Dëgjoja shiun

Tek dëgjoja shiun

e pyesja heshtjen

ç’ish ai afsh i brishtë

që thërmohej 1 dhe vdiste.

Grimca ari të kuq

pjerrëzoheshin pareshtur

dhe ermonin gurët

me parfum udhësh të largëta.

Më popullonin ëndrra

me aroma myshqesh

ndërsa lumi i rrëmbyer

trondiste oqeanin.

Tek dëgjoja shiun

e pyesja heshtjen

sa udhë ikjesh 2

e lidhin nyjë zemrën.

Dhe shiu qante

teksa thahej në erë

pjerrinës së gjoksit

mbi kraharor të helmuar. 3

 

Në origjinal: “sillabava” (rrokjezohej) - ndjell imazhin e fjalëve që belbëzohen, sikur thërmohen, duke rënë bashkë me shiun.
Në origjinal: “quanto nastri di strade” (“sa shirita udhësh”); por “udha” e përfshin edhe kuptimin e ikjes, braktisjes.
Në origjinal: “sopra tetti spioventi / di desolati paesi” (mbi çatitë shirrjedhëse/ të vendeve/fshatrave të shkretuar/heshtura).

Duhet të kemi parasysh, së pari, se nënteksti i metaforës së “shiut” janë “lotët” dhe, së dyti, profili i krijuar me anë të paralelizmit me imazhet e shirënies përcillet me një ndjesi të tillë, që s’mund të jetë veçse femërore.

Tjetër, përkitja semantike e fjalëve italisht “il tetto” (çati) dhe “la tetta” (sisë, gji femëror) ishte e pamundur të jepej në shqip. Ndërkaq, mbiemri “spiovente” (i rënë, i varur; ulluk; vijë ujëndarëse ndërmjet dy çative); por, pse jo, thellimi mes dy gjinjve... të rënë! Shikoni sa shumë nëntekste mbarten njëherësh! Si mund të rijepen të gjitha këto, pa e rishkruar nga e para poezinë në shqip? Por duhet respektuar autenticiteti autorial! Si i bëhet, pa shkelur në tragën e “traduttore, tradittore”-s? E pra, e shmanga fare imazhin sipërfaqësor të “çatisë” dhe nxora në sipërfaqe imazhin që fshihej thellë dhe që, sipas meje, mbart emocionin kryesor të krejt poezisë: një profil femre “disolata” (të pikëlluar, por edhe të shkretuar/vetmuar), që “dëgjon” (jo “sheh”) shiun, mbi gjoksin e së cilës bien e thahen lotë të hidhur... Ky profil them se i shkon poezisë së Alda Merinit.

 

Ty

Ty, që kishe dorë gjithkund

e më mashtrove duke ma poshtëruar

universin

që i dhashë emrin dashuri

ku mbytem

pa mundur të nxjerr zë,

të kujtoj

se Zoti

dëgjon më shumë

rënkimet e mia

se atë gardian pyjesh

 

Të pres

Të pres dhe çdo ditë

shuhem pak e nga pak

dhe po harroj tënden fytyrë.

Më pyesin nëse dëshpërimi im

vjen nga mungesa jote.

Jo, diçka më shumë:

është akti im i vdekjes

që nuk do të di të ta dhuroj.

 

Më njohin në qiell...

E shpelltë siç jam,

kapur pas shtëpisë sime mbi ujë

kërkoj baltën, të vetmin mik,

mes një liqeni të artë.

 

Gjithnjë më ka pëlqyer të kalëroj ajrin,

të kem një shtëpi nga të gjithë veçuar,

e të them se nuk njoh askënd.

Por më njohin në qiell

digjen nga dashuria dhe urrejtja për mua

e më luajnë mendsh.

 

Grabitja e parë ndaj meje si nënë

(Nga “La terra santa”)

Të qenët nënë për herë të parë

e vodhën nga unë një natë vere,

kur një i çmendur më shtriu ngadalë mbi bar

dhe bëri të ngjizet brenda meje një djalë.

O! Kurrë më hëna nuk ka klithur aq shumë

kundër fyerjes së yjeve,

kurrë më nuk ka klithur ashtu brendësia ime. 

As Zoti, kurrë më si atë çast,

nuk e ka kthyer kokën

për të parë virgjërinë time prej nëne

që dhunohej dhe tallej.

