe te filloje t'i publikoje punet. Bahet fjale per freelancers, jo per staff professionals.

  ..te jesh amator do te thote  te jesh gjysem profesionist, dmth te mungon nje 50%-sh!

 Ne princip amatori dhe profesionisti nuk mund te jene e njejta gje, pikerisht sepse ka nje firo 50 %, nje profesionist, ka nje dipllom, nje disipline pune,  ka ne veper, ka nje produkt, te pasur, te evidentuar, nje amator nuk e ka kete, dmth nuk eshte i afirmuar nuk ka produkt qe ti njihet qofte ka profesionistet, qofte nga publiku,..por ky nuk eshte problemi, .. problemi eshte kur amatorizmi, kercen kapercen profesionistin, dhe imponohet si profesionist perpara amatoreve, ose perpara nje audience neper bloge, interneti, ku individi paraqitet me nje nofke te caktuar! Deri tek interneti kjo hajt mund te pranohet, diskutohet, por kur synohet me larte, kjo puna e amatorisitit, pra te ligjerimit te tij, dmth, ceshtja e gjuhes shqipe, psh, dikutimi eshte i mire apo s`eshte i mire Standarti, athere amatorizmi hyn ne aventurizem. Ne kongresin e drejtshkrimit kane hedh firmen profesionist te njohur te gjuhes shqipe, me bo@le, qe i kane kushtuar jeten, studimit te gjuhes shqipe!..te hedhesh posht nje studim te tille, nisur nga amtorizmi, eshte aventure, budallallik i madh, nje deshtim pa filluar ! 

 

Ore deri dje....... (ne kohen e komandantit) te tere veriore e jugore merreshim vesh per bukuri... Shkonte jugori ne veri, apo veriori ne jug dhe nuk kishin aspak msmarrreveshje apo moskuptime ne te folur, thjesht ishin ca dialektalizma qe dallojne edhe korçarin nga vlonjati, po ashtu edhe tropojanin nga dibrani... E pse??  Thjeshte, fare thjeshte, se standarti ishte i mirepranuarr dhe i gjithepranuar, se te gjithe ne shkolle benin te njejten abetare e  te njejten gjuhe, te njejten letersi e te njejten histori......

...........ja, kaq e thjeshte ishte...

Po sot???? e para mungjne kurrikulat e unifikuara, pasi ky alterteksti na nxorri kallajin..... e dyta edhe me keto kurikula cope cope, nivelli i shkolles eshte ku therret qametii, aq sa u detyrua shkolla e larte qe te rihape lenden e gjuhes shqipe, sa turp..... qe studentet te dine te shkruajne apo te shprehen sipas standartit..... dhe e fundit, ajo qe eshte dhe kryesorja eshte nje lloj dasie apo perçarje qe e ka bazen tek nje fare kompleksi inferioriteti qe kane nje pjese e autoreve te ndryshimit te standartit, dhe qe kane nje fare zeri ne opinion, sikur po luftojne komunistizimin e gjuhes, nje fare bullshiti klasik, qe shpreh edhe nje here qe ne shqiptaret akoma nuk kemi rene dakort ne gjene esenciale, ...........cilet jemi ne.......

5smiley

Eh dikur, smiley kohet e dikurshme eeeehh

Hurbinek, te paskan kundershtuar te gjithe dhe vetem hunteri dhe nja dy-tre pd-ist te tjere te paskan dale ne krah (por keta s'quhen se pd-istat jane antikombetar)

Tani nese e kishe me sinqeritet kete pune dhe jo ndonje fiksim mendor, terhiqesh dhe i mendon edhe njehere me qetesi ato qe te jane thene, dhe vjen pastaj, po pati, me nje argument serioz dhe jo si ky ku qenke kapur, se demek gegnishtja qenka gjuha e poezise.

Ti e kupton besoj qe kjo eshte absurde sepse nuk eshte gjuha qe e ben poezine por eshte poeti qe e ben poezine, dhe poeti ka bere poezi edhe me finlandishten apo hungarishten, madje poeti e ka nxjerre poezine edhe nga guri e druri e jo me nga standarti.

