Ta vlerësosh një poet negativisht ose, së paku, të përpiqesh ta minimizosh atë, sepse në poezitë e tij ka shumë “emocione negative”, do të thotë: ose të jesh diletant në letërsi e estetikë ose keqdashës e tendencioz.

 

Noli dhe shqipja

Duke iu qasur me predispozita negative poezisë së Nolit, sikundër edhe veprës dhe personalitetit të tij në përgjithësi, Sabri Hamiti, në librin Letërsia moderne shqipe, tekst shkollor për shkollat e mesme, i miratuar nga “Ministria e Arsimit” (nuk thuhet cila?) dhe i botuar e ribotuar disa herë nga shtëpia botuese “Libri Shkollor” (në këtë rast në Prishtinë), “ngrit”, herë-herë, probleme të paqena dhe bën vlerësime të paqëndrueshme. Cilat janë ato? Duke mos dashur të zgjatemi shumë, po ndalemi te dy-tri çështje si më të rëndësishme dhe që bien më shumë në sy gjatë shfletimit të tekstit në fjalë. “Noli e mësoi shqipen nga “Albania” e Konicës” - thotë autori i Letërsisë moderne shqipe.  Këtë pohim ai ia mvesh vetë Nolit, por pa e dhënë burimin se ku (në cilën  vepër) Noli paskësh deklaruar se “shqipen e kishte mësuar nga kjo revistë e Konicës”. Sigurisht ka menduar te Autobiografia, por një rilexim i kësaj vepre të lezetshme na bind se këto nuk janë fjalët e Nolit, por të autorit të librit Letërsia moderne shqipe, me të cilin nxënësit tanë jo vetëm në Kosovë, por edhe në Shqipëri, e mësojnë Nolin dhe autorët e tjerë “modernë” të letërsisë shqipe, si: Fishta, Konica, Midhat Frashëri, Ali Asllani, Etëhem Haxhiademi e të tjerë. Është e vërtetë se te Autobiografia e tij, e shkruar, për modesti, në vetën e tretë, Noli pohon pa fije kompleksi: “Fan Noli mësoi mjaft nga Faik Konica, i cili ishte një burrë me kulturë të gjerë dhe ekspert i letërsisë frënge”, ndërsa revistën “Albania” e përmend vetëm në konstekst të përpjekjeve (të kota) të tij për ta siguruar këtë revistë dhe për t’u bërë korrespondent i saj nga Athina në vitin 1901 dhe asgjë më shumë.

Nuk na shkon mendja ta mohojmë kurrsesi rolin që luajti revista “Albania” e Konicës  në pasurimin e gjuhës shqipe dhe në kultivimin e shijes letrare të kohës, rol ky që në letërsinë dhe kulturën shqiptare të fundit të shek. XIX dhe të fillimit të shek. XX është pa dyshim i madh dhe i rëndësishëm, por përpara se të arrinte te “Albania” e Konicës, Noli ishte edukuar në rrethin familjar, në vendlindjen e tij, në Ibrik-Tepe, atje prej nga u nis në botën e madhe me porosinë e gjyshit që “të mos qëndronte shumë në Athinë”, por “të hidhej në Shqipëri”, sepse “atje ishte atdheu i tyre i vjetër”.

Në qoftë se nxënësve tanë, por edhe lexuesve të tjerë, u duhet thënë patjetër se ku e si e mësoi shqipen Noli, përgjigjja do të ishte tjetër nga ajo që ofron teksti në fjalë.

Noli e mësoi shqipen para së gjithash nga nëna e tij shqiptare, Maria, grua e thjeshtë fshatare, por inteligjente, që nuk dinte asnjë fjalë greqisht, e cila kur e dëgjoi meshën e parë shqip të të birit, në Sofje, në vitin 1908, e emocionuar pa masë, tha: “Tani e di se puna më e mirë që kam bërë në jetë është ajo kur të shpura në shkollë në thes”; Noli e mësoi shqipen, mbase edhe më shumë se nga nëna që e lindi, nga gjyshja e tij, Sumba, që u përkujdes për të me dashuri e dhembshuri të rrallë, e cila, siç dëshmon i nipi, s’e hoqi kurrë kostumin shqiptar, ndërsa vallet popullore shqiptare i lozte në sheshin e kishës së fshatit si të ishte çupë e re edhe në moshën shtatëdhjetëvjeçare; Noli e mësoi shqipen nga gjyshi i tij luftëtar, Gjergj Kapedani dhe bashkëluftëtari i tij, Gjerd Kapedani, i cili ishte një burim i vërtetë rrëfimesh nga më interesantet dhe nga njerëzit e tij të tjerë të familjes dhe të afërmit e tij të shumtë, që e donin aq shumë. Ndërkaq, libri i parë në shqip që lexoi, siç pohon vetë te Autobiografia, ishte një përkthim i Dhiatës së Re i bërë nga dora mjeshtërore e Kristoforidhit. Gjatë qëndrimit në Egjipt do të binte në kontakt me Thimi Mitkon, Spiro Dinen, Jani Vruhon dhe Thanas Tashkon, që të katër njerëz me kulturë dhe atdhetarë të kulluar; ky i fundit, siç dihet, duke parë tek djaloshi i Ibrik-Tepesë talentin dhe zgjuarsinë, por edhe lidhjen e fortë me kauzën shqiptare, e nisi Nolin e ri në misionin e tij në Amerikë për të shpëtuar komunitetin e atjeshëm ortodoks shqiptar nga asimilimi grek. 

Nga babai i tij, Stilian Noli, Theofani trashëgoi: adhurimin e heronjve, ambicien për të qenë i parë (në fshat e gjetkë) dhe pasionin për muzikën kishtare, e cila ndikoi doemos në edukimin e veshit të tij për muzikalitetin e rrallë që përshkon tërë poezinë e tij, nga vjersha e parë Fryn, moj erë… (1907) e gjer tek e fundit, që i bie të jetë Vdekja e Sulltanit, e botuar te gazeta “Dielli” me pseudonimin Namik Namazi më 1964, një vit para vdekjes së autorit më 13 mars 1965.     

Edhe pse lindi e jetoi jashtë Shqipërisë dhe u shkollua në gjuhë të huaja, Noli e përvetësoi dhe e shkroi shqipen si rrallë ndonjë njeri tjetër i penës ndër shqiptarë, me një fjalë si një usta i vërtetë. Gjuha e Nolit është asht e jo tul - thoshte Kuteli, ndërsa Çabej, në deklaratën e dhënë me rastin e vdekjes së këtij “Demiurgu të shqipes”, nënvizonte se në poezinë e Nolit, sikurse edhe në tërë veprën e tij, origjinale e të përkthyer, “shihet se sa mund të jetë gjuha shqipe e ashpër e e vrazhdë dhe e fortë në ashpërsinë e saj”. 

Po përse në tekstin Letërsia moderne shqipe thuhet se Noli e mësoi shqipen nga “Albania” e Konicës? Sado i pasherr që duket në shikim të parë ky pohim, pra pohimi se Noli e mësoi shqipen nga “Albania” e Konicës, siç paskësh deklaruar vetë (!), nuk është i rastit dhe pa funksion. Ai është vënë aty për t’u transmetuar nxënësve që u dedikohet teksti dhe lexuesve të tjerë eventualë të tij dy porosi: një, të tregojë se gjoja Nolit i mungonte formimi i mirëfilltë kombëtar e gjuhësor dhe, e dyta, ta “ngrisë”, siç do të thoshte autori i tekstit në fjalë (në vend se ta ngrejë), në frymën e aversionit të krijuar për të në periudhën “post”, Konicën përmbi Nolin, përkatësisht ta ulë paksa këtë të dytin!

Më shumë se ç’thuhet kjo gjë, pra ideja mbi shqiptarësinë e mangët (?) të Nolit, që s’është veçse një paragjykim i thjeshtë dhe shqipen e tij të mësuar nga librat, në të vërtetë nga një revistë e vetme - “Albania” e Konicës, lihet të nënkuptohet, gjë që e konfirmojnë edhe dy pohimet e tjera të ngjashme të autorit: se Noli e kishte “hero social dhe moral” Krishtin dhe se në vjershën e tij të famshme Anës lumenjve përmend Moskën.

Noli dhe “ndjenjat negative”

Vjershat satirike të Nolit, sipas autorit të librit Letërsia moderne shqipe për klasën e tretë të shkollave të mesme, për nga vlera qenkan “më të vogla se vjershat autobiografike” (!) të këtij poeti, sepse në to Noli futka “kaq emocione negative” sa u tretka “sensibiliteti i matur i poezisë”. 

Ta vlerësosh një poet negativisht ose, së paku, të përpiqesh ta minimizosh atë, sepse në poezitë e tij ka shumë “emocione negative”, do të thotë: ose të jesh diletant në letërsi e estetikë ose keqdashës e tendencioz. Autori i këtij teksti nuk është i padijshëm e diletant, por duket se ai nuk i ka shpëtuar klimës negative politike, që është krijuar në këto vite rreth Nolit dhe disa personaliteteve të tjera të kulturës shqiptare.

Vlera e një poezie nuk varet nga çfarësia e emocioneve, “pozitive” a “negative” (ç’kuptim ka, më në fund, kjo ndarje strikte e emocioneve, që ta kujton atë skemën tradicionale të ndarjes së personazheve në “pozitive” e “negative”?), por nga cilësia e intensiteti i ndjenjës e mendimit dhe sidomos nga sendërtimi artistik i tyre në tekstin e saj. Vepra letrare ofron kënaqësi estetike jo pse merret me fenomenet e bukura të realitetit, por pse i transponon ato me forcë emocionale e artistike. Aristoteli pohonte se veprat artistike që i drejtohen së shëmtuarës, na kënaqin artistikisht kur e riprodhojnë atë me vërtetësi. Kjo do të thotë se e bukura në natyrë dhe në art nuk janë e njëjta gjë. Rrjedhimisht, na japin kënaqësi estetike dhe i quajmë të bukura shumë vepra artistike, që paraqesin fenomene të shëmtuara të realitetit. Kështu, për shembull, është lehtë të kuptosh përse na pëlqejnë elegjitë e Nolit kushtuar Bajram Currit dhe Luigj Gurakuqit, që flasin për dy figura të ndritshme të historisë sonë kombëtare, që ishin njëkohësisht edhe miq të poetit, por është më vështirë të kuptojmë pse na pëlqejnë po aq, në mos edhe më shumë, edhe poezitë satirike Marshi i Barabajt, Kirenari dhe Shën Pjetri në mangall, në të cilat stigmatizohen personazhe dhe dukuri negative të realitetit.     

E ulëta dhe e shëmtuara, sikurse edhe e bukura dhe e madhërishmja, janë kategori estetike dhe si të tilla ato kanë të drejta plotësisht të barabarta në Republikën e letrave. Të pohosh, prandaj, se emocionet negative e “tretkan” sensibilitetin e poezisë, do të thotë t’ia mohosh poetit të drejtën që ta shikojë botën me sy kritik, kurse poezinë ta privosh nga përmasa e së keqes si një dimension i rëndësishëm i artit në përgjithësi. Thuhet se askush nuk e ka përjetuar tmerrin e luftës më thellë se Homeri dhe Tolstoji, natyrisht secili në kohën e vet. Mirëpo, kur Homeri përshkruan ndeshjet te dyert e Trojës, kurse Tostoji betejën e Borodinit, ata krijojnë një pamje aq të gjallë e të bukur, e cila na ofron kënaqësi të rrallë estetike. A ka gjë më të bukur (si përjetim estetik e jo si situatë reale) sesa vargjet e Dantes, ku përshkruhen tmerret e ferrit; a ka gjë më të bukur (përsëri si përjetim estetik e jo si pamje konkrete) sesa skena ku konti Ugolin, thellë në rrethin e nëntë të ferrit, tek dergjen mashtruesit e atyre që besojnë, tradhtarët e të afërmve, të miqve dhe të atdheut, ia ngjet me dhëmbë “mes truve e qafës” kryepeshkopit Ruxher, shkaktarit të vuajtjeve të tmerrshme të tij dhe të të bijve e nipave të tij të pafajshëm?

Askush deri më sot, askund në botë, nuk është ngritur të thotë për Danten dhe Ferrin e tij, ashtu siç thotë kolegu ynë për poezitë sarkastike të Nolit, se “emocionet negative tresin sensibilitetin e poezisë”! E kundërta ka ndodhur shekuj me radhë dhe vazhdon të ndodhë edhe sot e tutje: vlerësimi i lartë për këtë vepër madhore me “ndjenja negative”. Sepse, “emocionet negative”, kur janë të sendërtuara artistikisht, e rrisin sensibilitetin e poezisë, madje edhe më shumë sesa ato “pozitive”. Edhe i madhi De Sanktis e konsideronte episodin e kontit Ugolin si një ndër më të fuqishmit e Ferrit, kurse këngën e 33-të, pikërisht atë ku përshkruhet skena tronditëse e hakmarrjes së kontit Ugolin ndaj kryepeshkopit Ruxher - analoge me atë të mbretit Tidej ndaj tebanit Menalip dikur në Tebë - si një ndër më të bukurat e Ferrit dhe të gjithë Komedisë hyjnore. 

Ka shkrimtarë, por edhe rryma të tëra letrare, që e kanë në fokus të interesimit të tyre të keqen, të shëmtuarën, të ultën dhe grotesken, pra negativen, mirëpo kjo nuk i ul ata si shkrimtarë dhe artistë. Kryevepra të letërsisë botërore, si Ferri i Dantes, për të cilin sapo folëm, tragjeditë e Shekspirit, romanet e Balzakut, Krimi dhe dënimi e Dostojevskit etj., bartin në brendi të tyre shumë “emocione negative” (vrasje, krime, mallkime etj.), mirëpo askujt deri më sot nuk i ka shkuar ndër mend t’i akuzojë autorët e tyre për “tretje” të “sensibilitetit të matur të poezisë”, siç vepron kritiku ynë “pozitivist” me Nolin. 

