Peshku pa uje prezanton "Rrathë", një seri video-dokumentarësh të shkurtër nga studentë të gazetarisë, regjisë e sociologjisë, gazetarë e regjizorë të rinj.

"Rrathë" është një seri video-dokumentarësh të prodhuar nga gazetarë, kineastë dhe të rinj të apasionuar. Prodhimi i këtyre filmave është financuar nga Fondacioni Shoqëria e Hapur për Shqipërinë, me qellim nxitjen e një mbulimi më të gjere mediatik të çështjeve sociale të vendit, ngritjen e kapaciteteve të të rinjve si dhe promovimin e formave te reja te medias qytetare. 

24 video-dokumentarë u prodhuan gjithsej, të cilët trajtojnë tema nga më të ndryshmet. Përmes këtyre filmave do takojmë berberë filozofë, fëmijë të mbetur pa vend për të luajtur, gratë që shpërndajnë qumështin e lopëve të tyre në familjet tiranase, cunat e lagjes së Parkut, apo Xhekun e fshatit Klinë. 

Peshku do të shfaqë një film cdo ditë, deri në shpalljen e tre fituesve dhe një përmendjeje nderi në datën 17 Korrik në Tiranë. Filmat do të postohen në rradhë të rastësishme. Rradha e shfaqjes nuk nënkupton vlerësimin që juria ka për filmat. Ju ftoj t'i shihni dhe komentoni këta video-dokumentarë, duke mbajtur parasysh se autorët e tyre janë të rinj me përvojë të kufizuar, por me inicitaivë dhe me shumë talent.

Filmi i parë është një dokumentar i fuqishëm nga Anis Leka, një regjizore shumë e talentuar, që ka dokumentuar me këtë film mënyrën sesi njerëzit janë vendosur për të jetuar ngjitur me shinat e trenit, midis Tiranës dhe Vorës.

Më poshtë po citoj nga thirrja e Fondacionit për pjesëmarrje, pasi kjo ndihmon shikuesin të kuptojë cilat ishin kushtet e këtij konkursi.

 

 

------------

 

KONKURS PER PRODHIM MEDIATIK

 

Informacion i pergjithshem :

Fondacioni Shoqeria e Hapur per Shqiperine (Soros) ne Tiranë, ne kuader te Programit te Medias, me qellim nxitjen e nje mbulimi me te gjere mediatik të çështjeve sociale të vendit, ngritjen e kapaciteteve te te rinjve si dhe promovimin e formave te reja te medias qytetare, shpall konkursin per prodhimin e 24 video-dokumentareve prej 8-12 minuta, me tematike sociale nga i gjithe territori i Shqiperise.

Ftohen te konkurrojne studentë të gazetarisë, regjisë e sociologjisë, gazetarë e regjizorë të rinj. Konkurrimi  do të jetë i hapur ndaj çdo prodhimi alternativ si në formën e paraqitjes ashtu edhe në përmbajtje, të ardhur nga të rinjtë, profesionistë apo amatorë.

Dy kushtet thelbësore të përzgjedhjes do të jenë:

1-  Përmbajta : informacioni  që jepet, mesazhi që do të percillet, të jetë sa më afër qytetarit të thjeshtë dhe jetës së tij të ditëpërditshme, ti shërbejë atij dhe zgjidhjes së problematikave të tij, duke tentuar edhe përfshirjen e komunitetit  apo grupimit përkatës në përcaktimin e përmbajtjes dhe formes te video-dokumentarit.

2- Forma e paraqitjes:  mesazhi të jepet në një formë origjinale dhe alternative, në mënyrë që të tërheqë sa më shumë vëmendje te publiku i gjerë dhe autoritetet,  duke synuar të depërtojë edhe te  qytetari më indiferent. Video-dokumentari nuk duhet te jete me i gjate se 8-12 minuta.

Projekti synon të ndërthurë elementë të gazetarisë sociale me gazetarinë qytetare nëpërmjet përfshirjes edhe të elementëve të ‘videos me pjesmarrje’ (participatory video). Kjo nënkupton marrjen pjesë të vetë komunitetit, perfaqësuesve të tij, njerëzve të thjeshtë që nuk janë gazetarë apo regjisorë profesionistë, në ofrimin e informacionit dhe realizimin e një kronike/video/dokumentari, që në një mënyrë origjinale tregon një hisori, një problematikë, një jetë.

Aplikuesit mund të jenë individë ose grupe individësh. Një individ/grup individësh mund të dorezojë disa koncept-ide, por nuk mund të financohet për prodhimin e më shumë se një video-dokumentari.

69 Komente

shinat e trenit si vend lojrash, rruge lagjeje, udhekryq makine, rruge bicikletash etj ... ankthi i makinistit ne sistemin hekurudhor arkaik.

bravo regjizores se re!

Favelat e rrethinave te Tiranes...

 Vetem nje gje te gabuar ka regjizorja ; Intrevistat  mbi shinat e trenit, kjo eshte paradoksale! 

