Konceptimi apologjetik i produktivitetit të të gjithë profesioneve

Një filozof prodhon ide, një poet prodhon poezi, një predikator predikime, një profesor manuale etj. Një kriminel prodhon krime. Nëse shqyrtojmë më nga afër lidhjen që ekziston midis kësaj dege të prodhimit dhe të shoqërisë në tërësi, do të habitemi se sa shumë paragjykime ndodhen aty. Krimineli prodhon jo vetëm krime, por edhe të drejtën penale, dhe bashkë me të prodhon edhe profesorin që mban leksione mbi veprën penale,  për më tepër edhe manualin e pashmangshëm, në të cilin i njëjti profesor hedh diskurset e tij në treg përsa janë "mall". Nga kjo konstatohet një rritje e pasurisë kombëtare, pa futur ne hesap kënaqësinë personale që i sjell autorit shkrimi i manualit.

Krimineli gjithashtu prodhon tërë policinë dhe drejtësinë kriminale, kalecat, gjykatësit,  xhelatët,  betarët etj; dhe tërë këto degë të ndryshme të aktiviteteve, të cilat formojnë po aq kategori të ndarjes shoqërore të punës, zhvillojnë  aftësi të ndryshme të shpirtit njerëzor, krijojnë nevoja të reja dhe mënyra të reja për t’i kënaqur.  Vetë  tortura ka bërë të mundur shpikjet mekanike më inteligjente, dhe ka punësuar, në prodhimin e instrumenteve të saj, tërë ata mjeshtra të ndershëm.

Krimineli prodhon një sensacion, sipas rastit, qoftë moral, qoftë tragjik, e në këtë mënyrë bën një "shërbim" shtysë për ndjenjat morale dhe estetike të publikut. Ai jo vetëm që prodhon manualet e të drejtës penale, jo vetëm që prodhon kodet penale, por prodhon edhe art, letërsi të mirë, romane, e madje edhe tragjedi, siç dëshmon jo vetëm “Faji” i Mullner dhe “Cubi” i Schiller, por edhe “Edipi” i Sofokliut, dhe “Richard III” i Shekspirit. Krimineli thyen monotoninë dhe sigurinë banale të jetës borgjeze. Ai ruan jetën nga amullia dhe nxit tensionin e shqetsimit dhe lëvizshmërinë, pa të cilën edhe stimuli i konkurrencës do të topitej. Ai nxit kështu forcat prodhuese. Ndërkohë që krimi heq qafe një pjesë të popullsisë së mbipopulluar në tregun e punës - duke paksuar kështu konkurrencën ndërmjet punëtorëve dhe duke penguar, në një farë mase, uljen e pagave nën minimumin e domosdoshëm -, lufta kundër krimit thith pjesën tjetër të së njëjtës popullsi.

Ndikimet e kriminelit mbi zhvillimin e fuqisë prodhuese mund të tregohet deri në hollësi. Bravat, a do të arrinin vallë përsosmërinë e sotme në qoftë se nuk do të kishte pasur vjedhës? Prodhimi i kartëmonedhave, a do të arrinte vallë përsosjen e sotme nëse nuk do të kishte pasur falsifikatorë? Mikroskopi, a do të ishte aplikuar ndonjëherë pa mashtrimin e biznesit? A nuk i detyrohet kimia e aplikuar falsifikimit të mallrave dhe përpjekjes për ta zbuluar falsifikimin po aq sa qëndrimi i ndershëm në shërbim të progresit të prodhimit? Krimi, që sulmon pronën me mjetet gjithnjë e më të reja, sjell në jetë mjete mbrojtëse gjithnjë e më të reja, duke ushtruar kështu një ndikim po aq sa të grevave në shpikjen e makinave. Mënjëanë sfera e krimit privat: pa krime kombëtare, a do të kishte lindur tregu botëror? Po kombet? Që nga koha e Adamit, pema e mëkatit, a nuk është në të njëjtën kohë pema e dijes? Mandeville në “Fable of the Bees” (1705) kishte treguar tashmë produktivitetin e të gjitha profesioneve të mundshme etj, dhe sidomos prirjen e gjithë këtij argumentimi:

“Ajo që ne quajmë e keqja në këtë botë, qoftë morale, qoftë natyrore, është parimi i madh që na bën qenie sociale, është baza solide, jeta dhe baza e të gjitha zanateve dhe profesioneve pa përjashtim (...); pikërisht aty duhet të kërkojmë origjinën e vërtetë të të gjitha arteve dhe shkencave; dhe [...] në çastin kur e keqja do të mungonte, shoqëria detyrimisht do të shkatërrohej, nëse nuk do të shpërbëhej tërësisht”.

Vetem se Mandeville ishte pafundësisht më i guximshmi dhe më i ndershmi i apologjetëve filistinë të shoqërisë borgjeze.