Prej romantizmit e këndej, posaçërisht prej realizmit kritik e sidomos natyralizmit, shkrimtarët e kanë vënë në qendër të veprave të tyre të keqen, të ultën dhe të shëmtuarën, kuptohet në emër të angazhimit për të mirën dhe humanizmin. Në shekullin XX flitet gjithnjë e më shumë për movizmin (nga frëngj. mauvais) dhe estetikën e së keqes. Kjo e ka shtyrë shkrimtarin dhe teoricienin bashkëkohor frëng Zhorzh Bataj të shkruajë librin Letërsia dhe e keqja, në të cilin merret me krijimtarinë e Bodlerit, të Lotreamonit, të Blejkut, të Sadit, të Prustit, të Kafkës dhe të Zhënesë, që ka emërues të përbashkët praninë e vuajtjes, të dhembjes,  të vetmisë, të revoltës dhe të melankolisë e, madje, edhe të dhunës dhe seksit, në gjirin e saj.  Ndër prijatarët e këtij procesi në letërsi mund të konsiderohen Bodleri në poezi (Les Fleurs du mal) dhe Zola në prozë (Tereza Raken, Nana, Zherminal etj.), i cili e pat shpallur devizë të vetën thënien paradoksale: “Të urresh do të thotë të dashurosh”.

Noli si krijues dhe si njeri ka kritikuar gjatë tërë jetës dukuritë negative në jetën shqiptare dhe ka shprehur mllefin e përbuzjen e tij në vargje për “dallkaukët, kopukët dhe turmat pa tru”, por kjo nuk na jep të drejtë ta gjykojmë atë për teprim me ndjenjat negative. 

Jo poeti, por kritiku në këtë rast, ndonëse edhe vetë poet, ka manifestuar ndjenja negative e paragjykime! 

Noli, Krishti dhe të qeshurit

S. Hamiti pohon se Krishti ishte “hero social dhe moral” i Nolit, konstatim ky, të cilin e përsërit dy-tri herë pa nevojë. Në të njëjtën kohë, po aty, citon Konicën, sipas të cilit, “Noli nuk plakej, sepse dinte të qeshej edhe në pleqëri”. Ç’të keqe ka këtu? - mund të pyesë dikush me të drejtë. Dhe, vërtet, në pohimet e mësipërme, në shikim të parë, s’ka asgjë të pazakonshme. Mirëpo, për ata që këto punë i gjykojnë pak më hollë dhe plaken pak më gjatë mbi letra, këtu ka një kontradiktë flagrante. Feja e krishterë, sikurse edhe fetë e tjera, nuk e rekomandon të qeshurit, sikundër as vajin e zemërimin, por vuajtjen dhe nënshtrimin. Zoti ynë, Jezu Krishti, nuk qeshte kurrë - thuhet në librat e shenjtë. Për dishepujt fanatikë të martirit nga Nazareti, të qeshurit është njëfarë herezie. Inkuizicioni e zhduku pjesën e dytë të Poetikës së Aristotelit, sepse ajo i kushtohej të qeshurit dhe komikes. Rrjedhimisht, një dishepull besnik i Krishtit, çfarë paskësh qenë Noli, sipas S. Hamitit, nuk do të duhej të qeshte e përqeshte aq shumë, madje edhe në pleqërinë e vet të thellë.

Noli, edhe pse prift e peshkop, ishte tepër njerëzor e tokësor për ta pasur ideal të vetëm figurën e përvujtë të Jezu Krishtit, të cilit ai ia vë pranë figurat aspak të devotshme të dy personaliteteve të mëdha historike; të dy strategëve e luftëtarëve me nam: Napoleonit dhe Skënderbeut. Të pohosh se Noli e kishte, gjatë tërë jetës, “hero social e moral” Krishtin, kur dihet se ai i adhuronte po aq, në mos më shumë, edhe Napoleonin e Skënderbeun (më vonë edhe Luigj Gurakuqin e Bajram Currin) dhe sidomos “heronjtë e kulturës”: Shekspirin e Servantesin; Khajamin e Ibsenin; Bethovenin e Shtrausin; Bernard Shoin e Tomas Manin, por edhe shumë të tjerë; të pohosh, pra, se Noli e kishte, gjatë tërë jetës, “hero social e moral” Krishtin, siç vepron kolegu S. H., do të thotë ta shikosh shtrembër e njëanshëm figurën e tij madhore dhe ta reduktosh - në përmasën pothuaj fetare - veprën e tij të gjerë e komplekse. 

Krijimtaria letrare, sipas Nolit dhe sidomos ajo pjesë e saj që quhet satirë, ka aftësinë t’i bëjë njerëzit të qeshin, por edhe të qajnë. Në introduktën për Don Kishotin, pasi flet për popullaritetin e madh të romanit të Servantesit, përkthyesi dhe interpreti brilant i kësaj vepre në gjuhën shqipe, Fan S. Noli, thotë se vepra në fjalë dhe heroi i saj, me bëmat e tij qesharake e anakronike, na bën jo vetëm të qeshim, por “edhe të qajmë”, sepse “Don Kishoti është një idealist në tërë kuptimin e fjalës”, i cili përpiqet ta ndryshojë në mënyrën e vet donkishoteske - të huajtur nga romanet kalorësiake - këtë botë të padrejtë e mizore, sepse gjithë ç’bën e bën “për të mirën e njerëzisë dhe jo për ndonjë interes vetjak”. 

Noli dinte të bënte humor edhe në llogari të vet dhe kjo gjë shihet jo vetëm në ndonjë poezi të tij si Plak, topall dhe ashik dhe në disa shkrime publicistike si ai Kryeministri i binte fyellit, por akoma më shumë në fjalimet e tij brilante të mbajtura para shqiptarëve të Amerikës. Në raste të ndryshme, në takime private, por edhe në tubime publike, Noli tregonte shpeshherë anekdota dhe bënte shaka në adresë të klerikëve ortodoksë, rend ky të cilit i takonte edhe vetë. Kjo sjellje tij tregon fare mirë sesa zemërgjerë ishte Noli si njeri e krijues dhe sa të lira e, madje, edhe liberale ishin pikëpamjet e tij për artin, fenë, moralin dhe shoqërinë në përgjithësi. Humori, përkatësisht shpirtorësia, ishte një dhunti e trashëguar nga familja e vendlindja, por edhe e kultivuar nga kontakti me kolosët e artit botëror si Shekspiri, Servantesi, Tolstoji, Bernard Shoi etj. Noli e donte dhe e çmonte shumë karikaturistin frëng Domje, të njohur për karikaturat e tij politike kundër mbretërve e tiranëve.

Në korrespondencën e tij të pasur ka shumë pasazhe të bukura humoristike, ashtu siç ka ironi e sarkazëm te tekstet e tij të shumta polemike. Një një ligjëratë të mbajtur para shkrimtarëve të rinj amerikanë në fillim të viteve ’60 në Boston, Noli i bënte të qeshnin me gjithë zemër dhe të duartrokisnin në skenë të hapur me batutat e tij plot kripë të pranishmit në sallë, shkrimtarët e rinj amerikanë. 

Të rrallë janë krijuesit dhe  intelektualët shqiptarë që kanë ditur ta sintetizojnë aq natyrshëm dhe në mënyrë aq mjeshtërore shpirtin dhe filozofinë e popullit, sikundër edhe shijen e tij për të bukurën, me dijen, kulturën dhe erudicionin e librave e të bibliotekave. 

T’u thuash, prandaj, nxënësve të klasës së tretë gjimnaz, por edhe lexuesve të tjerë eventualë, se Noli e kishte “hero social dhe moral” Krishtin, aq më shumë që figura e Krishtit në këtë rast ka konotacione pak a shumë negative,  është një rrudhje dhe një ngushtim i botës kompleske të Nolit, në mos dhe stërkeqje e botëkuptimit të tij humanist në kuptimin e plotë të fjalës. Një njeri që qesh e përqesh aq shumë, madje deri në pleqëri të thellë, a do të mund ta kishte idhull të vetin dhe të vetëm Krishtin? Krishti te Noli është simbol i njeriut idealist e martir, që nuk e kupton turma dhe asgjë më shumë. Diçka si Sokrati, Niçe, Spinoza etj.

 

Shqiptarja.com

109 Komente

...shpirtorësia...

???

Ka plasur keq. Peshkupauje ka filluar te behet modeli shembullor i gazetave, revistave, filozofeve, shkencetareve, analisteve, etj. Ne ç'kuptim ?

Studiuesit shqiptare jane nder me "kaptinasit-ne-ere", pa pike lidhje me token. Ne nje shkrim prej 153 rreshtash (shifer e perafert, dikush tjeter vjen dhe i numeron tani me vizore ne dore), nuk gjen dot asnje reference, asnje citim. Thjesht gjera te tilla : Noli ishte i gjate, i gjere, dhe i thelle. Gjeresia e tij nuk e kalonte gjatesine, ndersa thellesia ua kalonte te dyjave. Kjo tregon se Noli ishte nje gjeni. Asnje fjale per tekniken e rregulles se treshit.

Pas Kadare-Qosja, tani ne permasa me te vogla kemi Vinca-Hamiti. Ne kushte peshkpaujore, kemi... plot kemi. Dhe fshati qeshet, dhe bota tallet.

Kam pershtypjen se Vinca s'di ndonje gje te madhe per Nolin, Hamiti jo me teper. Ca terma ne diskutimin e Vinces me bene te mendoj se ajo LKJ-ja s'duhet nenvleresuar aq shume dhe se PPSH s'ia merrte aq shume ne kthese. Me teper m'u duk "ke shan nga Noli ti more qafir".

E bukur dhe kjo pika e ngjizjes se debatit : Noli e ka mesuar shqipen nga "Albania". Dhe Vinca e merr kete ne grade te pare : abetarja e Nolit paska qene gazete ! Ec tani t'i mbushim mendjen Hamitit se eshte e pamundur ta mesosh nje gjuhe nga nje gazete. Po sikur Vinca te mendonte diçka tjeter me te thjeshte : qe Hamiti eshte duke thene se Noli, jo se mesoi alfabetin ne "Albania", por mesoi si te flitej bukur etj. Gje qe s'eshte per t'u habitur, kur mendohet pergjithesisht se Konica te thante "piten" ne shqipen e asaj kohe.

Dhe se fundi, studiuesit kosovare jane duke harruar te shkruajne SHQIP. Per ata qe lexojne ne grade te pare, e marrin kete menjehere si provokim. Por per ndonje te mençur qe sheh pak me tej, mendon menjehere se SHQIP do te thote troç. Fol shqip, he burre i dheut ! Ca studiues te Prishtines jane duke u ndare nga shqipja, pikerisht duke shkuar gjithnje e me shume drejt shqipes. Me shkoqur : duke u sforcuar per te thene diçka ne nje te folme disi te panatyrshme per ta, ata po i largohen "troçesise", "shulshqipit" (siç thuhet ne ca vise), dhe rezultati del se mesazhi mjegullohet aq shume sa s'merret vesh per ç'po flitet. Po qe se keta studiues do t'i qendronin besnik te folmes se tyre natyrore, do te kishim perfitim te gjithe : mesazhi do te kalonte, dhe mbase do te na mesonin edhe ne te tjereve te flisnim shqip si Noli qe "mesoi" shqip nga Konica.  

      Flitet per "Skenderbeun' tone modern, Fan S. Nolin

 Miku im A.Vinca, e ka te drejte shqetesimin.Nuk behet fjale as se nje Sabri, bashke qindra apo dhe mijera  haliter, do te munden ndonje here te perunjin Nolin.Por se qellimet e tyre rrahin diku gjetke.Gjera te shfaqura jo rralle edhe ne kete basen.Duan te godisin Gjuhen Akademike te Shqipes, themelet e te ciles i hodhi  kollosi Noli.Mirepo me qe Hamit beu steken e ka tek krijimtaria e Nolit dhe ne menyret te veçante tek Noli si artist  i vargut, po them  nje dy konsiderata qe nuk jane te panjohura per ata qe kane nxene  diçka nga sa na la Ai burri, me i veçante i  i Kombit.

 Nuk ka dhe besoj nuk do te kete njeri me shkallen me te ulet te njohjes dhe me elementaren ne krijimtarine letrare, qe te mos kete arrire ne perfundimin se  Fan.Stilian Noli, ka qene eshte e do te mbetet artisti me formim te gjithanshem, personaliteti politik, me diapazonin me te shtrire,me potencialin e gjithanshem intelektual, me interesa te pergjitheshme dhe qe e kane veçar ate si Njeriun e Rlindjes Kombetare.

  Te gjitha keto veti dhe shume te tjera akoma, nuk e formuan ate si korife te letrave "shqip",... prej leximeve te "Gazetes Albania", qe ne menyre te gabuar e permend.. "Bruqja" .

   Jeta e atij burri mbeti e shtrire ne tri epoka historike.Dhe jo vetem kaqe por u shpernda ne disa kontinente, ku gjendet vepra  e ketij personaliteti te pa arrire.E gjere, poliedrike, polivlente ne te gjitha hapesirat e e mendimit dhe veçanerisht te artit shqiptar.Brenda atyre hapesirave  gjendet e çimentuar edhe trashegimia e pa krahesueshme dhe e pa arrire gjer sot nga askush,  e Fanoilt, si kritik letrar dhe muzikolog

  Nga mundej te arrinte  Bruqja ta ndiqte dhe mandej edhe ta analizonte, pare prej katundit te vet, ne Dumnice te Podujeves.Mund dhe te kishte arrire te gjente gjurme te Nolit,(se ai kudo ku shkeli la gjurme te pashlyshme) ku vajti per studime(Unv.e Sorbones) mirepo sikurse na ka thene vete, u kthye, ... se  ...nuk i dolen hesapet.

  Them se   na intereson  ta leme Bruqen ne qejf te vet, bilez dhe  dhe ta urojme per hajrli ne librin qe ka kerryer,por njekohesisht duke thene per ti kujtuar e mos harruar kurre, te thenat per krijuesin e madh te kombit shqiptare, Fanolin.

 Noli qe ne fillimet e veta u dallua nga pasioni i madh i studimit dhe i krijimit.Nje binom ky qe i mebeti tere jeten, si dy gurra qe ushqyen njera tjetren.Prej ketej ai sosi tek artisti gjeni, qe nderlidhi mjaft qarte e bukur problemet e studimit, , gjukimit dhe vleresimit  te artit ne pergjithesi dhe e te shume autoreve  te famshem, te verpave te tyre.Eshte nje artist i pa arrire gjer sot ne kete fushe.