Aty eshte Kandahari i Afganistanit. Ky film i shkurter hedh nok out gjithe shtetin e shqiptareve! 

smiley 

Shume mire qe keni dhene kreditet. Keshtu gjenden e pushohen kollaj qe nga drejtori e gjer te operatori.

KAVIR,

Fliji ju? Qeveriu ju paguan per parandalim, jo thjesht per ndershkim.

Pergezime! Pune shume e mire dhe iniciative shume e levdueshme. Paska shprese pertej Fevziut à la page.

Përparon Shqipëria e BigBrother-it!!!

That's the way you do it. Money for nothing, and chicks for free.

E fare pakëz më tej uri, uri, dhe prapë uri....

Hallall.

Nisme e mire.

E kuptoj qe jane studente prandaj kritikat jane thjesht per te ndihmuar:

Cfare me pelqeu:

1. Perzgjedhja e ceshtjes

2. Filmimet nga pikepamja e hekurudhes dhe e njerezve.

3. Intervistat me njerezit

4. Titrat ne fund

Cfare s'me pelqeu:

1. Nuk ka ndonje hyrje, e le lexuesin ta zgjedhi vete fillin.

2. Duke me i gjate se c'duhet. Disa copeza perseriten, te tjera s'kane nevoje (sa here duhet treguar macja e zeze mbi shina?)

3. Nga ana teknike, duhet bere me kujdes me kompozimin (rregullin e treshit, etj), fokusin, ndricimin.

4. Roli i intervistueses eshte i paqarte. Ne fillim eshte e fshehur pas kameras, pastaj degjojme zerin qe flet me kalamajte (pa ndonje paraqitje/njohje), dhe ne fund e shohim te ulur duke folur me njerezit.

5. Edhe mua me beri pershtypje qe po flisnin me njerezit mbi shinat e treni.

6. Titrat duhen zgjedhur disi me mire, sidomos pasi jepen ne fund dhe kane efekt me te madh. Nuk treguan ndonje informacion te rendesishem, nuk dha ndonje statistike te mirefillte (ndoshta edhe s'ka), nuk dha dhe ndonje arritje/perfundim/zgjidhje, proteste, ankese, etj. Vecse fjalet Kujdes, qe s'do dokumentar per t'u shpjeguar. Duhej dicka me emocionuese do thoja une.

7. Duhet te kete dallim/arsye midis filmimit me ngjyra dhe atij bardh e zi. Dukej sikur bardh e zi ishin vetem gazetat, por pastaj u perdor edhe per filmim nga shinat.

Urime dhe pune te mbare!

Ide shume e mire ajo e Sorosit dhe kjo e peshkut. Edhe ky film ishte i mire, subjekti llahtarises dmth artistik sipas perkufizimit. Rreziku ndaj jetes ne Shqiperi eshte kriminalisht anakronik.

Edhe nje eksperience modeste qe kishim ne drejtim te hekurudhave eshte hedhur posht, per mendimin tim hekurudhat duhen mbyllur, vetem per faktin se nga 90 e deri me sot jane vrare me 10ra njerez dhe rrezikohen me 1000ra jete njerzish ne te ardhmen. Aty ne film trenisti thote se distanca nga shinat e treni duhet te jete e paster 25 m (ne kohen e monizmit ka qene 50 m)! Qe do te thote se per te siguruar jeten e njerzeve nuk duhet te kete shtepi banimi prane shinat e trenit! Aty njerzit lozin me vdekjen! Pamjet e xhiruara  ne shinat e trenit fatkeqsisht nuk tregojne Europen!  Shqiperia tjeter ne fokusin e ketyre filmave te shkurter duket mizereje! 

Rrofshi!

ps. dy filma vertet te mire sot! Way to go, PPU!

Anis,
Kjo qe ke bere nuk eshte video-dokumentar, por video-reportazh, qe do te thote : nje logorrhea pamjesh, te cilat ti mendon se duke i ilustruar me nje muzike fyelli, ke mundur ti kthesh ne nje video-dokumentar, pra ne diçka te rendit artistik.

Per te qene konkret : puna jote fillon mire por veçse pergjate 58 sekondave te para. Fill pas tyre, eshte flagrante deshira jote per te thene sa me shume gjera, per ti shpjeguar sa me shume ato (me pamje, me ze, me muzike, biles deri edhe me tekst). Nderkohe qe po te kemi parasysh temen, do te mjaftonin imazhe qe flisnin vete (per me teper qe vete treni eshte levizje, pra movement, pra movie !), pa qene fare nevoja te degjojme femije qe thone obsenitete te tilla si "ajo qe e mori nga poshte" (minuta e 09.58).