                                                      K. Marx, Teori të Mbivlerës, Kapitali, vëll. IV.

55 Komente

Majr e ka thon: "crime is a growth policy"

ka edhe nje argument tjeter - po sikur robt ti kishin investuar energjite dhe inteligjencen jo per te reaguar ndaj se keqes, apo krimit brenda shoqerise e bashkejeteses njerezore, por per te zoteruar naturen, kozmosin a ku di une? 

dmth. kur vleresohet ne retrospektive, patjeter qe teknologjia e bravave eshte zhvilluar nga nevoja per tu perballur me hajdutet, por nese shoqeria do te gjente instrumentet e duhura psikologjike e pedagogjike per ta shmangur kete investim, ndoshta iphone do te ishte zbuluar qe ne shekullin e 3 p.e. e Sokrati do te ishte duke mbajtur podcasts. 

Teorikisht kjo qe thu ti ne vija te pergjithshme eshte e vertete. Realisht eshte me pak e komplikueme, edhe per faktin sepse realisht teoria e "sikurit" eshte shume e sulmuar nga "fataliste" dhe te interesuar ideologjikisht per nje ngjarje te ndodhur, dmth te "pazbeshme" tanime. Konkretisht ne Peshk sa here eshte diskutuar "sikuri" i vitit 1945 pa fitore 100% te komunizmit? Si do qe Shqiperia? etj, etj ... Ose sikur Noli te kish fituar etj, etj ... ose sikur te mos ishim bere synet etj, etj ... Personazhet kane leviz pozicion per çdo pyetje, deshmi qe çeshtja eshte te pakten problematike (teorikisht dhe realisht), e ndodhur midis interesit dhe te vertetes.

Teorikisht "sikuri" duhet te shtrohet, sepse nuk ka asgje fatale, "te shkrujtme", sigurisht neqoftese nuk deshirojme te asgjesohet parimi i lirise, dmth te rezultojme robote te programuar. Realisht problemi komplikohet nga llogaritje statistikore (me te cilat merren edhe ata qe merren me te vertetensmiley), dmth sa eshte % e nje ngjarje te ndodhe? Konkretisht: sa ishte % qe Shqiperia te behej komuniste? Ne kuptimin jo vetem puro statistikor (me te cilin merren ata qe dine permendsh vellimin e sferessmiley, nxenesit e banges se pare qe mbajne shenime melejezysh dypllomjeker), por me teper si vlersim i ortekut te se kaluares, bagazhit kulturor, premisave etj.

Ndodh e njejta gje edhe jetet tona, per te cilen jemi me te interesuar dhe mund ta kontrollojme si situate me mire se historine arbereshe. Pyetjet mund te behen per çdo gje: sa eshte % qe te behesha intektual i shquar ne vend te nje proletari qe nuk feston as 1 Majin? Sa eshte % te thithja tymin e barit, ose te mos e thithja? Sa eshte perqindja te behesha ateist, ose teist? etj, etj ...

Njesoj mund te pyetet sa eshte % e Ana Karenines te binte nen shinat e trenit? Ne fakt pjesa fillestare e çdo romani (sigurisht me strukture klasike, normale, se keto te tjeret behen jangllesh, vetem per te provokuar, gje qe e rikonfirmon çfar them) dhe filmi eshte pregatitje per premisat, zhavorrin, konditat etj qe kondicionon "fatalisht" sjelljen e personazhit me vone, ne zgrip te lirise dhe fatalitetit.

Ti mendon vertet qe gjithe problemi eshte pedagogjik dhe psikologjik, qe shoqeria nuk eshte ne gjendje te zgjidhe? Ngrije nje çike pjacen, sepse edhe Mjekra ne fund te shkrimit flet per te Keqen si esence, lidhur edhe Pemen e Diturise, dmth krimin origjinal. 

 

Beson se me kupton se halli nuk e kam tek Mjekra, Noli, Zogu, apo tek historia arbereshe e biblike (te gjithe shembuj instruktive), por tek sjellja jone ne radhe te pare, dmth sa perqind eshte fatale te ndodhe ose mos ndodhe nje ngjarje, dhe eshte e mundur e si behet e mundur kjo perqindje te ndryshoje per mire?

 

Mjekra ne fund te shkrimit flet per te Keqen si esence, lidhur edhe Pemen e Diturise, dmth krimin origjinal.

E keqia si esence qe i paraprin ekzistences njerzore dhe vete zhvillimit, eshte nje lexim pak arbitrar  qe ti i ben frazes se Marksit  "qe nga Adami, pema e mekatit eshte pema e njohurive".Loja me fjalet, metaforat, jane nje vecori stilistike dhe zbavitje intelektuale e Marksit ( shiko elokuencen: feja eshte psheretima e krijeses se shtypur-zemra e nje bote pa zemer, shpirti i nje bote pa shpirt"). Qe njerzimi ka zhvilluar tekniken, zejet dhe profesionet nen shtysen e perballimit te se "keqes"-ne natyre dhe shoqeri, kjo nuk vihet ne dyshim por te gjitha sferat e veprimtarise se njeriut kane ne themel nevojen e cila, sipas Marksit, e ka shtyre prodhimin me shume sesa dhjetra universitete. Narrativen biblike te mekatit te  pare, pra ngrenien  nga Adami dhe Eva te frutit nga pema e dijes, Marksi metaforikisht e kundron si narrative te progresit te dijes dhe cdo hap drejt dijes eshte nje hap drejt lirise.Aty ku ti shikon fillesen e Krimit/te Keqes, Marksi shikon gjenezen e clirimit.Kurse Kisha, rebelimin e Adamit, ushqimin e njeriut me frutat e Njohurise dhe zhvillimin e  shkences e shikonte ne fillimet e saj si mekat, si largim i deleve te Perendise nga vatha e saj.Edhe pse duhet thene se "vezet" e para, shkencat, humanizmi, iluminizmi, i leshuan ne furrikun e Kishes.