 Eci ne gjurmet dhe traditat  me te vyera te Rilindjes, zbatoi duke krijuar e persosur  strategjine  kulturore te penave te fuqishme te Rlindjes, me nje fryme te rralle iluministe, duke gjykuar per artin si pjes perberese  e shprehje direkte  te luftes per emancipimin e shoqerise shqiptare, mbetur ne mentalitetin mesjetar, dhe punoi pa u lodhur qe kombi yne te afrohej sa te mundej me ata evropiane.Nuk kemi tjeter veç kontributit te heroit tone kombetar, Skenderbeut, qe  te kete dhene e lene  kaqe per kete afrim, se sa Noli.Ne fushen e mendimit artistik, te kontributit  per artin tone  dhe afrimin me ate perendimor, Noli eshte figura  e barabarte ne mos dhe me shume me ate te  Skenderbeut.

  I i priu atij brezi intelektualesh qe qe u futen ne "Lufte" diku ne fundin e "Rlindjes", por i sollen levizjes per çlirim jo vetem forca e energji te reja, por konceptet me te qarta, te farketuara, ngjizur me nje kulture te gjere, dhe qe nga pikpamja intelektuale i bene ato jetegjata e te qendrushme.

 Pse ishte nje poliglot me natyre serioze ne studime te thelluara, arriti ta njohe ne themele letersine e filozofine,historine dhe sociologjine,duke perfituar njohuri solide ne tere kulturen perendimore dhe lindore, te antikitetit dhe te koheve me te reja.Shprehja e dimensioneve te tij te reja terhoqi vemendjen e bashkohesave me fame  ne dy kontinentet.Sigurisht qe gjer ne Dumnice nuk kane sosur akoma.

 Te shkruarat e Nolit ne ato kohe, ne shume  prej organeve si "Drita", "Kombi", "Dielli" e "Albania" (Bruqja vetem  per kete te fundit ka marre vesh se ka lexuar e shkruar Noli) rane ne sy per diapazonin e gjere te ideve, problematiken, stilin e veçante artistik ne krijim, ne gjithe sa ai shprehej..

 Asnjeher para tij nuk ishte shkruar me aqe kopetence se sa Noli, per probleme te kultures, artit, kur nisur nga domozdoshmeria e per emancipim kombetar, ai fliste per Aristotelin, Herodotin, Strabonin, Hegelin, Volterin,  Kantin, e Sheksipirin.Mirepo ai  u ndal jo pake duke dhene mendime per te mesuar te tjeret edhe per Shoun, Tolstoin,Ibsenin, Hauptmanin por dhe per ...Muhamedin.

  Por i pa arrire ai behet edhe per faktin se duke qene larg Atdheut, ne nje ngulmim te diaspores shqiptare  arrin te studjoje dhe te njohi duke e i vleresuar shume, e fiole   me nje krenari qe e shfaq, figurat te tilla kontribues te tradites letrare dhe ideore si  Bogdanin, Bardhin, Kristoforidhin, Kulluriotin, Todrin, Naimin, Samiun, De Raden,  P.Vasen, Vreton e  Konicen.

 Lidhjet shpirterore te tij me kulturen shqiptare, njohja e tij me te, vleresimi dhe sidomos  perpunimi,qe ai arriti ti beje letersise dhe artit ne pergjithesi, treguan se  sa i lidhur u be ajo figure me kombin dhe interesat e tij. Por dhe se ato interesa kishin gjetur tek Noli njeriun e kerkuare te pergatitur me se miri, per tju kundervene interesave te armiqve te kombity tone.Ne kete fushe ai mbeti Skenderbeu yne i  kohes moderne... 

Fola kaqe shume,   kur per ate burre eshte nje.... vocerrime

 

Noli eshte nje figure e jashtezakonshme jo vetem per historine shqiptare, por po te studiohet, mund te kahasohet me mendjet me te ndritura qe ka nxjerr europa nder shekuj. I gjithanshem, nje njeri gjeni ne shume fusha. Jemi me fat qe na ka takuar ne ky kollos. Jemi me fat... por nuk ja dime Nolit aq sa duhet. 

Mendoj se Noli  vlen me shume se te gjithe personat me ne ze shqiptar te te gjitha kohrave te marre se bashku

Eh sikur  benin te gjitha mizat mjalt.

Po pse duhet te quhet patjeter " Fushata kunder Nolit " ? " Akuze e pavend " do ishte me logjike.

Artikull shumë i goditur. Po çuditem që S.Hamiti ka të tilla mendime për Nolin .Me të drejtë dhe titulli " fushatë kundër Nolit" pasi mendoj se Hamiti i ka të "porositura" këto vlersime a gjykime të pa baza e joprofesionale.

Normal. U be Noli!

Une bile kam degjuar se edhe te shkruarin e ka mesuar nga nje makine e vjeter shkrimi "Remington" qe e kishte gjetur ne nje garazh sale ne Amerike, ne moshen 27 vjecare. 

Po qe sali sabri..dhe prej kosove qe "sulmojne" figura te tilla si Fan Noli hiqini vizen!, jane te semure per lavdi.

Noli ishte nji liberal i vertet,kurse nji tradhtar ,surrender monkey ahmet zogu fatkeqsisht nuk e la te qete,sesi sot edhe ksaj dite duan ti bejn bust ktij njeriu per 100v e pavarsise ma ben gjakun te zjeje,nji mut si E.Hoxha sipas mendimit tim

NOLI eshte njeriu me i shquar i letrave shqipe, inteligjent perkthyes boteror.

Zogu nuk e ka ngacmuar Nolin, ishin kundershtar politik, Noli pelqente Leninin dhe bolshevizmin, Zogu perendimin dhe antibolshevizmin, Noli e shante, shkruante dhe poezi satirike, per Zogun, Zogu i lidhi pension dhe nuk e pergojoj kurre.

Noli ne viete e luftes se dyte boterore deklaronte se Zogu eshte politikan dhe i duhet shqiperise.

Noli deri ne vitin 1948 foli mire edhe per qeverine komuniste, me vone heshti.

smiley

Me fal e, po c'pune ka Zogu ketu, o Mat?

Pershendetje!

Po Sabriu c'pune kishte? Apo do thush ti, se s'kishte pune, prandaj!

ej, se s'te kam thene: tani i themi me ironi "Nuli" Nolit ne, o llah smiley

ps. eshte koha qe nulat flasin per Nolin. Edhe mire bejne, xhanem.

Sabrinjte kshu?

you said it!

keta sabrinjte kane nje nijet interesant: kur perkthejne shekspirin, kujtojne se jane vete shekspiri pas nja dy ditesh.

@ Grava,

Mendimi binar shqiptar çan perpara. O zero, o njesh, ska tjeter. Ose ne matematiken 2.2 : ose V, ose R, ska tjeter. Kjo menyre veprimi qe eshte baza e matematikes (perndryshe shkenca s'do te kishte kuptim), eshte shtrire masivisht dhe ne kokat e Shqiptareve kur flasin per gjera jo matematikore. Binariteti ka perfshire gjithçka. Dikush, eshte o i zi, o i bardhe. Ky lloj mendimi eshte tipar i sistemeve diktatoriale : o me ne, o kunder nesh. Por gjithashtu, edhe i doktrinave fetare si manikeizmi, e Mira dhe e Keqja ne lufte te perjetshme.

Ky lloj leximi pjell vetem armiq, ska rrugezgjidhje tjeter. Tjetri qe s'eshte me ne, duhet shfarosur. Me rrenje e me dege. Ose perndryshe, te kthehet me ne.

Ne perplasjen legjendare Kadare-Qosja, u krijuan dy lukuni : lukunia e atyre qe e rrafshuan fare Kadarene, dhe e atyre qe e asgjesuan Qosen. Tabloja ishte perjashtuese : ose tabloja ime, ashtu siç eshte, ose e jotja, ashtu siç eshte gjithashtu. Kurrfare nderveprimi mes dy tablove, asnje pikepjekje.

S'me intereson aq shume te di çka thene Hamiti, e as Vinca. Aq sa s'me ka interesuar gjullurdia Kadare-Qose, por thjesht shikoj nga jashte lukunite qe formohen. Lukunia ka kete veçori qe nuk bazohet tek forca e anetareve te saj, por thjesht tek numri. Sa me shume anetare lukunie, aq me te forte jane. Ne nje ndeshje te tille, fiton ajo pale qe ka mbledhur numrin me te madh. Fakti qe nje peshe e rende, psh nje ujk i stermadh me fuqi te mbinatyrshme mund te perfshihet ne njeren pale, nuk e leviz aspak kandarin, sepse ne lukuni hyn ne pune vetem aritmetika. Si perfundim, njeri prej te dyve, o Hamiti o Vinca, do te perfundoje ne zhele. Te shohim kush do te thirre pas vetes numrin me te madh.

Vinca do te kete pas te gjithe ata qe nuk pranojne asnje DISKUTIM per Nolin, qe bazohen thjesht ne formula te shenjta (te paprekshme pra) te cilat, per force zakoni, jane kthyer ne hajmali.

Hamiti do te mbledhe pas vetes te gjithe ata qe do ta rrezojne Nolin pa asnje merite te tij, pra qe do ta rrafshojne fare. Noli, ose do te ngrihet ne qiell ne krah te djathte te Krishtit, ose do t'i hidhet ne ere varri si atij tjetrit, Gjergj Fishtes, i cili u damkos me zi, zi dhe vetem zi. I tille eshte mendimi binar, lufte per vdekje.

Le te shpresojme se Hamiti dhe Vinca do te takohen bashke dhe te dalin me nje rezolute se burimi i sherrit ishte nje defekt i shtypshkronjes ku nje daktilografiste e pavemendshme kishte harruar ca fjale, dhe shtuar ca fjale te tjera. Se t'i hysh ketij diskutimi ku e mesoi shqipen Noli, eshte si te shpallesh lufte civile ne nje kafene Prishtine.

Ndërkaq, libri i parë në shqip që lexoi, siç pohon vetë te Autobiografia, ishte një përkthim i Dhiatës së Re i bërë nga dora mjeshtërore e Kristoforidhit.

 

Le t'i hedhë një sy kësaj Dhiatës së Kristoforidhit, ndonjë me ambicje për të shkruar poezi toskërisht, të marrë vesh se çfarë do të thotë të shkruash në dialekt. 

 

Eshte shume thjeshte : lereni Nolin atje ku eshte, dhe ska asnje problem me lukunine! Lukunine, lukunite, i krijojne vetem sabrinjte salinjte po kete nuk e kuptojne sabrinjte salinjte! 

Je dhe ti O HU . Nuk eshte vetem Noli ...smiley Eshte dhe ky Me ham...t .Biles Biles jeni nje Tufe te se njejtes TUFE ! E sheh qe beheni shume dhe nuk eshte vetem NOLI !

Po rimer pamjen e shumefytyreshit te vrerosur o HU. Jo me shume se para ca kohe pa gjujt ky Ham...ti me vertopa , na erdhe si shpartallues tek PPU me na tregue bash ne Tufe se Noli zotrie .... Jo me pak se para se te bije Pishtar per Here te pare na erdhe me " Perkthimin " kunder Shqiperimit e pershtatjes ne SHQIP. Ja para dy ditesh na dhe Udhezime se Perkthimi nuk e realizoka dot Realisht Idene e krijonjesit ne gjuhe tjeter prandaj nderhyhet ...( dmth Pershtatet ) . Rri te pakten vetem ne kete prurje per Nolin mos u ndiej Ose mba ate Pozicionin e Hicmosgjeve me Ham...ter !

Nder mendimtare si Qosja e Kadare nuk krijohen LUKUNI . Dhe ne nder Mendimtare NOLI e Konica nuk krijiohen LUKUNI .

Lukuni qensh krijohen nder stanet e Injorances se Sqeperve si Sabri Ham..ti ! Paska filluar dhe ky me variantet e Shm..tit qe ndryshoi Historine se zbuloi Oqet e Kalit te Skenderbeut anonin Majtas  .

Keta lloj shkarrashkruesish  te NDYRE qe Historine e Nolit , Vlerat e tij , Veprat e tij i i perpunojne gjoja si "speciHaleiste " te te shkruarave jane nje Turme qe gjithsesi kane Prapavija FETARE . Ky Ham..ti duhet te kete ne jeten e tij nje preference cilesore te pakten e te paktave per Shqipen . Se cfare fsheh nuk eshte  e veshtire ta kuptosh . Qofte edhe vetem me nje shprehje qe ka kap ai me Vince "se Noli ka mesuar nga Konica " .Jo po do priste te lindete ky Fare BURRI me Ham..t qe te mesonte prej tij . Surrogato! Me kete nderhyrje mundet qe ti Hiqet pergjithmone e drejta per te shkruar ne Libra ZYRTARE .... Mbase dhe ndodh ! Kaq mund te shpreh  si shqiptar nga Blogu i PPU.

Dhe ....kujdes HU . More prape Velocita dhe fillove me terma si PPU -istet . Jane shprehje HUNJSH si te Sabri HA M...it !

Shkurt: 

Hamiti nxit ndasite per shkak te fese.

Zgjohu !...

Dhe DIELLI gjahtar me rreze kapi

Cdo maje mali pallati e Lisi ...

Do te duhen qindra Kukuvajka te lloit Sabri Ham...ti te krijojne qofte ne MENDIM nje Karahasim te tille ne SHQIP , dhe jo me te pershtase ne shqip .......Te rrosh apo mos te Rrosh... thenien e Famshme Boterore Hamletiane ! Sipas Ham..tit duhet me u thane , njaj Noli or tie nuk po dika me e Grahe mire kerrin e Gliuhes Shqipe !

Noli nuk e dinte qe to be I thon me qen. Aq e kishte dollapin. Por, me ardhjen e demokracise proletare dhe te paskajores martire, si ne cdo fushe te jetes, edhe ne infinitivat jan ber perparime te papara. Ne nje perkthim te ri pa introdukta, fraza e amledhit do jete sikur e meriton: me qen a mos me qen. Aty do shofin shqipot cer osht shekspiri. None none, aty do shofin tym kavaje komunistat. Ah po, do sqarohet audienca qe qen sipas rastit ben me me e me dy pika, tclillen nuk e qis dot pri cellit... smiley
Ps tani qethen te leshtat ne trbeshine, ziko... Floqe, floqe...