Shkurt, reportazhi yt nuk ka mundur te kthehet ne dokumentar (pra te fitoje vlera te themi artistike, dmth edhe sensibilizuese) sepse vuan nga semundja e pothuaj te gjithe krijimeve vizuale ne Shqiperi : mania per te bere 'gjera te medha' (edhe muzike tronditese, edhe intervista, edhe... edhe...) per me teper ne aq pak minuta (edhe pse, parimi eshte i njejte edhe sikur te kishe dy ore kohe ne dispozicion).
Gjynah, se tema paraqet vertet interes (shto ketu edhe ate 'muhabetin' e levizjes se trenit qe shpjegoj me lart e qe e kishe ne avantazhin tend si regjizore). A sensibilizon videoja jote me shume se nje reportazh per te njejten teme ne Top-Channel  ? Jo smiley

2.5

Nderkohe qe po te kemi parasysh temen, do te mjaftonin imazhe qe flisnin vete (per me teper qe vete treni eshte levizje, pra movement, pra movie !), pa qene fare nevoja te degjojme femije qe thone obsenitete te tilla si "ajo qe e mori nga poshte" (minuta e 09.58)

Ne fakt: 

Projekti synon të ndërthurë elementë të gazetarisë sociale me gazetarinë qytetare nëpërmjet përfshirjes edhe të elementëve të ‘videos me pjesmarrje’ (participatory video). Kjo nënkupton marrjen pjesë të vetë komunitetit, perfaqësuesve të tij, njerëzve të thjeshtë që nuk janë gazetarë apo regjisorë profesionistë, në ofrimin e informacionit dhe realizimin e një kronike/video/dokumentari, që në një mënyrë origjinale tregon një histori, një problematikë, një jetë.

Per me teper:

Dy kushtet thelbësore të përzgjedhjes do të jenë:

1-  Përmbajta : informacioni  që jepet, mesazhi që do të percillet, të jetë sa më afër qytetarit të thjeshtë dhe jetës së tij të ditëpërditshme, ti shërbejë atij dhe zgjidhjes së problematikave të tij, duke tentuar edhe përfshirjen e komunitetit  apo grupimit përkatës në përcaktimin e përmbajtjes dhe formes te video-dokumentarit.

2- Forma e paraqitjes:  mesazhi të jepet në një formë origjinale dhe alternative, në mënyrë që të tërheqë sa më shumë vëmendje te publiku i gjerë dhe autoritetet,  duke synuar të depërtojë edhe te  qytetari më indiferent.

___________

Duke pasur parasysh keto kushtet dhe synimet e konkursit nje paraqitje thjesht e imazheve nuk do ishte e mjaftueshme, sado tronditese apo artistikisht te arritshme te ishin.

Megjithate jam dakort qe i mungon dicka kesaj pjese.  Tek qytetari me indiferent nuk do depertoje.  Ajo fjala "Kujdes" ne fund ishte anti-climactic.  Apeli emocional ku?  Indinjata t'i drejtohet kujt?  Me gjithe kohen relativisht te shkurter ne dispozicion jam e mendimit qe kishte vend per me shume apo per me ndryshe. 

Gjithesesi, pune te mbare autores.

Nje paraqitje thjesht e imazheve nuk do ishte e mjaftueshme, sado tronditese apo artistikisht te arritshme te ishin.

Ne fakt, do te ishte plotesisht e mjaftueshme. Gjithsesi, une dhashe nje mundesi. Ja nje tjeter : Vetem rrefim deshmitaresh. Por ama, te filmuar me vertetesi e autenticitet, jo "hajde ulemi ke shinat, dhe na thuj ça pe ti".
Ka dhjetra menyra per te bere diçka qe, e perseris, te tejkalonte efektin e nje reportazhi tek lajmet e ores 3 apo 7 e gjys te Top-Channel (ose te nje kanali tjeter televiziv).

ps: kuptohet, faji nuk eshte fort i saj, por i atyre qe e kane mesuar ashtu, dmth e profesoreve (meqe, fundja ajo studente na qenka)

Po cfare ke bere ti o Stalker qe komenton pa teklif. 

Do thosha fillon mire deri kur makinisti flet. Nuk e kuptoj pse duhet te fliste??? Pamjet flisnin vete, nje geto ku njerezit jetonin praktikisht mbi shinat e trenit, ku sirena e trenit bie ne vakum, bie ne fshatin e shurdheve. pastaj vazhdimi merre me leng. 

Po megjithate eshte ambicia e te riut qe do te beje direkt film te gjate pa eksperimentuar me fragmentet e shkurtra, me imazhin. Me fal qe po e perseris prape po thelbi i filmit eshte imazhi.

Nje film i mire per mendimin tim mund te jene dhe 4 foto te zgjatura ne kohe.

Po mgjt perpjekja vlen per tu inkurajuar dhe kritika duhet te jete serioze.

