Pjesa e parë           

 

 

Vetë Krijimi është kaligrafi hyjnore me të cilën Zoti ka shkruar faqet e ndryshimit të kohës nëpërmjet zografisjes bardhë e zi të ditëve që bëhen netë dhe netëve që bëhen ditë - Ahmed al Qadi, shek. XVI.

Një prej dallimeve më kryesore dhe më domethënëse midis mendësisë oksidentale dhe asaj orientale është konsiderata për kaligrafinë ose bukur-shkrimin, i mbivlersuar në Orient si majë e artit dhe kulturës. Vëndet kryesorë të Lindjes së Largët përdorin, kush më shumë e kush më pak, jeroglifin kinez, dmth llojin e shkrimit arkaik ku çdo fjale i përket një shenjë sintetike e zografisur me lajle e lule, e pazbërthyeshme në gërma zanore dhe bashkëtingëllore, siç ndodh rëndom në gjuhët alfabetike analitike perëndimore. Për më tepër lindorët e largët besojnë se jeroglifi ka kuptim të shenjtë, sepse shkrimi konsiderohet si mesazh nga Qielli me ngarkesë energjie qiellore që shfaq strukturën e fshehtë kozmologjike të qënijeve dhe gjërave, jo si thjesht 20 e kusur shenjat konvencionale të alfabetit perëndimor me funksion thjeshtë pragmatik. Njëkohësisht lindorët e largët besojnë edhe të kundërtën, që shkrimi lidhet ngushtë me botën natyrore prej së cilës prejardhet që në origjinë(1), prandaj jeroglifi deshifrohet si shenjë piktografike. Duket që mjeshtëria dialektike e sintezës të së kundërtave është zanat tipik oriental, siç është zanat mirfilli oksidental monolektika e ndarjes në dy kampe në konflikt për çdo lloj koncepti, më tipiku përmbledhur në psikodilemën migjeniane: Hyji krijoi Njeriun, apo Njeriu krijoi Hyjin?

Pra shkrimi “andej nga lind” konsiderohet i shenjtë si akt në vetvete që përmban dhe dëshmon ndërlidhjen harmonike midis Qiellit dhe Njeriut, e cila ndërlidhje përbën formulën bazë të kulturës kineze, sidoqoftë konsideruar: qoftë në kuptimin konfucian si mjet (art) edukimi moral që harmonizon Njeriun me Qiellin, qoftë në kuptimin taoist si një praktikë që shpreh ndërlidhjen Njeri-Natyrë. Për pasojë kaligrafisti ishte njëkohësisht piktor dhe poet, dmth kishte ambicje të trefishtë quajtur Tre përsosmëritë. Në fakt ishte akoma më tepër, ishte edhe muzikan që dëgjonte ngjyrat dhe shkronjat, dmth kultivonte ambicjen wagneriane për vepër totale e artit (në fakt shprehja duhej të ishte Pesë përsosmëritë përderisa shqisat janë pesë). Fenomeni vepër totale e artit (Gesamtkunstwerk), ambicje e Avangardës, është pasojë e fenomenit sinestezi, që në fillim konsiderohej si marrëzi artistike avangardiste, e deri si patologji psikike, ndërsa sipas disa studimeve shkencore bashkohore për trurin, si funksion normal dhe origjinal i trurit.

Por ndryshe nga piktura perëndimore që synonte dhe stimulonte drejtpërdrejt begatinë (shëmbull iluminues është ambicja wagneriane për të përzjerë të gjitha artet, shqisat dhe teknikat), piktura tradicionale kineze synonte të njëjtën gjë në drejtim të kundërt, duke reduktuar dhe minimalizuar perceptimet shqisore, e për pasoje edhe teknikat artistike, deri edhe duke i sakrifikuar ato (që dialektikisht do të thotë: mohohet për të pohuar më pas). Psh për të arritur objektivin e tij piktori kinez shpesh here nuk përdor ngjyrën me qëllim. Njësoj si fotografi që preferon të punojë me teknikë bardhë e zi, për piktorin kinez tradicional ngjyra shpërqëndron vëmëndjen, huton, shashtis, prandaj ai preferon të punojë me koncept grafik minimalist monokrom duke e hequr sysh ose duke e reduktuar në minimum ngjyrën. Ngjyra sakrifikohet deri edhe si cilësi e ndryshueshmërisë hije-dritë, si mjet modelimi i formës dhe fshehjes së gabimeve nëpërmjet pigmentëve opakë. Sakrifikohet deri edhe ngjyra neutrale gri, e çfarë mbetet është grafizëm i pastër bardhë e zi, esenca e esencave, po dhe jo logjike, 0 dhe 1 digjitale, thjeshtë njollë zezonë boje kine mbi të bardhësi letre (tjetër shpikje teknologjike kineze)(2). E kjo sakrificë rikompesohet më pas (si çdo sacrificë bërë me vetëdije); një grafikë e arrirë nuk ka nevojë për ngjyra sepse i ka vetiu të gjitha ngjyrat brënda. Ideja e famshme e Gëtes që ngjyrat jane iluzion optik i vibrimit hije-dritë, radikalizur skajshëm nga ideja e Max Klinger që grafika bardhë-zi tejkalon pikturën me ngjyra si nivel artistik, janë dëshmi e mbeturinave të vërshimit në zemër të Evropit të hordhive të Xhinxhis Kanit, piktorët e të cilit në vendin e origjinës radikalizonin akoma më skajshëm duke sakrifikuar imazhin për hir të jeroglifit. Piktori oriental përdorte njollën e penelit dhe linjën e jeroglifit të shkrimit kaligrafik për të stilizuar dhe abstraguar format natyrore, të cilat marrin trajta të ngjashme me artin e shkrimit (gati gjysma e kuadrit, zakonisht zona e qiellit, pushtohet nga poezi me jeroglife të shkruara, ndërsa tërë peisazhi është i jeroglif-zuar, dmth është i humanizuar).

Por sakrifica e vërtetë në këtë rast është sakrificë e brendëshme, shpirtërore. Paralel dhe njësoj me sakrificat teknike të përshkruara më lart, piktori kinez i traditës minimalizon dhe redukton perceptimin shqisor të botës dhe gjërave të krijuara me qëllim që të rrokë Esencën e Krijimit nëpërmjet një qëndrimi të urtë, të përunjur, purifikimi shpirtëror, integriteti moral të rrjedhur nga një sintezë e përsosjes së diturisë. Arritjet në këtë fushë (dhe jo vetëm) i detyrohen shumë spiritualitetit budist dhe murgjërve budistë, të cilët kultivonin artin e penelit dhe njëkohësisht ishin kampionë të asketizmit që vetëmasakroheshin papushim me agjërime, vegjetarizëm radikal, lutje ditë e natë, vetmi totale në tempuj të izoluar nëpër male etj. Praktika e taoizmit implikon të njëjtat sakrifica disi më të moderuara, por edhe konfucianizmi, që në krahasim me to mbahet si praktikë laike mondane, konsideron angazhimin politik si mjet lartësimi shpirtëror, dmth është tamam praktikë fetare. Por edhe pa njohur kontestin historik, mjafton pak soditje e kuadrove me sy të ndjeshëm për të kuptuar standardin moral të autorëve dhe karakterin edukativ dhe pedagogjik të pikturës orientale.

Çfar dua të them e tregon më qartë shëmbulli i ikonës ortodokse ruse, art i ndryshëm nga ikona bizantine për shkak të ndikimit të pushtimit tartar ose mongol. Ikona në fjalë programohej të fillonte dhe të mbaronte së pikturuari në 40 ditë, para dhe gjatë të cilave piktori lutej dhe bënte kushte të ndryshme përkushtimi fetar: agjërim, përmbajtje të ndjesive, meditim për misterin hyjnor që do të shfaqej në ikonë etj, të cilat e pastronin shpirtërisht, sublimonin dhe rafinonin skajshëm ndjeshmërinë e tij. Nëse ikona nuk përfundonte në 40 ditë, atëherë quhej vepër e dështuar dhe pa tjetër duhej të asgjësohej pa lënë gjurmë, sepse ikona nuk konsiderohej vepër e fantazisë së artistit, prodhim i lirisë së tij të pakufizuar, por konsiderohej zbulesë e një shënjtori. Ikona nuk paraqet një iks person, por dëshmon koncentratin hyjnor të tij, nuk rrëfen një iks ngjarje, por me praninë e saj dëshmon Ngjarjen, ikonën model ose protoikonën, Sindonën e Shenjtë (atëbotë me siguri gjëndur në Bizant), gdhëndjen e fytyrës së Jezuit nëpërmjet mrekullisë së rrezatimit të anihilimit. Një tjetër provë e fenomenit sinestesi: në gjuhën ruse fjala pisat ka kuptim njëkohësisht “shkruaj” dhe “zografis”(3); origjinalisht ikona nuk pikturohej, por shkruhej; fillimi i pikturimit të saj quhej hapje, dmth veprohej sikur të ishte një libër që hapej për të rishkruar historinë e shëlbimit dhe shpëtimit. Vetkuptohet që edhe kundrimi i saj bëhej në të njëjtën mënyrë, pra “shfletohej” historia e shpëtimit.

Siç duket, përveç kërkimit të gjuhës origjinale ose protogjuhës (Ursprache), bimës origjinale ose protobimës (Urpflanze të Gëtes), kërkohet krahas edhe figura origjinale, protofigura. Ndërsa piktura orientale synon më gjërë, synon protoimazhin, një term që përmban bashkërisht protopeisazhin, protofigurën dhe protoshenjën (jeroglifin). Ekziston një literaturë e pamatë (tani edhe mondane, e modës Zen) që shpjegon dhe ilustron përpjekjen e pikturës së traditës orientale për të rrokur konceptin e Qi (ritmi vibrues i energjisë universale), që piktori harxhon energji dhe kohë për të rrokur idenë në vetvete të peisazhit (figurës) dhe idenë e peisazhit brënda vetes së tij (mikrokozmos=makrokozmos) nëpërmjet përqëndrimit total të mendjes, ndjenjave dhe ndjesive si formë lutjeje fetare rraskapitëse e zgjatur, e cila paraprinte xhestin e realizimit të veprës në mënyrë të rrufeshme si zbulesë fetare.

"Për të pikturuar bambunë duhet ta kesh të tërën në vete. ... . Rrokni bambunë, vështroni me ngulm letrën, pastaj thërrisni çfarë do pikturoni. Ndiqni vizionin, ngrini penelin tuaj dhe përshkruani menjëher çfarë shihni. ... Poezia dhe piktura lindin nga i njëjti ligj i veprës së qiellit  dhe spontanes" - shkruan Su Shi (4), pararendës i fenomenit letrar-piktor. Sipas teorisë së tij anti-akademike për artin, e cila më pas do të dominojë pikturën orientale, paraqitja e realitetit dhe lëvrimi i teknikave rëndom piktorike që theksojnë ngjashmërinë, përmasat, perspektivën, proporcionet etj, janë “truke për kalamaj”. Një stil pikture i çlirët, ekspresiv, i menjëhershëm, i dlirët nuk ka nevojë me domosdo për aftësi eksperti, prandaj letrarët-piktorë ishin kryesisht studjues, intelektualë dhe funksionarë shteti që nuk shisnin art, por zbaviteshin si amatorë duke përdorur teknika të marra hua nga arti i kaligrafisë: zotërim i linjës, menjëhershmëri e xhestit, vazhdimsi e ritmit, kontrolli i forcës së ushtruar mbi penel, mos-ripunim dhe mos-korigjim. Plus përdornin “teknikat” shpirtërore-fetare përshkruar më lart, që mund të përmblidhen si koncentrat prej dy jeroglifeve shumëdomethënës që krijojnë bashkë termin “art kaligrafik”: në japonisht Shodo (sho = art i shkrimit dhe do=udha, rrugtimi moral, mësimet e jetës); pak a shumë termi dhe domethënia është i njëjtë në gjuhët kineze, koreane dhe vietnameze.

