Henry Kissinger është sekretari më i famshëm dhe më opozitar që SHBA ka pasur ndonjëherë. Në një intervistë për "Spiegel", ai diskuton për librin e tij të ri duke shqyrtuar krizën e kohës sonë, nga Siria në Ukrainë, si dhe limitet/kufijtë e fuqisë amerikane. Ai thotë se ai ka vepruar në përputhje me bindjet e tij në Vietnam. Henry Kissinger duket më rinor se 91 vjeçarët e tjerë. Ai është i fokusuar dhe miqësor, por edhe i kujdesshëm gjithashtu, i gatshëm në çdo kohë për të mbrojtur veten apo për te shmangur troç pyetjet tepër kritike. Kjo, natyrisht, duhet të vijë jo si befasi. Ndërsa intelekti i tij është respektuar gjerësisht, trashëgimia e tij politike është e diskutueshme. Gjatë viteve, janë bërë përpjekje te përsëritura për ta gjykuar atë për krime lufte.

Nga 1969-1977, Kissinger shërbeu për Presidentin Richard Nixon dhe Gerald Ford, fillimisht si këshilltar i sigurisë kombëtare dhe pastaj si sekretar shteti. Në këto role, ai gjithashtu ka mbajtur përgjegjësi të pjesshme për bombardimet me napalm në Vietnam, Kamboxhia dhe Laos me dhjetra mijëra të vrarë, apo te plagosur nga rrathët e  civilëve. Kisingeri gjithashtu mbështeti puçin kundër Salvador Allende në Kili dhe është akuzuar se ka pasur njohuri mbi komplotet për vrasje te CIA-s. Dokumentet e deklasifikuar vetëm pak javë më parë, tregojnë se Kissinger kishte hartuar plane të fshehta për të nisur sulmet ajrore kundër Kubës. Ideja u prish pasi u zgjodh demokrati Jimmy Carter në vitin 1976.

Megjithatë, Kisingeri mbetet një njeri,  prezenca e të cilit është e mirëpritur në Shtëpinë e Bardhë, ku ai vazhdon të këshillojë presidentët dhe sekretarët e shtetit edhe në këto ditë.

Kissinger kohët e fundit botoi librin e tij të 17-të, një punë me një titull jo shumë modest, "Rendi Botëror." Kur u përgatit për tu ulur me ne për një intervistë, ai kërkoi që tema te ishte "Rendi Botëror" . Pavarësisht nga rrënjët e tij gjermane dhe faktit qe ai lexon Der Spiegel çdo javë në iPad e tij, Kissinger preferoi të fliste në gjuhën angleze. Pas 90 minutave, së bashku në Nju Jork, Kissinger thotë se ai rrezikonte kokën e tij me çdo gjë që ai na tregonte ne. Por sigurisht, një njeri si Kissinger e di saktësisht atë që ai bën dhe nuk duhet ta thotë.

 

SPIEGEL: Dr. Kissinger, kur ne shikojmë botën e sotme, duket të jetë me e çrregullt se kurrë - me luftëra, katastrofa dhe kaos kudo. A është bota me të vërtetë në një rrëmujë më të madhe se kurrë më parë?

KISSINGER: Duket se është. Ka një kaos qe po na kërcënon ne, përmes përhapjes së armëve të shkatërrimit në masë dhe terrorizmit ndërkufitar. Tashme është një fenomen i territoreve te padisiplinuara/pa qeveri, dhe ne kështu kemi parë në Libi, për shembull, se një territor i pa përmbajtur mund të ketë ndikim të madh në çrregullimet në botë. Shteti si një njësi është nën sulm, jo në çdo pjesë të botës, por në shumë pjesë të tij. Por në të njëjtën kohë,  kjo duket të jetë një paradoks,  është hera e parë që mund të flasim për një rend botëror  si të gjithë.

SPIEGEL:  Çfarë nënkuptoni me këtë?

KISSINGER: Për pjesën më të madhe të historisë deri në këtë  kohë  ne të vërtetë deri ne  kohët e tanishme te fundit, rendi botëror ka qene  rend rajonal. Kjo është hera e parë që pjesë të ndryshme të botës mund të ndërveprojnë me çdo pjesë të botës. Kjo bën që një rend i  ri për botën e globalizuar te jete i nevojshme. Por nuk ka rregulla të pranuara universalisht. Ka pikëpamje kineze, pikëpamje islame, pikëpamje perëndimore dhe, në një farë mase, pikëpamje ruse. Dhe ata ne të vërtetë nuk janë gjithmonë të njëjta te pajtueshme.

SPIEGEL: Në librin tuaj të ri, ju shpesh tregoni për Traktatin e Paqes Vestfaliane të 1648 si një sistem referimi për rendin botëror, si pasojë e Luftës Tridhjetëvjeçare. Pse duhet një traktat që daton më shumë se 350 vjet të jetë ende relevant sot?