 

Të qenët grua e vodhën nga unë

për herë të parë në një skutë terri

nën nxehtësinë e stuhishme të seksit,

por lindi një foshnjë e butë

me buzëqeshje të ëmbëlth

dhe gjithçka e kam falur.

Por nuk do ta fal kurrë

që atë foshnjë ma hoqën nga gjiri

për t’ua besuar duarve më të “shenjta”,

se isha unë që u poshtërova

dhe u ngjita në qiej

për të ngjizur një fillesë.

 

Fëmijë

Fëmijë, nëse e gjen balonën e fantazisë tënde

lidhe me mençurinë e zemrës.

Do të shohësh të mbijnë kopështe magjepsës

dhe nëna jote do të shndërrohet në një maskë karnavalesh

që të mbulon me bishta letre plot ngjyra.

Bëji duart dy pëllumba të bardhë

që sjellin paqe gjithkund

dhe rregull në botë.

Por më parë se të mësosh të shkruash

mësohu të shihesh në ujërat e ndjenjës.

 

Kam lindur më 21 të pranverës

Kam lindur më 21 të pranverës

Por nuk e dija se,

po të lindësh e marrë

e t’i hapësh gjirin botës,

mbi ty do të shpërthejë furtunë e egër.

 

Ashtu Proserpina,* e vogla,

sheh shiun si rigon prej reve

mbi barërat dhe frutat e ëmbla

e gjithnjë qan netëve.

Është lutja e saj, ndoshta.

 

* Sipas mitologjisë, Proserpina (Persefoni e grekëve) është bijë e Zeusit dhe e Demetrës (perëndia e tokës), e rrëmbyer dhe e martuar që e mitur nga Hadi, pa dëshirën e saj. Demetra, ajo që u jep lulëzim e pjellori bimëve e pemëve, çmendet nga zemërimi dhe e shkreton dheun anembanë. Më pas i kërkon ndihmë Zeusit, i cili në fund vendos që Proserpina të rrijë gjashtë muaj në Ferr me të shoqin (njihet edhe si hyjnia e lumit Stig të Ferrit) dhe gjashtë muaj mbi tokë me të ëmën (stinët). Sa herë që e bija vjen të rrijë me të ëmën, Demetra e lulëzon tokën dhe i bën bimët e pemët pjellore. Kur Proserpina zbret në Had, bota mbarë shkretohet dhe mbytet në dëshpërim.

Siç shihet, përdorimi shumë i gjetur i figurës së Proserpinës krijon paralelizma të shumta me potretin biografik dhe atë krijues të Alda Merinit.

 

Fletët e bardha janë e pamatshmja e shpirtit

Fletët e bardha janë e pamatshmja e shpirtit

me këtë shije majhoshe

dua të vdes një ditë,

edhe pse fleta e bardhë është mujshare, e egër.

E rëndë si një flamur,

një e zjarrtë greminë,

ku krijoj veten

gërmë pas gërme pafundësisht

që dikush të m’i lidhë,

por ku s’mëson askush

pse jeta është një pikë,

një hurbë jete

fletët e pashkruara

në pamatësinë e shpirtit.

 

Gjithë grave

E brishta, grua e kolme, amë e parajsës

je një grimcë faji

edhe për sytë e Zotit,

pavarësisht luftërave të tua të shenjta

për emancipim.

E thyen bukurinë tënde

të ka mbetur një skelet dashurie

por që klith ende për hakmarrje

dhe vetëm ti arrin

të qash ende,

pastaj kthehesh e sheh përsëri fëmijët e tu,

pastaj kthehesh e nuk di më ç’të thuash

dhe hesht e mrekulluar

e atëherë

bëhesh e madhe

si toka.

 

Vetëm një dorë engjëlli

Vetëm një dorë engjëlli

vetë  paprekja, e dashurisë së tij për veten,

mundet

të më ofrojë kupën e pëllëmbës së tij

që të derdh të qarën time.

Dora e njeriut të gjallë

është tepër e ngatërruar në fijet e sotme dhe të djeshme,

është tepër e mbushur me jetë dhe e përpunuar!

Dorë e njeriut nuk mundet kurrë

të qetësojë të qarën e vëllait të vet!