Me fjalë të tjera praktika artistike përmban edhe praktikën fetare (Tao=udha), dhe shëmbulli më ilustrues është Tokonoma: altari i shënjtë i ekspozuar tek qoshku i dhomës së pritjes së shtëpisë japoneze, quajtur “qoshk i bukur”, njëlloj si quhej edhe qoshku i izbës ruse ku varej ikona. (Vini re!, quhen “i bukur” dhe jo “i shenjtë”, si duhej të quheshin nëse do të kishin funksion mirfilli fetar). Zakonisht lart në qëndër të tokonoma-s vendoset një pikturë (ose më shpesh një kaligrafi si ekuivalente), që trajton një temë të vetme (emakimono), e cila, si produkt njerzor, është superiore në jerarkinë e ndërtimit të altarit, siç është superior njeriu në shkallën e evolucionare të Krijimit. Më poshtë kompozimit artistik kaligrafik (emakimono) vendosen kompozime bonsai (art i kultivim-kompozimit të pemëve miniaturë, përfaqsues i botës organike) ose ikebana (arti i kompozimit të luleve) dhe akoma më poshtë kompozime suiseki (arti i kompozimit të gurëve në vazo, përfaqsues i botës inorganike).

Dëshminë shteruese të superioritetit të fjalës të shkruar bukur (kaligrafisë) deri në adhurim fetar e përmban në vete kultura islame. Në Islam ngado shkruhet bukur mbi, jo vetem mbi mure të shenjta të Xhamisë dhe talismanit fatmirndjellës, por edhe mbi çfardo lloj forme tjetër arkitekture, tenda dhe qilima, e deri mbi objekte përdorimi të përditshëm: veshje, pjata, vazo etj. Në rastin e Islamit shkrimi kaligrafik si krijim estetik superior (dyfish superior, meqë shkruhen fraza të Kuranit, besuar nga myslimanët që është shkrimi qiellor arkeotip i zografisur nga Zoti, dmth protoshkrimi, Ursprache), zëvëndëson dhe trashëgon pozitën superiore të figurës njerzore ndaj botës organike të ndodhur më poshtë në shkallën e evolucionit të Krijimit (bota inorganike ndodhur akoma më poshtë). Për këtë arsye në mure xhamish ndeshet bukurshkrim safi, i pa përzjerë me motive të tjera, plus dy lloje të tjera të përzjera (arabeske) me motive dekorativë vegjetalë (bota organike) dhe me forma gjeometrike (bota inorganike). Megjithse shkrimi arab është alfabetik, dmth analitik oksidental, adhurimi i shenjës tejkalon Lindjen e Largët. Vetë fjala Kuran do të thotë “lexim”, ndërsa fjala e parë me të cilën hapet libri i Kuranit është “Lexo, ... ”. Plus ndalesa e paraqitjes së figurës njerzore (në fakt zbatuar vetëm në mjedise dhe ndërtesa fetare si përbuzje ndaj idhujtarisë), e cila ka kanalizuar energjitë krijuese drejt një arti origjinal anikonik të formave ekspresive jo-figurative, jo-drejtpërdrejt referenciale me forma reale ose natyrore, duke braktisur artificat e nevojshme për pikturim të reales ose natyrores: perspektivën, dritëhijen, modelimin, me pasojë fatale superioritetin e shenjës, simbolit, dekorativitetit, grafizmit, kolorizmit (shëmbulli ilustrues më i rëndomtë: qilimi persian). Pra në artin islamik ndeshet gjithçka që kanë synuar, teknikisht dhe shpirtërisht, piktura e traditës së Lindjes së Largët dhe arti i ikonës ortodokse (madje në Islam ndeshet në mënyrë më radikale)(5), të dyja frymzuese dhe ndikuese të modernizmit, përkatësisht impresionizmit dhe avangardës ruse më pas (shih pjesën e parë të këtij shkrimi), e akoma më pas rrokullimës së ortekut të artit evropian të mbas Luftës Parë Botërore dhe artit amerikan ikonoklast dhe anikonik (veçanërisht action painting) të mbas Luftës Dytë Botërore.

Që nuk ka gjë të re nën këtë diell, e vërteton edhe fenomeni graffiti (writers) konsideruar gjithashtu fenomen tipik amerikan dhe me origjinë amerikane. Plus faktin që bashkohësia, ndikuar rëndë nga perëndimi dhe mënyra amerikane e jetesës, tejkalon çdo epokë tjetër të mëparshme në përdorim deri në mbingopje të shenjës pamore; ngado të hedhësh sytë, shihet rrotull mizëri gërmash nëpër parulla, tabela, reklama, t-shirt, shkrime, ekranë të iluminuar, etj, tashmë pjesë të pandashme të peisazhit të përditshëm urban. Vetë ne peshqit e nderuar i përkasim fenomenit bashkohor blogger, ku personi (shpesh anonim) paraqitet në publik me komente si bashkësi gërmash (peshqit jane gërma! ha ha), e karakteri i tij njihet (deri edhe zbulohet si në grafologji) edhe nga mënyra e personalizuar kaligrafike e kompozimit të shkronjave tipografike (jo rastësisht quajtur characters).

 

Fund i pjesës së dytë

 

1 - Sipas legjendës kineze ideja fillestare për shkrimin jeroglif lindi nga vëzhgimi i shenjave të këmbëve të shpendëve lënë në baltë. Thua të ketë lidhje me shprehjen tonë: "Shkruan si këmbë pule!"?

2 - Për piktorin kaligrafist boja e kines dhe letra ishin më tepër se mjete teknike arti, ato përfaqsonin esenca kozmike që përmbanin dikotimitë abstrakte lëngët-ngurtë, dritë-hije dhe bardhë-zi, të cilat kanë të tëra në themel dikotominë kozmike yin-yang (mashkull-femer). Po njësoj konsiderohej peneli dinamik në raport yin-yang me letren statike, madje edhe vetë peneli: bishti i tij, si material i forte, i ngrehur, statik shihej në raport yin-yang me qimet e tij si material, i bute, i lakueshëm, dinamik. Autokracia e ligjshmërisë universale kozmike yin-yang asgjëson jerakine, të gjitha gjërat fitojnë rëndësi njësoj, nuk ka gjëra të dorës së dytë në krijim: në disa raste tufa e qimeve të penelit ndërtohej sipas të njëjtës ligjshmëri, qimet periferike zgjidheshin të forta e të palakueshme, ndërsa qëndroret zgjidheshin të buta e të lakueshme, ose anasjelltas, varur nga nevoja përdorimit. Akti i pikturimit zhvillohej në sintoni të plotë me Qi (ritmi vibrues i energjisë universale) nëpërmjet kontrollit total, mbi shpirtin, shqisat dhe materien (mjetet), pa bërë asnjë dallim midis hovit shpirtëror dhe vërtitjes së qimes së penelit, gjë që e bënte krijuesin të ngjashëm me Demiurgun e Krijimit.

3 - Avangardistët rusë nuk ndanin ambicjet letrare nga ambicjet piktorike: poeti Çlebnikov - personalitet kryesor i avangardës ruse, quajtur prej Majakovskit “heroi kalorsiak i ynë” - shkruante: “ne duam që fjala të ndjekë me pasion pikturën”; Majakovski e nisi karrierën si piktor, e shpesh ilustroi poezitë e veta; piktori Maleviçi thurrte vargje transmentalë që i lexonte në mbrëmjet e leximit poetik të organizuara nga futuristët, të cilëve u ilustronte volumet e tyre poetikë; piktori Larionov ishte nismëtar i eksperimentimeve kubo-futuristë dhe i poezisë pamore me gërma të stileve të ndryshëm me ngjyra të ndryshme, hapsira të pa rregullta midis fjalëve, pjesë tekstesh të shtypur rrëmujshëm, gabime të qëllimta ortografike, gërma me të madhe futur midis fjalëve në germa të vogla; piktorja Olga Rozanova, dishepulla e Larionovit, eksperimentoi poezi transmentale ku teksti dhe imazhi përzjehen pandashëm midis tyre; Varvara Stepanova e çon në skaje të njëjtin eksperiment në fushën e fotografisë duke vënë përballë gërmat tipografike me gërmat piktorike dhe duke përzjerë tekstin transmental me tekstin real të gazetës.

4 - Sun Shi është shëmbulli tipik i personit moralisht të patundur, nuk hezitonte ta thosh fjalën e tij edhe kur kishte jetën në rrezik (internuar dy herë), figurë poliedrike, një lloj versioni aziatik i Leonardos, shkrimtar, poet, piktor kaligrafist, farmakolog, gastronom, statist i talentuar me pozitë në politikë dhe administratë, njëkohësisht shkrues esesh të rëndësishme politike, juridike dhe estetike, projektues i një pedonali në Liqen Perëndimor të Hangzhou (akoma ekzistues që mban emrin e tij), njëkohësisht shkrues esesh inxhinierike për industrinë e çelikut dhe hidraulikën. Shumë tregues është përpjekja e tij për sintezë midis Taoizmit, Budizmit dhe Konfucianizmit.

5 - Zbukurimin e sipërfaqeve të çfarëdo lloji qoftë, arkitekturë apo tenxhere, tempull apo banesë, në artin islamik nuk ka qëllim thjesht dekorativ si rëndom kudo dekoracioni artistik, por është një veçanti i pa shok në histori të artit. Nëse dekoracioni synon të veshë sendin për ta bërë më të dukshëm (të bjerë në sy) ndër të tjerë si më të bukur dhe më informues se të tjerët, dekoracioni islamik synon përkundrazi ta maskojë sendin dhe shkrijë objektin (dissolution of matter) duke shfaqur esencën dhe idenë e pafundsisë së bukurisë së Krijimit përtej dukjes materiale dhe jo formën e fundme shqisorisht të perceptueshme të gjërave të krijuara. Në këtë kuptim arti islamik është “art religjioz”, dmth postulati i ndalimit të paraqitjes së figurës (preçedencë hebraike) ështe pasojë i postulatit parësor kuranor që bukuria është atribut hyjnor (esencial, shpirtëror, i pafundëm, abstrakt, jo-figurativ), dhe jo anasjelltas si zakonisht kujtohet dhe ofrohet (që ndalimi i figurës krijon shpirtëroren jo-figurative).

Ilustrimi: Flowering Plum Orchard (after Hiroshige), Vincent van Gogh 1887

135 Komente

cdo gje ishte lene aty; ne shembelltyren e atyre u ndertuan te tjera...
p.sh ziguratet e Mesopotamise kane ndikuar shume ne arkitekturen Amerikane te fillim shek XX.
.....
ndersa,Konfuci vdiq ne deshperim te thelle smiley..por kinezet, Heretik, kane nje proverb interesant qe thote: " Asnje skulptor nuk adhuron zotet, sepse ai me mire se kushdo tjeter e njeh balten me te cilen ka ngjizur format e tyre."
....
Shume, shume mire! Nje rradhitje e persosur mendimesh!
Esse e bukur, me pelqeu!

falemneres!

 

me nder qofsh & pune te paqme ne pj.III

ne vous inquiétez pas. u sont un médiocre. rien à avoir honte

E lexova me kenaqesi kete pjese dhe per shkak te kesaj iu ktheva se pares, se ciles, sipas meje, i prish pune toni polemik qysh ne hyrje. Me mungon vendosja ne kohe e dukurive qe trajton shkrimi. Per shembull: alfabeti i sotem latin nuk ka qene gjithnje ky qe eshte sot. Ai ka po ashtu nje paraardhes figurativ. Nese vendet e Lindjes se Largme e kane ruajtur traditen e tyre te shkrimit, e cila ka krijuar jo pak probleme praktike ne kohe, Perendimi e ka lehtesuar e abstraguar shkrimin e vet me perfitime te pamohueshme sa i takon prodhimtarise kulturore*.

