ORË GJUHE

Ti thoshe: andja e mbramjes që ulet në fushë  

Unë thosha: andja e yjve që qiejt i mbush  

Ti thoshe: andja e mugut ku gjeli këndon  

Unë thosha: andja e hanës që ngush plepin rebel  

Ti thoshe: andja e andjes në terrin koprac  

Unë thosha: andja e shiut ku digjen kujtime  

Ti thoshe: andja e lodhjeve me gaz  

Unë thosha: andja e fjalëve pa koka  

Ti thoshe: andja e mallit në moshë të mitit  

Unë thosha: andja e zogut melankolik  

Ti thoshe: andja e vrapit të bletës  

Unë thosha: andja e bletës së vetmisë  

Ti thoshe: andja e erës gjumashe  

Unë thosha: andja e orës fatale  

Ti thoshe: andja që shkon, që pritet të vijë  

Unë thosha: kush nuk pret, bën gati plaçkat, kush ka frikë

prej lamtumirash, pi puthjen e motit të lakuriqtë që zgjohet

në gjumin e Andjes, ku ngre folenë një hanë e re - kaq

e rrumbullt, kaq e ndritshme, sa thua ka ardhur në botë

së pari, ashtu hutuar pas Zotit si pas një vele të largët

Ti thoshe: si zot i vogël në mes të dhomës gëzimi i fëmijës

kur ngre muret-lodra

Unë thosha - e pranova dështimin: nuk shemben muret

që mbyllën zemrën gjithnjë e më të ndjeshme; shakatë

e jetës – ylberet e ngjyrave dhe gazi i të beftës – shënojnë

portat e kyçura përjetë, ku edhe mund të kaloja, të vritesha,

të ngrija poezi, të shijoja gëzimin e dyfishtë fëminor

Me shpinë a pamje nga hana, ti thoshe: shënoje hartën

e aventurave të fëminisë,

Hipur mbi pirgun e vargjeve, q’e trondit pasiguria e brishtë

e burrit, që herë mendon rënien në këtë anë, herë në tjetrën,

unë thosha: shënoje hartën e andjes njerëzore,

epokat e lidhura në fytin e kukullave, gur më gur,

mur më mur, deri në kështjellën e Amshimit

të padukshëm, ku mendimi i foshnjës hedh penela

të fundit mbi fytyrën e Askundit

Ti thoshe...

Unë thosha...

Andja thotë: është radha ime

 

MËNGJESI IDEAL DHE LUMI I MATERIES

Gjithnjë e më të lodhshëm shqelmat prej fëmije

të dritës mbi xhame, kur shpallin ardhjen

e mëngjesit. Lodrat e shpërndara andej-këndej

 

Të vajzës, që bëjnë zhurmë edhe më shumë

se lajmet e reja të ditës, më sjellin ndërmend

se shoh përnatë në ëndërr idenë e qenies

 

Së pastër – një çast pasmesnate, ku janë lexuar të gjithë

librat, ku janë parë të gjithë filmat, ku janë

grisur këpucët në gjithë peizazhet virtuale

 

Të tv-së. S’e di nga marr zemër për pyetje: do isha

prapë Mbreti i gjithësisë, nëse s’do rridhte

lumi i materies në gishta, s’do ndodhte ligjërimi

 

I faturave të fatit, s’do vinte veton kamja e leksikut

të  tyre – e madhe sa tezga e dyqanit

të çikërrimave në mes të sheshit? A mund të jetë

 

Ky shesh i pistë medalje në parzmën

e Krijimit; nëse është Sokrati ai që thotë:

sa shumë gjëra që s’më duhen paska këtu

 

Dhe niset me këmbët e veta të kthejë

kupën e brengës; nëse është Platoni ai

që thith Idenë e ideve në kurmin e dritës; nëse

 

Jam unë ai që dehet nga ndryshimi i rrokjeve,

rimave, ritmeve, nga ndryshimi i rendit

të çrregullt të vizioneve q’u vunë

 