KISSINGER: Paqja Vestfaliane u bë kur pothuajse çereku i  popullsisë së Evropës Qendrore u  zhduk për shkak të luftërave, sëmundjeve dhe urisë. Traktati u bazua në nevojën për të ardhur në një marrëveshje me njëri-tjetrin, jo në një lloj morali të lartë. Kombet e Pavarur vendosen të mos ndërhynin në punët e shteteve të tjera. Ata krijuan një balancë të pushtetit të cilën ne nuk e kemi sot.

SPIEGEL: A kemi nevojë për një Luftë tjetër tridhjetë vjeçare për të krijuar një rend të ri botëror?

KISSINGER: E e , kjo është një pyetje shumë e mirë. A kemi arritur një rend botëror përmes kaosit, ose në brendësi ? Dikush do të mendonte se përhapja e armëve bërthamore, rreziqet e ndryshimit të klimës dhe terrorizmit duhet të jene mjaft për te pasur një axhende të përbashkët. Kështu që unë shpresoj se ne duhet te jemi mjaft të mençur  se nuk na duhet një luftë tridhjetë vjeçare.

SPIEGEL: Pra, le të flasim për një shembull konkret: Si duhet të reagojë Perëndimi për aneksimin e Krimesë nga Rusia? A keni frikë se kjo mund të thotë se kufijtë në të ardhmen nuk janë të pakundërshtueshme?

KISSINGER: Krimea është një shenje/simptomë, jo një shkak. Për më tepër, Krimea është një rast i veçantë. Ukraina ishte pjesë e Rusisë për një kohë të gjatë. Ju nuk mund të pranoni parimin se çdo vend mund të ndryshojë kufijtë dhe të marrë një krahinë të një vendi tjetër.. Por në qoftë se Perëndimi është i sinqertë me veten e tij, ai duhet të pranojë se ka pasur gabime nga  ana e tij. Aneksimin e Krimesë nuk ishte një veprim në drejtim të pushtimit global. Nuk ishte Hitleri qe po shkonte drejt Çekosllovakisë.

SPIEGEL: Çfarë ishte ajo atëherë?

KISSINGER: Çdonjëri duhet t'ja bëje vetes këtë pyetje: Putin shpenzoi  dhjetëra miliarda dollarë në Olimpiadën Dimërore në Soçi. Tema e Olimpiadës ishte Rusia është një shtet progresiv i lidhur me Perëndimin nëpërmjet kulturës së saj dhe, për këtë arsye, është e dukshme se dëshiron të jetë pjesë e saj. Kështu që nuk ka asnjë kuptim që një javë pas mbylljes së Olimpiadës, Putin të marrë Krimenë dhe të fillojë luftë mbi Ukrainën. Pra, ne duhet të pyesim vetveten përse ndodhi kjo?

SPIEGEL: Çfarë jeni duke thënë është se Perëndimi ka të paktën një lloj përgjegjësie për përshkallëzimin?

KISSINGER: Po, unë jam duke thënë se Europa dhe Amerika nuk e kuptojnë ndikimin e këtyre ngjarjeve, duke filluar me negociatat për marrëdhëniet ekonomike te Ukrainës me Bashkimin Evropian dhe duke kulmuar me demonstratat në Kiev. Të gjitha këto, dhe ndikimi i tyre, duhet të kishin qenë subjekt i një dialogu me Rusinë. Kjo nuk do të thotë se përgjigjja ruse ishte e duhura.

SPIEGEL: Duket se ju e keni kuptuar mjaft Putinin. Por  a nuk është duke bërë ai pikërisht atë që ju jeni duke paralajmëruar - krijimin e kaosit në Ukrainën lindore dhe kërcënimin e sovranitetit?

KISSINGER: Sigurisht! Por Ukraina ka pasur gjithmonë një rëndësi të veçantë për Rusinë. Ishte gabim që të mos e bëjë këtë.

SPIEGEL: Marrëdhëniet midis Perëndimit dhe Rusisë janë me te tensionuara tani se ç'kanë qenë në dekada. Duhet të jemi të shqetësuar në lidhje me perspektivat e një Lufte të re të Ftohtë?

KISSINGER: Është e qartë se ekziston një rrezik, dhe ne nuk duhet ta injorojmë atë. Unë mendoj se një rifillim i Luftës së Ftohtë do të ishte një tragjedi historike. Nëse konflikti është i shmangshëm, në një bazë që te pasqyroje moralin dhe sigurinë, dikush  duhet të përpiqet për ta shmangur atë.

SPIEGEL: Por  a nuk ishte aneksimi i Krimesë nga Rusia qe detyroi BE dhe SHBA për të reaguar duke imponuar sanksione?

KISSINGER: E para, Perëndimi nuk mund ta pranojë aneksimin; disa kundërmasa  ishin të nevojshme. Por askush në Perëndim nuk ka ofruar një program konkret për të gjetur një alternativë. Askush nuk është i gatshëm për të luftuar mbi Ukrainën lindore. Ky është një fakt i jetës. Pra, dikush mund të thotë se ne nuk duhet ta pranojmë atë, dhe ne nuk e trajtojmë Krimen si territor Rus sipas ligjit ndërkombëtar - ashtu si ne vazhdojmë të trajtojmë shtetet baltike, si të pavarura nga sundimi sovjetik.