Eshte turbulence mik . Dhe temperaturat jane te larta . Nuk i rezistojne dot . Do shkrijne . Po pse te perfaqesohemi me kulmin e IDIOTEVE ne Bote si ky me Ham..t ...kete nuk e kam KUPTUAR dhe nuk do ta KUPTOJ Kurre !C'ne keta Matrapaze te botohen ne SHQIP . U del Paskajorja SERBE dhe u MJAFTON fytyrvrerosurve te te gjith kategorive .

Si nuk lexum nje kritik Letrar , po vetem nga keta QENTE e vathes se Dhive te Babasqapit qe Lehin e Lehin pa mbarim Politikisht e Fetarisht !

Ideologjia sunduese, Ziko, sikur kena thon n"materializem. Msohu me ket fakt.

Jeni ju mosmirënjohës ndaj demokrashizmit se ua ka zënë sytë propaganda e kuqe. Po për ju të dy vetëm të kuqtë janë të mirë. Idrizi vdes për Nolin, ti vdes për Majakovskin. Atje ku drejtohet gungaçi, atje u del ngjyra kulaqashëve.

smiley

po ju p'e lodhni... smiley

I've got a feeling, a feeling deep inside
Oh yeah, Oh yeah. (that's right.)
I've got a feeling, a feeling I can't hide
Oh no. no. Oh no! Oh no.
Yeah! Yeah! I've got a feeling. Yeah!

Oh please believe me, I'd hate to miss the train
Oh yeah, yeah, oh yeah.
And if you leave me I won't be late again
Oh no, oh no, oh no.
Yeah Yeah I've got a feeling, yeah.
I got a feeling.

All these years I've been wandering around the world,
Wondering how come nobody told me
All that I was looking for was somebody
Who looked like you.

I've got a feeling that keeps me on my toes
Oh yeah, Oh yeah.
I've got a feeling, I think that everybody knows.
Oh yeah, Oh yeah, Oh yeah.
Yeah! Yeah! I've got a feeling. Yeah!

Ev'rybody had a hard year.
Ev'rybody had a good time.
Ev'rybody had a wet dream.
Ev'rybody saw the sunshine.
Oh yeah...

jam duke ndjek McCartneyn tek G-evening NYCity. me knoqi. sa i dhash i berdaf fundor nji prezantimi qe do bohet pas ca ne nji qytet te Anglis se Re... Idrisi dhe majakovski me kerkojne per kafe tek Portofino.. po un s'pranoj... esht larg... back to PPU... some ice cream would be a good idea, actually...

Nuk e di EM . Drejtepersedrejti . Me mungon Humori per te tilla raste !Botime te ketyre Ndyresirave me Ham..ter ne shqip indinjojn kedo qe ka mbaruar Tetevjecaren .Njerez absolutisht pa asnje Vlere . Pervecse UTURAKE te Kompanise "fevziu " qe kane shpethyer ne Tregun e te pegerave ne shqip SOT si AnaLer te mBedhej mer jahu ..

Noli dhe askush nuk eshte TABU !!!

Po per cfare ?????

dhe nga Kush ?????

Nga Ham..ter dhe per Fetaro Politik ????? Jo !!!! Ne jemi nje POPULL shume Krenar dhe Produktiv qe kemi nxjerre Kadarene dhe NOLIN te njohur e te shumevleresuar ne BOTE . Shume Popuj te nivelit tone do krenoheshin qofte edhe me nje qe nuk e kane te ketyre permasave ! !

 Por ne jemi edhe ndyres brenda vendit qe ne kohe kur shperthen Mooti rrugeve dalin Ham...ter te te gjithe kategorive ! Ja kjo eshte e gjitha e kesaj dhe e ketyre Hicmosgjeve !

ai muabeti kunder taboove dhe etablimeve te vjetra pa diskriminim eshte nen siglen cati te rrotkarizimit gjeneral ne te 4 vilajetet, Ziko. e keqja eshte se ai rrotkarizim nuk ka si ilac as kohen.

sa te mira i ka sjelle botes tabooja, aq te mira qofshin. 1 nder 1000 raste te ngritjes kunder nje tabooje eshte me vend, dhe ktyre sec iu esht ngulit qe jane aq me shanc, sa qe nuk kapin asiher nanji nga ato te 999. Mire qe s'jan n'Vegas, se do e kishin qit me kpuc te kuqe. faliment. me c'rast te pershnes me filmin revanshist "ocean's eleven".

Kur lexova titullin "Sabri Hamiti sulmon Nolin" gugllova "Noli". Rroftë guglli që na i jep shpejt e shpejt kush ka qenë ky tipi që na quhej Noli. 

Po Sabri Hamiti ç'ne që harxhon kohën me ca tipa që nuk i njeh askush? Kaq i rëndësishëm qenka Noli sa na qenka futur edhe në libra letërsie? Ç'nuk po na dëgjojnë veshët! Ç'nuk po na shohin sytë! Nuk ngeli anonim pa u futur nëpër tekste letërsie.

Sabri kamikazi do zen me dacka.  Faqebythe te tille nuk kane cipe a turp. 

Hurbinek. E gjitha sa  thoni  i pergjigjet  dy mendesive( qe si gjithe njerezimi edhe ne shqipot e varfer i kemi ne genet), lindur  qysh ne zanafille. Mendesise tipike "Kain" apo si te thuash "Helenizmi", perqendruar kryesisht tek trupi, qe perfaqeson mendesine shkencore, te mirfillte, e cila ne fakt merret me hulumtimin e botes  fizike.

  Kurse "Hebraizmi", si mendesi tipike  "abel" e perqendruar kryesisht tek  kryerja sipas vullnetit  providencial, perfaqeson  mendesine  shpirterore  te besimit fetar.

     Raporti  hebraizem- helenizem, (te cilin Juve ne fakt po e interpretoni si  nje feneomen thjeshte shqiptar)  zbulohet  sheshit  ne personalitetin e figurave qe i perfaqesojne simbolikisht keto mendesi. Prometeu,  bie llafi me kupto drejt,  se Bruqja apo gjithe bruqet e kesaj kazaje, mua nuk me ka ikur fiqiri ti quaj te tille edhe pse duan te shqyejne njeri tjetrin,sikunder Ju e thoni, eshte figura qendrore  e mendesise  helenike(ketu mund ta vendos te prehet pake Kadareja) u bente karshillek Perendive, duke ja u vjedhur... zjarrmin( si thone tironasit zjarrit- zjarrm, por dhe  ...  emigranti ashtu i thote ), duke ja u dhene njerezve E ne kete rast,  he,  si mendoni, nuk do ta padiste  bruqja per hajdut Prometeun, ... ne nje liber per  kopshtet?  Zjarri pra, ne  kete rast perfaqeson  intelektin, perfaqeson shkencen, tekniken dhe teknologjine  duke zbuluar ligjet  e botes se jashteme ...fizikein  biblik "Prometeu i Bibles" 

Bloch-u quan  gjarprin biblik "Prometeu i Bibles " Te njejten vjedhje Zanafilla e  pershkruan  ne mitin e renies, ku Luçiferi  shtie ne ngasje Adamin  dhe Even( ne cingrisje i thomi na ne laberishten, meazallah,  se mos ma quash ne te standartit)   per te ngrene ...te shkretin, ... Frut te ndaluar, i cili edhe pse me bela por do tu hapte syte  dhe do ti bente.. si Zoti.(Ajo palo pune more i dashur Hurbi me te vertete ne ato pake çaste te shpie ne qiejt e shtate.Keshtu qe une nuk i kam bere kurre me faj si Adamin e varfer ashtu dhe te ergjenden Eve.Gabohet i shkreti.. i gjalle.Por Bruqja ç`pati xhanem ?)

 Moisiu,  figure qendrore e mendesise  hebraike, si kunder figure e Prometeut  pergjunjet para Zotit  vetem atje, ... ne malin e Sanit, ku pasi agjeron   per 40 dite rresht  merr si shperblim,  per bindjen  dhe perunjesine  e tij  Tabelat e Ligjit , te cilet ndodhen  ne themele  te qyteterimit modern.Pune e veshtire kjo, per tu thene e interpretuar dhe me ne fund katandisur si fenomen shqiptar!

  Njeri pra vjedh dhe me tere ate fodullek  i ben karshillek  te vjedhurit , tjetrit  i jepet si shperblim  per pervujtesine dhe perkushtimin e tij. A nuk ka te drejte mendesia  prometeike  bazuar pra ne itelektin  te rrebelohet  si satanike,  ne kerkim te  te drejtave  te individit?.Kurse mendesia  fetare  e bazuar mbi perunjtesine  dhe detyrat  ne sherbim te vullnetit  providencial.Po kjo  ne pafundesi keshtu- thoni? 

Ne ka njeri te zgjuar qe ka nxjerre kombi yne, kudo ku ka qene, ky ka qene Fan Noli. Gjuha amtare gjithmon mesohet nga prinderit dhe gjysherit, ndersa shijet e kultures, i merr nga broshurat, gazetat etj. 

Grava, mendimi binar nuk eshte ekskluzivisht shqiptar dhe s'kam thene kurrkund nje gje te tille. George Bush shpartalloi gjysmen e botes me kete mendim, keshtu qe Shqiptaret ne kete mesele jane ne bisht te kerrit, siç thote nje katundar i imi. Une thashe vetem qe Shqiptaret e kane mesuar mire kete lloj mendimi, dhe s'i shqiten per qamet. Deri ne vdekje. E perdorin deri ne shtrydhje, sa te mos nxjerre me leng.

As Noli e as Konica e as Enver Hoxha nuk kane qene dhe s'do te behen ndonjehere Mesia, te panjolle si Krishti. Asnjeri. As vete Ismail Qemali apo Gjergj Kastrioti. Ah ! ketu tani lukunia do graflloje serish dhe do te hidhet : çmitizues, maskara, i pacipe, bam-bum, ne emer te popullit, e di vete ti.

Puna eshte se ska personazh te zi e personazh te bardhe. Noli, po qe se ndonje qe ka rene ne dashni me te, deshiron qe ta ngreje lart, duhet qe ta shohe si nje njeri qe, ne nje çast te historise se vendit te vet, beri kete dhe nuk beri ate. Ketu me vend e ketu pa vend. Aty mire e atje mund te kishte bere me mire. Kurse ne e dime dashnine ndryshe : si t'i hidhemi ne qafe tjetrit, e ledhatojme e e ferkojme e e gudulisim e e puthim, e jarget na shkojne teposhte, sa edhe vete tipi qe adhurohet, habitet (pak a shume George Bushi qe as ne endrra s'e kishte pare nje pritje te tille : s'po iu besonte syve, more po ç'eshte keshtu, arrita nirvanen me ne fund). Shkurt, adhurime te tilla te verbera e bezdisin edhe vete te adhuruarin.

Ka mundesi qe une e ti te kemi nevoje per nje qasje tjeter : per nje qasje njerezore, normale, me temperature mesatare, as perveluese e as ngrirese, duke e pare personazhin jo si njecopesh, por si shumefaqesh, me skuta e pala e rrudha ku mund te fshihet ndonje gje e panjohur, por ku zbulimi i se ciles e ploteson figuren e shqyrtuar.

Ketu eshte bere e pamundur te diskutosh. Me ç'pashe me lart, lukunia pro-Vinca ka fituar. Hamiti eshte bere cope e çike, zhele, te gjithe mund ta peshtyjne. Ne nje kohe qe Vinca, me nje cektesi te shkelqyer, nuk sjell asgje nga fjalet dhe konteksti i fjaleve te Hamitit, por i meshon idese se vet : Hamiti ofendon Nolin. What are you fucking about ? do t'i thoshte ndonje tip me kufje ne vesh.

Po nejse, u mesuam me kete lazdrime, Kadare-Qose kane hapur nje faqe te lavdishme ne kete hulli. Deri tani, mbajne kryet e vendit. Hamiti e Vinca, ja dhe keta perpiqen te imitojne pak dy te paret, por natyrisht ne nje peshe tjeter, me te vogel. Te mos habitemi qe se shpejti mund te shohim ndonje debat tjeter, Toçi-Hudhri, si botues respektiv te dy krereve te medhenj. Ne kete hulli priten edhe debate te tjera po aq laskaruese ndermjet, psh, ndonje ...xhiu dhe ndonje ...llari tjeter. Kuptohet se Hamiti dhe Vinca jane thjesht simptoma dhe jo shkaqe te semundjes infektuese qe do perpije vendin, ne fare pak dite pritet, gazetat duhet te llomotisin nderkohe.

Ja keshtu, nga fitorja ne fitorje, debatuesit tane e bejne tjetrin te flase me vete, te thote "hej bela, s'mbaj mend as çfare kam folur ne fillim, por hajt, po ndjek rrymen dhe po ia kepus nje pergjigje". Prite more Sabri Hamitin, o heeeej ! 

Asgjë për befasi! Sjellje tipike e produkteve të "mendimit filozofik rugovian". Më kujtohet mirë në ato vitet e famshme të pushteti paralel u pat nxitur një debat në rrethet shoqërore se cili prej vigajve të shqiptarizmës ishte modeli që i shërbente çështjes së Kosovës H.Prishtina apo I.Boletini. Dhe mund ta merrni me mend që krejt ai debat zhvillohej në funksion të aktualitetit të atëhershëm politik, ku duke anatermuar Boletinin me kobure, përjashtohej rezistenca e armatosur si shteg për dalje nga gjendja e rëndë, thuaja se H.Prishtina që propagandohej nga LDK-istët si model i "kadifenjtë" shqiptar i të bërit politikë nuk kishte qenë politikani më i pakompromis ndër kohanikët e vet pikërisht sa i përket përdorimit të armëve. Janë lakuar shumë herë thëniet e tij "më mirë një krismë në mal se një mal me fjalë në parlament" dhe ajo tjetra e epokës së luftës së brendshme në Shqipërinë e pavarur "ta vrasim sa s'na ka vrarë".

Duket se ky debati për kontestimin e Nolit kësaj radhe paska marrë shtrirje brenda LDK-së meqenëse hiç më larg se dje në një faqe lokale të internetit të komunës së Gjilanit, një aktivist i hershëm i kësaj partie e njëkohësisht poetuc me vokacion gjatë vizitës që i kishte bërë varrit të B.Musliut, ishte shprehur që do të iniconte procedurën për ndërrimin e emrit të bibliotekës së qytetit të Gjilanit  nga Fan Noli në B.Musliu.