Së pari flakën vrasëse yjeve të pambërritshëm

të mendjes, nga ndryshimi i rendit të hirit

ku ngrihem e s’ringjallem i njëjti? Pyes,

 

Se jam. Në çastet kur trupi do ndihet

po aq i fortë sa fjalët – të rrallat, të brishtat, të pabesat –

mbaj shpresë të flas edhe për dashurinë,

 

Kaq shpejt, kaq njerëzishëm, kaq prerë

sa ç’i them vdekjes: mirëmëngjes, e dashur!

se nganjëherë nuk vlen as të bësh

 

Filozofin: boria e diellit hapet

në forma të papëlqyera e mbase

vetëm qenia e pastër mund ta shpëtonte.

 

ÇDO GJË NË VENDIN E VET

Mali përballë, bishë

e fjetur, nuk ka festë.

Ngutet e fiket mbi të,

pa shokë, dhe një lehje qeni.

 

O korb miqësor, ai

pluhur xixëllonjash

që hodhe mbi mua

nga pema në ikje e majit

 

Ma luan kursin e zemrës:

për darkë, për drekën

e nesërme, vetëm

një pjesë dite pendese.

 

Kësi netësh as loti

as gazi s’pranojnë të rrjedhin:

në faqen e ujit  të kohës

qeshja e ngrirë e poetit

 

Që kërkon të dijë

kush rri më lart – ankthi

i ndikimit të poezisë,

a ankthi i ndikimit të jetës.

 

Diku në mal, ku bëja

Shëtitje vere, ndoshta

Ka qenë ideja e vjershës -

Tashti vetëm një pyetje

 

Pa krahë fluturimi.

Dështimi ndoshta fle aty.

Apo vetë triumfi.

Ashtu siç flisnin për ta

 

Këtu e andej globit,

Këtu e andej hanës,

Këtu e andej jetës,

Njerëzit: përherë

 

(Vetëm në vdekje

S’e kemi bagazhin tonë)

Zërat që ishin njëherë

Janë zërat që janë sot.

 

QUAJE KËNGË

Tashti që marrin jetë vendimet,

që ke krahë të lehtë, eja:

Ke pranë prekjen time të nxehtë.

 

Sa herë na lë prapa drita,

sa herë e lëmë ne prapa,

atje ku gjethi s’e luan më,

 

Të tregoj vendet ku ishin gazeta

dhe kafja, qumështi dhe

çadra; ku prehej mëngjesi

 

dhe mbrëmja, të tregoj lumin

e zemrës, kur qeshte me veshjen

prej dielli luadhi i marsit – dhe cepave

 

Të humorit të Zotit, në prehër

të Zotit të harresës apo

kujtesës, gishtat e Mbidritës

 

Pa peshën e fajit në breroren

e tyre të humbur, do jenë

vetë shtëpia jonë. Me pak zi

 

Për ditët që priten të vijnë,

me pak vargje për ditët që ikën

ndër avujt e padukshëm të Tokës,

 

Me duart e ndera mbi mallin

për gjërat e mbyllura Askundit,

ku na ka hije bekimi

 

I puthjes – atëherë qeshu.

Në qofshin të vërteta çfarë përmendëm

këtë quaje këngë. Byrekët

 

E mirëdashjes së saj ndoshta

na çojnë përtej malit

ku zgjohet një stinë më e butë, sa

 

Pa na lënë zemra, se

nuk është kështu me gjithë

gjërat që ikin një herë, si

 

Ajo jetë që s’ndodhi

por hequr mënjanë këndon

himnin e zotvrasjes në pentagramin

 

E shtatë zanoreve

kuptimbjerra nga kumbi tradhtar

i tunxhit të vet.

 

ORA E ODËS SË DODONËS

Etnosi pellazgjik, që barazohet me perëndinë, e mbiu mbi malet e larta tokën e zezë, për t'u bërë prijësi që lindi të gjithë njerëzit

Asios

1.