Saje edhe gjeografise se vet, ne shekuj Europa i ka perqafuar e tradhtuar me zell gjithe cka gjetur anembane, perfshire traditen e vet. Eshte kjo lektisje pas ekzotikes e njeriut perendimor, ajo qe sot e kesaj dite zgjon ushqen e transformon kultura larg asaj perendimores (ky eshte koment per Pjesen e pare).

 

Ose, do te kisha dashur nje reference per kete:

"Ikona në fjalë programohej të fillonte dhe të mbaronte së pikturuari në 40 ditë (...) Nëse ikona nuk përfundonte në 40 ditë, atëherë quhej vepër e dështuar dhe pa tjetër duhej të asgjësohej pa lënë gjurmë."

Faleminderit per shkrimin dhe pres me qejf pjesen tjeter.

 

* "Kaligrafi" po ashtu, s'eshte fjale as kineze e as arabe.

Kontesti eshte ky qe nuk e ve njeri ne diskutim: alfabeti latin, grek i lashte, hebraik, arab ka paraardhes alfabetin fenikas. Ketu ndalem se me tej hapet nje teme qe nuk me intereson shume se nuk jam specialist, akademiksmiley.

Perendimi per te njejtin shkak ka pas jo vetem perfitime ne prodhimtarine kulturore, por edhe ne prodhimtarine industriale. Vetem se per kete ka ankesa, banalisht humbje e cilesise per sasine, mendesi shkenciste, racionalizem, humbje e frymes, prandaj kerkese per ekzotizem, per te gjetur ate qe mungon, moda budiste, Zen, Reiki, etj. Nga ana tjeter orientale ndodh e njejta gje, me rezultat shkrirjen globaliste. Kokretisht edhe alfabetet lindje e larget jane modernizuar, por gjithnje pa asgjesuar tere jeroglifet e lashta, nje pjese akoma ruhet ne perdorim.

Referencen do mundohem neser, tani ketu eshte vone.

Naten, dhe faleminderit per komentin.

 

Fin, humba ca kohe per te gjetur referencen, por nuk arrij ta gjej dot. E sigurte qe ne internet nuk eshte me (neqoftese ka qene), ka shume mundesi te jete ne ndonje liber lexuar lart e poshte, sepse kontrollova edhe librat qe kam.

Pra nese te duhet referenca formalisht, nuk te ndihmoj dot, neqoftese dyshon qe nuk eshte e vertete, them qe mos dysho sepse rregulli eshte brenda frymes se rregulloreve strikte te hershme (psh ekzistonte edhe rregulli i agjerimit 40 dite para krijimit te ikones, gjithnje agjerim ortodoks), dhe degradimi i cilesise artistike ka shkuar paralelisht me liberalizimin ç'na duhen rregullat mer jau!

Kete koncept, dhe shume te tjere me te rendesishem, e gjen te eseja gjeniale per ikonen te Florenskij Le porte regali, e cila ka frymzuar edhe Tarkovskin, autorin e filmit te famshem Rublev, qe sigurisht e ke pare (nuk jam i sigurte nese e ka pare kinofili kaligraf grek, as kinez e as arab, Stalkersmiley).

 

Për më tepër lindorët e largët besojnë se jeroglifi ka kuptim të shenjtë, sepse shkrimi konsiderohet si mesazh nga Qielli me ngarkesë energjie qiellore që shfaq strukturën e fshehtë kozmologjike të qënijeve dhe gjërave, jo si thjesht 20 e kusur shenjat konvencionale të alfabetit perëndimor me funksion thjeshtë pragmatik. Njëkohësisht lindorët e largët besojnë edhe të kundërtën, që shkrimi lidhet ngushtë me botën natyrore prej së cilës prejardhet që në origjinë(1), prandaj jeroglifi deshifrohet si shenjë piktografike. Duket që mjeshtëria dialektike e sintezës të së kundërtave është zanat tipik oriental.

Së pari, nuk duhet barazuar orientalizmi me Kinën e vjetër dhe kulturën japoneze, pasi në Lindjen e Largët, apo si kulturë lindore, orientale, duhet parë edhe ajo indiane (hinduiste), shkrimi sanskrit i së cilës supozohet të jetë (hipotezë kjo) djepi i gjuhëve perëndimore e që është kulturë, në të cilën shkrimi dhe pamja kanë tjetër peshë rëndese se në vendet e lartpërmendura.

Po le të mbetemi te Kina e vjetër. Sinteza e të kundërtave që shkruesi mëton që qenkësh zanat tipik oriental nuk është tamam ashtu; më tepër se aq ajo është bashkëjetesë e jo sintezë e dy botëkuptimeve në thelb të ndryshme; atij konfucianist dhe atij daoist, me përfaqësuesit e tyre më të shquar Konfucin (K'ung-fu-tzu) nga njëra anë dhe Lao Tse-në e pasuesit e tij (Zhuang Ce, Lieci etj. - kërkoj ndjesë për shqipërimin e keq të emrave), me veprat përkatëse.

Nuk duhet harruar edhe këtu budizmi, dega kineze e tij (Çan) që është edhe ai tjetër gjë.

Ajo që për Konfucin është qielli dhe e shenjtë, ka një kuptim ku e ku më profan e tjetërthënës në daoizëm. Natyrisht që edhe në Japoni duhet bërë dallim midis shintoizmit, ta zemë, dhe budizmit po ashtu.

Janë dy filozofi të ndryshme, dy botëkuptime të ndryshme, - po të lemë mënjanë budizmin këtu - të cilat me kohë kanë marrë përmasa fetare, fe të cilat bashkëjetojnë në Kinë edhe sot e kësaj dite siç bektashijtë, ta zemë, me me një tjetër sekt, të themi rufainjtë, në vendin tonë.

Por ndryshe nga piktura perëndimore që synonte dhe stimulonte drejtpërdrejt begatinë (shëmbull iluminues është ambicja wagneriane për të përzjerë të gjitha artet, shqisat dhe teknikat), piktura tradicionale kineze synonte të njëjtën gjë në drejtim të kundërt, duke reduktuar dhe minimalizuar perceptimet shqisore, e për pasoje edhe teknikat artistike, deri edhe duke i sakrifikuar ato (që dialektikisht do të thotë: mohohet për të pohuar më pas). Psh për të arritur objektivin e tij piktori kinez shpesh here nuk përdor ngjyrën me qëllim. 

Këtu krahasimi është pllakativ dhe i pasaktë; pllakativ sepse ti pikturën perëndimore e njëson veç me ç'ndodhi prej Giotto-s e këtej, duke lënë mënjanë njëmijë e ca vjet mesjetë, e cila nuk synonte e nuk stimulonte aspak drejtpërdrejt begatinë, ndërsa pikturën aziatike e redukton vetëm tek hieroglifi, ndonëse në kohën që ti i referohesh pikturës perëndimore jetonte edhe ky.

Krahasimi është i pasaktë edhe në aspektin kohor; ndërsa flet për pikturën perëndimore prej Rilindjes e këndej, kuturisesh dhe e krahason atë me pikturën tradicionale kineze; edhe më absurd bëhet ky krahasim po të merret parasysh diversiteti i kulturave si të tilla sa në vetvete, ashtu edhe sëbashku.

Nga ana tjetër, nëse pikënisja jote do të kish qenë një tjetër art figurativ, të cilin e paskëshe lënë fare pasdore, por që do të ishte e pafalshme të harrohej, - arti total si të thuash për kohët që po flasim, i cili përziente të gjitha shqisat, siç shkruan ti - për kohët që po flitej (po flas unë dmth.: lashtësinë), arkitekturën, do të kishe gjetur pa shumë mundim përkitje me bollëk në të gjitha kulturat, lindore a perëndimore qofshin.

Çfarë të kujton ky këtu p.sh.? Bingo! Të ndërmend vetiu këtë dhe këtë dhe këtë e kështu me radhë.

 

Ajo që ti anashkalon fort në shkrim, kur flet për dallimet mes kulturave, duke u nisur nga piktura, është gjithashtu diversiteti jo medoemos kulturor, por fetar.

Shembulli që merr nga piktura e ikonave në Rusi nuk ka të bëjë aspak me orientalizmin a perëndimoren e kësaj të fundit, por thjesht me faktin se bëhet fjalë për ortodoksi e në ortodoksi, ashtu si në protestanizëm, por edhe në judaizëm, sikurse edhe në Islam, merret më serizisht urdhëresa e katërt: Mos bëj gdhëndje ose shëmbëlltyrë të asnjë gjëje që ndodhet lart në qiej ose këtu poshtë në tokë ose në ujërat nën tokë.

Shembuj të ngjashëm si ai rusi që ke sjellë mund të gjenden me shumicë edhe në kultura, sipas teje orientale, siç përshembull tek koptët e Egjiptit, ortodoksët e Etiopisë, por edhe tek katolikët e Amerikës Latine etj.; me një fjalë dallimi Lindje-Perëndim, parë kështu, është si i tillë veçse gjeografik e jo medoemos kulturor.

Dhe nuk përmendet asgjëkundi në shkrim, megjithëse kjo është fort me rëndësi për argumentimin: që piktura perëndimore është ajo që është, për këtë luajtur një rol të madh një nevojë praktike, fetare po ashtu: të krishterët, derisa Bibla u përkthye në gjuhët mëdha, ishin më së shumti analfabetë e u duhej t'u tregohej kështu Ungjilli me anë të pamjeve, imazheve, pikturës; pra shkaku nuk qe aspak i natyrës filozofike apo artistike, as botëkuptimore, siç mëton ti të përcjellësh në esenë tënde.

Rizbulimi i antikitetit nga Rilindja i dha gjithashtu një shtysë tjetër të fuqishme artit; mirëpo ndërkaq vetë Greqia ishte ortodokse e Praksitelin e kish zëvendësuar pikturimi i ikonave, gjë që nuk flet për tezën tënde se lindja qenkësh lindje. Herë lindja është perëndim e herë perëndimi lindje, do thosha unë; madje edhe në Islam gjendet një fazë perëndimore, aty nga shek. i VIII pas Krishtit, ashtu si Mesjeta më së shumti mund të përcaktohej si orientale, në kuptimin që ti kërkon ti japësh kësaj fjale, por që natyrisht nuk ka se si të jetë ashtu.

Sidoqoftë shkrimi është  ngacmues e ndonëse komentuesi h., siç thuhet në gjerm., i zë rrugën vetes duke u gjendur vend e pavend në perimetrin cinik të nihilizmit relativ, por që është qark i mbyllur ku haset veç hija e vetvetes apo, më e shumta, doppelgänger-i, autori i esesë dëshmon tjetër gjë e për këtë duhet përgëzuar. Ndaj më duhet të jem fair e të të them atë që meriton: faleminderit për kënaqësinë e leximit!

Perveç te tjerash, nuk ke kuptuar idene kryesore te shkrimit, ose thene sipas melejezyshes se metodes madheshtore bardhe e zi te realizmit socialist:

Çfar kerkon te thote autori me kete shkrim?

Pa he, bej nje perpjekje ta gjesh vete me forcat e tua, pastaj ta them une vete autori, po te duash.

 

Ah jo, me kësi vicklash unë nuk merrem. Po pate ndonjë gjë për të thënë si njeri për atë që shkruaj unë, thuaje; përndryshe zëre se nuk i shkrova komentet.

Ky eshte problemi midis tënë ("megjith poetin bëhemi tre") qe çfare te duken ty vickla, mu me duken gjera thelbesore, dhe anasjelltas.

Konkretisht komentet tuaja te stergjata mu me duken vickla, sepse ti nuk pranon idene thelbsore te shkrimit, nuk pranon trungun dhe rrenjet, e kapesh per degesh, duke gjetur ndoshta me te vertete gabime (nuk e mbaj veten te pagabueshem), por edhe duke ndryshu kuptimet (me qellim apo pa qellim, e di ti vete me mire, per mu nuk ka shume rendesi).

