Pallati në letërsinë tonë i përngjan shenjave të fruthit. Botimet mbi të janë si pikëza që skuqin këtej-andej panelin artistik në përgjithësi e që horrifikojnë pasqyrimet mondane të letërsisë së çmimeve. Ai është balta në këpucët e refuzuara të salloneve, etiketa që grric në kurriz, ai është klisheja e konsumueshme floktoreve, pikave të basteve, është një histori komisariatesh dhe grash që rrihen, kapen prej flokësh, pallati është një çerr me gjyslyke që thërret nga poshtë-lart një tjetër çerr pa gjyslyke, po është dhe një burrë i sertë që rruhet fiks në 6 pa pesë të mëngjesit, sigurisht me ujë të ftohtë, apo jo ? Shkurt, pallati është motorr për të gjithë hiçët e kronikave të zeza, për pakgjëtë që gdhihen dhe ngrysen duke thënë me vehte « eh, si shkojnë ditët ! », vogëlsirëve të këtij mikrokozmosi pa ego ku ndërthurren njerëz, kafshë, bimë, minerale. Trajtat ngatërrohen edhe më kur fytyrat shpërfytyrohen. : Tregojnë, sesi në filan pallat të kryeqytetit, pas një tërmeti të fuqishëm që historikisht bie gjithmonë natën, banorët të tmerruar deri në shpërfytyrim kishin dalë jashtë dhe në mungesë të njohjes së njëri-tjetrit, për të mos u katranosur edhe më, kishin vendosur të prisnin jashtë deri në mengjes proçesin e kundërt, atë të përfytyrimit, për tu rikthyer në banesat përkatëse.

Pallati është antinatyrë : tokë e tharë, e betonizuar, diku-diku i shtruar së jashtmi me pllaka për përdorim të brendshëm, tip pllaka italiane banjosh… Pallati ka pemë të prera, grila plastike të bardha ngjyrë pluhur, po ka dhe gra pjellore dhe burra xhanavarë. Theksojmë, se brenda refuzimit të natyrës, në mohimin e të gjallës, mohohet dhe qënia e saj : britma. Britma në pallat ka, madje duhet të ketë, por ajo që ndalohet është britma e papandehur : imagjinoni, ora 2 mbasdite, dielli në përvëlim, diku një erë fasulesh, diku një erë sqetull, kur… BAM -  një klithmë ! Ja, kjo s’pranohet ! Dhe si mund të pranohet, apo jo ? Tek banorët krijon pështjellim, qiellza kapërcen ngadalë një copë dru pështymë, kokërdhokët kërkojnë në eter të tjerë kokërdhokë, « prit ! prit ! se kush bërtet ?! ». Britma befas s’pranohet kur ajo i përngjan një shfryrjeje si shenjë e brendshme e një revolteje, s’pranohet, le ta themi, sidomos natën, kur godet si ikje dritash, apo thjesht ikje, si një pikëllim i vonuar seksual : « E bëmë poshtë tek hyrja…se e donte tek hyrja, kështu më tha. Aty e bëmë…si herën e parë…po, para njëzet vjetëve…se ajo e donte aty, si herën e parë… Unë i thashë se mund të shkonim diku… hotele ka plot, ja një atje… me drita blu …më tha jo, jo nuk donte, më tha o tek liqeni, o këtu… e bëmë aty…»