Madje kapitalizmi, frutet e te cilit i shijojne sot edhe bashkekombasit tane emigrante ateiste smiley, i detyrohet mjaft etikes protestante . Marksi tjeter (pa r) zhbirilon me mjaft durim konceptin kalvinist te profesioneve dhe sesi  asketizmi puritanist, i kthyet ne etike dhe stil racional jetese, themeloi shpirtin e kapitalizmit. Cdo profesion sipas kalavinisteve ishte vokacion i Zotit dhe puna, kursimi, jeta pa teprimet tunduese  te mishit, ishte  parakusht per shelbimin e njeriut.

Sot gjerat jane ndryshe. Askush nuk punon per lavdine Zotit dhe per nje bilete ne parajsen e pertejme.Parajsa eshte tani dhe ketu.

Mor po te gjithe keto hebrejte po i nxirni te gjithe si humoriste zbavites. Dikur Tek Guri i Ministrive i konsideronim te gjithe si tragjike, mbasi Guri ra, zbuluam qe jane humoriste. I pari qe çmitizuesi Kafka, qe u zbulua si i tille nga bashkekatunari i tij pragez Kundera.

... te gjitha sferat e veprimtarise se njeriut kane ne themel nevojen e cila, sipas Marksit, e ka shtyre prodhimin me shume sesa dhjetra universitete. Narrativen biblike te mekatit te  pare, pra ngrenien  nga Adami dhe Eva te frutit nga pema e dijes, Marksi metaforikisht e kundron si ... 

Nevoja, e interpretuar humoristikisht dhe metaforikisht, eshte nevoja e madhe, sigurisht edhe nevoja e vogel, sepse te dyja behen bashke, shkojne bashke, njesoj bashke si materia me shpirtin, biles sipas nje interpretimi akoma me humoristik, dmth kabalistik, dmth heretik, jane simbolika e ketyre dy boteve, jing dhe jang.

Kurse e interpretuar tragjikisht, eshte nevoje per te mejk dhe seks (shprehje qe tropizma nuk e pranon si anglishte e parregullt, perzjer me slang shqiptar, ngaterrohet pasja me berjen). Ketu me rri Spiritus, sepse eshte edhe zona jote, meqe je doktor grash.

Qe te mos lexohej arbitrarisht, Marksi bente mire te mos kruhej me nje zone ("te mekatit me gjemba", sipas kapelanit Oto Kac) qe e mohon. Shok Enver, Lenin, Stalin etj te pakten ishin konseguente, nuk merreshin me zonen mitologjike dhe biblike.

Parajsa nuk eshte vetem tani dhe ketu, parajasa eshte edhe pastaj dhe atje. Parajsa (dhe ferri) eshte ne radhe te pare nje gjendje shpirterore.

http://www.peshkupauje.com/comment/99444...

Ferri nuk eshte nje vend si Amerika (ose me mire si Shqiperia, se Amerika eshte parajsa), ku shkohet pasi pritet bileta dhe mirret viza.

Ferri eshte gjendje shpirterore, nese shpirterisht je gjendje ferri, atehere je ne ferr. Vdekja nuk ndryshon gje, vetem kalon nga ferri ne ferr, ose nga parajsa ne parajse. Vdekja ka vlere vetem se e kupton edhe kakazilepsuri (dhe vjershetoret si ai) kur braktis kermen e tij qe ekziston bote tjeter.

Ka disa filma qe e kane kete intuite te sakte per boten tjeter. Eshte njeri qe protagonisti (dhe spektatoret) e kupton ne fund te filmit qe ka vdekur. Dmth per disa te kakazilepsur ka me keq se vdekja, nuk e kuptojne se kane vdekur edhe mbas infarktit, dhe vazhdojne te kakazilepsen akoma mbi toke.

Si doktor grash dhe mollengrenes njekohesisht , me terhoqi vemendjen ajo figura e molles se stilizuar ne vaginum pecatum me gjarprin qe del nga brenda jashte. Fara e krim(b)it eshte brenda qenies.Esenca eshte brenda ezkistences. Dhe engjelli, dhe djalli jane brenda tek i gjalli ,thoshte me metafore fetare Beqja ateist (i vjetri).Kjo e permbys tregimin biblik sipas te cilit mekati fillestar erdhi nga jashte> brenda permes gjarprit/djallit tundues. Por Zoti nuk tundon askend, secili tundohet nga vetvetja. Atehere  cfare eshte gjarperi i Gjenezes ?