SPIEGEL: A do të ishte më mirë të ndalonin sanksionet madje edhe pa ndonjë lëshim për rusët?

KISSINGER: Jo, por unë kam një numër problemesh me sanksionet. Kur ne flasim për një ekonomi globale dhe pastaj përdorim sanksione në ekonominë globale, atëherë tundimi do të jetë qe  vendet e mëdha do te mendojnë për të ardhmen e tyre dhe do të përpiqen të mbrojnë  veten kundër rreziqeve të mundshme, dhe siç ndodh në këto raste, ata do të krijojnë një ekonomi globale merkantiliste (ekonomi për kombin). Dhe unë kam një problem të veçantë me këtë idenë e sanksioneve personale. Dhe do të ju tregoj pse. Ne publikojmë një listë me njerëz të cilët janë të sanksionuar. Kështu, pra, kur të vijë koha për të hequr sanksionet, çfarë do të themi ne? "Katër personat e mëposhtëm janë tani të lirë nga sanksionet, dhe katër të tjerët nuk janë." Pse ata të katërt? Unë mendoj se gjithmonë kur fillon diçka, duhet të mendojmë se çfarë dëshirojmë të arrijmë dhe se si duhet të përfundojë. Si do të përfundojë kjo që ka nisur?

SPIEGEL: A nuk zbatohet kjo edhe për Putin, i cili e ka futur veten në një qoshe? A vepron ai nga dobësia apo nga  forca?

KISSINGER: Unë mendoj se nga dobësia strategjike e maskuar me forcën taktike.

SPIEGEL: Çfarë do të thotë kjo për çdo ndërveprim me të?

KISSINGER: Ne duhet të kujtojmë se Rusia është një pjesë e rëndësishme e sistemit ndërkombëtar, dhe për këtë arsye e dobishme në zgjidhjen e të gjitha llojeve te krizave të tjera, për shembull në marrëveshjen për përhapjen bërthamore me Iranin apo mbi Siri. Kjo duhet të ketë preferencë për një përshkallëzim taktik në një rast të veçantë. Nga njëra anë është e rëndësishme që Ukraina të mbetet një shtet i pavarur, dhe ajo duhet të ketë të drejtën e shoqatave ekonomike dhe tregtare të zgjedhur prej tij. Por unë nuk mendoj se është ligji i natyrës që çdo shtet duhet të ketë të drejtë të jetë një aleat në kuadrin e NATO-s. Ju dhe unë e dimë se NATO nuk do të votojë në mënyrë unanime për hyrjen e Ukrainës

SPIEGEL: Por ne nuk mund të themi se ukrainasit nuk janë të lirë të vendosin të ardhmen e tyre.

KISSINGER: Pse jo?

SPIEGEL: Ju jeni duke folur si një superfuqi që po bën rrugën e saj.

KISSINGER: Jo, Shtetet e Bashkuara nuk mund ta diktojnë, dhe Shtetet e Bashkuara nuk duhet të përpiqen ta diktojnë. Ky do të jetë një gabim edhe po të mendojmë se mund ta bëjnë. Por në lidhje me NATO-n, SHBA do të ketë një votë në vendimin e bazuar në unanimitet. Kancelarja gjermane ka shprehur veten në të njëjtin qëndrim.

SPIEGEL: Amerika është shumë e polarizuar. Niveli i agresionit në debatin politik është jashtëzakonisht i lartë. Është ende superfuqia në gjendje për të vepruar ?

KISSINGER: Unë jam i shqetësuar në lidhje me këtë ndarje të brendshme. Kur kam punuar në Uashington, lufta politike ishte e vështirë. Por ka pasur shumë më tepër bashkëpunim dhe kontakte ndërmjet kundërshtarëve të dy partive të mëdha.

SPIEGEL: Në zgjedhjet e javës së kaluar, presidenti Obama humbi shumicën e tij në Senat, gjithashtu.

KISSINGER: Teknikisht saktë. Në të njëjtën kohë, presidenti është i lirë të qëndrojë për atë që është e drejtë - ashtu siç bëri Presidenti Harry Truman midis viteve 1946 dhe 1948, kur ai përparoi me Planin Marshall pas humbjes së Kongresit.

SPIEGEL: Gara e ardhshme presidenciale do të fillojë së shpejti. A do te jete  Hillary Clinton një kandidate e mirë?

KISSINGER: Unë e konsideroj Hillary një mike, dhe unë mendoj se ajo është një person i fortë. Pra, po, unë mendoj se ajo mund të bëjë punë. Në përgjithësi, unë mendoj se do të jetë më mirë për vendin nëse do te këtë një ndryshim në administratë. Dhe unë mendoj se ne Republikanët duhet të kemi një kandidat të mirë.

SPIEGEL: Në librin tuaj, ju shkruani se rendi ndërkombëtar "duhet të kultivohet, jo te imponohet." Çfarë doni të thoni me këtë?