Eshte si me thene qe per Meshiren e Mikelanxhelos, merita ishte e mermerit te karrares dhe jo e tij...
Tashti qe mund ta thuash edhe kete nese e ke me te futme, normal qe mund ta thuash, dhe madje edhe te te besojne keta injorantet qe verdallosen ne keto ane e qe perserisin po njelloj si ty qe gegnishtja ishte dhe eshte gjuha e poezise, por besoj se ti i ke aq mend dhe e thene prej teje duket vetem nje maskarallik ky argument, jo gje tjeter.

Dhe ki parasysh qe kundershtimet me te medha per standardin do i kesh nga Kosovaret sepse jane ata qe ne mundin per te folur gjuhen standarde shqipe, shprehin gjithe deshiren e mire per bashkimin kombetar.

Ne fund te fundit jane ata qe pas nje shekulli ku me force iu shkeputen shqiperise, duhet te kthehen tani ne shtepi, dhe kur te paraqiten, sipas tradites me te mire shqiptare, nuk duan te vine duarbosh, por do kene me vete edhe gjuhen e perbashket dhe do mjaftoje vetem nje miredita e thene thjesht qe te kryhet bashkimi.

Te sulmosh sot standardin eshte vetem nje shprehje e nje qendrimi antikombetar (siç ta kane thene edhe me lart nga te gjitha anet) te cilin vetem perfaqesuesit e sali berishes, njeriut me negativ qe ka pasur ndonjehere shqiperia, e perkrahin. Dhe s'eshte puna per ato dy ë qe hiqen apo s'hiqen, e kam fjalen per fshirjen e perpjekjeve kosovare per t'iu bashkuar shqiperise.

''Eshte si me thene qe per Meshiren e Mikelanxhelos, merita ishte e mermerit te karrares dhe jo e tij...

Duçja,  kur punet nga fronti i luftes nuk po venin mbare  ua hodhi fajin  oficereve dhe ushtareve tij  si te ''pazote'', e tha:   ''doemos,  me keta oficere e ushtare qe kam une , as  lufte nuk behet e as une nuk   mund te zbatoj dot vizionin  tim...  tamam si Mikelanxhelos, nese  ky  nuk do te kishte si material pune mermer,  por balte, do ishte bere  poçar,  jo artist..smiley

p.s  nderhyra se me kujtove  kete  thenje Duçes... perndryshe jam dakord  me komentin tend!smiley

Mire o mire, por ja qe edhe me poçe behet art, dhe edhe nga balta nxirret poezi. Te kishe psh ti ndonje poçe antike apo ndonje nga keto poçet Japoneze, dhe e shifje ti sa leke beje.

Me poçe edhe seks behet, e mban mend demi moore ç'i punonte baltes... smiley

As ti dhe as une sdo e kishim njohur mikelanxhelo poçarin, po te mos kishte qene per mermerin. Meqe doli puna ke mermeri, me ka ndodhe me punu me nje skulptor amerikan i cili pasi ka studju ne kaliforni dhe ktu ne nju jork, ka vendose me shku me jetu ne Pietrasanta (province e Lucca-s ne Toskana), diku nga vitet '70-'80. Ka shku burri i botes me dy diplloma nxhep (nder shkollat e artit ma ne za te amerikes) dhe i ashte lute per tre muaj rresht nje skulptori italian (te cilin po ta shihje ti do e quane malok apo breshkaxhi italian) qe te punonte ne studion e tij, e ne fund mbasi ja ka merzite atij skulptorit, i ka dhane nji pune si pastrues. Ka jetu 10vjet ne Pietrasanta, qyteze e cila ka 25mije banore (sot). Pse e ka ba kte gja? - do te thush ti. Per mermerin i mikelanxhelos. - asht pergjigja. smiley
Tashi ky restauron monumentet (e mermerta) ma te randesishme te amerikes, perfshi ketu Shpine e Bardhe.