Nqs mekati u fut nga jashte me gjarperin, ketu fillon  renia e njeriut, fillon  mekati ,  me mekatin filloi seksi dhe me seksin fillon historia e njerzimit thote Kierkegard. Por Zoti i kishte dhene lejen per sex ciftit te pare ( Shumohuni dhe mbushni token/paradisin  me pasardhes) para se te shfaqej gjarpri-sjellesi mekatit. (dhe shoku Enver porosiste:  mbushini oborret me kalamane).

Sipas figures qe postove, sexi eshte burimi mekatit.E kuptoj, je me paradigmen nga brenda jashte kurse Bibla thote nga jashte futet brenda.  Po fundja andaj je heretik.

 

Ta kesha llafne, qe edhe sikur te konsiderosh mitet vetem metaforikisht (si Marksi ose Kafka, ose autori i figures qe te terhoqi vemendjen ty, ose ti vete me shoke shume mollengrenes), dashje pa dashje jep informacion per te verteten reale qe ndodhet brenda tyre. Biles, japin me teper informacion ata qe i shohin vetem metaforikisht dhe humoristikisht (çmitizuesit), se ata qe i marrin seriozisht (mitizuesit). Nuk eshte se shkon larg, aty rrotull vertitesh, bota eshte e pafundme, por e kufizuar, ka thene nje tjeter çmitizues humorist kabalist i famshem.

E di ti si osht ajo pune, fut e qit osht ajo pune. Lemsh dynjaja, nuk merret vesh me, nga brenda, apo nga jashte?

Ne fillim, ne origjine, ka ardhe e futmja nga jasht (ndryshe nuk ka shprese per shpetim, e keqja ka ardhe nga jasht, dhe prandaj mund te dale perseri jasht). Me pastaj, kur u fut brenda, mbeti brenda, dhe tere historia njerzore, thene tragjikisht, eshte nje perpjekje per ta qit, thene metaforikisht dhe humoristikisht, eshte nje qef i modh fut e qit mer jau.

Sido ta shohesh punen, as Marksi e as Kafka & com. nuk na bene zengjin. Tani mbaje se prap mrena e ke. Mund edhe te luash po deshe, je i lire ...

 

Thone qe Zoti e ka leju (apo urdhnu) secin shume para njeriut; peshk e perpara (jo peshku ketu, po dhe ketij dmth). Ta kam llafin, qe per sport dhe mund t'i diskutoni kto pune, por mos e bezdisni shume Zotin se po nxefet dhe e nalo fare. Te fala nga Kol Balla masanej.smiley 

Me sakte do te ishte: Lavderimi Kri(ji)mit.Persosi sa te duash bravat, djalli hyn nga brima e çelsit .

" Krimineli prodhon jo vetëm krime, por edhe të drejtën penale, dhe bashkë me të prodhon .... etj etj"

Mbase ja fus kot, se jan te thella kto pune; po me duket se jo krimineli por viktima e prodhon ket zinxhirin m'andej

Sakte, bravo!

Me sakte, eshte sakrifica e viktimes ne themel, aq me teper se nderlidhja viktime-xhelat "eshte dialektike", aq me teper se nderlidhja implikon nje kufi te paqarte midis xhelatit dhe viktimes, abuzuesit dhe te abuzuarit. Dmth gjithanej parimi i papercaktueshmerise te Heisenbergutsmiley.

 

Hahahaha! Shpresoj perkthyesi e ka kuptuar ironine e Marxit. smiley 

dyshoj! 

ps. dhe jo pa baza.

S'ka mundesi! E ka vene te na provoje neve smiley .

ne fakt me at sens humori qe e karakterizon, s'eshte cudi, jo.

Ne fakt kam frike se edhe Mjekra nuk e ka kuptu ironine e vet, sepse shkrime me koncepte te tilla jane ne kufi te absurdit, si eksperimente te kryera ne - 274 grade celcius.

Fin, duro pak se do te botoj nje si lloj vazhdimi.

 

smiley Mjekra e ka kuptuar qysh ne nentitull dhe ne mbyllje te shkrimit sarkazmen e vet, po ti faleminderit qe e solle se kisha kohe pa u kendellur me kshu gjerash. 

Presim.

Mire, ju qofshi bashke me Mjekrren qe arrini te zgerdhiheni ne temperature - 274 grade Celcius, un me zor zgerdhihem ne nje klime pranverore, kane çel te gjitha lulet, zogjte na çajne katinen duke knu qe ne 5 te mjesit, pemet duken si kalamaj te porsalindur, rete shkojne sa anej knej ne qiell blu dipinto nel blu sipas parimit te papercaktueshmerise te Hajdarages ...

 

Po mire, ti ke te drejte: tragjike eshte. Rendesi ka te kuptohet thelbi i asaj cfare po thote ai. Dhe ai po thote qe kapitalizmi perkthen gjithcka ne mall per treg. Ne kete kuader, edhe e Keqja si e tille, eshte produktive.

Mire e ka thene, dakord, po ti qe kap edhe ironine ne -274 grade, munohu te kapesh edhe emocionalisht, nese Mjekrres i behet qefi qe ndodh kjo gje, apo e thote nga halli, me keqardhje?