Prandaj, vetëm dora e një engjëlli të bardhë

ushqyer me rrënjët e largëta të eternes dhe së pafundmes

mund të fusë qetësi në veshjen e mishtë të njeriut

pa u drithëruar thellë, shenjë e gjallë refuzimi.

 

E mishtë nudo

Thjeshtësia është të dalësh nudo para botës.

Shumë vështirë të jemi të vërtetë para të tjerëve.

Frika se na keqkuptojnë, se dukemi të dobët

e në mëshirë të tjetrit përballë mbetemi.

Nuk hapemi kurrë.

Na mungon forca të jemi njerëz,

ajo që na bën të pranojmë limitet,

t’i brendësojmë, t’u japim kuptim

t’i shndërrojmë në energji,

në vërtet forcë.

E dua thjeshtësinë që vjen me përvuajtje.

Më pëlqejnë barbonët.

Më pëlqejnë njerëzit

që dinë të dëgjojnë erën mbi lëkurë,

që ndiejnë aromën e gjërave, kapin shpirtin e tyre.

Ata që me trup prekin trupin e botës.

Vetëm aty ka të vërtetë, ëmbëlsi, ndjeshmëri,

aty ka ende dashuri. 

 

Përkthyer nga Natasha Lushaj

12 Komente

Pavaresisht  LHL, inateve dhe hidhesise  qe  na karakterizon si grup na duhet te konfirmojme  faktin qe na kenaqen keto poezi.

Poete  e mire, Merini.

Ke te zgjedhesh nga keto,flm per prurjen!

une kete:

 

Fëmijë

Fëmijë, nëse e gjen balonën e fantazisë tënde

lidhe me mençurinë e zemrës.

Do të shohësh të mbijnë kopështe magjepsës

dhe nëna jote do të shndërrohet në një maskë karnavalesh

që të mbulon me bishta letre plot ngjyra.

Bëji duart dy pëllumba të bardhë

që sjellin paqe gjithkund

dhe rregull në botë.

Por më parë se të mësosh të shkruash

mësohu të shihesh në ujërat e ndjenjës.

 

do e shkruaja keshtu:

 

Fëmijë

Fëmijë, balonën e fantazisë

lidhe me magjinë e zemrës.

Do të shohësh të mbijnë kopështe mahnitës

dhe nëna jote do të shndërrohet në një maskë karnavalesh

që të mbulon me bishta letre plot ngjyra.

Bëji duart dy pëllumba të bardhë

që sjellin paqe gjithkund.

E ndersa mëson të shkruash

mos harro të shihesh në ujërat e ndjenjës.

 

 

Kurse une do e vazhdoja keshtu:

mos harro të shihesh në ujërat e ndjenjës.

 

Mëto ujrat e ndenjur të ndjenjës,

toksik nitrat argjëndi,

balsam eksentrik Narcisi.

Katjushka maja.

 

dhe po harroj tënden fytyrë.

Me perjashtim te ktij vargu,nje nryshim vendesh te fjaleve i dale boje ne poezi,desha me komplimentu shume perkthyesen.E gjitha me erdhi me nje shqipe shume te embel.

Brava..

poete e mire merini, thane antaret e grupit "luaj me veten", dhe pane nga dritarja orizontet qe as largoheshin, as afroheshin. u ngasheryen nga shpirtmadhesia e tyre, si gjithnje, dhe per te pshehur lotet, bene sikur ujiten lulet "altruisti avdall" qe s'po celnin e s'po celnin dot.

pasandaja, me vrap nxoren pe sepeteve me mole dhe bar mole fjalite e ftohta me sashenke dhe dorac, tamem per kto raste. Sashenkua po pirdhte vazhdimisht, qe kur mori vesh qe edhe pjerdhja qenkesh e ftohte (kullere) dhe nga te ftohtet, ndersa gromesima qenkesh e ndaluar. o lla. poete e mire merini, thane prape duke e vulosur fatin e saj te panteoni calaman siper oxhakut, te cilit po i binin floket. poete e mire merini.

foli  edhe Shabe Hundederri

smiley

e mire Perini... smiley

Sa do i ishte bo qejfi asaj, po ta dinte.

po edhe "ju", me vonese gjithnji. smiley

 Nejse.

Me pelqeu qe ma lehtesove punen. smiley

jom tu dal, po qe se me shan dhe s'ta kthej sic duhet. 

 

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).