Ik o pallosh. Ke folur si komunist kooperative (xhanem ndoshta ashtu je, andej i keni bazat). I thua Hurbit, - "me perjashtim te dy tre elementeve reaksionare, i gjithe kolektivi te ka denuar. Prandaj analizo, reflekto, bej autokritike". lol S'di sa vjeç je, por je plak, je plak perbrenda.

Sa per dijeni, s'me intereson aspak, zero absolut kjo ceshja ndryshimit te standartit. Jo per gje, jo se e dua, jo per ndonje arsye ideologjike smiley por thjesht dhe vetem, sepse une humbas. Kam harxhuar kohe, nerva, ore studime, kam dhene provime per kete ne shkolle dhe kete di te perdor. Te ndryshoj humbas dyfish. Nje, humbas oret dhe nervat qe i kam dedikuar ketij standarti gjuhesor. Dy, humbas kohe per te mesuar nje standart gjuhesor te ri. Dhe per cfare? Per cfare? Per gjuhen shqipe! hahahahaha smiley

he mer morr, e paske gjetur? Une jam komunist, madje komunist nga ata te vjetrit fare, pavaresisht moshes.

Ju morrat te gjithe njelloj jeni, ktheheni rrotulloheni dhe po aty perfundoni, ko-mu-ni-zmi. Mo-rri.

O morr, e kam shume te veshtire te bisedoj me ata si puna juaj (te ndyre deri aty sa te perqeshni edhe gjuhen shqipe siç ben ti me siper) por nese do muhabet here tjeter, ke plot katunare ketu tek peshku pa uje qe ta zgjasin dhe me te cilet mund te flasesh. Mua s'me ke per keto gjera.

Ik tashti, morr

Eshte si me thene qe per Meshiren e Mikelanxhelos, merita ishte e mermerit te karrares dhe jo e tij...

normal qe eshte dhe e mermerit te karares. te kishte gdhend veç dru, nuk do ishte bere ai qe u be duke punuar mermer.

Nuk e di pse por kam pershtypjen se mikelanxhelo edhe me eskrementet do kishte bere art.

Kur e beri nje sternip i tij, te mos ta bente ky vete.

dhe mund te ndodhte, por nuk do te kish bere art te madh. sidoqofte ne po diskutonim mbi rendesine e VEGLES dhe MATERIES tek finalizimi i nje vepres. 

çfare eshte gjuha, nje vegel apo material ? 

per perkthyesin mendoj se ajo eshte thjesht vegel, ndersa per poetin mendoj se ajo eshte me shume se kaq, eshte materie ose lende. 

Jo, jo, vegla eshte shume e rendesishme ne proçes, madje pa veglen s'ke ku shkon asgjekundi, por po them se kur vjen puna per seks (ose art, se nuk e di per çfare po flet konkretisht tani) çdo lloj vegle vlen. Me çdo gje mund te besh seks. Madje mbaj mend te kem lexuar nje here per njerin qe fuste pulen ne sirtar, ja mberthente koken mes dy kanatave duke lene pjesen e mbrapme zbuluar, dhe ja mbeshtillte vllai. Por nuk po me kujtohet se ku e kam lexuar tani. Ti di gje?

Hej me duket se u mbyll diskutimi tani dhe filloi debati i lire... do zoti s'vjen msusi e na xjerrr per zhelesh jashte smiley

per me teper tema ketu eshte mjaft preçize. bodlerin atje e keni te gjithe. merreni dhe perkthejeni ne te gjitha variantet e shqipes qe mundi dhe na i hidhni per shijim. sa merreni me fjale boshe pa vertetuar dot asgje.

1 ora

me fal qe nderhyj,por duhet kuptuar qe ajo zonja fisnike,e lashte eshte gjuha shqipe  qe qendreon ne dy keshtjella gegerishten dhe toskerishte(keshtu me duket mua)

ti bie ne gracke vet kur pozicionohesh kunder dialekteve,po ajo kenga jon polifonia labçe a nuk eshte dialekt,dhe mbrohet nga trashegimia kulturore e njerezimit .apo hajt ti biem dhe asaj se nuk eshte brenda standartes.por gjuha nuk eshte matematike.