 

Ajo qe ti e lexon si qejf per meselene e se Keqes, une e lexoj si zbavitje te atij qe thote "po mire, ja ta marrim sikur shtysa produktive na qenkesh gjeja me e mire qe mund t'i ndodhe gjindjes njerezore". Eshte kenaqesia qe te jep zbulimi i nje paradoksi, me duket mua.

Ti kujton se nuk mund te lexohet leximi yt?

Dmth menyra se si lexohet (ose si shkruhet, ne rastin e Mjekrres) eshte tregues karakterial per lexuesin (ose per shkruesin).

Si u lexoka, haverda? Mund te lexohet edhe haverda, pa problem, por edhe kjo eshte tregues.

 

Ti nuk vendos dhe nuk merr parasysh daten se kur eshte botuar ky tekst (nderkohe mbi paradoksin e se Keqes qe prodhon Vlere eshte ngritur nje narrative e tere distopike) dhe e shkeput tekstin nga pjesa tjeter (ky eshte kapitull i nje libri). Ti po i ben proces leximit tim mbi bazen e injorances dhe njeanshmerise. Tregues eshte edhe ky.

Ti nuk po lexon me, ti vetem po kacavirresh per te gjetur plasaritje per sulm, ose kundersulm, si te dush ta lexosh.

Cfar rendesie ka viti se kur eshte botuar nje shkrim i nje autori qe e njohin edhe injorantet se ne ç'periudhe ka shkruar? Cfar zbulon ti nepermjet leximit tend policor se perse une nuk kam vendos qellimisht daten, oren e sakte, minuta, sekonda te botimit? (konkretisht, libri nga e kam perkthyer, nuk e ka daten e shkrimit dhe botimit)

C'far kerkon tani te perkthej gjithe Kapitalin, qe ti te kuptosh kontestin e Kapitalit? Qe Kapitali ishte nje liber ironik estrade si librat e Skener Sallakut qe zbavit njerzit? Qe ka zbavit sinjora Bertinin me 100 meleon te vrare ne gjysmen e botes?

 

smiley Une s'bej "lexime policore" se s'jam police. E di gjithe dynjaja qe di te lexoje se cfare qellimi ka ky tekst brenda atij libri. Ti e paske sjelle per te "demaskuar" Marxin me gjase. Tani po me "demaskon" edhe mua. Ciao!

E di gjithe dynjaja qe di te lexoje se çfare qellimi ka ky tekst brenda atij libri?

Mire gjithe dynjaja, po lexuesi kryesor qe ka lexu Spenglerin, a e di? O Rono mer burr jau smiley, a e di?

Tani e kuptova edhe une se per çfar qellimi e paskam sjelle, te zbaviteni ju, por edhe une. Mbi te gjitha une.smiley

 

Patjeter! Ja per te te bere qejfin, meqe eshte dita. smiley Ja edhe nje.

Po e mbyll ketu. Shihemi ne te tjera.

Qeke nxef keq me sa shof. Nga qe je vete e nje aneshme vete, i kujton te tjeret si veten.

E keqja (e jote dhe e kohes tone) eshte se nuk je as e njeaneshme, je e dyaneshme, e sipas leverdise, here nxjerr nje ane e here nje tjeter, here seriozisht, e here me zbavitje sarkastike, here ne ne ekstrem, e here ne tjetrin. Ne parim nuk ka asgje te keqe, sepse bota eshte e dyaneshme, duale, vetem se praktikuar kjo ne menyre nevrike, kapriçoze, snobe, konfuze, jo sintetike, mekanik-kuantike, demoNkratike, bjeri-t'i-biem etj, rrit entropine si proçes degradimi.

Kjo eshte e Keqja, dhe ky eshte qellimi im i prurjes, gje qe pak a shum jam munduar t'ja sqaroj bulkthit, se duhet rrit pjaca, duhet ul entropia. Jo qe te tregoj se Marksi ka lene me barre sherbetoren e vet nepermjet nje riti satanik hieros gamos Kubrik-os, ndersa Engelsi ka pallu Xhenin me lejen e Marksit si premise e kooperatives seksuale te ardhme. Dmth ndryshe nga dy anet, kurvjare pro majtas dhe vojeriste kundra djathtas, mu nuk me rref shume se çfar ka ndodh ne te vertete me felet e klasikeve M-L. I bi shkurt, dmth problemi rezulton mbas leximit emocional te rolit providencial te se Keqes: jo nese i kane bere apo si kane bere keto çudira, por pse nuk duhet t'i kishin bere?

Paralel me muhabetin e kampionit te tolerances, Volterit, qe akoma diskutohet ka qene apo s'ka qene tregtar sklleverish, mbasi shkruan nje enciklopedi raciste ku perçmon jevgj, zezake, hebrej, krishtere, myslimane, budiste, aborigjene, e ke mos tjeter, pse te mos behej edhe tregtar sklleverish? Se pastaj perveç te tjerash do te ishte edhe hipokrit, jo konseguent.