Te them te drejten Stalker ndryshimi midis reportazhit dhe dokumentarit eshte se;

reportazhi nuk mban qendrim ndaj faktit qe propozon, kurse doku eshte qendrim nga fillimi deri ne fund ose e vendos spektatorin te beje zgjedhjen qe ai deshiron. Keto jane sa per fillim se ka disa lloj dokumentaresh. E dyta. Stalker kjo duket qe eshte nje pune me porosi, ke bere ti ndonje pune me porosi me pare? N.q.s po duhet tia kesh idene. Deshira per te thene sa me shume gjera nuk ndjehet ne dokumentar, perkundrazi dokumentari propozon dhe implikon qe ne fillim hapsiren dhe problemin qe do te sqarohet deri ne fund. E treta. Po ta shohim femijen qe thote "obsenitete" qe se di cfare eshte si fjale po nejse, sepse femija eshte e vetmja instance qe nuk e marrim fare parasysh ne kete shtet dhe vend tashme degraduar.

 

Me kane rene ne dore disa video te projektit Rrathe dhe u kenaqa me cfare pashe. Jam shume e lumtur qe s'ka vdekur ende arti viziv ne Shqiperi dhe Kosove. Suksese. smiley

p.s. Une i kam te zgjedhurit e mi. Keshtu qe kur te vije dita e Oskareve do jap cmimetsmiley

Meqe e nisi Stalkeri. 

Dokumentari ka shume mangesi.

Hyrja ku treni kalon siper nuk eshte e mire per hapje se e mbyt imazhin. Duhet ta kishe ndjekur trenin ne ardhje dhe ta shoqeroje ne ikje. Mundesisht i fokusuar ne infinit qe mos e humbje fokusin gjate levizjes.

- sec 55 - nuk mund te dalesh nga close-up 9i pafokusuar) i trenit tek close-up i kembeve te femijes, pastaj tek erresira poshte trenit, pastaj te close-up i fytyres se trenistit. Ngjan sikur trenisti u ngrit nga varri.

-01:14 Nuk mund ta levizesh kameren njehere ne te majte e pastaj ne te djathte. Eshte shume amatore. Levizja eshte gjithmone e njekahshme.

01:50  duhet te ishe futur me tekst

02:25 helloooo. Anybody there!

02:30 Detaji i goces qe i shmanget zhurmes se trenit shume i bukur

(to be continued se nuk na lene rehat kalamajte)

 

02:55 mungon nje plan i mesem i nderteses se stacionit. Fundi i i cdo panning kerkon nje minimum 3 sec pamje statike qe mos duket sikur po i thyen qafen shikuesit

02:59 nuk po e perseris me qe nuk mund te vesh dy close-ups pas njera tjetres.

03:58 Episodi domethenes. Folja e paidentifikuar nga pas kameres, amatoreske.

4:11 Personazhi nuk mund te prezantohet ne close up duke folur. Nevoja e nje plani te mesem static.

05:00 mire do ishte ti fusje nje pauze nga njeri person tek tjetri

07:40 Tik tiku i bombes me sahat dhume i gjetur

08:40 shume e zgjatur still life

09:13 Kalimi ne nje bllok tjeter intervistash kerkon patjeter nje prezantim. Titujt e gazetave jane te pamjaftueshem, pasi spikeri nderkohe eshte prezantuar

Pjesa tjeter pak a shume eshte ne standartin :mire.

Ajo qe e ben dokumentarin flat eshte mungesa e kendveshtrimeve te ndryshme. I gjithe filmimi ndertohet ne nivelin e syrit. Nuk ka asnje pamje gjithperfshirese te bere nga nje koder, ap lartesi. Asnje pamje te te gjithe trenit duke gjarperuar ne rruge apo duke u futur e dale diku. Mund te ishin bere dy tre xhirime ne shi apo kondita te ndryshme meteorologjike. Nje lindje apo perendim dielli padyshim do i jepte bukuri.

 

Nga ana konceptuale.

Nese vajza eshte fokusuar tek rreziku mungojne

makina ambulancash, pamje spitali, pamje varrezash apo vendesh aksidenti, interviste me infermiere te zones, statististika, invencione alla shqiptare qe rrezikojne jeten. gjithashtu detyrimisht duhet te kishte hyre brenda nje familje dhe te kishte filmuar trenin qe atje. Gjithashtu duhet ta kishte konceotuar trenin me syte e tyre si nje bishe qe ulurin jashte oborrit te tyre dite e nate, gati per te perlare jete njerezish, prinder qe i keshillojne femijet te kene kujdes kur dalin nga dera etj, etj, et...

Sidoqofte, po te mos ishte bere puna, nuk do kishim mundesi as per verejtje ndaj pune te mbare kujtdo qe ka punuar aty. smiley

po ti a derbar, kur do e besh nje dekumentar..per qejfin tend.

Well, kam bere plot. Tani jam mahnitur pas still pictures. Edhe kalamajve ka vite qe nuk u bej video. smiley

gjenden ne tubo ato?

p.s. videot e familjes duhen vallai. s'kam qene tifoz me pare, po tashti jam...memorje ajo e shkreta, e do nje perforcim here pas here.

PF, a ka ndonje mundesi per ta pare ne internet?

Not for free. Eshte e blinduar me te drejta autori. Gje qe sidoqofte nuk ka penguar qe te vidhen plot e plot filmime te hapura lart e poshte ne internet, gje qe eshte bere ne pjesen me te madhe ne studion ku u montua. Like this

cfare kohesh me ke kujtuar!