Punë mediokrish, që u pengojnë viganët.

Vinca eshte kanakari i enveristit Qosja. Ky i fundit e ka Vincen si bicim lecke. Duke qene se keta te dy jane enveristet e fundme ne Kosove, keta mbrojne fjale per fjale e germe per germe cdo gje qe eshte thene e bere ne kohe te komunizmit ne Shqiperi. Me shume se dicka profesionale e kane ideologjike.

Në këtë aspekt që po diskutojmë mua më duket që nuk janë të rëndësishëm as Qosja e as Vinca. Për mua mania e produkteve të "filzofisë politike rugoviane" për t'i kundërvënë figurat e mëdha të kombit të cilët ka kohë që janë largur nga kjo botë, qoftë H.Prishtinën ndaj I.Boletinit dikur, apo F.Konicën ndaj F.Nolit sot, nuk bartin asnjë mesazh tjetër përveç mesazhit të narcisoizmit. Ma çfarë H.Prishtine a I.Boletini, jam çka jam unë I.Rugova dje, apo ma çfarë F.Konice a F.Noli, jam çka jam unë S.Hamiti sot.

Medet për fëmijët tanë kë u duhet ta lexojnë në shkollë!

"Duket se ky debati për kontestimin e Nolit kësaj radhe paska marrë shtrirje brenda LDK-së meqenëse hiç më larg se dje në një faqe lokale të internetit të komunës së Gjilanit, një aktivist i hershëm i kësaj partie e njëkohësisht poetuc me vokacion gjatë vizitës që i kishte bërë varrit të B.Musliut, ishte shprehur që do të iniconte procedurën për ndërrimin e emrit të bibliotekës së qytetit të Gjilanit  nga Fan Noli në B.Musliu."

Mediokritetin e vet e ka treguar Vinca me kete "analize" idiote.

Sipas teje libri i sabri hamitit qenka shkruar pikerisht dje, veç sa për t'ia nderruar emrin një biblioteke diku ne Gjilan?!

Ju zagaret e enveri hoxhes me cdo kusht tentoni te bindni shqiptaret se kane gabuar qe nuk u kane pushkatuar masivisht ne vitin 1992.

Mos merr flakë mor burrë e mos e fëlliq gojën, se nuk të ka hije. Sigurisht që libri nuk është shkruar për t'i ndërruar emrin bibliotekës, po vetë zanafilla e idesë për ndërrimin e emrit të këtij kolosi të kulturës shqiptare duket t'jetë ngjizur nga debatet "kulturore-akademike" brenda varganit të poetucëve të LDK-së. Nuk mund të mos kenë ndërlidhje këto dy qasje. E sa i përket vazhdimit të punës së lënë përgjysëm në vitin 92, ruaje kryet tënd se enveristët që u thua ti ua kanë futë dy këmbët në një këpucë dhe po ju iqin përditë. Hajt shnet e shtrëngoj dhëmbët se kalon edhe kjo.

Nuk behen cic mice voluntariste (dmth pse i do trapi njerit qe ka nje tager per gerr verre gjoja kritike) ndaj nje vepre te konsoliduar ne kohe. Nuk zhbehen veprat me teken e pagjumit te drekes. Ai nuk eshte guxim, ajo nuk eshte mendjceltesi. Ajo gje eshte nje malokeri revanshiste qe Shqiperia e ka ne sua (e kane bere edhe ne 45 e me tehu). Tani forca e verber ben cdo gje, shemb jo vetem ngrehina, por edhe mund ta heqe nga perdorimi shkollor fare Nolin ta zeme. Demi eshte yni, jo i Nolit. Puna eshte qe kerkohet nje qasje ndertuese, nje plotes kohor. Nuk mund te thuash qe "te rrosh a te mos rrosh" eshte perkthim i gabuar, se pastaj te mbetet vetem te varesh kanocet pas qafe e te shkruash ne kurriz "just married". Te rrosh a te mos rrosh eshte per bukuri ne vend te vet, dhe nuk pengon asnje perkthim tjeter te mevone t'i rrije prane.

pastaj nen emrin e kesaj "qasjes njerezore" ndaj gureve te qoshit te kultures se kultivuar kombetare ndodh nje lamashizim i papare ne rrethet tona kulturore te krimbura nga tribalizmi katunar i neveritshem (tarafe ka rendom ne bote ne rrethet kulturore, te kuptohemi, por jane bashke me ca rregulla loje, jo rrumpalle si tek ne). Ne na duhen kavaliere, na duhen Xhorxh Martinet tane ne kuptimin e kultivuesit fisnik te artit, jo te mecenatit tipik cifut qe blen lire tablo me shpresen qe neser ka blere falas nje gjeni, por nuk i shoh rrotull. Tek ne pritet qe Ndrenika te kerkoje falje per rolin e prefektit (u tromaksa kur e lexova)... kupton! Ndaj larg duart e ndyra nga korifejt tane, qofte edhe kur maskoheni pas teknikalitetit; ju s'keni kellqe te merreni me ato pune, sepse e para dhe me kryesorja ju nuk dini shqip! ju eshte e sigurte qe do prishni pune, qe do ndertoni nje hale alla turka ne vend te Taj Mahallit Nolian! Cfare dreq tjeter do merreni me Nolin ju, dhe te beni si kone te bukura pastaj neper panairet tuaja te felliqura! Sa per introduktat, mund te thyeni qafen me plot deshire, ajo eshte gjeja me e mire qe mund te beni, pse tha bejlurcine e pse e pa don kishotin nga dritarja e tij. Se medemek e shihni ju me mire, nga frengjite nje pellembeshe tuajat. Hajini introduktat se vertet bejme edhe pa to shume mire.

Kush ben propagande kunder Nolit ka mungesa te theksuara patriotizmi, nuk me intereson fare arsyeja per te cilen e bejne. Noli ishte nje nacionalist dhe idealist i paster dhe nje nga figurat me te perkushtuara e me te kulturuara qe ka nxjerre Shqiperia ne ate epoke ose edhe ne cdo epoke. Si i tille, i keqkuptuar dhe i vleresuar vetem pjeserisht ne cdo epoke.

Po te ishim ne sistemin komunist qe ti e do shume po, mund ta thuash ate, por sot ku mendimi kritik eshte shenjues i modernitetit dhe vendeve qe duam te ju perkasim si civilizim e kulture, kjo as qe mund te mendohet. Nuk ben njeri propagande kunder Nolit, por thjesht kritike dhe kjo nga njerez te zanatit jo nga njerez qe skane lidhje me kritiken letrare a perkthimet e beje si kompetente.

O lojtar, 

Cer ke TI me Nolin? Noli nuk ka pas asihere mundesine te thote gjoseni kundra Berishes! 

smileysmiley

cmenduri, sa veteshkaterrues qe jemi.

hajt biem dhe Nolit

pastaj do ngelemi me leke plepin dhe bleona qerretin..

pfff

E ke lexuar Mosmarrveshja - Ismail Kadare ?

Ah ! kam harruar te shtoj se ne nje lukuni, ka gjithmone nje shef, nje "gerthites" qe leshon kushtrimin. Ne fakt, ketu jam duke folur me fjalet e Elias Canettit, nobelistit te njohur te "Mass und Macht". Per lukunine, ai thote keshtu, pak a shume : lukunia ska koke te percaktuar me pare. Ne fillim eshte e paorganizuar, por pastaj, ja beh njeri qe, ose per nga fuqia ose per nga trashja e zerit, ze menjehere vendin e shefit. Dhe gjuetia vazhdon. E thashe pak me lart, lukunia mbeshtetet tek aritmetika : i perndjekuri (ose te perndjekurit) duhet te jene ne numer me te vogel se perndjekesit. Kemba-kembes, deri ne shqyerje. E ngulin thiken, dhe kalojne ne çastin n° 2 : rrotullimi i saj. Ska meshire. Mirepo Canetti vazhdon pastaj dhe thote se, ne fakt, kur viktimes i del shpirti, lukunia mblidhet rreth saj dhe teksa e shohin ashtu te pajete e te shqyer, fillojne te dyshojne tek vetja se mos valle e tepruan. Kjo ndjenje fajesie, keshtu krejt papritur, kthehet ne nje vajtim te vertete per viktimen, duke e ndjere tani veten si te perndjekur ata vete ! Kjo, sipas Canettit, eshte me te vertete drama e kesaj pune : ky lloj persekutimi qe ata ndjejne ne vetvete, kjo permbysje e situates ku atyre iu duket se po vuajne shume per shqyerjen e viktimes, ben qe ata te shkarkohen nga faji dhe te mos e ndjejne fare qe jane te dhunshem, dhe jeta vazhdon keshtu.

Ai liber eshte i papare!!!

Shko more pirdhu!

Ta dinte nobelisti se si e qysh citohej, do ta kish kyc ate kokrren e vet te grurit e do kish hedh celsin tutje.

Grava, mendimi binar... smileysmileysmileysmiley

O Hu , o Binare ku ne shinat e tua ecin te gjithe Vuvuzelet .Je shembelli TIPIK i nje HURI nga me te pavleret kur komenton . Na paske prure nje Canneti ....po me tej di gje ?  Kon Fu Ci nuk eshte dakort me Ty qe u referohesh caneve ..smiley sepse ne librin e tij shkruan :

Lukunija eshte nje gje Dobishme per Perandorin QIN .Ata shkojne lufte pa mendue dhe kete shembull mund ta shohim pas mijra vetesh ne Shqiperi tek Populli Bathorist "

Gjithashtu Sun Jat Seni shkruan se Lukuni = Tufe . Sa me shume Tufa me HUNJ te kemi aq me mire eshte per Qeverite qe rishkruajne nga nje Kulture ne Kulture tjeter te te shume BINAVE .Biles sa me shume HUNJ ne Tufe te kemi aq me i forte behet Gardhi "

Kete te fundit e ka Huazuar edhe Skenderbeu me shembullin e hunjve QE NUK I THYEN dot . E qe mos ta zgjasim o HU  se ka dhe te tjere qe kane shkruar per HUNJTE , , zakonisht keshtu ndodh me ata qe nuk kuptojne se cfare eshte shkruar per Hunjte sepse perkthejne dhe mendojne se vetem ai Percaktim eshte i vlere per Hunjte ! Mos harro Jeni dhe te Dobishem ti me Tufen e Ham..terve .!!

Nje mendim alternativ eshte.Nuk duhet pare me te keq.Nqs kundershtuesit kane argumenta, keq per autorin.Por keqardhja eshte qe mendimet alternative,pra guret qe jane ende ne rrokullisje dhe nuk kane zene vend, u hidhen studenteve si fjala e fundit e studimeve shkencore.Kjo eshte pa sens.

Ps: Lira ku behet smiley

Cfare eshte mendim alternativ, mo? Qe Noli nuk kishte humor? Se edhe ketu na kane dale si shpesh njerez qe shakane e tregojne me shigjete (kjo eshte shaka) dhe na japin leksione per humorin. eshte sikur estrada e Pekinit te vinte ne Shkoder... Po keta derdimener sikur vetem ate Audion tek ai tipi qe mbledh letra shqipe, nje elsie elsie, te degjonin, e te degjonin se si gurgullon e qeshura e nje Plaku te Madh gjate te folurit, e qeshur per nja 20 minuta, qe zhaba (jo zhapa fiku, e? Please!) si keta, gjithe jeten nuk e mbledhin dot bashke.

Nuk e km lexuar shkrimin e Hamitit dhe po i referohem vetem citimeve qe sjell Vinca.Sipas citimeve, Hamiti paskerka cituar Konicen sipas te cilit"Noli nuk plakej sepse qeshej dhe ne pleqeri".Nuk e di pse eshte marre si e kundert.Kurse  vleresimi i Hamitit, se "Noli Krishtin e kishte si hero social dhe moral" , cfare te keqe ka? Ne nje kuptim relativ, perse jo?Ne nje pjese te poezive te Albumit, Krishti eshte "heroi pozitiv". 

Ne shkollen e mesme Emigrant, ke patur qasje te tilla per Nolin ne tekstin e letersise apo nga mesuesi letersise? A nuk eshte intriguese kjo qasje dhe ballafaqimi leximeve alternative te tekstit? E di qe do te thuash se ishte nje kontekst tjeter qe kufizonte leximet e lira te tekstit.Ja pra pse duhet liria e kendveshtrimeve.

Por njeherazi nuk jam dakort  nga qasjeve denigruese,zvogeluese dhe asgjesuese te FIGURES se Nolit, si nje nga shtyllat e shqiptarizmes.

Qofte Hamiti, qofte Vinca kane pika teper te debatueshme ne deklaratat e tyre mbi Nolin. Nuk e kam tekstin qe ka shkruar Hamiti, por po i marr si te mireqena citimet tek-tuk qe i ben Vinca.

Dua te ndalem tek pjesa e artikullit "Noli, Krishti dhe të qeshurit" dhe te shqyrtoj pak sensin e argumentave te Vinces aty. Ja se c'thote:

"S. Hamiti pohon se Krishti ishte “hero social dhe moral” i Nolit, konstatim ky, të cilin e përsërit dy-tri herë pa nevojë. Në të njëjtën kohë, po aty, citon Konicën, sipas të cilit, “Noli nuk plakej, sepse dinte të qeshej edhe në pleqëri”. Ç’të keqe ka këtu? - mund të pyesë dikush me të drejtë. Dhe, vërtet, në pohimet e mësipërme, në shikim të parë, s’ka asgjë të pazakonshme. Mirëpo, për ata që këto punë i gjykojnë pak më hollë dhe plaken pak më gjatë mbi letra, këtu ka një kontradiktë flagrante. Feja e krishterë, sikurse edhe fetë e tjera, nuk e rekomandon të qeshurit, sikundër as vajin e zemërimin, por vuajtjen dhe nënshtrimin. Zoti ynë, Jezu Krishti, nuk qeshte kurrë - thuhet në librat e shenjtë. Për dishepujt fanatikë të martirit nga Nazareti, të qeshurit është njëfarë herezie."