Te kam thene edhe here tjeter, ty dhe te tjera femen ketu (edhe atyre femen mashkull, qe jane tere lesh), pse i bini s'kiç muhabetit, rrotull e rrotull ne periferi ne stil femen, me hamendje, imagjinime, gabime orthografike, gabime datash, gabime perkthimi? Behuni edhe ana tjeter se su be qameti, ne epoken trans jemi, behuni edhe mashkull, bjerini edhe qendres. Beje pyetjen troç si dikur ne oren e letersise: cili eshte qellimi i perkthimit? Ose, si Tek Guri: çfar deshe me na tregu ti me kte mer jau?

 

hiqni cerrat e lala gjonit nga biseda te tilla

Thoshte nje brigadjer ne mbledje te organizates. E kam lexu mor burre dy here Antidyringin po sun e kam kuptu.

Tiku i vetem i ka hy punes per pastrimin e reputacionit te mesjetes. Barre te rende u ke hedhur supeve o Tiku. 

Tikun e kemi LaoTzu e peshkit be none. Nuk ha mut kot ai.

e zbertheu ne marksin, kur mos kem njeri. osht bo peshku me katil se hulk-u.

dmth, priti 200 vjet njerzia qe ta shpjegonte heretiku. priti, po ia vlejti ama. per nje lek e beri. me keq se shoku sokrat adem reken. smiley

 

ja rrujti lesht e mjekres

heretiko, fjalin e funit e ke kuptu (perkthy) gabim daj, pranej konfuzioni.

Emo, ne çfar ore te nates (kendej nga ne) te ndodhi trans-formimi likantropik: nga antikomunist, ne komunist?

Mos u bej merak se ta rruan leshin likantropik, ne mos Spiritus (qe ka eksperience si doktor grash), pa tjeter Raselli, gjithnje me brisk ne dore.

 

Nur war Mandeville natürlich unendlich kühner und ehrlicher als die philisterhaften Apologeten der bürgerlichen Gesellschaft. 

smiley

 

Un bera per nje lek Marksin, t'i me bere per nje lek duke me gjet gabime perkthimi, ti dole me i modhi nga te gjithe.

Bohu edhe i vogel, se te medhejte e vertete dijne te behen edhe te vegjel, na trego si perkthehet tamom, keshtu te bej edhe korigjimin.

 

Dereziu,i mjeri  Marks ! Ku ta dite ne ca hundeleshi, kishe me pjek sokakut te mbivleres! 

qe thu ti hero, kjo eshte pjese e shtojcave ("supplementit") te librit - "Beilagen" -, dhe nuk ka ne titull as lavderim, as niki lauda. Thjesht thot bossi:"Abschweifung (ueber produktive Arbeit)" - dmth nje shmangie, nje digression ne gjuhen tjeter tonen, "devijim", kontorno, dicka qe nuk ka te beje gjellen kryesore. Kte punen e levdates e solle ti, dmth more lirine t'i besh nje xhiro tekstit andej nga kodrat e liqenit. Kjo vjen me i fare pergjegjsie, pak a shum si rasti kur i thu prindit te goces qe po e marr per nje xhiro te njihemi, por ju premtoj t'ua sjell gocen ne shpi "ashtu sic e mora" smiley  smiley  E, kshu ka pas qen varianti, s'me thu dt jo, mgjthse prindi nuk e besonte dhe zakonisht i vente nga mbrapa naj roje, zakonisht vllain e vogel, qe ecte 50 metra mrapa smiley

edhe nje hollesi e vockel dhe pa rendesi: kete frazen qe vazhdon, Marksi e ka shkrujt ne ane te doreshkrimit, si pune "placeholder" per ta shtjellu ne fund te paragrafit te pare: " Ganz abgesehn von dem Privatgenuss, den, wie uns ein kompetenter Zeuge, Prof. Roscher, [sagt,] das Manuskript des Kompendiums seinem Urheber selbst gewährt." Nje perkthim per se mbari do i kishte qendruar strikt tesktit origjinal. Tani nqse ti nisesh se cke sjell eshte "bene per Albania - lexo bene per Peshku", ky esht nje tjeter muhabet, ama ne ate rast nuk ke pse pret komente serioze. Pa fjale, Peshku nuk eshte vend per te sjelle Marksin, ose as hajdaragen, i cili me erdh nder mend prej atij perkthyesit nga nje fshat i Kukesit, qe ke pas merakun t'ma permenesh disa here. Mesoje prej meje te pakten kete: nuk te bejn te qut numrat e librave qe ke lexu, as autoret qe kujton se po perkthe, perkundrazi, kur i gelltit me capa te medha, ato te demtojn stomakun. Biles, te qut nuk te bejne as komentet e shkrujtme me kujdes ktu, si Vali qe krifte floket. Ky eshte fatkeqsisht besimi i nje cave ktu, qe me siguri e ndjejn veten shum mire kur thon me vete: bera nja dy komente sot te Peshku, qe lere-lere smiley

Me e mira eshte kur njef mire 5 autore (nuk ka nevoje te mburresh qe perkthy 2000 tituj, sic bente ai boti, se ajo te con me afer manallit se sa perkthyesit), ata i ben "pestil", per ata behesh "the go to person".

Mos prit nga une te te them diferencen mes asaj qe duket se ke menduar ti dhe c'eshte ne te vertete fjalia e fundit. Nqse e merr te mireqene qe nuk behet fjale per levdate, je goxha ne rregull.