KISSINGER: Ajo që nënkuptoj është se ne amerikanët do të jemi një faktor i madh për shkak të forcës dhe vlerave tona. Ju u betë superfuqi, duke qenë te fortë, por edhe duke qenë te zgjuar e largpamës. Por asnjë shtet nuk është i fortë apo i mençur  mjaftueshëm sa të krijoje një rend botëror vetëm.

SPIEGEL: A është politika e jashtme amerikane e urtë/zgjuar dhe e vendosur në këtë moment?

KISSINGER: Ne kemi besimin tek  Amerika se mund të ndryshojë botën jo vetëm me anë të fuqisë, por me fuqinë e vërtetë ushtarake. Evropa nuk e ka këtë besim.

SPIEGEL: Publiku amerikan është shumë i gatshëm për t'u angazhuar dhe do të donte të përqendrohej në çështjet e brendshme. Vetë Obama flet për "ndërtimin e kombit në shtëpi."

KISSINGER: Nëse shikoni në pesë luftërat qe Amerika ka luftuar që prej Luftës së Dytë Botërore, të gjithë ato kishin mbështetje të madhe publike. Lufta e tanishme kundër organizatës terroriste te Shtetit Islamik ka mbështetje të madhe publike. Pyetja është se çfarë ndodh pasi vazhdon lufta. Qartësia pas rezultatit të luftës është thelbësore.

SPIEGEL: A nuk duhet qe objektivi më i rëndësishëm të jetë mbrojtja e vuajtjeve te civilëve në Irak dhe Siri.

KISSINGER: Para së gjithash, unë nuk pajtohem se kriza siriane mund të interpretohet si pasojë e një diktatori të pamëshirshëm kundër një popullate të pafuqishme dhe se popullsia do të bëhet demokratike, nëse ju hiqni diktatorin.

SPIEGEL: Por civilët janë duke vuajtur, pavarësisht si e përcaktoni ju atë.

KISSINGER: Po, ata janë, dhe ata meritojnë simpatinë dhe ndihmën humanitare. Më lejoni të them vetëm atë që unë mendoj se po ndodh. Ky është pjesërisht një konflikt multietnik. Ky është pjesërisht një rebelim kundër strukturës së vjetër të Lindjes së Mesme. Dhe ky është pjesërisht një lloj rebelimi kundër qeverisë. Tani, në qoftë se dikush është i gatshëm për të rregulluar të gjitha këto probleme dhe në qoftë se një është i gatshëm të paguajë sakrificat për rregullimin e të gjitha këtyre problemeve dhe nëse dikush mendon se ai mund të krijojë diçka që do të sjellë ky rreth vicioz, atëherë mund të themi, "Ne do të aplikojmë të drejtën për të ndërhyrë ", por kjo do të thotë masa ushtarake dhe gatishmëri për të përballuar pasojat. Shikoni në Libi. Nuk ka dyshim se ishte moralisht e justifikueshme për të përmbysur Muammar Gadhafin, por ne nuk ishin të gatshëm për të mbushur vakumin që pasoi. Prandaj ne kemi milicinë që lufton kundër njeri tjetrit  sot. Ju merrni një territor pa qeveri dhe një depo armësh për Afrikën.

SPIEGEL: Por ne po shohim një situatë të ngjashme te padurueshme në Siri. Shteti është i copëtuar dhe organizatat terroriste janë në pushtet në pjesën me të madhe të vendit. A nuk është ndoshta gabim të mos ndërhyjmë në mënyrë që të shmangim  kaosin që tashmë përfaqëson një kërcënim për ne gjithashtu?

KISSINGER: Në jetën time, unë kam qenë pothuajse gjithmonë në anën e politikës së jashtme aktive. Por ju duhet të dini se me kë jeni duke bashkëpunuar. Ju duhen partnerë të besueshëm - dhe unë nuk shoh asnjë në këtë konflikt.

SPIEGEL: Si në Luftën e Vietnamit. A jeni  penduar ndonjëherë për politikën tuaj agresive atje?

KISSINGER: Ju do të donit qe unë ta t hoja këtë.

SPIEGEL: Natyrisht. Ju nuk keni folur shumë për këtë gjithë jetën tuaj.

KISSINGER: Unë kam kaluar tërë jetën time duke studiuar këto gjëra, dhe kam shkruar një libër për Vietnamin të titulluar  "Përfundimi i Luftës së Vietnamit" dhe shumë kapituj me kujtimet e mia në Vietnam. Ju duhet të mbani mend se administrata në të cilin kam shërbyer e trashëgoi luftën në Vietnam. Pesëqind mijë amerikanë ishin vendosur aty nga Administrata Johnson. Administrata Nixon i tërhoqi këto trupa gradualisht, me trupat luftarake ne terren duke i tërhequr në vitin 1971. Unë mund të them vetëm se unë dhe kolegët e mi kemi vepruar në bazë të mendimit të kujdesshëm. Në drejtimet strategjike, ku ishte kompetenca ime më e mirë, veprova me më të mirën e bindjeve të mia.

SPIEGEL: Është një fjali në librin tuaj, në faqen e fundit, që mund të kuptohet si një lloj vetë-kritike. Ju shkruani se ju dikur mendonit se ju mund të shpjegoni historinë, por sot ju jeni më modest, kur vjen puna për të gjykuar ngjarjet historike.