Faleminderit!

dokumentari eshte ne nivelin e hekurudhes. s'ka mundesi te jete me mire ne fakt. se ndryshe nuk do t'i zinte gjumi shqiptaret me ate lloj hekurudhe.  

per videot e tjera ka ndonje link?

Bukur. Faleminderit. Sigurisht qe ka edhe mangesi, por duke konsideruar qe eshte veper e nje studenteje eshte mjaft e arrire.

Pres me padurim punet e tjera.

Po mendoja qe, ne fakt, fakti qe intervistuesja flet me banoret mbi shinat e trenit, më shume se paradoks eshte lapsus frojdjan, pra eshte prova se si regjizorja e koncepton filmin, ne inkoshiencen e saj : e koncepton si diçka ilustrative ('per shinat po flasim, tek shinat ulemi), si 'detyre', dhe jo si angazhim estetik, qytetar, moral... etj etj.

 

nje rubrik shue e bukur ketu tek peshu pa uje

Me pelqej filmimi, me disa kende shume shume te mira. montazhi mu duke constant. Kishte disa riperseritje filmike por duke pasur para sysh tegjithe prodhimin, ishte me se e protur. 

U befasova qe zeri ishte shume i mire.

Kritika ime me e madhe eshte qe do doja qe prezantuesja te jete 80% protagoniste e documentarit, te shprehi mesazhin e saj. Ajo do e mente mesazhin me te forte, pra do "kerkonte me cdo kusht" vemendjen e audiences (per kete: nese ky documentar do ishte ne TV un nuk do ta shikoja, dhe kam pershtypjen qe shume persona nuk do e shikonin)

POR ky problem eshte evident ne pergjithesi ne mediat shqipetare, ku prezantuesit thjeshte RI-transmetojne informacion por nuk jan "kerkues". Jane pasiv ndaj problemit qe po transmetojne. 

P.sh intervista e Artanit do ishte shume me dinamike nese do ishte interviste "me" Artanin - pra nese presantuesja po ishte 60% e perfshire ne bisede

Por sic thash me siper kjo eshte evidente nga media shqipetare- si rezultat do sygjeroja qe te "studioni" LIRSHMERINE, DASHAMIRESINE dhe INTERESIN dhe shfaqin presantuesit e juaj (sidomos ato Anglez dhe American)

ps- titrat nuk me pelqyen (pervec se ne fund, ato ishin pak ok)

Kritika ime me e madhe eshte qe do doja qe prezantuesja te jete 80% protagoniste e documentarit, te shprehi mesazhin e saj. Ajo do e mente mesazhin me te forte, pra do "kerkonte me cdo kusht" vemendjen e audiences (per kete: nese ky documentar do ishte ne TV un nuk do ta shikoja, dhe kam pershtypjen qe shume persona nuk do e shikonin)

Shume e drejte.Me mungoi dhe mua kjo gje.

smiley Nga universiteti kam mesuar nje truk: kur s'te njeh profesori, me mire mos hyr i pari. Ekzaminuesit jane gjithnje me te fresket ne fillim, po ashtu kane shpresen e mbare qe niveli i klases eshte shume me i mire. Me kalimin e kohes pastaj i gradojne me mire pritshmerite.

Me vjen keq se do behem ideologjike (nje dite zgjohemi ideologjike ne fakt, e jo konservatore - Trop smiley ), por gazetaria ka per detyre te informoje e ta hedh konin e vet te drites ne vende ku syri i qytetarit s'mberrin dot. Ta beje kete me vertetesi, sinqeritet dhe ndergjegje civile. Mua me duket se e ka bere. Gazetari s'eshte gjykates, s'e ka per detyre te jete sociolog i mirefillte e as kineast i mirefillte. Mangesite jane te rritjes dhe i shtojne punes vleren e spontaneitetit. Jo per gje, po vjen nje pike dhe profesionisteve nis e u trashet qafa, e rrjedhimisht edhe "lekura".

Sa per lapsusin freudian qe thua Stalker, intervisten qe thua mund edhe ta interpretosh si nje perpjekje per ta vendosur veten si vezhgues edhe ne nivelin e rruges, te shines, te gjindjes, meqe here te tjera e kishim te vendosur mbi rrota treni. Notat pastaj sinqerisht me duken te teperta.

 

nuk bejne gazetaret film(a) dokumentar(e). ata bejne reportazhe.

vajza eshte studente e gazetarise mesa kuptova

le te jete çfare te doje, dokumentari eshte lloj tjeter nga reportazhi. duhet pra te dini NJEHERE ku ta fusni "krijimin" e saj. bile duhet qe ajo vete te jete e para, qe ta kete te qarte. 

dokumentari nuk ka qellim te kritikoje (behet bile me dashuri ndaj çeshtjes), ndersa reportazhi po. 

