Francesco PETRARCA (Arezzo 1304 – Arquà 1374)

 

 

33

Già fiammeggiava l’amorosa stella

per l’orïente, e l’altra che Giunone

suol far gelosa nel settentrïone,

rotava i raggi suoi lucente e bella;

 

levata era a filar la vecchiarella,

discinta e scalza, e desto avea ’l carbone,

e gli amanti pungea quella stagione

che per usanza a lagrimar gli appella:

 

quando mia speme già condutta al verde

giunse nel cor, non per l’usata via,

che ’l sonno tenea chiusa, e ’l dolor molle;

 

quanto cangiata, oimè, da quel di pria!

E parea dir: «Perché tuo valor perde?

Veder quest’occhi ancor non ti si tolle».

 

 

Po flakërinte ylli i dashurisë

kah qiell i lindjes, dhe tjetri që në veri

Junonën mbushte tërë xhelozi,

vërviste rreze të-bukura-farfuritës;

 

dhe plaka që ish çuar të qëndisë,

zbathur e gjysmë-veshur, cyste thëngjij,

dhe ajo stinë dashnorët i mërdhij

q’e ka adet me vaje t’i molisë:

 

kur shpresa ime e shuar pothua

në zemër hyri, po jo nga derë e parë,

që brenga e njomte e gjumi i vinte dry;

 

ç’e ndryshme, ah medet, nga ç’ish më parë!

Ngjante të thosh: «Përse guximi t’u shua?

Moh nuk e ke t’i shohësh këta sy».

 

 

35

Solo e pensoso i più deserti campi

vo mesurando a passi tardi e lenti,

e gli occhi porto per fuggire intenti

ove vestigio uman l’arena stampi.

 

Altro schermo non trovo che mi scampi

dal manifesto accorger de le genti,

perché negli atti d’allegrezza spenti

di fuor si legge com’io dentro avvampi:

 

sì ch’io mi credo omai che monti e piagge

e fiumi e selve sappian di che tempre

sia la mia vita, ch’è celata altrui.

 

Ma pur sì aspre vie né sì selvagge

cercar non so ch’Amor non venga sempre

ragionando con meco, ed io co lui.

 

 

Vetëm, mendueshëm, fushat më të shkreta

njehsoj me hapa të ngathët e të zvarrë

dhe kqyr i gatshëm arratinë të marr

gjurmë njerëzore përmbi rërë po gjeta.

 

Nuk paskam shqyt që të m’i mbrojë të fshehtat

nga dijenia e shpallur e botës mbarë,

sepse këto veprime gëzim-vrarë

jashtë e tregojnë q’kam brenda gaca t’nxehta:

 

saqë e besokam që male e brigje,

lumenj e pyje ïa dinë rysinë

kësaj jetës sime, vel për tjerë që vë.

 

Por prapë të ashprat dhe të egrat shtigje

s’di t’i kërkoj, në s’paskam Dashurinë

t’arsyetojë me mua, dhe unë me të.

 

 

134

Pace non trovo, e non ò da far guerra;

e temo, e spero; ed ardo, e son un ghiaccio;

e volo sopra ’l cielo, e giaccio in terra;

e nulla stringo, e tutto ’l mondo abbraccio.

 

Tal m’à in pregion, che non m’apre né serra,

né per suo mi riten né scioglie il laccio;

e non m’ancide Amore, e non mi sferra,

né mi vuol vivo, né mi trae d’impaccio.

 

Veggio senza occhi, e non ò lingua e grido;

e bramo di perir, e cheggio aita;

ed ò in odio me stesso, ed amo altrui.

 

Pascomi di dolor, piangendo rido;

egualmente mi spiace morte e vita:

in questo stato son, donna, per voi.

 

 

Paqe nuk gjej, të luftoj s’kam me se:

kam frikë, shpresoj; bëhem shkrumb e akull prapë;

qïellit fluturoj, dergjem përdhe;

hiçin shtrëngoj, tërë botën në qafë kap.

 

Njëra burgun s’ma çel e as kyç s’i ve,

s’më mban pas vetes po as çarkun s’hap;

s’vret Dashuria, e as të lirë s’më le,

as gjallë s’më do, e as nuk e ndan shapin.

