Një shkëputje, vetëm një shkëputje çasti nga jeta në të cilën të gjitha ndjenjat u shitën për bukë dhe për pare.

Ja ku jemi, ende pas një shekulli nga Shekulli i ri i poetikës Migjeniane, me të njëjtin apel ndaj ‘vullneteve të ndrydhuna’, nën të njëtën frikë mos zhytemi prap në pellgun e mjerimit – të jemi një thumb i ngulun ndër trutë e njerzis. Nëmosqoftë, një endje shekullore pothuaj nën të njëjtën gjendje qerthullore.

Atë fatthënie-fatkobësi çka te vepra e Milloshit sot do ta emërtonim si profeci, e përbën ajo që realiteti ynë e bart si fatkeqësi faktike, të cilën e kemi gatitur vetë, bash ashtu siç ai nuk do ta donte kurrsesi.

As përvjetori i mbi njëqind i lindjes së Migjenit nuk e anullon thirrmën e tij dhe s’i gjegjet dot pikëpyetjes  O dhimbë krenare ndër vargjet e lira/ vallë a do prekish kënd ndër ndjesina? apo do vdesish si vdes gjethi në vjeshtë?/ Frymëzim i em i pafat / që vjen e më djeg mu në gji / për kë po më flet? Për kë të shkruej?

Kushedi, sot mund të hasnit diku një qytet modern e të urbanizuar edhe pa asnjë poet, por s’do të gjenit dot askund një poet urban pa qytet. Si Migjeni i modernes në një vend ku ende s’ka qytet të mirëfilltë dhe qytetari mirëfilli. Edhe një shekull pas lindjes së tij dhe optimizmit rinor të kangës ‘na të birtë e shekullit të ri’.

Fakti i shqueshëm tashmë që Milloshi nuk pat paraardhës të drejpërdrdrejtë, dhe nuk solli dot as pasardhës migjenian përgjatë shekullit të tij e veçon atë jo thjesht si një ishull letrar, por edhe një fenomen kulturor-artistik singular. Porse, në dallim nga të tjerët para dhe pas tij, Migjeni pati bashkëkohës të drejtpërdrdrejtë në botën e kulturës dhe artit modern.

Askënd nga letërsia jonë kjo hapësirë nuk dot ta pranonte më legjitimisht se Migjenin në lidhje me kushtin thelbësor të modernitetit, atë çka sot e cilësojmë si bashkëkohësia. Sepse, askush si ai nuk është vendosur aq sinkron me kohën dhe kontemporanen.

Askush si ai, nuk u atashua dot tek ai shpërthim modernizmi i rrymave dhe gjinive artistike njëkohësisht me arritjet botërore, ku simbolizmi si rebelim i ngritur në rrafshin estetik dhe ekzistencializmi me turrjen dhe kalljen te vetja e ndërgjejgja u bënë dy shinat që përshkojnë gjithë artin e shekullit XX, e njëherit janë edhe binarët e veprës shkënditëse të Migjenit, rebelit që votrën e shtëpis e la të shkretë.  

Ai është modeli emblematik i të qenit shkrimtar artist, ashtu si shekulli i tij do të kategorizonte Apolinerin, Kafkën, Kamynë, Beketin e të tjerë.

Moderniteti i tij, me zhanret e ndërmjetme e jo kategorike që rrokin njëherësisht poezinë, prozën poetike, skicën letrare, tregimin shkurtër, e deri me titujt novelëzë, baladë qytetse, kangë skandaloze, melodi e këputun, kangë që s’kuptohet, e ka edhe afinitetin me artet, imazhin, skicimin, vizatimin, që e bëjnë lëndën të ngjasojë edhe me një tablo apo fragment, një akuarel i beftë ose grafikë, gjer dhe elemente të fotografisë, dizajnit dhe tabloidit kinematografik, instalacionit apo dhe performancës prej arti të angazhuar, që ndërhyn te socialja dhe shqetësimi i kohës edhe komunitetit. Ashtu siç e bart edhe vetëdijen mbi vështirësinë e kuptimësisë së lëndës letrare të tij dhe moskuptimit të mundshëm apo deri dhe keqkuptimit e keqinterpretimit.