Komentet e tua jane pothuajse nje shkrim qe pothuajse hedh poshte shkrimin tim (godet direkt deget e shkrimit tim dhe indirekt rrenjen). Por une ndryshe nga ty nuk merrem me deget, ne fillim merrem me rrenjet e komentit tend, pastaj me deget.

Gjithnje neqoftese deshiron i nderuar.

Pra me thuaj nese deshiron te merrem me rrenjet e komentit tend, e me pas diskutojme deget.

Kane sira gjerat, ky eshte rrenja postulat i diskutimit persmari, nuk jemi duke bo i dor muhabet per artin oriental mer jau!

 

Trungu që mëton se po të sharrohet ka zgavra të mëdha, që vijnë, siç shkrova, nga reduktimi i shumë kulturave përgjatë disa mijëvjeçarëve në veç një aspekt, në atë të kaligrafisë kineze; trungu që thua ka jo vetëm zgavra të mëdha, por edhe gafa të pashembullta, siç kjo këtu p.sh.:

 

Arritjet në këtë fushë (dhe jo vetëm) i detyrohen shumë spiritualitetit budist dhe murgjërve budistë, të cilët kultivonin artin e penelit dhe njëkohësisht ishin kampionë të asketizmit që vetëmasakroheshin papushim me agjërime, vegjetarizëm radikal, lutje ditë e natë, vetmi totale në tempuj të izoluar nëpër male etj. Praktika e taoizmit implikon të njëjtat sakrifica disi më të moderuara, por edhe konfucianizmi, që në krahasim me to mbahet si praktikë laike mondane, konsideron angazhimin politik si mjet lartësimi shpirtëror, dmth është tamam praktikë fetare. 

Budizmi përhapet masivisht në Kinë veç në shekullin e VII-të pas erës sonë, ndërsa konfucianizmi dhe taoizmi ekzistojnë aty qysh prej shekullit të VI- të para erës sonë, për të mos folur për kohët pagane para tyre. Gjjthashtu budizmi nuk e përmban vetësakrifikimin dhe as lutjen ditë e natë, me një fjalë budizmi dhe askeza mazohiste, siç e përshkruan ti, janë gjëra krejt të ndryshme, pasi Buda predikoi pikërisht udhën e mesme e jo atë të shkatërrimit të trupit.

Mirëpo le ta lemë mënjanë këtë e më sipër e ta marrim për të dhënë këtë që shkruan ti, por edhe ajo nuk është tamam ashtu, ose, më mirë, vlen vetëm për një fragment të asaj që ti e përgjithëson me fort zell si Lindje, pasi në kohën që po flasim, dmth. pas shek. të VII-të ndërtohej edhe Angkor Wat, shembull i cili nuk flet aspak për reduktim, por pikërisht për begati, bollëk motivesh, në mos mbingarkesë shëmbëllimesh.

Siç shkruaja edhe më sipër, Lindje nuk është veç Kina, por edhe India e më gjerë e aty do të gjeje shembuj që do e përmbysin kryekëput tezën tënde për t'i kundërvënë Perëndimit Lindjen dhe anasjelltas.

Mund të vazhdoja edhe më gjatë kështu e të zbërtheja një për një çdo paragraf të shkrimit tënd, që është i këndshëm e të falenderova për këtë, mirëpo qasja jote ndaj tjetrit, ndaj meje në këtë rast, me zhargon e me klasë të parë e me zyshe e me ti nuk kupton, më ngjan e paedukuar - ndjesia ime e ndoshta gabohem, por që nuk se më ngazëllen. Ndaj po e lë e nuk po komentoj më këtu. Tung!

Sigurisht qe ti gabon, jo sepse nuk je ne gjendje te kuptosh apo te ndjesh, apo se je injorant, por sepse ne te dy kemi nje histori ketu ne Peshk, dhe pa u zgjat te bej te gjithe historine, shkurt ti nuk ke hall orienti dhe oksidenti, Indie apo Kine, por ke hall se une kam nxjerre poziten e poetit si te bjerrur, kaluar kohe, bllof dhe poziten e poetit modern si te dyshimte, plus disa çeshtje te tjera kulturore politike qe po i quaj te dores dyte, po qe njesoj te gjitha nxjerrin te dyshimte poziten e intelektualit ne pergjithsi. Dhe nuk kam sjelle prurje origjinale, dhe as prurje terroriste orientale, por prurje te vete intelektualeve artiste poete terroriste perendimore, te cilet ti i admiron. Pse nje gje terroriste antipoetike qe e thote Montale apo Rembo apo Gogen apo Niçe lejohet, dhe heretikut nuk i lejohet? Une e kam fajin qe Italia e poeteve mbas Montales nuk ka me poet tjeter, perveç atyre qe i lexojne poezite e tyre tezes se vet?

Keshtu shpjegohet tung-u kaligrafik ne fund te komentit tend “nuk flas me ty”, nje pasthirrme indoevropiane si zhurma qe ben kafka e tjetrit kur goditet me ndonje send te ngurte. Ti perbuz çdo gje qe them une, nuk eshte problemi sa kam gabuar une, por qendrimi yt qe kerkon se s’ben te gjesh gabime ne shkrim, ti vetem sulmon ne menyre te verber tung per te shkaterruar (siç ke bere edhe here tjeter dhe heren e pare pa asnje motiv te dukshem), dhe lustra e lavderimit ne fund eshte me e keqe se helmi i shkatrrimit. Po te ishe dashamires nuk do te me kerkoje llogari se pse nuk kam fut ne nje shkrim 5 faqesh efektin Indi ne artin oksidental. Mire qe nuk me kerkon llogari pse impresionistet u ndikuan nga arti japonez dhe jo nga arti indu.

Po te jesh dashamires ti kuptoje motivin e shkrimit (se mu nuk me rref me shume se ty per tjerrje leshi me orient dhe oksident), gjithashtu kuptoje se zysha soc-reale ishte me teper autoironi sepse autori e ka pas vertet nje qellim: dojsha me ja dhi etiopianit oriental Rembo qe thoshte se poeti behet profet duke çorodit ndjenjat, nepermjet artit oriental qe thote te kunderten.

Ti nuk komenton shkrimin, ti hedh bomba mbi shkrim, ke qellim shkaterrimi, biles thua edhe qe nuk do vete se mund ta shkatarrosh pragraf per paragraf kete shkrim, i fut edhe nje lluster ne fund: shkrim kaq te kendeshem, etika e komunikimit si colpo di grazia. Me mire komentet e handikapateve.

 

E kerkoni pastaj te diskutoj per idete, edhe idete jane bomba qe bejne tung mbi koke te armikut. Futja kot pa asnje lloj ideje, vetem qe t’i beje tung kaptina tjetrit. Ndryshe nuk shpjegohet, sepse e kam veshtire te pranoj qe si paske haberin fare ndikimit budist ne Kine (pothuaj i njejte me krishterimin ne Evropen pagane, me ndryshimin se u shtyp me force, jo me lezet si sot krishterimi ne Evrope).

Dhe me keq, nuk i paske haberin fare budizmit qe ka pas nje komponente shume te fuqishme asketizmi, biles ne nje rast budizmi japonez eshte kampion i paimagjinueshem dhe i pashembullt ne histori te njerzimit.  Murgjer ne tempuj ne male te quajtur shokushimbutsu=Buda i mumifikuar, praktikonin nje diete ekstreme, programonin nje seri agjerimesh progressive deri ne agjerim total, dhe pastaj vdisnin si sakrifice rituale per te fituar nje status te privilegjuar mbas vdekjes, pritjen e ardhjese se Budes te se Ardhmes Maitreya. Akoma praktikuar edhe sot.

Tung!smiley

 

http://aikidopertutti.blogspot.it/2014/0...

Diversamente dal buddhismo originale indiano, nel quale i monaci si astenevano da ogni attività che li potesse coinvolgere con la polvere del mondo, alcune scuole di buddhismo che si sono sviluppate in Cina, nutrite dalle correnti di pensiero cinesi e dietro l’esempio dei letterati, sulla strada della realizzazione del risveglio, diedero una grande importanza alla pratica delle arti maggiori.
In particolare la calligrafia, a proposito della quale il poeta e filosofo Yang Xiong (53 a.C.-18 d.C.) diceva: “La parola è il suono dello spirito (xinsheng), la scrittura è la pittura dello spirito (xinhua), è dalle indicazioni date da questo suono e da questa pittura che si riconosce l’uomo elevato dall’uomo da poco”, fu la prima arte praticata dai monaci buddhisti cinesi, indirizzata allo svelamento della propria natura profonda al fine di far emergere la buddhità che è celata in ogni creatura vivente.

Tung!smiley

 

http://dialoghiconpietroautier2.blogspot...

‘Stampare’, in origine, ebbe significati diversi per l’Occidente e per l’Oriente. In Europa, l’ascesa della stampa sarebbe stata l’ascesa della tecnica tipografica, cioè dell’impressione su carta della scrittura mediante caratteri mobili (‘tipi’) di metallo.
In Cina e in altri paesi asiatici influenzati dalla cultura cinese l’invenzione fondamentale fu l’impressione mediante blocchi incisi a rilievo e l’ascesa della stampa fu in realtà l’ascesa della ‘xilografia’, per la quale si faceva uso di blocchi di legno. E’ quindi inopportuno generalizzare sul significato della parola ‘stampa’, assimilando il significato che ebbe in Occidente a quello che aveva avuto in Oriente.

Tung!smiley

Particolarmente attivi nello sperimentare tecniche di riproduzione delle immagini furono i monasteri buddisti perché l’essenza stessa del buddismo, come osserva lo storico T. F. Carter, era ‘l’impulso a copiare o duplicare’. Come i fedeli erano destinati a diventare repliche del Budda, così il buddista devoto si acquistava ‘merito’ moltiplicando le immagini del Budda e i sacri testi. I  monaci buddisti scolpivano immagini nella pietra e poi ne facevano calchi, fabbricavano sigilli, sperimentavano con gli stampini che imprimevano sulla carta, sulla seta, sui muri intonacati. Fabbricavano anche piccoli timbri di legno dotati di manico, dei quali si servivano per eseguire primitive xilografie.

Tung!smiley

https://en.wikipedia.org/wiki/Woodblock_...

Woodblock printing in China is strongly associated with Buddhism, which encouraged the spread of charms and sutras. In the Tang Dynasty, a Chinese writer named Fenzhi first mentioned in his book "Yuan Xian San Ji" that the woodblock was used to print Buddhist scriptures during the Zhenguan years (AD 627~649).

Tung!smiley

 

https://en.wikipedia.org/wiki/Buddhist_i...

Buddhism was, therefore, probably the most important factor in the development of printing. The demand for Buddhist texts was so great that it encouraged accelerated levels of printing for the following century. Despite the increased demand for Buddhist literature, the production of books by hand did not end. Printing only increased the number of copies of books, thus facilitating the ease and degree of communication.

So, not only did Buddhism wield an influence on printing, but also it also influenced society at large in adapting to the norms of Buddhist thought. These influences were manifested in literature, philosophy, government, etc. As Mair writes, “…may be analyzed sociolinguistically as emanating from the fundamentally demotic impulses of the religion.”

Tung!smiley

 

tiku, ky shembulli i shokushimbutsu-se dhe i agjerimit budist, gjen te devotshem dhe ne gjirin e kapitalizmes, aty ku ha njeriu njerine.

jo vetem steve jobsi qe deri ne moshen 50 vjeç, ecte zbathur rruges dhe pinte vetem leng manaferre, po ka dhe shume e shume te tjere.