 

Shoh i pasy, i pagjuhë thërras;

dhe bëj të humb, edhe e lyp ndihmesën;

veten urrej, pa dua tjetërkënd.

 

Kohem me dhimbje, qaj buzën në gaz;

s’dua as vdekjebardhën e as jetëzezën:

në këtë gjendje, vashë, jam për hir tënd.

 

 

159

In qual parte del ciel, in quale idea

era l’esempio, onde Natura tolse

quel bel viso leggiadro, in ch’ella volse

mostrar qua giù quanto lassù potea?

 

Qual ninfa in fonti, in selve mai qual dea,

chiome d’oro sì fino a l’aura sciolse?

quando un cor tante in sé vertuti accolse?

benché la somma è di mia morte rea.

 

Per divina bellezza indarno mira

chi gli occhi de costei già mai non vide

come soavemente ella gli gira;

 

non sa come Amor sana, e come ancide,

chi non sa come dolce ella sospira,

e come dolce parla, e dolce ride.

 

 

Në ç’cep qielli, vallë, në ç’ide

rri shembulli nga Natyra pat marrë

nurin e asaj fytyre, për të parë

ne këtu poshtë ç’mbrujtkësh lart atje?

 

Ç’zanë ndër pyje, ç’floçkë në liqé,

n’erë shpleksi kaq krela larë ar?

kur nj’zemër kaq virtyte pat përlarë?

dhe pse plotësia e tyre n’varr më shtje.

 

Synon së koti hyjnore bukuri

kush sytë e asaj s’i pa vërtet

si i perëndon tërë hijeshi;

 

nuk di si Dashuria shëron, si vret,

kush nuk ia njeh të ëmbëlën shamtì,

dhe sa ëmbël buzëqesh, sa ëmbël flet.

 

 

189

Passa la nave mia colma d’oblio

per aspro mare, a mezza notte il verno,

enfra Scilla e Caribdi; ed al governo

siede ’l signore, anzi ’l nimico mio.

 

A ciascun remo un penser pronto e rio

che la tempesta e ’l fin par ch’abbi a scherno;

la vela rompe un vento umido eterno

di sospir, di speranze e di desio.

 

Pioggia di lagrimar, nebbia di sdegni

bagna e rallenta le già stanche sarte,

che son d’error con ignoranzia attorto.

 

Celansi i duo mei dolci usati segni;

morta fra l’onde è la ragion e l’arte,

tal ch’incomincio a desperar del porto.

 

 

Kalon anija ime citë me harresë

tallazesh të detit, dimrit natënherë,

mes Shillës dhe Karibdit; për timonier

kam zotin tim, armikun tim biles.

 

Në çdo rrem një mendim i-mbrapshtë-serbes

q’stuhisë-e-fundit ngjan gjuhën se i nxjerr;

vela shqyer nj’ere t’lagësht-t’paprerë

psherëtimash e dëshirash e shprese.

 

Një mjegull pezmi, një shi cërregash loti

lag, labërgon t’lodhurat pallasarte,

që pleksur kanë gabime me padijë.

 

U fshehën dy yjt’ e mi t’ëmbël kahmoti;

vdekur mes valësh janë arsye e arte,

sa shpresën po e humb në port të mbrrij.

 

I shqipëroi Arben Dedja

 

3 Komente

Do doja të dija nëse ka ndonjë arsye të posaçme për përdorimin e fjalës "tingëllima": a është përkthim i fjalës "sonet" apo është metaforikisht për ndonjë kolonën zanore që duhet të evokojë teksti?

Tingellimat me duket i kemi mesuar si kategori ne tetevjecare, por qe atehere s'i kisha degjuar me. Eshte shqiperimi i sonetit, duke ruajtuar kuptimin perberes.

U kenaqa me vjershat. Italishtja e asaj kohe me terheq vecanerisht (sa do te doja ta studioja nje here mire e mire e te kisha ndonje shoqe me te cilen te flisnim ne ate stil, kot, duke dale shetitje nga lumi) kurse perkthimet mu duken delikate dhe respektuese, por nuk dua te ngecem aty, edhe sepse nuk do te isha ne gjendje ta vazhdoja gjate muhabetin.

I adhurova ,shqiperim i mrekullueshem e ma merr mendja shume impenjativ.Dedja njeh thellesisht latinon e rregullat e vargut....

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).