KISSINGER: Unë kam mësuar, siç kam shkruar, se historia duhet të zbulohet, jo te deklarohet. Ky është një pranim qe del me kohe në jetë. Kjo nuk është domosdoshmërisht një vetë-kritik. Ajo që unë isha duke u përpjekur për të thënë është se ju nuk duhet të mendoni se ju mund të modeloni historinë vetëm nëpërmjet vullnetit tuaj. Kjo është edhe arsyeja pse unë jam kundër konceptit të ndërhyrjes, kur ju nuk i dini pasojat e saj përfundimtare.

SPIEGEL: Në vitin 2003, ju keni qenë në favor të rrëzimit te Sadam Huseinit. Në atë kohë, gjithashtu, pasojat e asaj ndërhyrjeje ishin të pasigurta.

KISSINGER: Unë do t'ju them se çfarë kam menduar në atë kohë. Mendova se pas sulmit në Shtetet e Bashkuara, kjo ishte e rëndësishme që SHBA të përligjte qëndrimin e saj.  OKB kishte vërtetuar shkelje të mëdha në Irak. Kështu që unë mendova se përmbysja e Sadamit ishte një objektiv legjitim. Mendova se ishte jorealiste përpjekja për të sjellë demokracinë nëpërmjet pushtimit ushtarak.

SPIEGEL: Pse jeni kaq i sigurt se ajo është joreale?

KISSINGER: Vetëm nëse ju jeni të gatshëm ta bëni ketë për dekada të tëra dhe jeni të sigurt qe njerëzit tuaj do t’ju ndjekin. Por kjo është ndoshta përtej burimeve të çdo vendi.

SPIEGEL: Për këtë arsye, Presidenti Obama është duke luftuar luftën kundër terrorit nga ajri duke përdorur drone dhe avionë luftarakë në Pakistan dhe Jemen dhe tani në Siri dhe Irak. Çfarë mendoni për këtë?

KISSINGER: Unë mbështes sulmet ndaj territoreve nga të cilat sulmet terroriste janë nisur. Unë kurrë nuk kam shprehur pikëpamje publike për dronet. Ato kërcënojnë më shumë civilët se sa ekuivalentet e tyre bënë në Luftën e Vietnamit, është i njëjti parim.

SPIEGEL: Në librin tuaj ju argumentoni se Amerika duhet të marrë vendimet e saj në lidhje me luftën në bazë të asaj që arrin  "kombinimin me  të mirë të sigurisë dhe të moralit." A mund të shpjegoni se çfarë doni të thoni me këtë?

KISSINGER: Jo Kjo varet nga situata. Cili është interesi ynë i saktë në Siri? Është humanitar vetëm? Është strategjik? Sigurisht, ju gjithmonë do të doni  të arrini rezultatin më moral që të jetë e mundur, por në mes të një lufte civile ju nuk mund të shmangni për të parë realitetin, dhe atëherë ju duhet të bëni gjykimet.

SPIEGEL: Do të thotë se për një sasi të caktuar të kohe, për arsye realiste, ne mund të jemi në anën e Bashar Asad duke luftuar shtetin islamik?

KISSINGER: E pra jo. Ne kurrë nuk mund të luftojmë me Asadin. Ky do të ishte një mohim i viteve, i asaj që kemi bërë dhe siguruar. Por sinqerisht, unë mendoj se ne duhet të kishim një dialog me Rusinë dhe te pyesim se cili është rezultati që ne duam në Siri, dhe të formulojmë një strategji sëbashku. Ishte e gabuar të thuhej që në fillim se Asadi duhet të shkojë - edhe pse ky është një objektiv i dëshirueshëm përfundimtar. Tani që ne jemi të mbyllur në atë konflikt me Rusinë, një marrëveshje në lidhje me programin bërthamor të Iranit bëhet më e vështirë.

SPIEGEL: A jeni në favor të një roli më të sigurt për Evropën, sidomos për Gjermaninë?

KISSINGER: Po, sigurisht. Një shekull më parë, Evropa pothuajse kishte një monopol në krijimin e rendit botëror. Sot, ekziston një rrezik që ajo është gjithmonë e zënë me veten. Sot, Gjermania është vendi më i rëndësishëm evropian dhe, po, ajo duhet të jetë me shumë aktive. Unë kam konsideratë shumë të lartë për znj. Merkel, dhe unë mendoj se ajo është personi i duhur për ta drejtuar Gjermaninë në këtë rol. Meqë ra fjala, unë e kam takuar dhe kam një lloj miqësie me çdo kancelar gjerman.

SPIEGEL: Oh, përfshi Willy Brandt?

KISSINGER: Unë kam konsiderate shumë të lartë për Willy Brandt.

SPIEGEL: Ne jemi pak të habitur këtu, sepse disa muaj më parë, ne një bisedë mes jush dhe Nixon u botua një pjesë në të cilën ju e quanit Brandt një "idiot i rrezikshëm".