Gratë në Pallat janë të heshtura, rrumbullake, këmbëshpejta. Burrat si kocka të kryqëzuara janë të sertë dhe të ashpër, ca prej stresit, ca prej kancerit. I pari ka ngrënë gjysmën e tyre. Pallatin e mbrojnë burrat dhe qentë : sulmet mund të vijnë ngado, por sidomos nga hajdutët. Burrat e mbrojnë pallatin nga hajdutët, por nga hajdutët ata edhe blejnë : Uiski për vehte dhe byzylyqe ari për gratë. Donnant-donnant. Tashmë këtë e dinë të gjithë, e vërtetë ? Pallati prodhon ngjarje. Evazive. Zbarkoi një ditë një kamion nga Berati. Kishte ende targa të vjetra kamioni. BR. Fundja, sikur ky kamion të vinte nga Shën Petersburgu, nga Varshava, hajt qoftë dhe nga Shkupi, me siguri letërsia jonë do ta kishte pranuar, zhdoganuar siç thuhet rëndomë, por ky vinte nga Berati. Një kamion nga Berati, oh ç’tmerr ! C’banalitet ! Monstruoze ! A mund të shkruhet mbi një kamion që vjen nga Berati ? Bllah ! Hë, vill, vill, se bën mirë, vill dhe pak ! Hë ! Zbriti një meso-burrë, gjithë ai shtat. Pa njëherë rrotull, gjendjen, statusin dhe shtetin, në Pallat. S’tha gjë… s’pa gjë… e që të themi të vërtetën, këtu mes nesh, ne të gjithë e dimë se ata ishin pas perdes… ku të ishin tjetër ?... Ky që zbriti nga kamioni e që pa rrotull njëherë, na kishte blerë shtëpi në Pallat… takkkk « 80 milion !» të thata, në dorë…kishte dhënë parét tjetri ! U fut në shtëpi. Kaluan ca ditë, kur, s’vonoi, filloi nga brenda një zhurmë turriele ! Tre javë me rradhë, banorët përcillnin me habi punimet që bëheshin përbrenda. Tre javë tërr tërr tërr. I mbushi tre kamionë me beton të thyer, pluhur, dhé, mbeturina druri, inerte. Tre kamionë plot e përplot, s’mund të kaloheshin pa shlyer ndonjë mbresë tek pas-perdet. Shpejt, u hap llafi, se tjetri, beratasi, po hapte tunel ! Ku dreqin do të shkonte me atë tunel xhanëm ? Ka ar poshtë !, thanë ca zëra. Ar, naftë, krom, është më thellë se Bulqiza ! Ca hapën sytë. O delir ! Vjen tjetri nga Berati, e të vjedh arin mu poshtë këmbëve ! Budallenj ne ! Paskeshim fjetur mbi ar dhe s’e paskeshim ditur ! Mjeranë kryeqyteti!

Pak nga pak, e më tepër nga habia, mirësjellja u instalua me të porsaardhurin e zbritur nga kamioni. « Mirëmëngjes, si jeni ? », « Mirë, faleminderit, po ju ? »…  « Goxha punime, ë ? Po punoni…goxha ? »... « Ja, nga pak… më kap nervi shiatik, këtu poshtë… ashtu, ja ashtu »…  « epo mirë, ishalla… », « Me të mira »…

Tasha, e reja e katit të tretë, jo ajo e katit të parë, Nati, plaka, qëndroi një copë herë në dritare. Vështronte përballë punëtorët që ngarkonin e shkarkonin kamionët e të porsaardhurit. Të vjetër, të djersitur, me muskuj… mbylli sytë një çast dhe ngjeshi fort gishtërinjtë në xhepat e pambuktë, thellë, butësisht, në ypsilonin e kofshëve të kryqëzuara që vlonin në tingujt e një cohé xhazi nga Arvanitas. Rënkoi pak dhe më pas buzëqeshi. Nuk diti pse vetja ju duk si një kafshëz herbivore ! Kaproll ! Lepur ! Diçka e butë, me sy si ullinj. E ngrohtë ! Jo si Xhimi, i fejuari i saj. Quel brut celui-là ! (e pronocoi këtë, me një L likuide që zhdukej pas brrësë së ftohtë tek « brryt »). Tashës i pëlqente e gjelbërta, si ngjyra e shiut në Ardenicë. I pëlqente të pinte verë, të ndizte gjithë autoritet një cigare, të sillej borgjeze, borgjeze për moshën e saj të re, një borgjeze e vogël, mikroborgjeze, mikro-Tasha. Pastaj, shukej brenda shallit të saj « Roeckl » e mbështjellë në krahët e kolltukut dhe lexonte Malarmen, e lexonte në frëngjisht, ç’borgjeze do të ishte nëse s’do ta lexonte në frëngjisht, apo jo ? Kurse ai, ishte i apasionuar pas makinave, vinte era benzinë, era vaj, era ushqim, era tokë, nëntokë ndonjëherë, ai ishte kaq gjeologjik, madje dhe lulet gjithmonë të kuqe që ai i dhuronte, i kujtonin asaj gurët. Dashuria e tyre, ishte nje histori pallati. Pa vlerë, e pavendtë në letërsinë tonë, ajo e dinte që s’do të zinte kurrë vend në bibliotekën e dikujt historia e saj. Ndaj dhe ëndërronte shpesh gjëra të frikshme : në dasmën e saj, i ishte shfaqur një urith që i dhuronte për unazë një provëz me gjak… Tmerr !

