Nata e Vitit të Ri

            “...porsi unë çdo fëmijë, pret për ta festuar”, dhe e zbukuronim klasën me pambuk e zinxhirë letre të prerë nga fletoret me ngjyra të punëdores.  Si i rritur në fshat, “burrat” e klasës shkonim për të prerë bredhin në pyjet akoma të paqethura nga sharrat motorrike, pastaj ndihmonim vajzat për zbukurimin dhe këndonim e kërcenim. Kjo ishte para se të mësonim se festohet edhe me fishekzjarre. Zhurmat e tyre ishin të hareshme dhe ne hidheshim përpjetë nga gëzimi bashkë me shashkën që plaste. Ishim fëmijë para ’97-ës dhe nuk e dinim akoma se si plasin bombat dhe armët e luftës.

            Trazirat që i dinë të gjithë më gjetën shumë të vogël, mbaj mend vetëm shumë pak. Por mbaj mend mire 31 dhjetorin 1997; ishim zhvendosur ndërkohë në Durrës, im atë ishte me shërbim dhe ishim tre fëmijë dhe nëna. Unë isha 8 vjeç dhe më i madhi i fëmijëve. Nata e festës ishte si natë bombardimesh, por si fëmijë isha më shumë kureshtar se sa i frikësuar dhe doja të dilja të shihja fishekzjarret. Nëna e dinte që s’ishin fishekzjarre dhe nuk na lejoi të dilnim. Duke pare atë të frikësuar u frikësova edhe unë; kisha frikë për tim atë që ishte në repart, ku kishte ndodhur të rrethohej nga njerëz që kërkonin të plaçkisnin depot e armëve, kisha frikë mos ndonjë “plumb qorr” shponte tavanin dhe na vriste, kisha frikë se mos na hidhin ndonjë bombë apo edhe se mos na vinin hajdutët.  Shtëpia e ulët u kthye në një bunker që na mbronte nga festa e çmendur e qytetit. Gjithë natën nuk pushuan armët dhe gëzhojat e qitjeve të banorëve të pallatit ngjitur binin mbi tarracën e shtëpisë tonë. Edhe shishet e qelqit po aty thyheshin. Nuk e mbaj mend sa ndenjëm zgjuar, por me siguri jo deri në mesnatë. Të nesërmen mbaj mend që pashë tarracën e shtëpisë të mbuluar me gëshoja, plumba dhe xhama të thyer.

            Vitin e Ri pasardhës ishim zhvendosur përsëri në fshat. Atje kishim një qen me tre këmbë, shumë besnik dhe shumë i guximshëm. Aq i guximshëm sa gjakosej duke u përleshur me dhelprat dhe nuk tërhiqej pa urdhrin e gjyshit.  Por “Lisha”, siç e thërrisnim ne, kishte një frikë të madhe: krismat e armëve. Sapo dëgjonte armë, futej me vrap në shtëpi dhe fshihej nën divan, meyi e nxirrnim që aty. Kur dëgjonte armë, ishte i vetmi rast që nuk i bindej urdhrit të gjyshit. Nuk e di pse ishte traumatizuar në atë mënyrë dhe të bësh psikanalistin me një qen nuk është punë e thjeshtë, por në atë kohë Viti i Ri festohej me plumba nga ata që kur qiten nga arma bëhen të kuq (nuk e di si e kanë emrin teknik, nga fshati i themi “gjurmëlënës”).