Pas një farë pushimi, ngrihemi dhe shohim

gjatë në gjitha anët e horizontit: kurrë

s’e thamë, kurrë s’e ditëm as ç’gjen një zog te vrapi

i diellit a fjala e butë pellazge bukë; vetëm

 

Hyjnesha Hes(h)tia, zemërshpuar nga thika

britmash, me neps për gjumë pakthim

agimesh, ku mbahet metali i fortë i kohës,

përgjithmonë në gjakun e ftohtë i ndryrë – derisa

 

t’i flakim të gjitha detyrat. Agu na gjen në këmbë

e s’dimë pse shkëlqejnë metalet dhe deti, pse

s’uron - siç jemi, një lis i varur në të - urti prej ajri

e ere, pse shpirti me flatra si flakë e qetë, nuk hyn

 

në diell, të humbë përjetë. Ekstaza orakujsh e dyndje tymi

që bien erë të mirë, faltore, therore, altarë, kurora,

falltarë, po tokë e gjerë – që pa aq hëna, që pa

aq diej, që preku të gjallë, që preku të vdekur - nuk shtrihet

 

të rritet sa vetë dëshira: t’ushqejë këto derte

të vjetra, fushuar deri përtej detesh, apo

në zemër të gurit dergjur: sa thua

më parë na duhet të vdesim! sa thua s’dihet

 

në ngrihet apo sapo ka rënë përdhe një tempull

që desh të matej me metaforat! ose: gjëma,

gati pjesë e pafajësisë, më e brishta dhe e vërteta

pjesë, mund të vijë nesër – me një fjalë të vetme!

2.

Kur qeshet e qeshet hyjnesha (H)Erë, e dheun

këndellin stinë Kronidesh, kur nis bekimin

Re(j)a Nënë (vajzë – pranvera, nuse - vera, e ve - vjeshta, plakë –

dimri), nën fjalët “sundim mbi të gjitha shenjat e tokës”

 

nuk çmendet vetëm kush s’e lë

të vdesë ndërgjegjja, nga falje, gjithçkaja, përditë sfilitur

të jetë fëmija, që qau e qan, derisa t’i gjejnë dhuratë

pajtimi, vetë një botë: i lehti, i shpejti valëzim madhor –

 

që tundi të shumtat flatra të fshehta në frymëmarrjen

e thellë të tokës, që derdhi dehjen e vet

të errët brenda gojës së saj të gjerë: ku fle

të shtatën ditë pushimi një gjethe-divnesë,

 

e lodhur sikur ka jetuar të gjitha jetët

që njohim, e çmeritur falë dritës së rrokjeve

sekrete të alarmit të saj solemn, e rroposur e gjitha

në shkëndijën e palakueshme të mrekullimit.

3.

A thua ngre nga koha një javë të shenjtë

divnesë ku mbahet vesh një zemër që na desh? Më e re

se ç’duket është. Porsi për(H)Erë, me dy kuptime. Si yll

që rri i fundit gjithmonë e thotë për ne: Afër Dita. Q'i themi,

 

sot e mot: një(H)Erë t'jetoj si Zot dhe kjo mjafton.

Q’i themi: vërtet vetëm Zotat janë të lumtur

e prapë e prapë të flasësh siç flet një lis. Siç flet

një copë druri në bashin e anijes. Siç mbjellin

 

argonautët ecejake, ligjërime e ligje: “E sheh

Eterin që mban tërë qiellin, në krahët e vet të lagësht

ai mban tokën - Ja ky është Ze(aë)usi, atë si Zot nderoje!”

Qielli ngjan sikur luan e ulet - jo meshë e madhe

 

e brishtë, por vetë shkrepat simplegadë – e lutjet

na kujton: Mësimi i Dytë - që mund

të ishte Mësimi i Parë – (secili shkëmb fsheh sirena,

secila sirenë Lirën e Orfeut) shpërndan, në skajin më të largët

 

të rrezes së zemrës, afshet barbare të Medeas. Tashti

që jemi kaq të varur nga lajmet, që duhet nisur

nga fillimi, e gjithçka që mbetet e padukshme, ndërmend

të padukshmen, e mbetur ashtu përjetë, nëse prapë shpalos velat

 