KISSINGER: Ju e dini, këto fraza jashtë kontekstit ngatërrojnë realitetin. Këtu ka  njerëz në fund të një dite të lodhshme duke thënë gjëra me njëri-tjetrin, duke reflektuar gjendjen e një momenti, dhe kjo ndoshta ka qene gjatë ca diferencave ne opinione të cilën unë nuk e kujtoj tani. Ne kemi pasur disa dyshime në lidhje me politikën e Brandt në fillim, por më vonë, ne kemi punuar shumë ngushtë me të. Pyetni Egon Bahr, ai do t’ju tregojë: Pa Administratën Nixon, Brandt nuk do të kishte arritur objektivin e tij, sidomos në çështjen e Berlinit.

SPIEGEL: Në Gjermani, ju jeni një politikan shumë i diskutueshëm. Kur Universiteti i Bonit kërkoi të vendoste emrin tuaj ne një karrige, studentët protestuan. Ishit i pakënaqur, ose të paktën i inatosur?

KISSINGER: Unë e vlerësoj nderin. Unë nuk pyes për karrigen, dhe unë u njoha me këtë vetëm pasi kishte ndodhur. Unë nuk dua të jem pjesë e diskutimit, është plotësisht gjë që i takon agjencive gjermane. Unë mendoj se Gjermania duhet të debatojë për veten e saj  ose për arsyet e saj.

SPIEGEL: Z. Kissinger, ne ju falënderojmë për këtë intervistë.

 

Marrë nga Der Spiegel

Përktheu Java

28 Komente

Keto kohe jam duke lexuar librin e Kissinger "Mbi Kinen" - kendveshrime teper interesant, ide te mprehta.

Ne kontrast kjo intervista mu duk kot, mbase dhe libri i ri eshte i tille, pa shume peshe.

 Ne kemi besimin tek  Amerika se mund të ndryshojë botën jo vetëm me anë të fuqisë, por me fuqinë e vërtetë ushtarake.

smiley

 

Kaosi eshte rregulli me ndonje perjashtim, dhe frika eshte nje prej tyre (ne mos po i vetmi).

Kjo kohe i perket zhdukjes se graduale dhe te pritshme te mirazhit globalist....Rrena me e madhe qe i benin vetes neoliberalet dhe e besonin ishte se gjithe bota duhej te zhvillohej sipas shabllonit perendimor...Ja dhe rasti hibrid Kinez i zhvillimit ju a beri m..in mu ne koke! Kaosi global dhe rritja e nacjonalizmit dhe sektarizmit ne vete vatren e tyre eksperimentale globaliste, BEne tregon se anija e tyre po hyn uje nga te gjitha anet.

Rritja e Kines po vjen nga qe Perendimoret po investojne atje dhe jo se kinezet po bejne gje te madhe pasi oriz po hane.

Nese Perendimoret nuk do te blejne edhe Kina bie,pra eshte win-win situation.

Keto ekonomite kane pasur gjithnje te njejtin trend.

Ne vitet 1960 u tha qe Gjermania do te pushtoje boten,por edhe ajo arriti piken e ngopjes dhe tani eshte ne vendin qe i takon.

Ne vitet 1990 u tha qe Japonia do te pushtoje boten ,por edhe ajo arriti piken e ngopjes dhe tani eshte ne vend te 3 si ekonomi,pra ne nje vend te respektuar.

E njejta gje do te ndodhe edhe me Kinen keshtu qe ti Art mos u mprih me shume sec duhet.

Qe te pushtosh boten dmth duhet te eksportosh shpikje,mode,filma,menyra jetese,enderra etj dhe te kesh doninim ushtarak apo te kontrollosh burimet energjitike te botes.

Deri tani keto po i ben vetem SHBA dhe me pak BE-ja.

Kina pervec fuqise se lire punetore,ofron shume me pak shpikje,pothuajse aspak mode dhe filma,enderra kineze???,ka filluar te rrise donimin ushtarak por eshte 6-7 here me pas se SHBA dhe nuk kontrollon burimet energjitike te botes.

¨Nje dore lane tjeter eshte kjo pune, Kina ka perfituar nga perendimi dhe e anasjelltas...Me shume se nje e treta e borxhit te SHBA $15triljarde i eshte marre Kinezit.

Kina ne 20 vitet qe do vijne do pesoje nje hov gjigand, mbaje mend kete.... Ka vene ne linje projekte super-ambicjoze qe nga ri-krijimi i Rruges se Fildishit qe do te thote linje e shpejte supertrenash te shpejte prej Portugalise deri ne Xinjang(nuk besoj se e ke degjuar kete te fundit por eshte qyteti industrial me i madh ne glob smiley ) deri tek projekti supergjigand i Kanalit te Nikaraguas qe e nxjerr jashte loje ekslusivitetin amerikan te kanailt te Panamase...Plus qe ka filluar dhe po krijon ishuj artificjale (baza ushtarake) ne Detin e Jugut te cilat po i japin dhimbje koke amerikaneve...Nuk besoj se ne kete kohe do te kete hegjemoni Kineze apo Amerikane, thjesht do te kemi nje bote shumepolare dhe me te balancuar.