 

Jo, s'eshte kaq kollaj, sepse une e mendova vajzen si gazetare qe ben nje dokumentar, i cili ne fakt ka plot te perbashketa me reportazhin, sic ka edhe dallime. Nje nga dallimet eshte per shembull qe ne nje dokumentar kujdesja per imazhin ka epersi ndaj tekstit. Po keshtu ne nje dokumentar mund te kete elemente te fikcionit, cka ne pergjithesi s'haset tek nje reportazh. Nje reportazh behet pergjithesisht nga nje gazetar, i cili kuturiset te jete edhe regjizor, intrevistues etc etc.

ok, paske te drejte, u ndala tek nentitulli i madh.

Subjekti qe ka zgjedhur eshte llahtarisht i shkelqyer.Teknikisht ( vrejtjet qe ben PF) dhe artistikisht (vrejtjet qe ben Stalker) mbase le per te deshiruar.Me pak fantazi , dokumentari (reportazhi?.Stalker , mund te na tregosh se ku dallon teknikisht dokumentari nga reportazhi) mund te kthehej ne nje metafore te tranzicionit kaotik.

Dokumentari percjell permes imazheve dhe fjaleve tre mesazhe :

1.Kaosi urbanistik.Pamjet ne plan te gjere, ne te dy anet e shinave, ndertimet e reja, barakat, shtyllat e tensionit, shinat e trenit qe mpleksen , te japin idene e nje getoje afrikane.Pamja eshte apoliptike dhe sureale.Melodia me fyell te con ne emisionin e dikurshem dhe reportazhet televizive "vende dhe popuj".

2.Mjerimi njerzor, varferia, mbijetesa mbi shinat ku kalon treni tranzicionit shqiptar.Pamjet e gjera me njerzit dhe makinat qe levizin kaotikisht mbi shina dhe jeta e dale jashte shinave/binareve te normales.

3.Pasiguria e jetes e percjell permes pamjeve,pasqyres se shtypit dhe intervistave me makinistin.Banoret qe pershkruajne skena vdekjesh te lemerishme me nje qetsi dhe zakonshmeri tronditese.Femije qe luajne me rrezikun  e jetes dhe vdekjen e kane gjysem meter larg nga dera e barakave.Sekuenca me plan te gjere, ku  trenin qe sulet si perbindesh mbi shinat ne perspektiven qe mbyllet nga ndertesat, eshte nje gjetje e bukur.Duket sikur lokomotiva do te perlaje gjithcka qe gjen perpara.

Sekuenca qe hap filmin (treni ne levizje) dhe mbyllet me kuadratin e zi ,per mendimin tim duhej te ishte sekuenca e fundit.Mund te luhej me mire me tunelin, me pamjet e banesave nen ritmin e rrotave. Zhurma e rrotave te trenit mund te perdorej fare mire si "kolone zanore" ne disa sekuenca.

Une provova ta shikoj per se dyti dokumentarin me kengen "Streets of Philadelphia" ne sfond.Provojeni, eshte nje mrekulli.

mund te na tregosh se ku dallon teknikisht dokumentari nga reportazhi

nuk eshte ana teknike qe e ben diferencen, eshte vetem synimi. dokumentari (siç e thash me larte) nuk ka qellim kritik, dmth te evidentoje diçka qe nuk shkon, nje te mete, ose diçka qe shkon, nje merite.  

dokumentari hiç tregon hekurudhen dhe shqiptaret, nderlidhjet midis tyre. 

po te bejme psh nje dokumentar me jeten e indigjeneve te amazonise, nuk kemi per qellim te tregojme faktin qe ata jetojne lakuriq dhe ne gjendje pothuaj te eger e duhet te emancipohen me çdo kusht. 

e kam pare kete dokumentarin per me teper, nuk e kuptova ku e ka qellimin kritik tjetri. as tek faqja e wikit nuk e shquajta dot kete.

sidoqofte kjo realizatorja jone neqoftese nepermjet ketij filmit ka qellim te permiresoje situaten, i ka hyp gomarit mbrapsh. smiley

Nese e ke pare, s'kam nevoje te te tregoj qellimin kritik: multinacionalet qe shtypin prodhimin e vogel dhe lokal, humbja e identitetit te produkteve ushqimore, humbja e mjeshterive...

dhe sipas tij multinacionalet nuk duhet ta shtypin prodhuesin e vogel ? 

Le te themi qe s'ta thote hapur, por simpatia per francezin fshatar kokeshkrete qe s'pranon t'ia shese vreshten e vet amerikanit eshte krejt e dukshme.

 

nuk ka qellim kritik, dmth te evidentoje diçka qe nuk shkon, nje te mete, ose diçka qe shkon, nje merite.  

dokumentari hiç tregon hekurudhen dhe shqiptaret, nderlidhjet midis tyre.

Dokumentari modern eshte pikerisht e kunderta, nje film faktik  me material bruto nga jeta, dhe ketu  dallon nga filmi fiction por qe percjell nje mesazh, nje opinion te caktuar, ngre nje problem nepermjet provokimit te jetes reale permes kameres dhe narracionit te subjektit . 