Miq krijues dhe dashamirës arti, iniciatorë të lëvizjes “Skena e Pavarur Kulturore” që ju dëshironi ta shpallni në ditën e përkujtimit të lindjes së Migjenit, rasti j’ua sjelltë për mbarë! Ju më kërkoni të sugjeroj në një faqe të vetme një titull për eventin e kësaj dite, një moto nën të e për të, mandej një skicë të shkurtër dhe ndonjë ide projekti në vijim. Mirëpo, për ta kryer këtë lypset një ekonomi fjale dhe një distilim spikame saqë më mbetet të thërras në skenë vetë Migjenin, mjeshtrin e vocërr të sublimes therrëse, të dhimbur e madhështore. Kësisoj, po ju propozoj në intimitet dhe me zë të ulët e mes nesh ‘njenën nga ato’ projekte me shance suksesi dhe mbase premisa pranimi… nëmos sot, shekullin tjetër! (si këmbim do t’ju lutesha me përgjërim që nëse do të ngjisnit ndonjë aktor në skenën tuaj për të recituar Migjen, i thoni të mos i keqinterpretojë me britmavargjet e lira, por veç t’i psherëtijë siç do ta donte poeti. O,si nuk kam një grusht… malit që hesht, e mandej Perëndi, ku je! nuk është oktavë vokalicash në garë por e njëjta frazë shpirti dhe i njëjti maraz me atë të Nënë Terezës mbi kryet e mjerimit njerëzor) Faza e parë: I lypni pasunarëve të rinj të qytetit ose asoj mishi të kënaqun të shtetit, nën refrenin zotni, të lutem zotni, më fal ndoj send… sa për të bërë një shtatore migjeniane fëminore që t’i përngjajë Milloshit, poetit qëndindfaqësh të madhështisë së letërsisë minore.

Faza e dytë: Nxirrnie këtë shtatore të ngrime në qytet dhe i kërkoni ndihmë bujarisë së teknologjisë qytetse ta pajisë atë me një burim zëri diku në trup, ku të jetë incizuar apeli për ‘një shkëputje, vetëm një shkëputje çasti nga jeta në të cilën të gjitha ndjenjat u shitën për bukë dhe për pare.’

Faza e tretë: Merrni qimen e derrit mbi të cilën u ngul trumcaku i vetvrarë i shoqërisë, kur pasi cicrroi një herë, cicrroi dy herë, cicërroi tri herë, mandej një crrr e gjatë e plot mallëngjim që ishte porosia e tij e fundit, testament i dhimbave të tij, kërcej prej brenës dhe ra mbi një qime të derrit ..

Lëshojeni këtë qime mbi maketin me lajle-lule të projektit urban të qind vjetëve të ardhëshme të kryeqytetit, lëreni të valvitet si flamur nga një lartësi sa një bojë njeriu…si e sjellte era trumcakun rreth qimes, si gjeli metalik në majë t’oxhaqeve tona,atbotë kur frynte veri…

Dhe aty ku qimja të bjerë mes ngrehinave kallpe të maketit, si ti vijë rasti e të fryjë era, mu aty i gjeni një pikë qytet migjenit, poetit të qytetit… dhe nguliteni shtatoren… deri në acarin e ardhshëm. E nëqoftëse as kjo nuk është e mundur, mbështeteni shtatoren nën një strehë ku të mundni, dhe ngulnie një pllakat të thjeshtë në trupin e saj, mundësisht në gjoks, si një porosi testamentare ose hajmali për brezin e ardhshëm…

Merrnie dhe çonie në qytet kët shtatore. Vendosnie në një shesh! Dhe si përmendore kushtonia ndokujt! Kushtonia atij që ka më shumë merita për kët vend! Po, ndoj ministrit o deputetit, o ndokujt tjetër… e në rasë se nuk gjeni ndonjë njeri që ka merita të mjaftueshme, atëherë kushtonia atij që ka merita ma pak: perëndis klasike.

E pacipë, t’i shtosh diç tjetër cipës së zbetë që mbulon mortjen e Bukurisë që vret, porse ja që jemi një shekull më pas dhe plot frikë e në rrezik nga dorëzimi i pashpresë edhe mungesa e empatisë! Dhe sërish Migjeni, poeti i mjerimit dhe i mjeranes sociale: Prandaj, shoqni, po deshe të mos lozin në kurriz tand ndrro format. Hiqi bragashat. Dhe vërtet ky kolektivitet shoqni që po don sot të bëhet shoqëri por ende s’ia ka mbërrit dot, në fakt ka nisë me i ndërru format e me i heqë bragashat. Si? Në tri trajta të reja që përbëjnë seicila një risi: Ose duke i zhveshur e riveshur mbrapsh dhe nxjerrë në dukje anën e brendshme, ose duke i veshur në kokë dhe lënë në pah gjithë çka më parë e mbulonin, ose duke i bërë bragashat balonë për sikterisje mjerane prej mjerimit neomigjenian!

10 Komente

 e bulkthi " muer ftyren e Sokratit të vuejtun...por vetem ftyren...de jure u ba Sokrat; de facto...." smiley  smiley

e the ti bulkth; "Mos i nxirrni "etnise" foto te bukura bardh e zi, sepse ato i kurdisin imagjinaten"...po kush te degjoi?! smiley te fala dhe te pershendes

mua artikulli me vuri ne mendime, ty ne kruatje .... besoj se Krenari ka parashikuar cdo reagim pervec se ketij, ku njerezit i perdorin pamflete te tilla per bilardo ... por krahaso Mergjanin me Krenarin!