            Këtë vit’ri unë isha në punë deri një orë para mesnate. Kur dola nga puna, po të gjykoje nga çfarë dëgjohej, qyteti dukej sikur ishte nën pushtim. Jam djalë i rritur, i kam të katërta gjymtyrët, por prapë pata frikë. Në gjithë qytetin zhurma fishekzjarresh, rrugët ishin bosh, ftohtë po dhe unë kisha frikë. Më kujtohej tarraca me gëzhoja, prindërit që nuk na lejonin të shihnim fishekzjarret nga frika e plumbave qorrë dhe Lisha e shkretë që fshihej nën divan. Mbaj mend që, kur patëm një dasëm në shtëpi ( në atë kohë dasmat i bënim në oborr), një i ftuar që ishte polic nxorri koburen dhe e zbrazi në ajër. Qejf i mdh, gëzim i madh. Ia shkrepi edhe një tjetër e pastaj edhe gjyshi me teken sovjetike të 1966-ës. Aheng, pushkë, dasëm “judi” me pak fjalë. Pas dasme, po kërkonim Lishën por nuk e gjetëm. Kishte ikur i shkreti qen, as shtëpia vet nuk i dukej më e sigurtë. Një javë nuk erdhi dhe gjithë atë mish të mbetur neper pjata pas dasmës nuk e provoi, e hëngrën të gjithin zagarët e gjyshit. Atëherë qeshja me Lishën, por tani që jam djalë i rritur më kujtohet dhe nuk qesh më. I vetmi moment kur nuk pata frikë ishte kur pashë një makinë policie që po patrullonte përgjatë shëtitores Taulantia.

            Si përfundim, mbaroi viti, hyri tjetri, plasën ç’ishte për t’u plasur dhe pas mesnate dolëm, kërcyem pak dhe u kthyem për në shtëpi. Tek shkallët e xhamisë së madhe, rreth dhjetë fëmijë, jo më të mëdhenj se 11 vjeç secili, po festonin me një arkë shashkash; i vendosnin të gjitha afër njëra-tjetrës dhe i ndiznin që të plasnin thujase njëkohësisht, si breshëri automatiku. Dhe si natë kujtimesh që ishte, edhe këtu pata ca kujtime nga fëmijëria; im atë nuk na jepte lekë për të blerë shashka. Edhe kur i sajonim në njëfarë mënyre, na e kishte ndaluar në mënyrë të prerë dhe unë e im vëlla nuk guxonim ta shkelnim urdhrin e kapterrit, se të fuste shpulla ai. Në atë kohë më dukej padrejtësi e madhe, se të tjerët i plasnin, por tani e kuptoj. Ajo që nuk kuptoj është se, mire shteti që nuk e ka disiplinuar (akoma, shpresoj) shitjen e këtyre sendeve të rrezikshme, por prindërit e atyre fëmijëve, si i lejojnë të dalin vetëm në atë orë, me shashka nëpër duar?

 

            Kur gjërat që kërcasin e pëlcasin marrin kryesimin e listës së argëtimeve, nuk mund të presim prej fëmijëve që të bëjnë dallimin mes të mires e të keqes, të gjërave të dobishme dhe të gjërave të pavlera. Nuk mund të presim prej fëmijëve të vlerësojnë si duhet rrezikun që ndezin me duart e tyre. Nuk ka gjë më të thellë se ajo që duket në sipërfaqe dhe në sipërfaqe këtë vit’ri pashë kërcitje e pëlcitje dhe njerëz që ekzaltohen me to.

 

            Disa ditë para Vitit të Ri isha në një natë live të Alban Skënderajt. Në një moment të mbrëmjes ai mori kitarën që të këndonte disa këngë në “unplugged”. Nuk mund ta mbyll këtë shkrim me fjalë më të qarta se ato që tha Albani; “Në këtë botë të zhurmshme është e vështirë ta bësh një kitarë të dëgjohet”.

 

Gëzuar Vitin e Njëjtë!

4 Komente

faleminderit!
Gezuar vitet bashkqendrore!

Te lexova me kenaqesi! Gezuar edhe ti E.Xh!

Bukur e ke shkruar. Bravo. Njerz barbare, nuk rrine dot pa icik kallash e plasje. 

Bukur, autori/ja duket qe eshte ne fillimet e tij/saja ne te shkruar, por mesazhi qe shpreh, qe duket ne fund te tregimit, duket sikur i jep nje doze te madhe eksperience ne te shkruar smiley

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).