Nje dokumentar per indigjendet , duke i treguar ata ashtu sic jane, tregon pa zbukurime, pra lakuriq, jo faktin qe jane lakuriq, por shkallen e zhvillimit te tyre, raportet e tyre jo aq me natyren se sa me boten e civilizuar, kontaktet me kete bote dhe perfitimet/rreziqet qe i vijne prej saj. Kendveshtrimi, menyra se ku vendoset kamera, ku fokusohet dhe cfare regjistron ajo "pafajesisht" perbejne pikeshikimin dhe percjellin mesazhin.

ti sikur shtrove pyetjen. ndersa tani po me jep pergjjigjen mua ? i forte je vallaj. 

shiko hap nje fjalor se e shpjegon, sakte dhe thjeshte, ndryshimin midis tyre. po e bej kete ne vend tend :

Film documentaire ou documentaire : film dont les images sont tirées de la réalité, généralement accompagnées d’un commentaire, et qui a un but didactique.

Article ou suite d’articles écrits par un journaliste. Faire un reportage.

•Enquête, compte rendu radiodiffusé, filmé, télévisé.

E ke gabim.  Shiko dokumentaret e Michael Moore.

ai eshte pikerisht perjashtimi qe verteton rregullen

shiko keto jane perjashtime, dhe te modes. keta qe i realizojne me shume sesa çeshtjen ne fjale, kerkojne te njihen vete si autore, nepermjet provokimit te temave tabu. 

keta i fusin filmat e tyre tek lloji dokumentare dhe jo reportazh, per dy arsye :

e para, e mbajne veten si krijues, si artista, dmth nje rang me lart se gazetaria.

e dyta, qe edhe bota ti konsideroje si te tille, pra per te mos pasur probleme me rendin, shtetin, njerzit e fuqishem, multinacionalet, dmth ata qe bejne ligjin sot. gazetarin e hudhin ne gjyq kur shkel atje ku s'duhet, i kerkojne provat reale. ndersa artistin e tolerojne, e shumta ja ndalojne vepren qe te shfaqet publikisht. 

ka dhe nje te trete, keto realizime (te dobta nga te gjitha pikepamjet, se te mbushura me moralin e kohes se tyre) nuk e luajne asnjehere rolin per te cilin jane destinuar, perkundrazi gjithnje efektet jane ne ane te kundert te deshires se realizatorit te filmit. 

kur fitoj çmimin ne Kane, ai dokumentari i Mores me Bushin, thashe ne nje post duke e parashikuar qe atehere, qe Bushin do e rizgjidhnin perseri amerikanet dhe pikerisht ashtu ndodhi. 

Sa do te te jap qe mos te thuash me qe jane perjashtime por jane rregulli?

Dhe jane krijues e artiste dhe jane nje rang me lart se nje gazetar i thjeshte.

S'e paska idene sa here eshte hedhur Moore ne gjyq prej dokumentareve te tij.

Kush tha qe s'luajne rolin? Kush tha qe roli i Fahrenheit 9/11 ishte ai i nje reklame politike per moszgjedhjen e Bushit?  Dokumentari eshte dokumentari me fitimprures ne te gjithe historine e filmit, dhe mbase dhe me i pari i te gjithe kohrave.

fitimprures ne çfare ?

Afrikabastani yne smiley

O Zot na i rruaj...

Forma eshte mjeti, permbajtja eshte qellimi.

Per juridiksit e Shqiperise :

 - ne rast aksidenti, i demtuari apo familjaret e viktimes*, mund te hedhin shoqerine hekurudhore (ne kte rast shtetin) ne gjyq per mosmarrje masash sigurie ? Ka pas ndonji rast gjyqi ne fjale ? 

 - shoqeria hekurudhore ne vetvete, ne te tilla raste, mbulohet nga ndonji police sigurimi, te pakten ?

* do thoni ju, po edhe banoret kane faje, po detyrimet e shoq.hekurudhore (shtetit) jane  shume me te medhaja.

 

Coi haber Drejtorit te Hekurudhes qe nese nuk te paguan 40 000 euro te ka gjakun borxh ai personalisht. Keshtu thote kanuni. Nuk pi uje ligji ketej, mbaron pune me kanun.

I thuj jam geg dhe punet i zgjidh me kanun. Nese nuk te pergjigjet bli kallash ose 12.7-c, daje. Mbaron pune tek fek.

Ka rendesi fakti qe t`i thuash se nga je, ndryshe nuk ta fershellen njeri.

He se mos harroj, mos trego qe je i shkollum se nuk te merr njeri seriozisht kur do thush qe i mbaron punen me kanun, se eshte pune barbaresh ajo dhe jo te shkolluarish.