era e veriut, Borea: shtronani bukë e verë - atje tej

s’rivdesin fluturat e ngrira të borës, notë

për notë ngjesh ditën e sotme në të djeshmen e pardjeshmen

kënga e zvargur e aedit të verbër: “Secili prej nesh

 

mund të jetë ajo erë që, herë pas here, tokën pllenon

me mërmërimat: Po çfarë është ky Ze(aë)usi, s’e di,

shpesh e kam dëgjuar vetëm për emër”. Ose:

jeta ka të papritura sa dhe Evriposi – siç nisin

 

rrezet që rrëmbejnë çdo SOS në kozmos,

siç flenë shqisat e lodhura në acid të vdekjes,

ngrihet e fundoset pa gjurmë pirgu i pamjeve. Tabelat

e faret e vjetra bjerrin vlera: anije e rëndë, gati

 

për thyerje, kërkon molot që s’janë te ujanë pa fund

e jetëve tona të vogla. Dikur shiu bëhej

melankoli, dielli - nënkresë e butë puplash, por tash

sende të vjetra, korniza e shishe boshe, këmisha

 

të hedhura e fletë të grisura, janë plumbi i ri i fjalëve që,

udhëve pa emër, herë lypin një tingull, jo zërin

tonë, krejt gjë tjetër, herë paqe tempulli, ku presin

të jetë ai zë Zot – një tërësi, një dije, një rend

 

që na vë si fëmijë të pamëkatë përballë

avujve të ndezur në horizontin e fundit të përfytyrimit

sa të thuash: nëse nuk jemi vetë bijtë e tij

mund të jetë ai vetë e mira përfundimtare,

 

ODA E VJESHTËS

Hesht, atëherë, vjeshtë, shpirt i lodhur së vuajturi e dëfryeri - mbaj vesh e s’më arrin as zëri: do shkrijë shiu të shkrifëtat lamtumira, do shkrijë të gjitha sfilitjet e gjetheve, ku ngjeshin të fundmen frymë pareshtur? As zëri: a ka ankth a paqe për shqisat e ndera, nëse tashti fare papritmas, o era, o shiu, o ndoshta njëherësh, i kthejnë tjetër fletë hapësirës?

Shqisa të ndera - shqisa të mpira: fletë nuk ka, a nuk dinë ku janë – e shkurtra rrugë e gjethit shpjegon se thelbi, jo stina, përpirë nga ardhje e ikje e reve, bëhet dihatje e dimërt dielli, erë kalitur me tinguj kambanash që zemrën telkëputur e quan një gur në shenjë të gjakut të zbutur si bisha, bëhet heshtja mbi pisha, ku moshë e ngulmët shpalos pafund kohë pakthim - atdheut

q'u përket, t'u kthehen ç’i janë botës trishtimi:

Ngulur te gravura makute e shirave, duke ëndërruar qyrkun e diellit, mbyllur në qyrkun e zbërdhulët të diellit, duke ëndërruar gravurën e shirave.

Ku lypëm ca zogj të lodhur amshimi, vetëm të ikshmit shpirtra. Sizif fillimi tashti s'ka më: sa thellë, sa ngulmët fytyrën e dytë të gjërave ruan kujtesa - një togë e truar drejt pambarimi, relikte e asaj që s’arrij me avuj të dridhshëm dritash gjithësie, ku ikën sërish kuptim pafundësie

Dhe çdo mendim që është edhe një qoshe e fshehtë, dhe çdo fjalë që gjithashtu është një maskë.

Vetëm akorde sendesh që shkundin besimin se bota shkon të mbyllet në libër që Zoti vetë në ëndërr e pa. Një Zot i hapërdarë, që çohej peshë te pamje që para shikimi shkojnë e vijnë, a adhuruar nga gërmadha zemërrrahjesh, përtej së mirës e së keqes – e gjitha çfarë dihet mbi tokë e nuk shihet, e gjitha çfarë u dashka ditur e s’mund të paraqitet –

Pyetja që s’mund t’i shmangemi: të mbyllim sytë apo kemi përpara ditë të mëdha!