Ligjet e historise e te ekonomise punojne nje per te gjithe o bablok  .kina nuk do beje perjashtim nga ato.eshte kollaj te shkosh nga $500 ne $5000 te ardhura per fryme ne vit .por nga $5000 ne $25000 eshte muhabet tjeter.ne asnje vend zhvillimi i kapitalizmit nuk ka qene marshim triumfal nga fitorja ne fitore , ka cikle ekonomike boom and bust, pabarazi kontradikta sociale .ndersa rritet konsumi e mireqenia njerezit nuk do punojne me per paga sklleverish keshtu qe avantazhi i krahut te lire te punes do zvenitet.ndersa rritet mireqenia rritet personaliteti i individit i cili do te priret me teper drejt ambicieve,arritjeve e rehatise individuale se sa drejt harmonise sociale e interesit kolektiv.heret a vone edhe ata do kerkojne te kene pluralizem politik , do te kerkojne nje shtet asnjeanes sherbyes te popullit e te dalin nga tutela e partise shtet.Sa te pregatitur do jene ata per keto sfida koha do ta tregoje.

Kina seshte gjermani e nipon mer acdc qe jan shtete me nga 80 e 140 milion banore. Eshte vend mbi 1 miliard e ka qen perandori qe ktu e dy mije vjet me pare ndaj avash me ato deklaratat alla megyn kelly. Kur pashe vjet me i dyqan ca paisje huawei me kapi tmerri. Mos thash verdhacuket paskan ardhur der ktu. Tani vallaj sme ben me pershtypje. Do rritet kina eshte normale, eshte shekulli vet dhe se ndalon dot kush, mire apo keq  ska amerike ne bot qe e ndalon dot. 

Une nuk mendoj qe Kina nuk do te rritet,por qe te jete vend vendimarres si SHBA nuk ka per ta arritur.

Qe thua ti,dhe ta permenda edhe me siper qe te jesh lider boteror duhet qe edhe te te pelqejne filmat psh.

Po kush pelqen filmat kineze or zoteri se late nam tani,me kete anti amerikanizmit tuaj pa llogjike.

Qe te jesh lider boteror duhet te krijosh analogen e "enderres amerikane".Ke degjuar per ndonje enderr kineze ti se une skam degjuar.

Qe te jesh lider boteror duhet te kontrollosh burimet energjitike te botes dhe te kesh ushtrine me te forte dhe me te sofistikuar qe Kina nuk ka as njeren as tjetren.

Duhet te kesh NGO ne te gjithe boten,baza ushtarake Amerika ka nja 300 baza Kina 2-3.

Duhet te kete qeveri pro kineze,gje qe ne bote jane a sjane pese.

Kina ne 2020 mund te coje njeriun ne Hene,SHBA e coi ne 1969  do ta conte ne Mars ne 2016,por te mos e kish shtyre Obama.

etj etj.

Plus qe nuk duhet te kesh probleme me minoritetet brenda qe ne Kine shpejt a vone do te ngrejne koken.

Une mendoj qe Kina dhe SHBA do te jene keshtu sic jane sot win-win.Kushdo qe do te prishe kete statu quo do te humbase.

Jo skam pare larg qofte film kinez e do zoti sdo shoh kurre. Jo ska enderr kineze. Akoma jo. Po do kete. Kina akoma ska asgje nga ato qe thua ti po do i kete vllai, eshte evolimi i botes. Ashtu si kur ishte greqia e lashte me shkelqimin e spartes athines festa dionisake lojera olimpike e me aristotel eskil platon e homer kujt gjall nbot si shkote mendja qe do ngrihej nje perandori romake po ja qe u ngrit. Me siguri ka pas dhe atere acëdëcëra qe thonin po he more a ka enderr romake, a ka muzike apo art romak qe ta pelqesh? Jo ska. Shi si e kemi Safon tone si shpirt. Shih si ciceron platoni yne, bilbil e kaluar bilbilit. Ti je statik vllai, nuk e ke aftesine te shohesh e gjykosh i pacenuar nga konteksti ku jeton, je tip dinosauri. Ti mkujto veten time para dy trevjetesh qe kur shihja haier e lenovo mvite tja hyja me shkop bejsbolli. Tani e pranoj realitetin. Keshtu eshte bota dialektike, ndryshon evolon. Ti se ke pa ala kinen se kur te fillojne dhe ata me shpikje e r&d do jene si japonia e koreja x10. Do e mbushin boten me sonyt toshibat e samsungerat e tyre. Sic ka sot google e apple pas ca kohesh do kete cinqiti apo tungsumrum bi llafi. Seshte fare antiamerikanizem, eshte realizm lale. 

Nuk thashe qe Kina nuk do te behet superfuqi ekonomike por po diskutoja si lider boteror.

Mallrat kineze do te vershojne por krahasuar me mallin japonez apo gjerman qe ishin cilesore, mallrat kineze nuk shquen per cilesi por per kosto te ulet.