Slim Fiti psh, jo vetem qe eshte maestro Tai Chije dhe instruktor kaligrafie, po ngrihet si kukuthi ne 4 te mengjesit e ju pergjigjet emaileve. Pasi pi pak leng nespulle e nje kanaçe oriz, mbledh gjithe bashkepunetoret per mbledhje. Aty rreth ores 8, me pretekstin " na u qi nena per nje sy gjum", paloset mbi skrivani. Nga ora 6 e mbremjes, zgjohet e  po kishte akoma ndonje rreth e rrotull, punon dhe nja 2-3 ore te tjera.

eshte i famshem qe kur ju tha ate shprehjen studentave te standfordit:

"“Stay awake, stay standing”.

Meqe e permene, Steve Jobsin, shkrimi Apple i dedikohet nje kursi kaligrafie te Jobsit. Gjithashtu tregojne qe ky ishte perfeksionist per te gjitha detajet, edhe vidat e mrenshme te komp. apo iphone qe duhet te ishin estetike, megjithse s'i shifte njeri. Me i llaf, cilesia e mire osht fun e kry. 

po pse kot e permendem?

Megjithse te shkretin e mori ne qafe ky fiksimi me "gjona lindore." Kur e zu kanceri i propozun doktoret kure tradionale, qe me shume mundesi do ta shpetonin. Po ky vazhdonte me longje lulesh. Tregonte nje shok i vet me te njejtin lloj kanceri, i kishte thone Jobsi, nigjo daktorrat mos ik per lesh si puna ime. 

Hero, ke marre mundimin dhe ke bere nje goxha pune, duke shkruar kete esse interesante. Une personalisht nuk kam shume durim per ta shpure deri ne fund kete punim tendin, pasi interesat, botkuptimet por edhe forrmimet tona jane te ndryshem ndaj nuk merrem me vertetesine e gjese apo drrejjtesine e ideve tua. Por kam nje verejtje shooqerore, po qe se me mirrkupton. Ketu jemi ne shtepine (punimin) tende. Mendoj se do te ishte me e udhes qe tti lije cic-micet tua karakteristike ne postimet e te tjereve, dhe ketu te merreshe seriozisht me komentet e te tjereve per kete punimin tend...Nuk duhet te merrresh me ate qe shkruan komente, por me çfare ai komenton. Ne tere ato qe thua, nuk besoj se edhe ti mendoj qe jane te tera te verteta te ameshuara... Kur jemi ne fushen e ideve dhe jo te mattematikes, atehhere gjithsecili ka te drejte te thote mendimin e tij qofte edhe i kundert apo i kithet me tendin... Por ne shkrimin tend, mendoj se duhet te jesh me i vemendeshem, me kokeulur dhe me i duruar me mendimin e te tjereve. keto thjeshte per te respektuar punen tende....

Te uroj gjithe te mirat dhe sa me prodhimtar ne keto fusha pothuaj te pashkelura dhe te moskuptuara...

Megjithse kete muhabet e kam tjerr disa here dhe me disa persone te ndryshem, nuk lodhem ta perseris edhe 1000 here te tjera se nuk eshte kaq kollaj te ndash idene ose besimin e nje personi nga vete personi. Teorikisht e ndan, eshte kollaj, siç eshte kollaj çdo gje ne teori, ne praktike eshte gje tjeter. Pikerisht kjo ndodh dite e nate ne klimen demokratike, dhe mikroklimen e Peshkut, te gjithe jane demokrate qe nuk merren me personin teorikisht, ndersa praktikisht merren qe ç'ke me te, dmth hipokrizi. Nuk kane lene njeri pa marre neper goje, edhe familjarisht, te permend vetem politikanet, jo gje tjeter. E ke kot qe merresh me mu per kete pune se jam i vetmi ne Peshk qe nuk kam share dhe marre neper goje asnje politikan ose gazetar me nona motra. Kurre.

E pranoj qe jam marre me idete dhe besimin e te tjereve peshq (e si mund te behet i dor muhabet pa u marre?), dhe pranoj natyrshem acarimin e nervave te tjereve, gjithashtu edhe pasojat duke ngrene edhe te shara qe kane ardhe si meteorit nga qielli, qe me pas here i kam shkembyer per te mos u duk fryks, dhe here jo duke bere te duruarin, sipas rastit dhe personit, sa ma ka kapur kaplloqja qe meriton.

Tani te rrime shtremet dhe te flasim drejt, si te mos merrem me nje person (hipotetik, se mos kujtosh se e hedh fjalen per njeri ketu) qe diskuton per çeshtje drejtesie ne Afganistan, kur vete nje dite me pare ka tregu se si ja "futi" nje kolegu ne pune, ose te flase kunder prostitucionit dhe ne temen tjeter te argaliset me kurvlliqe personale. Nuk kam te drejte qe ti permend nje gje qe e ka thene vete qe eshte kurve ose kurvi qe ta fut kur se ke menjen? Kujt i kam pare dosjen ne Peshk me thuaj? Vete ketu njerzit i tregojne gjerat, nuk jane as anonime, tregojne markat e makines, paret qe fitojne, kurvat qe kane pallu etj. Neqoftese kerkohet te ballafaqohen idete, te tregohen vetem idete, jo penisin dhe ate gjene tjeter. Ose ndryshe mos u ankoni per pasojat.

Konkretisht, nese nuk e ke fjalen per te kaluaren, ne kete teme me cilin person jam marre? Finisterre ka komentu normalisht ide dhe ka merre nje pergjigje normale per ide. Peter ka bere ironira pa kuptim, dhe njesoj sipas kaptines festen. Shef ndonje anomali antidemokratike me Mirazhin?

 

Faleminderit per pergjigjen dhe sidomos per etiken e pergjigjes. Ja kete lloj pergjigje kisha ndermendd une kur te beja verejtje ty per komentet e ttuaa, jo te kesaj natyre. Eshte e vertete qe ndarja person-ide, eshte e veshtire dhe ketu te jap plotesisht te drejte. Por ne nje postim timin e pranoj porr jo ne nje krijim tendin.... Duhet ta kuptosh kete...Ne krijimet e tua te mirefillta (dhe jo postimet qe sillen nga shtypi) pergjigja ndaj nje komentuesi, qofte edhe keqdashes apo cinik, qofte edhe dyfytyresh, tregon respektin qe ke per veten dhe per punen qe ke bere. Une nuk e kam qef shume te bej komentuesin e komenteve, por duke te vleresuar ty per ate çka shpreh, mendoj se do te ishe me e udhes per sa te kam thene miqesisht... Nuk dua te bej as moralistin e as gjykatesin... por shpreh nje mendimin tim se si e kerkoj une modelin  te cilin e pelqej....

Aaaa, Hero, nuk mbetem dakort me ate xberthimin e artit  te Islamit.Islami, gjithpranine e Zotit  e shef potencialisht, pasi Zoti nuk mund te jete i pranishem, ne nje krijim qe permban  " shemtine e ferrit" ,,  " pangjyresine e Purgatorit " si dhe vetkenaqesine e parajses.Zoti , sipas Islamit , mbetet i pranishem , vetem e vetem , Mbreterine qiellore, nga ku Syri i tij shef gjithcka dhe qe Atij  asgje nuk mund t'i fshihet !Shkurt ne Boten Shpirtrore  dge ate Fizike, te bashkuara  dhe sunduar me dashuri prej njeriut me mendje e trup, ne harmoni e perqendruar ne Zot( Sigurisht kjo e marre nga Bekimi i Pare) , familje e shoqeri ( vini re theksohet fjala shoqeri )  njerezore , te harmonizuara perqendruar ne Zot( Bekimi i dyte &nbspsmiley  dhe perfundimisht  ne nje njerezim te harmonizuar  me gjerat  e krijuara  perqendruar  ne Zot( Bekimi i trete) Mbi keto arresye un u them " islamikeve te thekur"  se  eshte i padiskutushem perfundimi i Nolit qe: " Muhamedi , ndroi jete duke bere thirrje Cifuto-Kristiane ..

  Me fjale te tjera ( pa tenxheret e kusite e tua)  Zoti sindon  si i gjithpranishem ne cdo krijim( edhe artistik) jo vetem te vertete dhe te mire, te hapet e jo te fshehte, , por mbi te gjitha edhe te bukur.Jo me kot termin Kozmos ( i greqishtes vjeter)  permblidhte  bashke kuotimin e Krijimit dhe te bukurise...si veper arti.Ne origjine  pati kuptimin  e rregullit  ne gjithesi dhe me pastaj, ( si lane  menjane ogllaine tende hero)Krijimin dhe gjithsise ne vetvehte , sepse gjithesia , sipas Platonit  ishte nje krijese  e gjalle  e paisur  me shpirt dhe arresye dhe jo rregullsia e pashpirt fizike ( qe nuk mund te krijoje vepren e bukur ) e botkuptimit  te rendomte  shkencor..

Keto paqartesi te tuat besoj se vine nga qe ate Librin busull te shokut tone ..ti e mba pak ne dore, te duket sikur te lodhet krahu dhe fap e le buze mi deri ..se te kapit gjumi ..! 

Keshtu na ben te mbetemi na here ne " Kulturen Primitive  ku gjenden bashke arti i kepucarit, farketarit ose kovacit,  dhe i perpunimit me vare e kudher i shamanizmit, artit te kenges vence, valles dyshe muzeqare,  e poezise si pej atyre qe citon shpesh nje shoku yne ...

E gjitha miqesisht ! 

Ese shume e mire.Madje per guximi eshte heroizem heretik.E ka hedh tuc orientalizmin e felliqur me idene e superirotetit te  kultures perendimore. Perendimi, kulturalisht  eshte nje kopje e shemtuar dhe e degjeneruar e Lindjes. Kinezet shpiken letren dhe kaligrafine, arabet mathematiken, astronomine, mjeksine. Lindja shpiku fete e medha monotesite. Po Perendimi? Kurrgja.Peshqit dhe zogjte jane superiore karshi anijeve dhe aeroplaneve sepse keta te fundit jane imitim formal i te pareve si modele arketipale.

Gjithcka ka lindur ne Lindjen spirituale, sacrale  dhe pas metamorfozash te shumta, perendon ne Prendimin ekstravagant , laik dhe materialist.

Te kthehemi drejt burimeve, ne Lindje.Allahu ekber!

Pse eshte kaq e rendesishme per ty shenja vs (kunder), dmth Lindja vs Perendimi e kush ka bere me shume e me pak? E per ke i kane bere (dmth me c'qellim, jo kush i 'perdor') per veten apo per te tjeret?

Ti bo sikur nuk lexo, per zotin....

Kundervenia Lindje Perendim eshte fryma e shkrimit.Keshtu qe pyetjen drejtoja autorit.Une jam interpret.

Turi, frymen e shkrimit ma lej mu, ti merru me organizimin e skuadres antiterrori qe bejne karate para pasqyres, edhe ne Peshk.

 

Autori flet per kinezet, ti i fut nje "Allahu akbar". Ah juve jua kane thartu trute ata beduinet e shkretetires qe kane mbetur ende ne Mesjete. Si e nxore kete deduksionin, me qafsh: "Lindja osht mo superiore se Perenimi, se zogu o mo superior se araplani?"

Me kete thirrjen e fundit e prishe... Eshte e vertete se pothuaj gjithçka ka ardhur nga Lindja, por ne fund te fundit vleresimin maximal dhe perfitimet me te medhaja i ka marre ne perendim... Vete shkalla e zhvillimit qe kane keto vende nga ka ardhur fillesa e shkences eshte nje tregues mirefilli per paaftesine e ketyre vendeve per ti kthyer ne te mira materiale per njerezimin...zbulimet qe po vete i bene...

Vete shkalla e zhvillimit qe kane keto vende nga ka ardhur fillesa e shkences eshte nje tregues mirefilli per paaftesine e ketyre vendeve per ti kthyer ne te mira materiale per njerezimin...zbulimet qe po vete i bene..