Ouuuu! Po c'thua keshtu mor Vinca se na e hodhe ne toke gjithe respektin per kritiket letrar? Se je edhe njeri i lexuar e ben kesi deklaratash femijerore!! Librat e shenjte thone Jezu Krishti s'qeshte kurre e? Te qeshurit eshte herezi? Po c'thua o i uruar se le nam. Kjo s'meriton as kunderargument, por vecse te gajasesh se qeshuri me cektesine e njohjes se fese ne fjale, te historise e gjithe tjerave me pas.

Dhe me tutje:

"Noli, edhe pse prift e peshkop, ishte tepër njerëzor e tokësor për ta pasur ideal të vetëm figurën e përvujtë të Jezu Krishtit, të cilit ai ia vë pranë figurat aspak të devotshme të dy personaliteteve të mëdha historike; të dy strategëve e luftëtarëve me nam: Napoleonit dhe Skënderbeut."

Geez, man! Where does this guy live? In the moon?!!! D.m.th. ky Gjergji yne paska qene "figure aspak e devotshme" he? Po qysh, ka qene pagan krejt, he?

Po qysh o Vinca shikoke ti kontradikta te papajtueshme mes figures se Krishtit e Skenderbeut? Po nuk e di ti o Vinca se Skenderbeu ka luftuar si i krishtere? E sa e sa njerez te tjere te medhenj ne histori, edhe te shpates pse kane qene, e kane pasur Krishtin per frymezim? Po pse figura fetare e figura historike do t'i vesh ti balle per balle si kundershti, ne kete menyre kaq te thjeshtezuar e infantile  per te nxjerre se Noli paska qene shumedimensional? Po deklarata te nje kritku letrar jane keto?

Bjeri o Vinca drejt muhabetit dhe thuaj S. Hamitit: kujdes me ato qe thua se do te na alienosh nxenesit kosovare, shumica me tradita familjare myslymane, ndaj nje kollosi te kultures sone qe ka qene kryeprift ortodoks. Kujdes. Ja, kaq eshte e gjitha. S'ka nevoje te besh deklarata cuditese te tipit "Krishti s'ka qesh ndonjehere", se le nam!!

Dua ta mirekuptoj shqetesimin qe ka ngritur Vinca dhe nga ana tjeter them se duhet te jemi te avashet per gjykimin ndaj Hamitit. Duhet pare teksti  Hamitit fjale per fjale se cfare thote, te degjohet edhe ai se cfare shpjegimi a justifikimi ka. Disa komentues ketu jane hedhur ne sulm. Nuk e di a eshte heret per te dale ne konkluzione te nxituara apo me keq, per t'i vene damken S. Hamitit si 'tradhtar' a dicka e tille. Te sqarohet njehere.

Merluc, ne mos gaboj tek "Trendafili.." Ekos , ka nje debat mes personazheve lidhur me te qeshuren tek shenjtoret.

Po ja ka edhe nje diskutim mbi te qeshuren tek shenjtoret tek romani i Ekos. Cfare del nga kjo? Si arrin Vinca te fuse ne nje fjali te vetme njezete shekuj te zhvillimit te krishterimit, i ndare ne disa dege si tradita katolike, ortodokse etj. (Noli i perket ortodokseve si besim, prifterinjte tek libri i Ekos ishin katolike, e ketu nuk jane dallime te vogla)?! Po a ia ka idene Vinca se cfare do me thene 'prift'? Se cfare devotshmerie kerkon nje gje e tille, madje po te themi keshtu kot per illustrim, deri ne piken qe kjo gje te le te pamartuar qe t'i kushtohesh Krishtit (Noli nuk u martua)? Nje prift nuk esht njelloj si nje sekretar partie i cili dorezon teseren kur nderrohet sistemi, per t'u bere sipermarres privat pasi ka qene nja 30 vjet brigadier. Noli i ka kushtuar jeten e tij fese. Nejse.

Meqe tema eshte me ndjeshmeri te larte, po them edhe kete: e kuptoj sesi te theksuarit e Krishtit si hero i Nolit, ne mungese te permendjes se 'figurave' te tjera qe Noli i madh i ka shtjelluar ne studime e ne perkthime, mund te behet shkas per perceptimin e rreme e te gabuar te Nolit si nje fetar i njeanshem, joperfaqesues mbarekombetar etj. Po Vinca ta thote troc kete se s'ka ndonje gje te made ta vesh ne pah. E jo t'i bjeri anes e anes (jo te lumenjve, por te muhabetit) e te dali se a ka qesh ndonjehere Krishti ne jeten e tij tokesore 33-vjecare a nuk ka qesh? smiley

Une po flas se si duhet lexuar nje tekst, si duhet interpretuar nje tekst si dukuri letrare.Duke ju referuar dhe kontekstit social-historik kur eshte shkruar teksti, edhe pse ketu fillon leximi sociologjik qe i largohet letrares. Por nqs nepermjet teksteve, figurave dhe heronjve qe ai vizaton, kerkohet te krijohet identikiti autorit, te germohet subkoshienca e tij e qe ketej te qenia e tij si individ autonom te "lexohet" permes teksteve te tij, kjo eshte ceshtje tjeter.Kjo na cvendos ne fushen e bilardos te giditjeve me spond. Kjo me kujton nje peshk qe kishte shkruar nje teks ku behej fjale per nje incest dhe peshqit komentues hodhen dyshime mbi autorin si incestual. Kupton Merluc? Viktima nuk ka por krismat degjohen qe larg.

E marr vesh e marr... Mbaron leximi letrar dhe fillon ai sociollogjik (ose politik).Sigurisht qe ka krisma se kot nuk ka edhe kaq reagime ne kete kendin tone ketu. Vinca ka ngritur ca shqetesime, mire ka bere, tani mbetet qe ata atje ta diskutojne ne kontekstin e arsimit te atij vendi. Prape them se kur Hamiti te kunderpergjigjet do hidhet pak me shume drite. Une ketu u ndala tek argumentimi joprofesional i Vinces ne nje pjese te analizes se vet. M'u duk poshte nivelit te nje kritiku.

Bera dy lutje qe ne fillim dhe asnjera nuk u mor parasysh. Te paren ja bera nje budallai duke ju lutur te mos dhjese c'do teme me pacavuret carcafese qe shkruan ketu, dhe te dyten anetareve te peshkut per te cilet kam respekt te mos merren me nje BUDALLA.

smiley

 

..me qe nuk bejme nje gje te re-revolucionare, si franca, amerika,.. pse mos te meremi me Nolin ky eshte re-revolucioni kritika ndaj Nolit? Po beje mo kritiken, ha veten tende, po  shikojme re-revolucionarizimin e shkolles tone, gjuhen shqipe moderne dhe produktin, flitet per nje injorance masive, ( te dhena nga shtypi)  e ku ajo me ate te Nolit! Kur ske cben per kete, do te tundesh deren, do te kritikosh Nolin! smiley

Anes lumenjve

Arratisur, syrgjynosur,
Raskapitur dhe katosur
Po vajtonj pa funt, pa shprese,
Anes Elbe-s, anes Spree-se.
Ku e lam' e ku na mbeti,
Vaj-vatani e mjer mileti,
Anes detit i palare,
Anes drites i papare,
Prane sofres i pangrene,
Prane dijes i panxene,
Lakuriq dhe i dregosur,
Trup e shpirt i sakatosur.
Se c'e shempne derbederet,
Mercenaret dhe bejleret,
Se c'e shtypne jabanxhinjte,
Se c'e shtrythne fajdexhinjte,
Se c'e pren' e se c'e vrane,
C'e shkretuan anembane,
Nene thundren e perdhunes,
Anes Vjoses, anes Bunes.
Cirem, digjem i vrerosur,
Sakatosur, carmatosur,
As i gjall', as i varrosur,
Pres nje shenj' e pres nje drite,
Pres me vjet' e pres me dite,
Se c'u tera, se c'u mpaka,
Se c'u cora, sec c'u mplaka,
Lark prej vatres dhe prej punes,
Anes Rinit, anes Tunes.
Cakerdisur, baterdisur,
Perpelitur dhe zalisur,
Enderonj pa funt, pa shprese,
Anes Elbe-s, anes Spree-se.
Dhe nje ze vengon nga lumi,
Me bucet, me zgjon nga gjumi,
Se mileti po gatitet,
Se tirani lebetitet,
Se pelcet, kercet furtuna,
Fryhet Vjosa, derdhet Buna,
Skuqet Semani dhe Drini,
Dridhet beu dhe zengjini,
Se pas vdekjes ndriti jeta
Dhe kudo gjemon trumbeta:
Ngrehuni dhe bjeruni,
Korini dhe shtypini,
Katundar' e punetore,
Qe nga Shkodra gjer ne Vlore!
Ky ilac e ky kushtrim
me ben djal' e me ben trim,
me jep forc' e me jep shprese,
anes Elbe-s, anes Spree-se.
Se pas dimrit vjen nje vere,
qe do kthehemi njehere,
prane vatres, prane punes,
Anes Vjoses, anes Bunes.
Arratisur, syrgjynosur,
Raskapitur e katosur,
brohoras me bes' e shprese,
anes Elbe-s, anes Spree-se.

nuk dua ti hy diskutimit se me ç'qellim behet fushata kunder Nolit(nuk e di a eshte fushate apo debat i paster mendimesh te ndryshme),ne pergjithesi njerezit aksponente jane gjithmone te diskutushem,te medhenjte kane edhe difekte te medha, nuk na intereson aspak te kritikojme nje njeri qe s'flet dot per tu mbrojtur,na ka lene nje trashegimi aq te madhe ,te ndritur,aspak te piset,sa duhet te krenohemi me te!

Xheni, ska asnje dyshim qe Noli ishte nje gjigand. Eshte marre me shume e shume gjera. Nuk eshte njepermasor. Une jam i bindur se Hamiti e as Hamdiu me Shyqyriun s'kane pune te merren me Nolin. Noli ka te tjere armiq, i ke te ulur kembekryq ne Tirane, me Janullatosin ne krye.

Te tjeret nuk jane armiq te Nolit, as Hamiti, as Vinca, as spiritusi e as xheni me merlucin. Te tjeret kane deshire te diskutojne. Te nxjerrin ne pah gjera te reja. Ti besoj je ne nje mendje me mua se propaganda komuniste thoshte per Nolin thjeshtt gjera qe i duheshin. Ja psh, nje pyetje te thjeshte : a na e ka thene kush ne klase se Noli ka jetuar ne Amerike dhe ska dashur te kthehet ne Shqiperi ? Mua jo. Noli na interesonte (komunisteve dmth) vetem per Revolucionin e 1924-es, dhe per vjershat anti-agallare e anti-bejlere. Edhe per vete Kishen autoqefale, permendej nja dy rreshta dhe pastaj na dilte si me kufizime ideore ngaqe pop mjekrosh.

Por problemi s'eshte as tek Agimi si emer e as tek Hamiti si mbiemer. Problemi eshte tek kultura jone e debatit. Ja shiko ç'kulture kemi trasheguar : po qe se nuk mendon si une, je automatikisht idiot. Ti e sheh vete si behet. Asnje figure qe eshte studiuar nen komunizem, per keta tipat e kopese NUK DUHET te diskutohet. Fare, absolutisht. E ndaluar. Per disa çaste, ne shkeputemi me mendje dhe hidhemi pertej telave me gjemba te Korese se Veriut, ku te shkretet jane ende duke bere rreshtore. Ja ketu ka vajtur puna. Per disa, ska ndodhur asgje qe prej 20 vitesh. Per keta, jemi ne nje vazhdimesi te plote kohore : 1990-1991-1992, kjo seri eshte po aq e qete sa vitet 1665-1666-1667. Deti eshte i paqte, asnje dallge, asnje tallaz. Ne trurin e ketyre, ka nje "lumturi" te perhershme. E habitshme.

...a na e ka thene kush ne klase se Noli ka jetuar ne Amerike dhe ska dashur te kthehet ne Shqiperi ?

Une e kam ditur gjithmon..dhe po ne shkolle...dhe po..ajo kohe ka qene,tjeter pune se e kalonin me dy apo tre fraza ate periudhe..e keqja e madhe eshte se as sot nuk eshte se po zbulohet ndonje gje e madhe apo e veçante,jo vetem per Nolin por per asnje figure tjeter apo momente te historise qe njerzit nuk i dinin...shume zhgenjyese e gjithe kjo.

Aty nuk eshte problemi qe nuk njihet Noli, problemi eshte qe thuhet ; Noli mesoi shqipen nga Konica, e kupton ti Sabriun prej veriut ?!! I  meshojne grindjes keta dhe pastaj fillojne dhe bejne "kritikun" eshte nje ligesi ketu. edhe autori i ketij shkrimi po ven ne dukje disa thenje jo te sakta per Nolin, harroje ate drejtimin qe tinzari do ta fus diskutimin ne politike, jo Noli nuk njihej jo njihej, ja na kane mashtruar me Nolin dhe tani po e zberthejme ne Nolin! Pordhe me rigon keto! 

Nuk e kuptoj kete sensin e kritikes per kritike qe abuzon ne subkoshiencen tende o Hurbo......  me vjen keq qe ne çdo koment tendin me padiskkutim do ta perlyesh domosdoshmerisht me komunizmmin, apo me kohen e tij. Ti thua ........se asnje figure qe eshte studiuar nen komunizem.....per keta tipat e kopese......Nuk e kuptoj se pari ç'e ke kete mani qe te gjithe ata qe nuk jane dakort me ty, apo qe edhe gjate debatit, ti fusesh ne kategorine e kopese, kete vetem ti mund ta kuptosh..... dhe ajo qe eshte me kryesorja....mendimi kritik apo studimi i figurave dhe veprave, vetem ne ate kohe filloi serioziisht, paçka kufizimeve ideore apo edhe politike.... me thuaj i dashur Hurb, nje studim tjeter perpos atyre te asaj kohe qe ta ballafaqojme ?????

PAstaj dhe ajo qe eshte dhe me kryesorja jane disa figura qe rendojjne si nje shkemb gjigand mmbi kete toke dhe zene vendin e merituar dhe qe u takon ne panteonin e ndrituur te heroonjve te kketij vendi, si te heronjve te shpates, po ashtu edhe ne ate te penes.