« Ca po shef ? », i tha ai. « Hiç, kot… punëtorët, aty poshtë… punojnë… », ju gjegj ajo. E ç’mund ti përgjigjej ndryshe ? Ajo ishte hapësirë e stileve të jetës, ishte e rafinuar, kurse ai ishte si rafineri nafte… « Mos i shif ashu ! », ja ktheu Xhimi, me një zë pa akcizë, me atë tonin pa ngjyrues.

Jashtë po errej… Kishte nisur një shi i imët… Makinat e thata të parkuara poshtë, dalëndalë po merrnin tjetër ngjyrë… qentë u struken njëri pas tjetri nën kartona…qetësi absolute… era mish i pjekur, patate të skuqura, kërcitje vaji, një si ndjenjë  e verdhë, dikush po gatuante petulla për të vegjëlit, këto kohë ata, me sa duket, i hanë në darkë. E kur të tjerët hanin, Zholija siç e quante Tasha Bukurinë, nxirrte kovën për të larë shkallët. Zholija ishte e gjatë si shkop, tip fallxhoreje, shume fetare, ca shtrigë, ca kurvë, po me masë kjo e fundit. Shtrydhi leckën e pisët në kovë… « Paska shku pluri dy gisht mi gra ! », tha duke hedhur një vështrim nga shtëpia e banorit më të ri… « ka tre javë që bën çpime në atë shpi ! Ej medet… vjen tjetri nga Berati, dhe të mbyt në pluhur… oiiii kurrizi ! » Pas fërkoi pak të prapmet, po mendonte se i kishte shkuar mosha për marrina… dikur i kishte luajtur fenë, por tanimë, aha… kurse pluhuri duhej hequr…kur shkon dy gisht… Pas saj, me hapa të lehtë, Qirjako, po zbriste shkallët pupël i lehtë. « O Qirjako ! Po pyet njëherë o njeri, se kemi 20 vjet komshinj, pyet si jemi, si s’jemi, ti mos më shit mu mendtë, a thu se je Sterjo Spasse ?! Qirjakoja hapi sytë, sa i heshtur po aq dhe i habitur. U poq të thoshte diçka të gjatë… pastaj sikur ndërroi mendje : Hë Bukurije, si jeni, mirë ? Zholija, me duart thyer në ije, ju gjegj me një « Po mirë themi ! ». « Epo mirë », tha ai dhe shkoi. Zholija mblodhi leckën dhe priti sa ai të zbriste shkallët dhe pikërisht kur ai ja behu jashtë, zbrasi kovën, « Yh, yh, pis burrë ! Sterjos ti vish anës ti ! Legen ! Sudé ! »

Pallati fjeti. Disa ëndërruan për tunele me ar, të tjerë u zgjuan të tmerruar prej imazhesh kafshësh mitike, konstante mbeti ai gëzh-gëzhi i pandërprerë që vinte thellë prej shtëpisë së sapoblerë nga një tip nga Berati. 

7 Komente

Na pelqeu dhe e shijuam leximin, me perjashtim te fjales "tynel", qe farmacisti yne e lexoi "tylenol".

Flm, dhe gabimin per 'Y'ne po ja faturoj word'it. 

Tre Zholi!!!

zholi vërtet!

nje pyetje per autorin, nese do e pranonte:

ku qendron e mira e kesaj proze per ty qe e ke shkruar dhe per ne qe duhej t'a lexonim?

Pyetja eshte me vend, akti falas nuk ekziston: une si autor marr nje fare kenaqesie kur nje punim pritet mire, kurse kur pritet keq, per sa kohe kritika eshte e argumentuar, them se duhet te bej me shume kujdes.  Pastaj, kur shkruan, kjo eshte gjithmone pozitive, eksperimenton me stilin, me figurat, etj., etj. E mira apo e keqja, per ty qe lexon, nuk e di, ma thuaj ti. Une them qe leximi i ben mire te gjitheve. 

varet cfare lexon dhe cfare shkruan. une lexova gjuhe te rrjedhshme ne kete ketu. por fatkeqesisht vetem kaq per t'u shenuar. 

pastaj kerkova edhe shkrimet e tjera prej teje ne peshk. momenti i mbylljes se telefonit me pjeper vendi ishte i bukur. 

e harruara, serish pa qartesi ne permbajtje. ndoshta ajo pyetja: c'desh te thoshte autori? aq e merzitshme ne shkolle, ne kete rast po kerkon pergjigje.

per veten time une them: heshtja eshte me e mire se fjala, kur s'ka gje per te thene. dhe shume here me mire se eksperimentimi me budallallekun e perditshem. por nuk dua t'a pergjithesoj edhe per te tjeret kete.

pune te mbare edhe me tej.

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).