Lindja shpiku barutin kurse Perendimi e perdori ate per luftra pushtuese, kolonializuese deri tek armet e cfarosjes ne mase.Lindja shpiku letren kurse Perendimi e perdori per te shkruar librat e antikrishtit.Lindja shpiku spirtualizmin,  meditimin, harmonine kurse Perendimi ju fal Racionalizmit ,konfliktit, dialektikes djallezore si instrumenta sundimi.Lindja shpiku sexin mistik kurse Perendimi revolucionin seksual si goditje e bazave  te jetes ne virtyt.Perendimori sot eshte nje derr i kenaqur dhe ti kte e quan aftesi, progres?

O Artur, meqe po e shtyn kete muhabet, po te boj nji pyetje fare te thjeshe... Meqe, Lindja, apo me mire vendet ku dominon islamizmi, jane sipas teje, vendet nga ka lindur kultura dhe shkenca, dhe sipas te sotmeve jane vendet me te pasura me resuurse ekonomike si nafta... Atehere perse jane vendet me te varfera si nga organiziimi politiiko shoqeror ashtu edhe nga nga ajo ekonomikja...??? Ketu po te sjell ne vemendje Dannimarken, e cila nuk ka qene as fuqi detare pushtuese, as fuqi ekonomike e as ka resurse te tillla dhe eshte nder vendet me te zhvilluara ekkonomike e shoqerorre.. Ca me teper qe eshhte dhe mbreteri si shumica e vendeve arabe... PO ju pergjigje drejte kesaj pyetje atehere doo te kthehem edhe une ne nje besimtar te devotshem...

Pergjigjia eshte e thjeshte.Zhvillimi Lindjes u frenua pas kryqezatave te krishtera dhe kolonializmit europian, me pas.Ti me sjell si  shembull Danimarken, une te sjell si kundrashembull Indine ku nuk sundon Islami (te ciIin ti e  shikon si pengese zhvillimi).India, edhe pse me resurse demografike dhe natyrore, u pengua nga ingliterra.

Tani a  po vjen ne xhami,  vella Ali?

In 2002 a committee of Arab intellectuals under the auspices of the United Nations published the candid “Arab Human Development Report”, said to be “written by Arabs for Arabs”. The authors documented that Arab nations were plagued by political repression, economic backwardness, oppression of women, widespread illiteracy, and a self-imposed isolation from the world of ideas. At the time of the report, the entire Arab world  exported fewer goods than the Philipphines, had poorer internet connectivity than sub-Saharian Africa ... and translated about a fifth as many books into Arabic as Greece translated into Greek.

It wasn’t always that way. During the Middle ages, Islamic civilization was unquestionably more refined than Christendom. While Europeans were applying their ingenuity to the Inquisition and designing instruments of torture, Muslims were preserving classical Greek culture, absorbing the knowledge of the civilizations of India and China, and advancing astronomy, architecture, cartography, medicine, chemistry, physics, and mathematics.

 Why did Islam blow its lead and fail to have an Age of Reason, an Enlightenment, and a Humanitarian Revolution?…

Lewis points to the lack of separation between mosque and state. Muhammad was not just a spiritual leader but a political and military one, and only recently have any Islamic states had the concept of a distinction between the secular and the sacred. With every potential intellectual contribution filtered through religious spectacles, opportunities for absorbing and combining new ideas were lost. … Whatever the historical reasons, a large chasm appears to separate Western and Islamic cultures today.

(Stephen Pinker, “The Better Angels of our Nature” 

Mos shpreso  te  gesh pergjegje te plote brenda paradigmes orientaliste .

Arto, deri ketu dakort, por ama keto kryqezata te krishtera ku i gjeten tere ato resurse qe e shkretuan lindjen...??? Se ato me se shumti shkuan deri ne Jeruzalem, kurse arabine saudite apo kalifatin arab nuk e shkelen...??? Po Egjiptin qe nuk e shkelen kryqezatat, apo afriken veriore qe e sunduan kalifet muslimane perse nuk e paten ate zhvvillim qe paten "qafirat"...??? Nje pyetje tjeeter... si e shpjegon ti zhvillimin e Amerikes e Kanadase, perkunder vendeve te tjera amerikane qe nuk u populluan me evropiane???(AKOMA NUK JOM BO GATI PER XHOMI...). 

Alidems,nqs e ke fjalen per Ameriken Latine, nuk del dot atje ku do me dal ti.

Lindja shpiku barutin kurse Perendimi e perdori ate per luftra pushtuese

Baruti mos eshte u shpik per te bo byrekun kshu ? apo me pjek hallven ne tepsi  ?  smiley

Se po flet si Erdogani ti, qe tha se Hason Celebi para 400 vjeteve ka shku ne Hene !! 

Shkrimi vertet eshte i "shenjte" per rolin qe ka ne historine njerezore. Edhe kodi qe perdorin kompjuterat sot njelloj shkrimi eshte. E kemi diskutu dhe njehere tjeter, shkrimi ka rol te madh dhe per robin vete, eshte si te thuash nje kujtese shtese per aftesite tona te kufizuara biologjike. 

tiku nga gjithe keta qe ke permend, Sun Shia qenka gjigant. mund te na e zgjerosh pak figuren dhe vepren e tij, ju lutem, po u bere mukajet, nenkuptohet..ne presim!

Shkrim teper informativ heretik .

Ndonse nuk jam i kesaj fushe, shkrimi me pelqeu, komentet po ashtu, verejtjet shoqerore po ashtu, dhe ndonse ne disa pika u kundershtua prej Mirazh-it, prap shkrimi kish material ku çdo njeri mund te zgjeronte horizontin e tij. 

Per mua qe e shoh kete çeshtje krejt nga nje kendveshtrim tjeter, debati ndermjet autorit dhe Mirazhit, do te ishte mire qe te vazhdonte me tej, per te nxjerre nje konkluzion me te qarte rreth kesaj çeshtje. 

Sidoqofte Heretik, une do te lutesha, qe perveç fakteve dhe filozofimeve qe sjell ketu, te perkufizoje me qarte raportin ndermjet ketyre kulturave, qe te kuptojme se ku do te dalesh, se gjer me tani akoma nuk e di se ku do t'dalesh. Ajo qe di eshte se kulturat fetare, kane marre nga njera-tjetra dhe nga kultura pagane me shum zota e festa. 

Ave Maria i nderuar .

Ja harrite që i mblodhe ca nga Elita . Vetë Yp Xhibi nga soi i Elitarëve është pak dyshues  dhe koma nuk e ka shtjelluar smiley idenë por mendoj se një koment ngacmues e ka lënë aty. smiley Më bën përshtypje sh.Gjëmbi që nuk ka ardhur akoma .Por kam mendimin se Gjenijtë nuk mund të lënë shumë thënie në Kohë të shkurtër .Atje tek ai i gjori që vodhi për bukë e ka lënë Perlën .

Për Prujen nuk mund të shprehem sepse e ndiej veten Jashtë elitave .Por duke qenë se Ju me sa Ju është ndodhur , më keni begenisur me përgjigje , shtesa e plotsime , kundërshime e saktësime e ndiej veten të përfaqsuar për Punën tuaj .serio !

Biles ngazëllehem se shokë të elitës kanë ndërhyrë fuqimisht pavarësisht se Ju keni thënë që " nuk e kam shprehur se çfarë dua të them " ...por Elita eh Elita sheh larg smiley

Nuk më pëlqeu ajo që nuk i do Poetët . E di unë me mua e ke ti. Po unë që akoma shkruaj Poezi çfarë të mendoj për prozatorët kritikë ? Them se nuk ke punë me ne të frymëzimit.

Në pritje të pjesëve që do nxjerrin idenë tuaj sipas pëjetjes së zjushës që nuk duhet nën vlerësuar se pastaj përfundojmë tek thënia

Mirë Mulli me erë po Uji nga i Vjen

.Dhe me që mu dha rasti të hyj në mes Elitarësh , them se e vlen ta kapërcesh betimin " Jo më shumë se një koment në ditë , në një Blog që e kanë marrë zvarrë mediokrit si Moderatorë "

   Xake, u mbelodhe me ne fund degustatoret dhe vendosen te ndryshonin menute sepse paten ogradisur prej guzhiniereve traditcionaliste te cilet paten ushqy me karar,  me gjellet  me qepe, zarzavate, produkre bulmeti, peshk dhe pake fare mish! 

  Nuk i thoshin shaka qe nje goxha blogu i teri i mobilizuar per te leshuar menime, tu gatuhej me aqe pak asortimente.Menia eshte gje e madhe ! Dhe  ata me me menie shume,si te thuash paresia e qyceve, si e rrahen mire e mire menien,  venosen  ....prapanicen per guzhiniere! 

   Tani blogu ka rare mberdhe.Eshte qetesuar ! 

Ndaj , ja ku te boj me dije se do shikoj dhe ca dhe do ta le kete postiqen buzebasenit , per te mos ju kthy me kurre sepse .....u mbush me tartabiqe e  me pleshta ! 

Ma pati thene femra me e bukur ( ne te gjitha me e bukura e basenit  dikur)  e basenit qe i pati bere naften, kohe me pare , por une ja kundershtova.Sot i jap te drejte.Ky basen sot   eshte ...per terapi te rende, pasi guzhinierja e tij i ngopi ! Shneti tepert....dihet ku i con robet ...

Heretik, përgëzime për shkrimin! E vlerësoj si një ese të këndshme, prej ku mund të mësosh përpos se duke e lexuar jo 'me vrap", por me vëmendje. Mua më dha kënaqesi.

 Më lejoni disa vlerësime, ashtu, shkujdesur:

• Zhvillimet në formë të Lindjes nuk kanë patur njëtrajtshmëri me Lindjen e Mesme dhe Perëndimin. Në Lindje u përdor për shkrimin dhe pikturën i njëjti objekt: peneli; ndërsa nga Mesopotamia, Egjypti dhe Mesdheu, u përdor për shkrimin,"stili", një copë druri ky, me maja të mprehura në forma dhe dimensione të ndryshme, për të lënë gjurmë në pllakëzën e baltës. Mjafton ky ndryshim në formë, për të kuptuar edhe ndryshimet që pasuan në përmbajtje.

• Ju përdorni Jeroglife, por historia e shkrimit njeh termin "Hieroglife", që rrjedh nga greqishtja dhe ka kuptimin "shkrim i shenjtë". Tipari i hieroglifeve të Lindjes së Mesme dhe mesdheut egjyptian ishte vendosja e shenjave në radhën nga e majta në të djathtë, çka Lindja nuk e kish.

Gjithsesi, këto sa sipër nuk ndikojnë aspak (do thosha) në cilesinë e lartë të shkrimit. E vlerësoj si ndihmesë. Faleminderit për prurjen dhe nxitje për më tej!

Falemneres per vlersimin!

Per piken e pare kuptoj sensin e çfare ke thene (dmth qe ndryshimi i mediumit kushtezon permbajtjen), por nuk kuptoj sensin historik, sepse e njejta teknike perdorej ne Kine para se kinezet te shpiknin letren, e cila si medium u perhap me pas pergjate gjithe Udhes se Mendafshit deri ne Mesdhe ne sensin e levizjes se Diellit ne kupen qiellore. Theksoj se e reja e Evropit ishte Gutenbergu, dmth kalimi nga cilesia ne sasi, ne kuptimin qe teknika orientale e bllokuar nga synimi per cilesi artistike nepermjet teknikes xsilografike, çbollokohet ne Evrope ne dobi te sasise dhe bollekut qe garanton teknika tipografike, por kurrsesi ne kuptimin Ezra Poud obobo sasia, na u prish cilesia! Cilesi dhe sasi, ose orient dhe oksident, ose yin dhe yang, jane njesoj te barazvlefshem neqoftese jane ne ekuliber, neqoftese jane ne çekuiliber, atehere te çakorduarit nga trute per arsye personale mami-babi (yin-yang, p.-k., fele majtas - fele djathtas, sasi-cilesi etj), do te gjejne gjithnje kudoqofte ndonje pretekst per te çakorduar muhabetin, ose edhe planetin neqoftese kane mundesi ta bejne duke pasur fuqi politike, financiare, kulturore etj.