Megjithatë, unë e ti ecim si somnambulë. Fëmijët e lodhur në lojë flluskash prapë shohin ylber në ëndrra. Ti prapë je stina që u flet ditëve të ardhshme si vënë në dyshim të vërtetën, si qeshin, si plasin pastaj në hiçin e zbrazët.

Na gjen aq të kapitur, prandaj na pëlqen. Kur vjen edhe më e bukur, dhe pse më plakë. Gjithnjë po aty, gjithnjë gati për të dhënë shpirt.

Hesht, ndoshta më pëlqen ngaqë asnjë zë s’më arrin dhe unë kundroj botën me sy të përtharë nga vera.

 

(MUND TË QE) PALIMPSESTI I POETIT

1.

Nxjerrë prej asgjëkundi dhe i pathirrur

2.

Njerëzimi tërhiqet pak çaste në aktet e përdhunshme të foshnjërisë së vet

3.

Shkruhet diagnoza e temperaturës së lartë emocionale

4.

Kur muza i vë në dorë një lirë, ndalon rrjedha e lumit, zbuten bishat, përkulen pemët dhe gurët lëvizin. Përtej historisë, përtej sajesës, ose, siç thotë vetë, “sa madhështore është e gjitha kjo, ndonëse jo e vërtetë”

5.

Përveçse nxit ndjenja, pasione, përse tjetër e nxjerrin nga shteti këtë të shkretë, ashtu pastrehë, ashtu rrënjëzën në mbretërinë e ideve, duke menduar për lirinë, sepse kush tregon ëndrrën e vet, duhet të jetë krejt i zgjuar nga gjumi

6.

Fjalët “thotë shpesh gjëra të bukura, por pa e ditur se ç’bën” si shi engjëjsh mbrojtës

7.

Duke hyrë në masë, shkëlqim, harmoni, ky helm i ëmbël quhet rrezatim i qenies hyjnore

8.

Megjithatë ndërsa këmbët rrahin tokën e sheh se engjëjt i hapin rrugë, ndërsa kundron shtëpitë, pallatet, qytetet, ndërsa kundron artet dhe shkencat, mendon se sado i tokës të jetë njeriu, është Zot i saj, është Zot mbi tokë, kurora e gjërave të gjalla

9.

Poeti luan, mendon, ëndërron: Zotit i duhet t’ia ndjekë shakatë – tek bën gjëra më të mira se natyra, tek bën gjëra të reja që s’i njeh ajo

10.

Ndërkaq rritja e gjërave është e vërtetë. Ndërkaq oqeani është oqean, alpet janë alpe, ndërkaq furtuna është furtunë

11.

Po aq e vërtetë është edhe thirrja e tyre për t’i riemëruar

12.

Prandaj ndjehet pesëmijë vjeç

13.

Shikon se çfarë ishte, është vetëm hija e vjetër, si zogu që desh të jetë i ngjashmi që këndonte i vetëm në degën më të lartë

14.

Shikon se mund t’ia heqë të artin disk diellit, të gjejë atë që ndrin atje: lavdinë e vërtetë

15.

dhe është vetë Ajo

16.

Shikon se duhet të jesh Vetvetja, t’i japësh secilit çfarë meriton

17.

Duhet të jesh i Vetmi

18.

Dhe pse është ai që ulet mes fushës t’i marrë erë lules që çeli në ag

19.

Dhe pse është ai që vetëm për këtë i duhet të qajë

20.

Dhe pse shkon prapa kodrës së vockël të kohës, të zërë një metër kub vend në kuzhinë

21.

Dhe pse në kopshtin fantastik, me drurë të vërtetë, ecja ritmike shkel gjethe të vdekura palimpsestesh të ngurrimeve njerëzore

22.

Dhe pse një palë këpucë të vjetra prapa derës thonë të vijë e nesërmja e të shohim.

1 Komente

Edhe kjo (nuk) kalojti pa koment

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).