 

Sa shum imagjinate qe keni mer jau, teper imagjinate, dhe si gjithnje perzjere me skizofreni. Dmth un edhe duhet te mos ta perkthej Marksin tek Peshku se nuk eshte Peshku per kete pune (katandis nga ju si grup ne kete gjendje "per kete pune"), dhe njekohesisht ta perkthej sipas udhezimeve akademike sipas origjinalit hajdaragas ajze zingen dingen zingen ku nuk lejohet asnje gabim, e kurrsesi jasht kontekstit te Kapitalit se ndryshe me perjashtojne nga Komiteti Qendror dhe na deshton Revolucioni i Baltimores. Hem nuk duhet ta botoj Marksin si duhet, e hem bam bum e bam keshillat se si qysh e tek duhet perkthy Marksi.

E kam perkthyer sipas takatit dhe qefit tim. Nuk jam une qe e botoj, e nuk kam ftuar dhe nuk detyroj asnje te komentoj, kush te doje bujrum, biles me kane dhene lirisht edhe mut presore frenge, meqe jam ankuar si viktime prane komunitet O Rono mer burr jausmiley.

Gjithashtu i kam thene finisterres qe ka edhe nje seri te dyte filmi, ku do te kuptosh qe Marksi eshte vetem nje pretekst per nje teme qe e tejkalon ate. Jo me pastaj gjithe keto dokrra hini per perkthim, do ta shoç se nuk ka te beje fare origjinali. Siç duket te mungon Hurbi. Kot e ke sepse mu nuk me rruhet fare per perkthime e drejtshkrime marksiste-leniniste. Perkthimi im mund te kete 100 gabime, ka rendesi qe tema eshte e qarte. Keshtu si eshte, kush ka dash me komentu per s'mari, ka komentu.

Edhe per çeshtjen e komenteve te shkrujtme me kujdes, je ti vete qe me ke akuzuar se nuk duhet te diktoj une se si duhet te komentojne te tjeret. Tani je ti qe dikton.

A po, dihet ajo pune, shok Enver degjonte Stonsat mçeftas.

P.S.

Po sikur te imagjinoj edhe une se nuk ja keni pas haberin fare ketij shkrimi te Marksit (njesoj si dhe te personit Florenskij, qe nuk ka ç'te duhet ty mer jau!), dhe sapo lexuat perkthimin tim me gabime vrapuat te lexonit vepra akademike ajze cingen dingen zungen?

 

lesh, lesh. 

jam kurioz: a ke thon najher ne jet tate qe kte e kam dit gabim. ktu u nxitova. kte duhet ta kisha menduar/thene me mire?

nuk esht naj qejf i modh me "fitu" cdo argument, uo herooo...

me c'rast, po them qe esht sic thu ti e jo sic them un.

terqeta. smiley

Sa me kujdes e paske shkrujt kete koment mer jau!

Sa per dituri, jo vetem kam thene qe kete gje e kam dite gabim, por kam thene dhe vazhdoj ta them qe e gjithe jeta ime ul Tek Guri i ministrive duke nigju Stonsat me radio dore ka qene komplet gabim. Sidomos kur mora vesh qe Stonsat i ndigjonte edhe shok Enver.

 

a-ha! e ke dit gabim para 25 vjetesh, o? dmth, deri aty arrin sensi yt per vetekritik. me afer s'vje dot.

n'fakt, edhe aty nuk je tu korrigju veten, por te tjeret, po ta shofesh tamom. 

 

Jo, bera nje rruge e dy pune.

Pervujtesia nuk eshte çeshtje dije, çeshtje e te diturit, çeshtje e pranimit se di apo nuk di nje gje (psh, vellimin e sferes, ekzistencen e Florenskit, ekzistencen e vell. VI te Kapitalit etj).

Pervujtesia eshte çeshtje qendrimi, sjellje. Si mund te mbahet nje person qe i di te gjitha gjerat mire? Eshte e pamundur. Perveç se arrogant, duhet te jesh trap te pretendosh kete.

E ke fokusuar çdo gje tek dija, tek dypllomjekra, tek intelekti, tek Harvardi, grada shkencore. Perveç se e ke gabim intelektualisht, sepse dija nuk i perket vetem profesorve dhe intelektualeve te shquar ne kuptimin e gjere te fjales, e ke gabim edhe si sjellje. Eshte kjo arroganca jote, sepse vlerat e tua i sheh si intelektual i shquar, i shkolluar, me grade shkencorre. Vlerat e tjera i sheh si bullshit fetar.

Si zor qe nje intelektual i shquar te jete aq harram qe te mbaje veten superior si dijetar para nje injoranti (qe mund te jete superior si sjellje, psh si kapacitet per te dashur tjerin), fjala vjen para nenes se tij katunare qe e ka lene ne fshat te kullose dhite, dhe vete eshte bere presor Harvardi.

Ky lloj presori eshte nje cjap, e me keq se cjapi, i mban ere cjap shpirti.