Altin une dialektin tim te pare e kam verior. Une kam mesuar shqip ne dialektin gege. Vlonjatcen kam filluar ta flas ne vegjeli dhe standarten qe flas dhe shkruaj sot ne moshe te madhe. Kaq mjafton besoj. Ne asnje moment nuk jam pozicionuar kunder dialekteve.

Sigurisht qe te duket ty. Shqipja nuk eshte zonje franceze me shtepi ne Kurshvel.

Ndaje artin nga gjuha... se nuk jane te dyja njesoj.... Nuk po thote njeri qe leberve tu mesohet çiftelia dhe gegeve tu mesohet isopolifonia ...jo, por po u thuhet qe te dyja paleve ti thone bukes, buke dhe ujit, uje.... shkurt te merren vesh mes tyre.....

dialektet tona kan ndryshim sh te vogel por te shikosh francezt,habitesh:korsiket,bretonet etj leqe nuk flasin fare ferngjisht standart por thon qe nuk jemi as francez.ne europ ka analist qe- kan dal partizan qe tani-thon se mbas shum vitesh disa gjuhe te eu do zhduken sepse do vihet nje gjuhe standarte per  te komunikuar(anglisht),nga ku problemi i drejt  pse te mos ruhen dialektet /gjuhet e popujve te vegjel te eu/greqisht e lasht/latinisht pararelisht me standarten?natyrisht qe duhet nje gjuh standart me shum per te komunikuar  sesa per letersi

Kam përshtypjen se ka një keqkuptim shumë të madh lidhur me faktin që gjuha standarde mbështetet në pjesën dërrmuese të saj tek toskërishtja dhe kësisoj i ka hyrë në hak gegërishtes. Gjuha standarde u ka hyrë në hak të gjitha dialekteve. Për toskët nevojitet i njëjti sens detyre, sikurse për gegët që të mbërrijnë tek standardi. Për një tosk, kjo gjuhë është po aq e autoritare/e vështirë, sa për një geg. Është një gjuhë të cilës nuk dëshiron t’i dorëzohesh. Sepse, i je dorëzuar fillimisht gjuhës së ‘nënës’. Por, e theksoj, që standardi garanton sovranitetin e individit. Është një pikëmbërritje e lakmueshme. Nuk dëshmon fare për edukim/kultivim, sesa për këmbënguljen e individit për të qenë sovran. Lidhur me këtë, edhe gegët kanë ngaherë marrëdhënie të shkëlqyer me gjuhën standarde. Pra, ajo që dua të theksoj, është se lëvrimi i kësaj gjuhe (standardit) është një detyrë, më shumë se një kënaqësi. Sipas meje, gjuha standarde ka nevojë të madhe për adeptë të saj.  Kur e sheh këtë gjuhë të lëvruar nga një adept, atëherë mund të mbërrish tek madhështia. Madhështia e gjuhës shqipe të pastër është e pakrahasuar.

smiley

Gjuha, arti, letersia dhe kultura shqiptare (e shqiptarëve) duhet te çlirohen nga zingjiret e padrejtesise gjysmeshekullore... dhe po, jam per nje hegjemoni te paster te gegnishtes kundrejt standardit (lexo: te folmes se shqipes me theks grek)... kjo hegjemoni mendoj se tashme po ndodh cdo dite, dhe mire qe eshte keshtu. rendesi ka qe tashme standardi greko-enveristo-jugor po e gjen veten gjithnje e me te 10re perballe shqiptarëve. apologjetet e ketij standardi tashme jane ne te tetedhjetat e tyre dhe eshte e sigurte se bashke me ta do te perendoje edhe turpi dhe padrejtesia historike e diskriminimit racor e gjuhesor kunder mbi 70% te kombit shqiptar.

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).