Ti po thua se eshte studiuar ne epoken e komunizmit... po ne ate epoke u ngrit edhe miti i Haxhi Qamilit, bile ne ate kohe u quajtt edhe bolsheviku i pare, por ama koha e  hodhi poshte kete figure..... dumbabiste...

dhe une them qe asnje nga keto figura nuk eshte i pakritikushem, por ama edhe kritika qe u behet, nuk do te thote nihillizim per ate qe kane bere.

lexo me vemendje nentitulllin qe kam bere ne koke te temes.... dhe ma shtjello pak, A eshte e moralshme dhe etike qe nje poet ta kategorizosh dhe ta vleresosh vetem nga efektet e motiveve shpiirterore te vjershave qe ben...??? 

dhe te lutem shume, kur te besh komente qofte ketu po edhe te tjera ne teme te tjera, mos humb neper hulllira politiko komuniste pasi nuk te japin ndonje vlere te shtuar, perkundrazi, te fusin edhe ty me ndonje kope tjeter.....

 

Lexova ca komente ketu nga ca njerez qe u duket sikur i ndjekin lukunite me ujqer neper pyje, e ne krye te lukunise nje qe shnderrohet here ne wolfman e here ne komunist te kuq flake nen driten e henes se plote; e te gjithe keta qe ndjekin nje intelektual te pamvarur qe here behet grua  franceze per te vrapuar drejt dy keshtjellave e here dashnore marokene qe dihat e pambrojtur ne shkretetire...dhe sec me erdhen ca mornica e u pllakosa nga nje trishtim i befte. Me dukej sikur me kalonin ca minj neper trup... (Belul gjeje! smiley) E tamam ate moment mbeshteta berrylin mbi gju alla-rodonçe dhe thashe: "po sikur te lexoj Nolin ne vend qe te merrem me keto idiotesira?" Dhe ashtu bera.

Te fala Sabrinjve!

si ka mundesi? nuk telefonove dashnoren nr.4 tuniziane qe te sherben per raste te tilla? ate mer, qe te lexon letersi kamboxhiane dhe here here japoneze kur e kupton qe kamboxhiania po behet e ndenjur? po me cudit. sepse e mirekuptoj qe femboti nr 3, ajo qe duke qeshur te thote c'qelbesire me je, eshte skartuar nga lista. sic ndodhi me nr 12, e cila s'di ku u programua qe ndersa ndez qirinj aromatike ne dhomen e gjumit dhe zhvishet nen tingujt e "you can leave your hat on", ne fund s'ben gje tjeter, vecse kontrollon e mbledh c'ka midis gishtave te kembeve e u merr ere per kontroll...

Emo, do na ndani nga gruja me keto muhabete dashnoresh. smiley

S'je as french canadian. problem eshte smiley

Si eshte kjo puna e french canadian njehere?

jane ndryshe. Sic dhe thuhet, ata kane nga nje fjale te ndryshme per cdo gje. smiley

Kuuukuuu na u fantaksen zogistat, kristianofobistat, shushunjat pragmatiko-politiko, qe pjell ky komb. Nolit ti hane mune se s'i arrin as thuane.

Mos u frikeso nga ne, se edhe ne i hengshim mishin kocken ja ruajme Nolit, po nga janullatistet qe de fakto e de jure kane zhbere ate qe beri Noli me mund. Keta urte e bute po helenizojne Kishen ortodokse shqiptare, po bejne bash ate qe ju frikesua Noli aq fort. Ne kete mision kane sherbyer e sherbejne edhe ca qe si profesion te perhershem kane ate te SPIUNIT, here per Sigurimin e here per Greqine.

Po dhe ju mor burre hic fare xhentelmen,per hater te Dores te pakten.

po nga e kena peshqesh ket Janullatosin, a ban me na e thane...????

Asnjeher para tij nuk ishte shkruar me aqe kopetence se sa Noli, per probleme te kultures, artit, kur nisur nga domozdoshmeria e per emancipim kombetar, ai fliste per Aristotelin, Herodotin, Strabonin, Hegelin, Volterin,  Kantin, e Sheksipirin.Mirepo ai  u ndal jo pake duke dhene mendime per te mesuar te tjeret edhe per Shoun, Tolstoin,Ibsenin, Hauptmanin por dhe per ...Muhamedin. 

kjo oshte ka grava i kuq-jo grava m'usa. Flas i kuq si flamur, se per politike nee fusim cdo gje, poli-politkesmiley Po ju futem me Lupe ska gjo pa Gabime-Sqarime-Rregullim etj, sot nje 8 vjecar qesh me Aristotelin, po shyqyr zotin qe Nolin e kishim "dje" e jo 300 vjet me pare, se do e bojshim cope! Me hy ne vlerat e Nolit kane thon e car skane lone pa thone. Po le te bohena pak THICK tashi...Nese Noli nuk te Flet vete, asgje Shqip ste flet mo. Pa intelligjence e Analiza, Gjykoje vec ne "ritem primitiv!" pastaj fol. Nuk gjuhet gur m'shpi t'zotit bre vllazen smileysmiley

Asnjehere Para tij [me ke mrekullu me ket Observim!!! shpikje ska mo, po Kjo eshte e Gjitha! ] "perkthehet" keshtu. O guri i pare! Po nisem me levize dhe ate...kena mor fun!!! Po Noli e Faiku, se po na lodh dhe kjo. Vertete? Te dy burra te qute e te mire. Noli-Puntor. Faiku-Dembel. Simple. Ti thjeshtezojme gjojnat i cik se po e kapem dhe Nolin per kome...na ra sh***a ne Koke smiley

...si nje shembull desha me thene dhe kete, qe mos te kthehem me ketu, se nuk ka deshire per replika [flas ato me partizane-gjermane, se per njerez normal e edukate o tjeter pune] nese nje i huj do te me njofe me shume dhe me thote si tingellon gjuha jote: I jap videon  timo fllokos me Lulekuqet ne mure, [JU LUTEM, harroje pjesen katundare-punetore e zoti na rujt po ma cut te majakovski smiley] anash lumenjve dhe i them...ja si tingellon gjuha ime! Kjo eshte. Disa me kane thene te rrenqeth mishin [timoja ka grint e pasion] e ca me kane thene sh. Bukur.  Mund tu jap dhe Parodistet e Vlores ato kane dhe Muzike, por me KERKOJNE GJUHEN TIME...e une Nuk di Me Mire se Noli qe te "vret me fjale!" Te masakron!! Te merr perdore e prape te con ne Kembe.  Noli te vret e Noli te ngjall.

Tani po ti merremi me Numrin e Kepuces te Nolit ...pastaj na del si Keto zbulimet qe bojne Screaming.... "Unseen footage from Gestapo" apo " the Real Hitler" car mesojme aty? Qe Himler ishte i dashur me fmijet dhe Hiti i donte qente pa mase...e pastaj? smiley

Kur ja kam lexuar kete femijes tim ne moshe 5 vjece, me thonte dhe nje here! Dhe nje here to lutem, per Ritmin, se Noli me merrte [te merr!] perpara, sa per fjalet dhe ne Shqiperi te ishte rritur nuk i kuptonte sigurisht, s'po du e push shume me Krahasime shko keshtu. Noli o Heavy Metal, Rock n Roll eshte "Primitiv" eshte Droge,  eshte TOTAL Thug!!! Mos i dil para se te Shtyp. Eshte Kolos! Mire kish qene te kishim dhe 10-20 si Fr e UK po me Nolin na KA BO NER TE MADH... Ne cdo shtet, epoke apo fushe ky GJENI I FJALES Shqipe do kishte zene vend Tek Maja e Majes. S'kemi paralel me per te as me ja vu anash per komparison e le me Perballe!! NE krahasim Europian pound-per-pound Une vej Nolin. Nuk kam TJETER. SINQERISHT! Me kedo te kene ato ne vendin e tyre, ky eshte per ne. Laj Thaj. Nuk e di a e meritojne ne...smiley Nolin. Nese Cdo Leter e Shkuar ne Shqip do e mblidhnim ne nje forme, si nje trup Njeriu, flas me te miret qe kemi, Noli do ishte Mushkeria e tij. Mushkerite qe Nxjerrin Zjarr!

Noli eshte Standarti!!!...e prape them ate te Gravesqe osht minimuni:

Asnjeher para tij nuk ishte shkruar me aqe kopetence se sa Noli,

...

.

BP, kete nuk e kisha menduar me pare. Noli eshte tamam Heavy Metal i poezise shqiptare. Te pershendes per kete gjetje me kete kenge.

Pershendes gjithashti axh Sabriun ne Zvicer dhe Hall Hatixhen mu ne Peqin te Fierit.

Pershnetje Mrapsh PF, linkun do ta bi me i teme tjeter, Te njejtin grup...i kam pas shume per zemer.  Sa vujtem me nigju pak muzike me i kohesmiley Por te shijote mo shume. Njehere kam qene ne tavoline ngjite me P.M. ishte vetem, i merzitur dhe i parrujte...[koha kur po date gurn me i kome] nje pjese me thote, mor Burre si je kaq normal e po hame te dy mengjez, me i kafe te vogel...20 vjet me vone, Ti Dhe Une qe me kengen tate nderrum i sistem e na futshin ne burg me te nigju..e nje ane me thote, Leje te Jete, kjo e fundit fitoi..e Lashe te jete.Njeri me halle dhe ai!  Life o strange...

Linkun do ta bi ke Letesia e "Albatrosi" kengen qe ku me hypin e vej ne makine e ne vdo vend qe jam e coj lart me xhama hape, kur qyteti [ete] jane te pergjumura, vec ti Trondis pak.

------------

Eh Car na kan bo... Nolit po i hyme ne Pjese...por do gjojna jane Organike. Gaudi m'Barcelone nuk o Arkitekt [eshte Termit] sic dhe Noli nuk osht as "Poet e As Shkrimtar" Noli o Gjuhe me Vete. Mire ke bo me pershentjen No2. [veri-jug] Noli nuk "osht as Shqiptar!" o 2 mijevjecare para partizon-ballista/ jug apo veri. Ne cdo gjuhe te fliste Noli do bente Masakra. Mire qe nuk jena popull shume qe lexojme libra a fjala e tij me U perhape, PETEFI, i boni Hungarezet te vriten me 2 strofa! Shume te buta...krahasu me Nolin tone. Patem fat smiley Injoranca shpesh te mbron koken. Ca barbare ma Quajne Nolit dhe perkthyes, zot car kam lexu. Ma prishen Javen!! Noli ka Bo transfuzione, asnjhere Perkthime!! Ta bite "Kasollen" ka Spanja i i thote Shegushe ne Lushnje- qe baba Lexoje, apo Mrikes ne Veri. Ta vite TY Emrin mrena e nje fshat apo Komb ta Bote Komshi. NOLI E KA SHITUR VETEN SHUME LIRE. Nje shtet me baze, apo me Nerv, Nolit do i bote Kidnap, do e fuste ke Kulla e Dhomit te Elefantit e kish me i thone:

-qe baba shkruj, ti amon vec shkruj e ne po te bejme hosana!! Me ka trondite kur kam pare foton e tij te pare [krejt trupin!] Gjithmone e perfytyroja 3.5 m te larte. me breke gladiatoresh gjoksin lakuriq e plot djerse, mjekrren a madhe, syte flake e me Topuz ne dore...Duke prishur Mure, si i cmendur!  Me ka zhgenjyer shume smileysmiley

Anglishtja, qene ne kohen e nje Irlandezi qe i bote Cirk [g.b.shaw] nuk ka asnje te tille...ska Ekuivalent te Nolit, kot lodhen eh sa po lodhen...pra i ka njele ora aty [per sa di e njof une] kete kena dhurate [mallkim] dhe ne kena ka Noli:

- qe baba standartin...car mund te behet me shqipen.

- por dhe na a varferoi ate. Te gjitheve ju ka Fute fryken...ne palce. Por eshte normale kjo. Kur Anglisht-folesit jane ne vend-numero me dekada...le me ne!

Migjeni sensitiv, osht afru pak me turp, me ate "eh si nuk kam nje grusht te fuqishem"...dhe pastaj...le t'nrofna m'dill. Skemi tjeter Huligan te fjales mo. Car me bo mo. Si do dije Noli Shqip?!!!

Ai Shqip foli se ishte Aksident kjo pune...Shyqyr Zotit nuk foli Serbisht, se nese do na kish bere Dy vjersha, vec dy per Ne...sOT BOTA do i fuste ke -xmas cards! Per 00 vite nuk do na ikte stigma. Si ato fiset amazone e vjershat e moglit me ari, do na kishte bo. Cirk! Shyqyr. Ky o fati jone qe ishte "gud guy"....kete se kena menu ne. te bo me i thone: O Nolo, NA FAL. I AINT WORTHY! E them me Respekt ket per vllaznit Mysliman, Noli nuk ka qene poet, shkrimtar, prift, muzikant apo this n that, Noli vec Shkrute ka i cik, per Hobby...e NOLI: LESHOTE FATVA!

[ne cdo gjuhe! do e kish bere kete!]

 

Te marte e mira perpara,  degjove mo,  PB !

 Kombeve,  te tillet, u lindin nje  here ne njemije vite...

cere keni me Nolin mer zot i modh? si e ka thon ene BP

 po e kapem dhe Nolin per kome...na ra sh***a ne Koke 

ke libri i letersis gjeti ky ha m.ti tja boj biografin nolit simas menyres t'vet.

cere i duhet per edukim kalamonit se sa e ka pas numrin e kpuces noli?

kurse puntori i ambasades thot qe mishin ja hajn po kocken ja lejn. Nolit vetem m..tin ja hani se ske nga ta kapesh per me e shajt.Konices cer si that ene dylber e bot se helbete i keni hy n'krevat. a thu se ndrysho naigjo ne madheshtine e shkrimeve qe kan lon.

 

 

- Pastaj kur erdha ne SHBA, gjëja e pare qe bera, ishte deomos takimi me mikun tim Sotir Pecin , i cili ne ate kohe botonte nje gazete dhe e ndihmova.

Dhe pikerisht ketu mësova te shkruaj artikuj ose te shkruaj shqip .

Nese Hamiti i qenka referuar kesaj, gjynah per Hamitin, por edhe me gjynah per nxenesit qe duhet te degjojne gomarlleqet e Hamitit. Te lexohet kaq keq modestia e nje gjuhetari perpara gjuhes, eshte katastrofe prej analfabeti.