Mergjani, ne ato vite i ngjan me shume ketyre "thirrjeve te ndergjegjes" nga Muc Nano e te gjithe plejades se "intelektualeve" moraliste e paternliste, me referenca te filozofise perendimore, gjysem-te-kuptuara nga vete autoret, e te publikuara ne gazeta ditore, nga jashte te subvencionuara, te cilat nuk i lexon kush ne Tirane gjithsesi... qe haptazi synojne si audience popullin, por faktikisht eshte nje komunikim mes vedi nder "intelektuale", i mbyllur pikerisht me ato referencat perendimore per te diskutuar me tej neper kafenet e intelektualeve: "si t'u duk ai artikulli? e kishe qare ate krahasimin! turku miku im eshte origjina e te gjitha keqiave!"

Krenari i adresohet nje grupi te caktuar, me gjuhe elitare, qe i gjen referencat ne ngjarjet kombetare, tek te njejtat shqetesime e te njejtat thirrje, e qe potencialin per ndryshim e ndergjegjesim e shpreson tek kultura e ngjarje te tilla kulturore si perkujtimi i Migjenit, i fokusuar pra ne ngjarje konkrete, ne veshtrim tejet mikro-skopik, pragmatik e me referenca perendimore jo per te ndertuar nje hierarki vlerash bazuar mbi konceptin e nje shoqerie (perendimore) apo modeli ideal, porse e rendit ate Migjenin nder intelektuale perendimore...etj.. 

bulkth, fakti qe me shkrimin e Zejnos une kam kruajtur ... eshte i qarte, por s`mund te hesht kur shoh qe ti i ke falur Zejnos nje kurrore me dafina.

Muci ka plot gjynahe, nje e ka bere edhe sot tek Mapo teksa kerkon nje shtepi per Ramen "Veriorët e kishin identifikuar veten me pushtetin e Berishës sepse e shihnin atë si të tyrin, ashtu siç toskët e identifikuan veten me pushtetin e Fatos Nanos. Nuk e di ç’do bëhet me Ramën, sepse Rama është një personazh toskë-gegë." Ku ndryshon Zejno nga Muci?

Ata  nuk kane ndryshim fare nga njeri-tjetri!

Ti gjejme Migjenit nje shtepi? Cfare shtepie , mor mik? Shtepine qe Zejno sygjeron dhe ti ripohon; Shtepi, ne te cilen 3-4 "intelektuale" si Zejno, Muci a Ti te futen & te konsumojne orgji kozmike me modernitetin e Migjenit? A ka nevoje Migjeni per nje shtepi te tille????

Migjeni nuk eshte as i Zejnos, as i Mucit, apo i yti me shoke; Migjeni eshte i Krujes ( Beluli ne te shumten e rasteve ia fut pordhes kot, por ketu ka shume te drejte! ) Prandaj qe mos te debatojme kot  per "qimen e derrit", le ta leme Migjenin te prehet rehat, ne Krujen e Belulit!

 

po c'me fut mua ne at'shtepi ai urruar! hic, ne asnje shtepi nuk jam mik, e as pronar... une jam endacak, e nuk i njoh as Muc e as Krenar.. 

Krenari, qe thua ti, besoj une tashti, se ndoshta ai vete do te bertise se po e keqinterpretoj per te perparuar agjenden time politike.. po nejse... Krenari, pra, thote se mos e instrumentalizoni Migjenin si krijues e poet, por fokusohuni tek "syzet" dhe objektet qe ai ka pare: varferia, mjerimi, pabarazia sociale etj. 

moralizues ne nje menyre, po, porse jo i llojit te "hajt te zihemi me pune" ... ose "me hypi frymezimi per nje teme" ... porse i llojit te pesimistit "te kenaqur sinqerisht me nisma te tilla te pavarura" porse ne pritje "per nje mufke te momentit" sic rezultojne ndonjehere keto nismat e rrinise se sodit, me motive ndoshta ekonomike apo nxjerrjen ne pah te ndonje figure pakvlereshe.. 

pastaj edhe pak reklame per "skenen e pavarur kulturore", duhej.. po dyshoj se artikulli eshte mjeti i duhur per te terhequr vemendjen... mjaft te shohesh se ka terhequr veshin mistrec te etnik-ut

Kruja.

As nje qyteti sja mban , e ka doren e ronde ky , te fut nji " prane qumeshtit i papire " dhe hajde gjej qumesht masnej.

Elbasani smiley

Puka, pa asnje dyshim...

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).