E kam sqaruar edhe nje here tjeter qe jam i dashuruar mbas germes "j", edhe si forme (vuaj nga sinestezia), eshte nje fat i madh qe ne kemi "i" dhe "j". Prandaj edhe gabimi ortografik, qe ne fakt me duket se dikur, nuk jam shume i sigurt, nuk quhej gabim.

Te falenderoj per dy kujtesat, per kuptimin grek te hieroglifit, dhe shkrimit djathtas majtas dhe majtas djathtas qe ka nje kuptim te thelle (nuk na u ndane feletsmiley), te cilat kujtesa ja vlente t'i trajtoja ne shkrim.

 

Keto ndarjet lindje perendim kane patur kuptim ... kur karvani apo anija donte muaj apo vite te vinte verdalle. Sot komunikimi eshte ne kohe reale, shembull eshte vete ky blog. Edhe jeroglifin ta qendis api sot me bukur se murgjerit me te dedikuar. Dmth robi eshte po ai, teknologjia ben diferencen.

Konceptet e Lindjes e Perendimit jane perdorur shume ''allegramente'', behen kapercime pindarike, ku Lindja tipike, e konsoliduar, paraqitet si Perendim, pa shpjegimin perkates.

Kina si lindje dhe gjithe bota e vjeter si Perendim, nuk ekziston askund, as ne mendesine kineze, pasi per kinezet e kendveshtrimin e tyre sinocentrik, Kina eshte Perandoria e Mesit dhe asnjehere Lindja.

Ka nje licence poetike ne konceptimin e Lindjes dhe Perendimit, qe eshte e papranueshme ne proze. Nuk mund te homologohet nje dualizem i tille sipas nevojave te paragrafeve te ndryshem.

Shife mire shkrimin (bashke me komentet e autorit) se konceptet gjeografike te Lindjes dhe Perendimit jane perdorur ne funksion te koncepteve kozmike yin dhe yang qe tregojne se Krijimi fa salti pindarici in allegramente maestoso.

Who is Alexander the Great who cuts off the Gordian Knot?

Ndersa ne tragico maestoso realtoso:

Esiste una leggenda che narra di un antico carro legato con un nodo indissolubile nel palazzo di Gordio – la capitale dell’antica regione della Frigia. Il carro era appartenuto a Gordio stesso e fu grazie ad esso – e ad un’antica profezia – che egli divenne da semplice contadino un acclamato sovrano dell’intera Anatolia. E un’altra profezia ancora raccontava che chi avesse sciolto il nodo che teneva il carro ancorato al palazzo avrebbe avuto il potere sull’intera Asia.

 

Fu nell’inverno del 333 a.C. che Alessandro Magno, prima di partire alla conquista dell’Asia, cercò riposo nel palazzo degli antichi re di Frigia. Essendo a conoscenza della profezia, egli provò incessantemente a sciogliere il nodo, tanto da attardare, fino alla fine della primavera, la partenza dalla città. Venuta meno la pazienza, racconta Arianno suo biografo, Alessandro estrasse la spada dal fodero e tagliò il nodo con un atto di forza, legando il suo destino a quello dell’Asia secondo il volere degli Dei. Da allora ogni situazione inestricabile porta il nome di nodo di Gordio.

 

Così ancora oggi il destino di Oriente e Occidente è indissolubilmente legato a quella profezia, e tutti coloro che si cimentano nel tentativo di riunire le due anime del mondo avranno sulle loro teste la scure che scese sulla vita di Alessandro, colpevole di aver reciso il nodo con la forza. Se narrata in questo modo, ai più potrebbe sembrare una leggenda. In essa è celata però una verità – un dato di fatto. Quel fatto ci prova che mai Oriente e Occidente sono riusciti a prevalere l’uno sull’altro. Chi ha tentato con l’uso della forza non solo ha fallito sul suolo estraneo, ma ha portato alla disfatta il proprio popolo.

O Rono, ha ha orono!

 

Keto jane citime spekullative. Diadoket e pasardhesit e tyre e me vone romaket e bizantinet kontrolluan me force per 10 shekuj pjesen me te madhe te Lindjes. Keto jane çeshtje gjeopolitike, force e hegjemonie, nuk mund te likujdohet historia me nje intepretim personal te nyjes gordiane.

Neqoftese per "personal" e ke fjalen per spekulimet e mia, qe ku ke edhe dy spekulatore te tjere, keshtu u beme tre spekulatore, dmth nje publik spekulator.

Me termin "spekulim" spekulohet nje çike si shume.

Te besh matematike, do te thote te spekulosh, sepse ku jane numrat, ne Lindje apo ne Perendim? A m'ke pa gjo ndonje numer, a e ke taku ndonjonin, sa peshon, çfar ka thene, çer menimi ka numri per çeshtje orient-oksident?

Te besh matematike do te thote te konstruktosh tanke, raketa, te kesh fuqi financiare, ekonomike, te kontrollosh bizantin, te sulmosh Rusine si beri Hitler etj. Dmth spekulimi eshte nje gje reale, jo qe likuidon historine, por ben historine.

 

Le te behemi sportive per nje çast e t'i leme menjane sentencat prej filozofi poet apo poeti filozof. Hieroglifet jane forma primitive, universalisht te mirenjohura. Nuk ka asgje magjike apo superiore ne to, mbase mund te kete pasur para 5 mije vjetesh, por jo me. Fakti qe kinezet dhe kulturat qe u ndikuan nga kultura kineze i perdorin, tregon pafuqine e kultures kineze per te kapercyer stadin primitiv te te shkruarit. Perndryshe alfabeti fonetik eshte nje evolucion i Lindjes tipike, tradicionale; aleph/alfa jane brire demi, qe nje gjetje gjeniale i ktheu ne A. Nuk behet fjale per ndonje ftohje apo ftohme analitike, por per nje nevoje te nje kulture e cila kerkon te mberrije ne nje stad me lart. E kerkuan edhe kinezet po s'ia dolen dot, ndoshta nje nga shkaqet pse kinezet u bene rober te historise ciklike.

Sidoqofte, pak rendesi ka nese kemi ndonje gje primitive e demode, ketu ka rendesi fakti qe shkrimi fonetik nuk mund te vendoset si Perendimor/oksidental, pasi eshte evolucion i Lindjes tipike, ne nje kohe qe Perendimi ngeli tek shenjat e Vinces. Nuk mund te vendoset nga nje kendveshtrim eurocentrik Lindja e mesme si Perendim i kundervene ndaj Kines si Lindje. Po ashtu eshte i papranueshem nga kinezet ne kendveshtrimin sinocentrik qe te quhen Lindje. 

Ideja e verejtjes eshte qe çka eshte thene dhe per t'u thene mund te debatohet lirisht, nqs pranohen bashkarisht disa koncepte baze.

Kete, i Madhi e quante 'dramatizim i distances'

Stalker, kush osht "i Modhi"?

(vetem kuriozitet)

 

E. Said. Por nese nuk gabohem, edhe ai në kete rast citonte Bachelard 

Pergjigjen neserejt, se ashtu osht i pune, eshte shum vone, jam shum i lodhur biri im, shum i lodhur. Tani duhet me fjete.

Naten!

 

Shiko se po likuidon historine (dhe po spekulon), faktin qe kinezet nepermjet maocedunidese dolen nga roberia e historise ciklike orientale oskurantiste dhe hyne ne historine lineare oksidentale progresiste (spekulim me orient dhe oksidentsmiley), dhe jane faktor ne berjen e historise spekulative (financiare) te sotme, qe ka mberritur nje stad me lart ne saje te ftohjes analitike. Shkencistet neodarwiniste tip Newton-Rasell majtas mburren per kete mberritje, ndersa kundeshtaret e tyre te nxehte sintetike tip Gete djathtas, i mbajne si analitikisht te ftof n'myth (teoria heretike e dy feleve dialektike).  

Njekohesisht je duke bere tjeter spekulim:

aleph/alfa jane brire demi, qe nje gjetje gjeniale i ktheu ne Asmiley.

Nuk e kuptoj shume paragrafin tend te parafundit, me aq sa kuptoj me duket tipik konfuzionist relativist, dmth e kunderta e çfare kerkon ne paragrafin e fundit ("neqoftese pranohen bashkarisht disa koncepte baze"), te cilen e kerkoj vazhdimisht edhe une ne çdo bashkebisedim. Por eshte gje e pamundur, relativizmi eshte moda e kohes ose thene folklorisht: Ujku mjegull don!

Ndryshe nuk kupton kurre se çeshte fjala vjen efekti Putin, veç llafollogjive me teori komploti ose me teori ekonomike marksiste ose ... ose ... (te gjitha gjysem te verteta). 

 

Nuk behet fjale per ndonje ftohje apo ftohme analitike, por per nje nevoje te nje kulture e cila kerkon te mberrije ne nje stad me lart.

Historikisht kjo nuk eshte e vertete. Duke marre parasysh qe shkrimi alfabetik ka ekzistuar qe nga shekulli i VII para Krishtit, por Perendimi e ka kaluar Kinen nga arritjet shkencore dhe kapaciteti i prodhimit industrial vetem nga fillimi i 1800-s, i bie qe per 2500 vjet ky sistem nuk ka krijuar asnje lloj avantazhi.

Avantazhi real i te shkruarit ne perendim fillon me ardhjen e Protestantizmit qe ndertoi nje marrdhenie te re te individit me shkrimin. Jo rastesisht ishin britaniket, hollandezet, gjermanet dhe hugenotet ata qe cuan perpara industrializimin. Weber e justifikon kete me nje "moral" me te larte por per mendimin tim ky eshte budallallek. Protenstanizmi inkurajoi te mesuarit te shkrimit dhe leximit, gje qe coi ne perqindje me te ulta te analfabeteve ne keto vende si rrjedhoje ne nje popullate me te afte.

O Heretik o i pakapshem. E ke ngrit nja ca kate me lart diskutimin ketu te peshku. Bravo!

Artur, si perfundim s'mu pergjigje, u fshehe pas autorit e pas rolit te vetem konstatuesit pasiv per veten tende. Dukshem per ty ka rendesi dallimi Lindje vs Perendim, ndaj te pyeta pse, dmth pse ka rendesi per ty shenja vs (kunder). Nuk ka pse te ngurosh ne thenien e mendimit tend, s'ka herezi, as shenim pikesh, thjesht diskutim. Kjo pyetje vlen per kedo qe e shikon ashtu, dmth qe qe e shikon boten ne ate fare kendveshtrimi, Lindjen si superiore ndaj Perendimit apo anasjelltas. 

Ne fakt ketu, si kudo ne hapsirat shqip, ndodhesh gjithnje para te papriturash, ndoshta gabohem per turin, por nga çmbaj mend nuk e disha kaq luftarak dhe per me teper gjysemhene.

Ndersa argjendis ne fillim ka pas komente shume interesante per gjuhen, pastaj i hyri politikes me Berishe, e bam ketu njerit e bam atje tjetrit, perfundoi ne i nderuar. Tani kam dyshim se nuk jeton as ne Kine, se a duhej te komentonte kulturalisht ai ne kete teme, o asnjeri tjeter. Un prisja te mesoja ndonje gje prej tij.