 

Kur thashë në sa shkrova, se A.Vinca ka të drejtë, pata parasysh shqetsimin që sjell qëllimi i mbrapshtë për të  kritikuar Nolin.Qëllimi për  të goditur Gjuhën Shqipe Akademike, Standarten, që Noli krijoi,pasi që e studjoi, e lëvroi, e limosi dhe e bëri kështu  si e kemi sot.Gjuhes  se Nolit, gjuhtaret tane  i bene vetem qimtime.Dhe ai nuk mund ta kishte mesuar  shqipen duke  lexuar  nje gazete e te arrinte gjer...

   Po percjell fjalen e Fan Nolit, mbajtur  para shqiptareve te mergates se Bostonit, me rastin e shperndarjes se kopieve te para te librit te tij

        HISTORIA E  SKËNDERBEUT   MRETEIT TË SHQIPËRISË

                                      1412-1468

    "Qëllimi im kur shkrova këtë libër ishte  t,i jap popullit tonë  një histori  të Skënderbeut  dhe kjo libër  duhet gjykuar  kryesisht  nga kjo  pikpamje.Po nuk harrova  të marr  në sy  që, midis këndonjësve  tanë  ka disa  që do mos  kënaqeshin me një  histori fjalësh  popullore dhe u  përpoqa,me sa  ishte e mundur ,të  këndonj  të gjitha dokumentat  rellative dhe të shkruanj  një histori pakë a  shmë kritike, të  bazuar mi fakte të vërtetuara dhe jo mi legjenda romantike të pashoshitura.Atje ku s,ishte e mundur   ta  shqitnja  legjendën nga  historia,e lashë  ashtu  siç e gjeta në historianët  e vjetër,me shpresën ta çkoklavit më vonë kur të kem përpara dokumenta, të cilat të  më japin perin e Arianës.

 Si kryebazë të historisë  sime  mora  më parë historinë e Tivarastit dhe  pastaj  atë të  Barletit.Nga  historianët modernë  mora si  udhëheqës kryesor, gjer më një  pikë,Falmerajerin, historia e të cilit  është një kryevëpër, sipas kohës   kur është  shkruar  dhe ka vetëm një  mungim, që auktori  i saj  s,kishte  përpara historinë e Tivarasit………………………………..

Përfitova shumë nga Paganeli, Hani, Hopfi,  dhe savantët  e tjerë që kanë shkruar  mi  Skënderbenë pas Falmerajerit.

Duke maruar këto  radhë  të paka,e quanj për  detyrë  të shtonj, që këtë veprë shqiptarët   nuk ma detyrojnë aqë mua sa pleqve të  Shoqërisë  Korçare “Arsimimi” dhe veçanërisht kreytarit të saj z.Kostadin Tashko-që më ngarkuan  të shkruanj dhe kështu më shtrënguan  të  studionj thellërisht  historinë e Skënderbeut.

                                                                                                                                         Auktori

 Bston 20 mars 1920

  

   Noli  thote."Falmerajeri   eshte i mendjes se anonimi  Tivarasi s,qe tjeter   veç kardinali Pal  Engjelli, kryepeshkopi  i  Durrtsit legat   i "papes" ne Shqiperi dhe keshilltar i besuar  i Skenderbeut.Ishte ne kuptimin e plote te fjales, Ministri i Puneve te Jashtme te Skanderbeut, se ay  shkruante ne latinisht  me fuqite e  huaja dhe  ay udhehiqte  politiken e jashtme te Skanderbeut."Barleti"-na  thote Noli,e pershkruan Pal Engjellin si ..."  shokun e veprave  te rrezikeve dhe te keshillave  dhe bashkepuntorin  e pandare te Skanderbeut..." 

Tani  te flitet per Nolin duke  gervishtur  sheshin e kokes dhe te kritikohet  ai per shqipen, sikur nuk para  vete............... 

 

Goditja ndaj Nolit - nje shprehje tjeter e ngritjes se ndjenjave turko- islamike e antikristiane - tek intelektualet kosovare

gjuhe e drunjte,(ksiloglosa do quante dikush tjeter smiley) e ka mberthyer shqiptarin kudo ne lindje,ne perndim,ne jug ,ne veri, ne tv ,ne interrnet ,ne rruge e ne parlament.po çeshte kjo mani ti nxjerrim syt njeri-tjetrit?nderkoh qe me te huajet ,emisaret e padronve te shqiperis, ambasador,delegacione,komisione etc qe na skermiten ne u buzeqeshim,perdorim gjuhen e servilizmit ekstrem,per te cilen padronet e shqiperis na perçmojn kaq shum.

a vjen kjo nga mungesa e kultures (qe vihet re )apo nga deshira per skllaverim?,

 

..... ska asnje dyshim qe Noli ishte nje gjigand.

Dhe ketu ti i ve kapakun se cfare ka pare Sabri Ham ...ti poshte nje Gjigandi .Si duket po numeron Koqet se sa qime i ka , mos zbulon ndonje Genjeshter te Diktatures qe ja ka zmadhuar me te pa drejte .

Pone mosqofsha i Gabuar nga e gjithe kjo muarrebe dengelash nga te tuat , a ke kuptuar gje perse ishte Prurja ? Pra qe te jemi ne teme pa KANE e Ramdamba dhe per te te mesuar se si te komunikosh per gjera Konkrete ne Prurje Konkrete le te provojme te bejme nje mesim per Fillestare per te gjithe HUNJTE ...... Ka thene Ham...ti  qe

Rezultati ...Noli nuk ka ditur Ship

Argumenti ...vete shkrimet e tij

Fakti ...Arkivi faqe etj

Ja dhe qe te mesohesh te lexosh per cfare shkruhet kur tjetri poston dicka :

Per cfare flet ti ? Per ate qe e ka thene vet i zoti ? Dmth per cfare te RE flet Ham ..ti qe te ngazellen ? Per ate qe ka mesuar SHQIP ne vitin pas 1968 pasi fliste Turqisht e Serbisht ? Tjeter ,  cili eshte perfundimi i kesaj te shkruare te Ham..tit ? Qe NOLI nuk eshte Nje nga Shqiptaret mos me I Madhi i levrimit te mendimit SHQIP ne gjuhen TËNË ? Apo qe eshte GIGAND !

Atij Ham..tit shkruaj se sado qe nje TUFE xhuxhmaxhuxhesh qe Politika e Kohes i paraqet si te Giate , Jane dhe do te mbeten Vere ne UJE kur pergojojne Figura te tilla te cilet i ndotin qofte edhe me permendjen e MBIEMRIT !

Si eshte e mundur qe shumica e figurave publike shqiptare qe kane frekuentu Sorbonen kane rrezulutuar te tipit 'burr-kurve'? 

Te na n'Kosovë i themi kurvë-mashkull, se na vjen bajat me e përdorë fjalën burrë me atë konotacion.smiley

drejte, ne fakt une zakonisht i heq nje "r".. por, kurva-mashkull me rreulto te jete kurvari.. hmm po vazhdokam me ' bur- kurve '

Po si nuk na solli kush krejt shenimin e Hamitit, qe ta dinim saktesisht me cfare kemi te bejme?

Me sa lexohet nga Vinca, sqarimet biografike dhe kritike te Hamitit per Nolin duken te mjera. Nese Noli e ka mesuar shqipen nga "Albania", do te nisem qe tani per ne biblioteke te gjej c'numra te saj te mundem e te ulem e te mesoj te njejten shqipe. Kurse pjesa e shkrimit qe merrej me te qenet e Krishtit hero te Nolit mu duk e stisur -  vecanerisht te stisura arabeskat emertrendafilore, sado qe fjalet e Konices per Nolin plak te qeshur me duke teper te cuditshme per tu perfshire ne nje tekst shkollor (cfare vlere kane ato? t'i mesojne rinise te qeshet qe te mos plaket? te kundershtojne fjalet e meparshme te Hamitit mbi negativitetin e Nolit? kudo qe ta kap me duket citim absurd). Ndoshta punet jane si i propozon Merluci me siper, Vinca gjen sebep te nxjerre shqetesimin me nderzimet fetare ne Kosove-Maqedoni.

Falenderoj Graven per fjalet e ndjera dhe si gjithmone per hapjen e gjere te objektivit. Si Vinca si Grava bejne mire qe e rendisin Nolin mes emrave te medhenj te kultures boterore, qe te ndricojme edhe ne shqiptaret e sotem mesjeten tone mendore.

Vecoj gjetjen fantastike te BP-se per Nolin heavy metal.

Dhe me kete rast falenderoj debatuesit akademike e peshkore qe pavaresisht deshires dhe mundesive individuale, na kujtojne rregullisht t'iu kthehemi penave te shquara te shqipes.

Kisha AUTOQEFALE Shqiptare do ekzistoj edhe sikur guret e dheut te kthehen permbys. Majde me ka lumturuar shume kur gjate nje bisede mora vesh se familja Belushi eshte ndjekese e Kishes se Bostonit. Me keto pallavra s'kemi pse te merremi fare,sepse diamantit edhe kur i hedh hi i shkelqen nuri. 

Nuk kanë nevojë as të pyesin por japin verdikt të paapelueshëm: "Noli nuk donte të kthehej në Shqipëri"...dhe po këto gropa septike të tundin edhe "Janullatosin" para hunde. Por që Kisha e Bostonit ishte nën sulmin e Kishës Greke dhe Kishës Ruse (secila përpiqej ta gëlltiste për vete)....a na e paskërkënshkëshin thënë? 

Nejse, nuk janë të reja jo. Asgjë e re nga Fronti i Lindjes! Në pjesën e dytë presim faktet e tjera: "Noli jetonte në luks në Amerikë me paratë e shqiptarëve", pale që ka marrë edhe flori kur ka ikur. Po që ka qenë agjent grek që u shërbente austro-hungarezëve që e kishin dërguar në Shqipëri me porosi të KOMINTERNIT (se që ishte bolshevik kjo nuk diskutohet)? Ehu, janë të thella këto punë. 

Unë prisja zbulime të reja psh që Noli nuk u martua kurrë se ishte homoseksual dhe pedofil. Që kishte njërën këmbë më të shkurtër dhe një dorë më të gjatë. Që ka lindur nga një lidhje inçesti...epo të tjerat shtoji vetë se nuk i mbaj mend të gjitha. Mua deri këtu më punoi fantazia.

Nese Noli e ka mesuar shqipen nga "Albania", do te nisem qe tani per ne biblioteke te gjej c'numra te saj te mundem e te ulem e te mesoj te njejten shqipe.

Pasuria

Hurbinek thote:

Ti besoj je ne nje mendje me mua se propaganda komuniste thoshte per Nolin thjeshtt gjera qe i duheshin. Ja psh, nje pyetje te thjeshte : a na e ka thene kush ne klase se Noli ka jetuar ne Amerike dhe ska dashur te kthehet ne Shqiperi ? Mua jo. Noli na interesonte (komunisteve dmth) vetem per Revolucionin e 1924-es, dhe per vjershat anti-agallare e anti-bejlere. Edhe per vete Kishen autoqefale, permendej nja dy rreshta dhe pastaj na dilte si me kufizime ideore ngaqe pop mjekrosh.

jam sigurisht e ketij mendimi, madje do thoja qe ishte fat i madh qe s'u kthye,me siguri si intelektual i frikshem dhe prift njekohesisht,do ti ishte harruar emri, si Nene Terezes qe  e  quanin k****smiley

Psmiley ofendimet dhe talljet ketu vazhdojne me nivel kopshtismiley

Deri me tani asnje nga komentuesit, sidomos ata qe lehin toskerisht, nuk solli fakte te deshmoje se e ka lexuar librin e akademik Sabri Hamitit. Derisa tema bazohet ne një vesh-kelysh enverist te r.qosjes, sic është ky vinca. Une jam i sigurte se me shumë ka ne Kosove shkolla e institucione qe mbajne emrin e Fan Nolit, sesa ne Shqiperi. Ne qofte e vertete se akademik Sabri Hamiti është kundër Nolit, atehere mund te jete e vertete se oidriso, grava, pf e emigranti jane te bijte e sali berishes, e jo te grekut janullatos. (Nëse dikush ketu arrin ta vertetoje te paren, atehere une ua vertetoj te kete te dyten).

O ty te lumte pushka, bukur u ke qite ktyne te pafeve qe dun me u tall me akademikun e nerum Hamiti.....

Nga sa lexova dhe termat qe ke perdor,nuk me dukesh se je nje person qe ha debat, apo pranon mendimin e kundert..... perpiqu qe ti thjeshtosh sa me shume epitetet negative  lum miku....

Si nuk te vjen turp! Ti anti-kombtar e kanakar. Bene dhe ndarje toske e gege! Perpiqesh te prekesh dhe njerez ketu, duke insinuar per gjera te shpifura.

Do e lexojme librin e Sabriut, por s'ka nevoje te shohim komentet e Vinces sa ne aq fragmente sa ka sjell qendrimet e Sabriut jane shume te qarta. Kam lexuar per Lasgushin e ja kam pare dashurine qe ka pas per poetin nderfjale, e kete s'ja kam pare (tek keto fragmente ) per Nolin. Po do e lexojme mos u bej merak.

Permblidhu se nuk ta preku njeri LDK qe ke ne steme,  e bravo i qofte te gjithe atyre qe NGRIHEN NE KEMBE kur mund te mendohet se vetem preket nje figure si NOLI. 

dora kot revoltohesh.me kto lloj tipash eshte per ti majt me kimet hurbinekun,biles ene lojtarin.

picke te semes oree. lojtari paska pjell cun smiley

 

jam nje mendje me alken smiley

komenti ishte simpatik, shkruar me nerv te permbajtur dhe permbante elementin e sfides. E gjitha kjo me shenja te drejta pikesimi, dhe me gjatesi optimale. T'i gjesh te gjitha se bashku keto sot eshte nje gje e rralle.

Nuk eshte e vertete! Mos fusni gjera te tilla se s'ka kuptim.

..prandfaj e kam fut ne thonjza, une nuk e njoh te vertetin, une njohe ate "sabriun" te pergjithshmin! smiley

Po me Nolin cpaten?

Qofsha shume gabim pe me duket se e paska gelltit edhe Sabriu ashuren e xhamise.

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).