Sic e tha edhe Alba juve mendoni se Kina do te ece nga fitorja ne fitore, por do te kete edhe recesione dhe falimentime.

Kohes do tja leme dhe do ta shohim. Pastaj ti po flet sikur SHBA ka nja 500 vjet perandori, po 60-70 vjet ka dhe eshte shpejt te quhet perandori ne renie.

Megjithate sic e thashe , koha do ta tregoje.

wow, ca po thu o Art, Kina qe eshte prove e deshtimit globalist?

Njera nga keto prova....

Dmth suksesi i Kines si pjelle e globalizmit eshte deshmi e deshtimit te ketij te fundit.  

fakti qe thujse gjithe perendimi prodhon ne Kine dhe Kina furnizon me produkte cdo cep te botes eshte deshtim i globalizmit? kina qe firmos marrveshje ekonomike me impakt boteror me evropen, usa e rusine nuk jane prova te globalizmit? po alibaba prove e kujt eshte fjala vjen?

interesante fakti qe ky person ende lakohet dhe i jepet vemendje nga media prestigjioze, nderkohe qe kissinger mban prej vitesh statusin e "war criminal". oh wait...eshte nga izraeli!!! that explains a lot of things. origjina dhe bemat e tij e pengojne kissinger te behet opinionist i paanshem dhe i besueshem mbi rendin boteror!!!
 

Perse cka bere qe eshte war criminal?

Apo se terhoqi ushtrine nga Vietnami?

Apo se hapi negociatat me Kinen?

Sic duket nuk e njihni mire historine ose e mesoni nga hoxhallaret.

Luften ne Vietman e hapi JF Kennedy dhe e vazhdoi ne permasa me te medha Lindon Xhonson.te dy Demokrate.

Nikson u terhoq dhe beri dhe marrevshje per nje " barazim" me vietnamezet,nderkohe qe Ford u terhoq fare.Te dy Republikane.

Hapni pak librat dhe mos mesoni vetem ato qe ju thote hoxha,si ky me poshte qe thote Kisingeri ka qene president.

Admin, po pse o i uruar ma hoqet komentin, apo pse thashe se, po te kishte keto men Kisingeri athere kur ishte president, imazhi i Amerikes do ishte ndryshe, do ishte me mire. 

Po eshte e vertet kjo o derzinj, se rreth 70-80% e njerzeve ne planet mendojne se Amerika ka bere shum gabime ne politiken e saj, nga vitet 50 e deri tani. Ti leme aziatiket, afrikanet, latinot dhe europiano-lindoret qe nuk para e duan Ameriken, por ke edhe me miliona perendimor (europiano-perendimor me te cilet bisedoj çdo dite e muaj) qe nuk para e pelqejne politiken amerikane. Biles edhe vete amerikanet nuk para e pelqejne. 

Po behuni nje here realiste dhe lereni servilizmin qe ju ka karakterizuar gjithmone. 

ka nji pasaktesi te vockel, Pjer. Ti deshe te thuash sekretar shteti, jo president.
Jo per gje po na hidhet ndonje belul dhe te sulmon thjesht per te fituar ndonje pike

flm!

Lapsus, i nderuar, ngaqe po me rrinte menia tek Obama, kthesa qe do te beje ky drejt paqes, duke terhequr trupat amerikane. 

Intervista ka mbaruar, pyetjet tuaja, rreth 9 pyetje, iu jam pergjigjur, por admini nuk po hap driten jeshile. 

Lapsus eshte kur e thua njehere. Ti meqe e ke thene dy here te njejten gje edhe pas fshirjes se komentit, i bie qe te kesh bere stilolapsus. smiley

po kush e ve ne dyshim, i dashur?!
Pergjigjet e pyetjeve me mbajne ne njefare tensioni, me duhet ta pranoj. Po jam i sigurt qe nuk i jam i vetmi. Si une ndihen dhe te tjeret.
Mbase adminet e nderuar do ta hapin temen ne diten e pavarsise meqe intervista e shekullit mendoj se rrotullohet pikerisht rreth te ardhmes e vendit

PF, Pjeri e tha arsyen. Ai eshte i fokusuar te Obama dhe politika e tij e koheve te fundit

e kam then gjithmon qe gjermania s esht shtet i pavarur.kosiderohet akomasi  toke e pushtuar nga aleatet dhe lidhi themeolor i hartuar nga keta te fundit esht akoma ne fuqi.

 

  Meqë ra fjala, unë e kam takuar dhe kam një lloj miqësie me çdo kancelar gjerman.

me fjalet e politikes: sme rruhet shum se si quhet kancelari gjerman....

Emani men foton e bamir topit me kete ?????  smiley

 

Po ta kishin lene kta amerikanet teslen te lire qe ti hidhte poshte ligjet e termodinamikes do i besonim kur premtojne mrekulli.

Sapo rusia filloi te hedhe vickla , ra dhe cmimi i naftes ..

Kish nje thenie te bukur ky Kissingeri.

- A e dini pse Amerika eshte vendi me demokratik ne bote ?

Dhe pergjigjej po vete:

- Se ne USA nuk ka Ambasade Amerikane ...

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).