Ju lutem, Zeni sapo fitoi nje gjyq, dmth drejtesia funksiononsmiley

Ou, si ka mundesi qe nuk paska komente te vuvuzelave te tipit ca thu ti me po kshu eshte edhe ne Bronx!!!

treni keshtu ka qene gjithnje ne shqiperi, nuk u degradua sot. 

sot ti zbulove bronksin dhe vetem se ben dallimin ose krahasimin e trenit tone me te tyre. nga kjo te vjen bile turp. 

tek treni dallimi eshte hashiqar (ta ben muuuu), tek te tjerat gjera eshte me transparent por jo me i vogel. mirepo per ta bere dallimin edhe tek ky lloj rafinimi te duhet pike tjeter veshtrimi ose krahasimi, te futesh mbrenda ndoshta dhe veten dhe njerez te afert. e ketu nashti fillon veshtiresia e problemit.

 

Nigjo Kureshtar,  te gjithe e dime qe ky eshte nje problem me shume nyje, qe fillon piksepari me kulturen ndaj rregullave, flukseve te brendshme migratore pa "tabela qarkullimi" (kap e bo barake), ben mu' mungesa e dores se shtetit etj etj, sepse kyn tren ka pas qene edhe para 20 vjeteve po gjendja ishte me e pranueshme, te pakten jo kaq aksidente.

Ai treni elektrik i Nanos su morr vesh si mbaroi, apo ka fillu ta beje te nendheshem ...

po traktoret me zinxhira (si tanksa) si kane qene ne krahasim me boten qe na rrethonte ? po autobuzat e shkodres (fizarmonika) si kamione lopesh ? 

po fytyrat tone ne pasqyre, si dukeshin ? 

e megjithate asnjera nga keto dukuri negative nuk e pengoi gje, Ismailin tone qe te bente veper te shquar te nivelit boteror. 

heh e komplikuar shume kjo bota qe na rrethon dhe akoma me shume ne si njerez.

Ketu muhabeti eshte shume specifik, problem-sherbimi hekurudhor dhe, me sa duket, sot ky sherbim trasporti eshte me keq se ne kohen kur ishim me te 'lumturit e botes', sikur mos mjaftoje tani merr edhe jete njerzish.

Ismaili s'ka lidhje me c'ka flasim, qiriun ne cdo pike qe ta vesh do leshoje drite, po nuk kalohet dimri me qiri.

Me peqeu tematika e dokumentarit.  E mprehte, therese, shokuese. Te sjell pamje qe edhe ne qe mendojme se e njohim mire shqiperine cmeritemi. Kuptojme qe vendi po na largohet jashte aftesive tona parashikuese. Vendi nuk eshte me i yni pasi nuk e ndjekim dot me. Jemi te pafuqishem per ta kuadratuar veten ne te.

Ca verejtje i kam. Titulli ne gjuhe te huaj sme pelqen. Mashinist apo Makinist? Kjo e dyta. Problem kam dhe me kolonen zanore, na sillet nje vije melodramatike synimi i se ciles eshte prekja e emocionalitetit te shikuesit, nderkohe qe mesazhi i dokumentarit duhet te vij tek une permes pamjeve qe mjaftojne, jo permes metodave dinake. Eshte semundje e vjeter e gazetarise shqiptare kjo qe perhere perdor vija muzikore dramatike edhe ne lajmin me te thjeshte. Mungon heshtja dhe rrefimi i paanshem.

Megjithate mbetet nje realizim mbi mesataren. Do te doja qe keto pamje te sjellin nje ndryshim.

ALeffkey - 7 Korrik 2012 - 12:26

Nje film i mire per mendimin tim mund te jene dhe 4 foto te zgjatura ne kohe.

Sigurisht, dhe nje film i tille ekziston. Qe eshte padyshim foto-romani (kete term ka perdorur regjizori tek titrat e filmit) me i bukur i gjithe historise se kinematografise : "La jetée" (Chris Marker), tek  historia e te cilit eshte frymezuar edhe Terry Gilliam per filmin e tij "Twelve Monkeys".
"La jetée" e ke falas ne youtube, me titra anglisht (por gjehet shume kollaj dhe me titra ne gjuhe te tjera).

Nuk e kuptova atë fjalinë përmbyllëse: "Njerëzit dhe hekurudha në rrezik!". Dmth duhet vënë tabela: "Njerëz, ruajeni trenin!" ?

ITfinisterre - 7 Korrik 2012 - 13:19
 

Sa per lapsusin freudian qe thua Stalker, intervisten qe thua mund edhe ta interpretosh si nje perpjekje per ta vendosur veten si vezhgues edhe ne nivelin e rruges, te shines, te gjindjes, meqe here te tjera e kishim te vendosur mbi rrota treni.

Magari fin, magari ! Ah sikur ta kish vendosur veten regjizorja ne nivelin e rruges, te shines, te gjindjes !

Une nuk kritikoj faktin se pse ajo u ul tek shinat, por si u ul : shikoje pak kete planin filmik : syze mbi koke, kamera nga poshte-lart, pozim ("kush ben poza me te bukura") : jemi ne estetike hollywoodi fin, komentet e teperta jane fukarallek. Biles dhe ato qe na degjojne veshet, jane me se shumti te nivelit pervers se sa te ndonje niveli tjeter.

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).