 

ne fakt po gatitesha te te korrigjoja per kapitalin qe une e dija me tre vellime, por paska nje nga veprat e marksit (vepra 26, Enveri ja ka kaluar se ka kaluar tek 69) "Teori te Mbivleres" qe qenkerka cilesuar si vellimi IV i Das Kapital. 

tani  per kritiken ndaj perkthimit te citatit te Mandeville

"Das, was wir in dieser Welt das Boese nennen, das moralisch so gut wie das natuerliche ist, ist das grosse Prinzip, das uns zu sozialen Geschoepfen macht, die feste Basis, das Leben und die Stuetze aller Gewerbe und Beschaeftingungen ohne Ausnahme; hier haben wir den wahren Ursprung aller Kuenste und Wissenschaften zu suchen; und in dem Moment, da das Boese aufhoerte, muesste die Gesellschaft verderben, wenn nicht gar gaenzlich untergehen." (Marx, MEW, Bd. 26.1, fq. 363)  - 

After this, I flatter myself to have demonstrated that neither the friendly qualities and kind affections that are natural to man nor the real virtues he is capable of acquiring by reason and self-denial are the foundation of society; but that what we call evil in this world, moral as well as natural, is the grand principle that makes us sociable creatures, the solid basis, the life and support of all trades and employments without exception; that there we must look for the true origin of all arts and sciences, and that the moment evil ceases, the society must be spoiled, if not totally dissolved.(Mandeville, "The fable of the bees", fq. 188)

Kritika eshte ndaj perkthimit te Heretikut apo ndaj asaj te Marksit? se ndaj Heretikut nuk me duket problem. 

verderben - perkthimi i sakte do te ishte "prish", sic prishet kosi apo robi nga akti seksual (degjenerohet) ... sakte edhe ne anglisht "spoil" 

pra perkthimi do te ishte  "shoqeria do te prishej, ne mos do te renohej teresisht" -- nuk shoh pra ndonje problem substancial me perkthimin .. ndoshta marksi ka perdorur nje fjale me te rende "untergehen", renohej ne shqip, sesa "dissolve", shperbehej.. .. duke e injoruar aspektin komunitar te shoqerise (shoqeria si grupim individesh).. 

sa i perket thelbit te trajtimit, sipas Falco Werkentin (1972, Revista "Kritische Justiz", fq. 403) e gjithe pjesa eshte nje Eksurs ironik qe devijon nga trajtimi kryesor per tu marre me konceptet vulgare/popullore mbi produktivitetin e profesioneve.

 

 

Persa i perket thelbit te trajtimit heretik, kritika ndaj Falco Werkentin (1972, Revista "Kritische Justiz", fq. 403) nuk me duket problem.

Ose me duket problem periferik akademik, sepse ne qender eshte halli i popullit vulgar dhe jevg te Baltimores qe ka mbet pa pune dhe profesion.

 

patjeter.. ne themi se ekziston krimi, por fillimisht ka ekzistuar Krimineli.. dhe ai eshte ende.. 

Jo vetem Krimineli ende, bota eshte duale, çift, eshte edhe Kurva ende. Thanatos dhe Eros, hieros gamos.

Ne nivel social, dmth ne nivel shpjegimi marksist, ekziston Krimi i Organizuar ende ne bashkepunim me Prostitucionin e Organizuar ende.

 

Nejse, ne esene e ketij Werkentinit lexohet se kjo trajtese ironike u morr per baze ne sociologjine e krimit ne SHBA.. 

Sicher, diese Marx-Rezeption ist nicht aufzuhalten. Nur ist es der Satiriker Marx, der hier rezipiert wurde, nicht der Wissenschaftler. Dass die buergerliche Wissenschaft sich in einer glossierenden Abschweifung wiederekennt und damit ein Kapitel schwarzen Humors in den wissenschaftlichen Himmel hebt, is nun ein huebsches Beispiel unfreiwilliger Ironie. (fq. 406)

 

Perkthimi im i shpejte:
Me siguri qe ky lloj interpretimi [i kriminalitetit si pjese e normalitetit] i Marksit nuk mund te ndalohet. Vetem se, ketu eshte humoristi Mars qe interpretohet, jo shkencetari. Qe shkenca borgjeze njeh vetveten ne kete devijim te lustruar dhe ngre ne qiellin e shkences kete kapitull te humorit te zi, eshte vecse nje shembull i kendshem i ironise se pavullnetshme. 

nuk m'u dha me te falenderu qe e solle, though.

Karl Marks eshte pa asnje dyshim nje nder prozatoret me te medhenj te te gjitha koherave. Teksti i tij ka nje dendesi te hatashme, maksimumi i informacaionit ne minimumin e fjaleve - dicka kaq e rralle kjo, sepse shkrimtaret edhe ne veprat e mira nuk menojne te te cajne koken me bezhdila tekstuale, letersine e duan "te shkrifet" (o llah), dhe per gjerat e mira ne nje roman a novele, duhet te sitesh germat si kerkuesit e arit reren e lumit, pale kur t'i gjesh.

ka rendesi qe tema eshte e qarte 

smiley

Bukur, me pelqeu, e keqja dhe mira, dilema e shekujve smiley

po Tiku nuk merret me pune te vogla o Pjer. O me dilema shekujsh o hic fare! 

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).