 

Mire, se ti e ke kete zakon, mban shenim per cfare kane shkruar te tjeret dhe jep udhezime per cfare duhet te shkruajne. Te them te drejten, jo per te justifikuar mospermbushjen e pritshmerive te tua, po do ti qe isha ne metro dhe kur e dergova, nuk kishte lidhje ne internet dhe gjithe ai koment iku per lesh. Dhe nga inat-deshperimi u kapa me ate “Allahu Akbar”, pa e pritur se do harxhoja me shume kohe se po ta shkruaja komentin nga e para. Nejse, meqe me vure ne seder, une kisha verejtje per ca pasaktesi, te pakten sipas meje, si per shembull, “jeroglifi kinez” (nga e ke gjetur më qafsh këtë formë të të shkruarit të hieroglifit) është një lloj shkrimi ku “çdo fjale i përket një shenjë sintetike e zografisur me lajle e lule”. Nuk kane lajle e lule hieroglifet, nga e nxore kete. Duhej te kishe lexuar per pjeset perberese te hieroglifit dhe parimet e formimit te tij, meqe vendose te shkruash per te. Po verejtja kryesore qe kisha, eshte per perdorimin e kohes se tashme, te tipit “lindorët e largët besojnë se jeroglifi ka kuptim të shenjtë”. Lindoret e larget besojne te paraja tani, ashtu si edhe perendimoret e afert, megjithese vazhojne te perdorin hieroglifet, per te dale te qellimi i vertete pse e ke shkruar kete ese. Lindoret e larget besonin duhej te kishe shkruar. Nejse, te falenderoj, edhe sepse sidoqofte eseja ishte e pasur dhe mesova gjera te reja. Se o lum miku, per shembull per hieroglifet, nese ti i sheh nga ana filozofike-poetike-ekzotike, mua si shqipe I capelyer me nje shale ne Lindje e nje ne Perendim, me eshte dashur t’i shoh nga ana praktike-pragmatike, si tua gjej anen t’i mesoj, e nuk kam pasur kohe te filozofoj mbi to e te di qe simbolizojne lidhjen mes njeriut e qiellit. Per mua thjesht edhe nje lloj shkrimi primitiv sic thua, ti, dhe tmerresisht jo praktik, qe duhej vene prej kohesh ne muze, sigurisht duke u nderuar, po jo duke u perdorur. Une kam njefare marredhenieje dashuri-urrejtje me hieroglifet, ashtu sic duhet ta kete edhe vete gjuha kineze. Mbaj mend ne fillim kur erdha ketu, hengra nje drake me nje koleg kinez e ra fjala te hieroglifet. “Sa jane,” e pyeta. “Kushedi”, tha ai, “po nja 3000 mije besoj”. Mua sikur me ra tavani i restorantit ne koke.”3000!! Po ne per 36 shkronja te qelbta harxhojme nje semester ne klase te pare, per 3000 mua tani qe po plakem me duhet nje jete e tere e nuk i mesoj dot.”  (vazhdon)

Them se duhet ta kete edhe gjuha kineze njefare urrejtjeje, se jam I sigurt qe hieroglifet dhe fakti qe eshte gjuhe tonike e veshtiresojne shume mesimin e saj dhe rrjedhimisht edhe perhapjen. Ose mendoje sa jopraktike jane tani ne kohen e kompjuterit, mendo qe do duheshin kompjutera me  tastiera gjigante me 3 mije taste. Kam lexuar qe kane dashur t’i nxjerrin jashte perdorimit qe ne kohe te Maos, po nuk u be, dhe eshte gjetur kjo forma e te shkruarit paralel si te thuash, te hieroglifeve dhe te variantit te romanizuar qe e quajne pinyin, krahas edhe thjeshtimit qe u eshte bere nja kater dhjetevjecare me pare. Prandaj ne anglishte has Chinese (traditional) (qe perdoret ne Hong-Kong e Tajvan) dhe Chinese (simplified) qe perdoret ne Kine(n kontinentale)    

Jo, nuk mbaj shenim, por kam kujtese te forte, nuk jap udhezime, por kam pritshmeri tek pjesa pozitive e personeve.

"Lajle e lule" e jeroglifitsmiley eshte nje menyre poetike te shprehuri per te treguar se nuk eshte thjeshte vize pike teletaipi analitik perendimor. E kemi bere kete muhabet, qe ti e ke harruar, dhe jam ne dijeni (sigurisht jo ne nivelin tend) per natyren sintetike te hieroglifit, si krijohet, si ndertohet, si bashkangjitohet duke bashkangjituar poetikisht kuptimin me lajle e lule etj. Njekohesisht njof (pak gjithashtu) argumentat e tradicionalisteve per vleren e "lajle luleve". Ne fakt ne Kore dhe Japoni, megjith modernizimin e bere dhe thjeshtimin e shenjes, dhe nacionalizmin histerik, intelektualet e shquar vazhdojne te fusin ne mes te frazes ndonje hieroglif kinez (serbo-grek) per te shprehur me mire kuptimin. Dmth jane munduar te ruajne nje ekuiliber midis progresit dhe tradites.

Nga çkuptoj prej komentit tend maocedunidea paska prish me teper pune se sa mendoja, edhe per faktin qe te gjithe "lindje largasit" mendokan vetem per pare.

Sidoqofte mos u merzit, do t'i gjendet filli edhe kesaj pune, rindertimit te kulles se Babelit.

 

Tregonte nje kinez qe jeton ne Kanada: "Kur mblidhen kanadezet ne ndonje lokal, bisedojne per hokejin, kur mblidhemi ne kinezet, bisedojme vetem per para". Tani zogu e aeroplani kane nderruar vendet, po imiton (a shkerben, si e perdon shkrimtaret leksikpasur e pastertore) i pari te dytin. Po duhet thene se kam lexuar edhe per njefare vetekritike dhe ndjenje faji nga perendimoret:  "I kemi bere si vetja, racionale e materialiste, lindjelargetit shpirterore". 

O argentis, me beri pershtypje qe kishe shkruar kete:

"Ose edhe Kinen time, qe ndonese jo vend tipik i kolonializuar, ka qene e pushtuar dhe e prapambetur, ndersa sot eshte ajo qe eshte edhe sepse nuk eshte vend mysliman"

bej habi qe asocion zhvillimin me Oksidentin dhe, piken e perbashket midis ketij të fundit dhe Kines aktuale e lidh me mos të qenit kultura myslimane. Bej habi sepse Indonezine dhe Malajzine aziatike por myslimane i ke tek dera, dhe qofte njera qofte tjetra nuk kanë fare c'ti kene zili Kines ( "qe sot eshte ajo qe eshte" - po të perifrazoj)

I vetmi krahasim deri diku i qendrueshem e qe do ndihmonte për të kuptuar Kinen e sotme do ishte ai me Indine (dy vende-Botë, të krahasueshme demografikisht etj etj). Nese Kina "eshte ajo qe eshte" - vazhdoje të të perifrazoj, pra nese Kina u kthye në keto 30 vitet e fundit në Uzine të Botes (usine du monde) besoj se e ke kuptuar arsyen, dhe kjo arsye nuk lidhet për asnje sekonde të vetme me arsye fetare, por thjesht me arsimimin e kinezeve në 30 vitet e gjysmes se dyte të shek XX. Perendimi shkoi në Kine, gjeti nje krah pune të arsimuar e qe nuk e gjen dot psh në Indi dhe vazhdimi dihet. Une vetem 3 jave qendrova në Kine, për fat edhe në Indi kam qendruar pak a shume njesoj, por kaq e kam kuptuar. Eshte shume e dukshme. 

Edhe kete : jo rastesisht e vendosa në thonjeza citimin tend se "Kina eshte sot ajo qe eshte" (me demek, eshte bere vend i zhvilluar, bla bla bla ... discursi eurocentrik), sepse edhe në kete rast, varet se c'fare shikon në Kine. Ja nje shembull: ti e di fort mirë qe në qytetet kineze shikon nje makine policie çdo 2 km, gje e qe bën, për shembull, për syte e mi vendin me policor qe mund të me kene zene syte. Dhe për rrjedhoje, edhe me fashistoid. E për rrjedhoje, nje nga modelet me të larguara nga ai perendimor (e nuk po flas për ekzistence sindikatash, pluralizem politik ... etj etj, të cilat janë të debatueshme në nje aspekt tjeter nga ai i shtetit policor)

Në kete rast, ku ta fusim 'jo-myslimanizmin' e Kines ?? smiley

Stalker, prape ke keqkuptim dhe peshtjellim, lexo sqarimin qe bera me pare. Nuk thashe Kina eshte vend perendimor, por vend qe ka arritur nje mrekulli ekonomike ne plot kuptimin. Shiko, kam takuar shqiptare qe kane studiuar ne Kine 40 vjet me pare, dhe kur te them kane mbetur te mahnitur dhe mosbesues nga ajo qe u zinin syte. Vetem nje gje te them per shembull, kur erdha une dhjete vjet me pare, makinat sapo ua kishin kaluar bicikletave per nga numri ne Pekin. Tani e kam lexuar edhe here tjeter nga ti kete punen e makinave te policise, dhe nuk e kuptoj mire se ku do te dalesh.  Mbase ti je tip Sako e Vanxeti, por te perseris dicka qe e kam thene: Nuk e di a guxon ti te dalesh ne periferite e Parisit pas ores 10, im vella ne Londer nuk e ben dot, ndersa mua ne Pekin nuk ma ndien, edhe ne tre te nates jam kthyer ne shtepi qe e kam ne periferi. Se cpune na prish mua e ty makina e policise, ti e di

i arrestun ato qi kishin bo sex ke uniqlo...smiley

ty mbase te pelqen te jetosh ne nje vend totalitar, s'ka problem. po vllai jot pse s'vjen nga londra ne kin, te jetoj ne periferine e pekinit?

Vellai eshte gati me shku edhe ne Indonezi po gjeti pune, ky eshte muhabeti. Ju jototalitaristet ne Londer, e beni ne publik? Ti deri ne c'ore del naten, apo ti jeton ne Buckingham Palace, nuk e rrun. 

ca thu mer....deri ne ca ore te na doj trapi...4, 5, 6 am, po na majti kerbishtja

p.s. robt e bojn ku te dojn....po nuk i arresto njeri per prishje neri te atdheut smiley

Paske per ta honger me kete 4 am ti, Apo je spacciatore. Se mos me kerkosh pune edhe ti me vone, se u bone shume. Ja e mesuam dhe nje gje te re, jo jotalitaret e bekeni sheshit. Po cti prishesh nderin atdheut ti, ku ka me angleze aty, zezake, pakistaneze e shqiptare ka vetem.

ahaha... Cer veshderri qeke ti

Edhe pse nuk e shtroj problemin kurrsesi në keto terma, prap mund të të pergjigjem : me mirë preferoj të mos dal dot në periferite e Parisit pas 10 të nates (edhe pse nje gje e tille eshte puro manipulim mediatik kulturalist) se sa të kthehem i sigurte ku të dua, nderkohe qe s'kam shkuar 'gjekundi'

Por e perseris, nuk eshte ky problemi. Prezencen policore qe ti e lexon si siguri, une kam të drejten time ta lexoj si burg.

E thashe pak me pare : të shohim se çdo behet me koshin plot kinez (i cili, ti e di mirë qe nuk eshte kurrsesi vetem Macao qe evokove smiley )

C'do te thote te mos shkosh gjekundi. Une jam kthyer ne oren 3 pasi kam qene duke pare ndonje film e duke pire birre ne ndonje bar. Ti cfare ben me shume ne Paris?

Ti mund te doje te mos kishte police fare, pune per ty, mua nuk me bien shume ne sy , po edhe kur me bien, ndihem thjesht me i sigurt. As me kane rene me qafe ndonjehere e as nuk kam pare ti bien ndonjerit ne qafe, jam 10 vjet ketu. Dhe kjo puna e ketij 2 kilometershit eshte mit, kur te vish here tjeter ne Pekin dalim bashke dhe e masim. Ka te ngjare qe ne Tianan men ta hasim makinen e pare, aty po qe thuajse ka gjithnje. 

Makaon e permenda thjesht se aty shkojne me shume indonezianet, per pune vize dhe afersi.

Une në fakt nuk bej asgje "me shume" në Paris (sinqerisht). Amà baret dhe kinemate e Kines...  lere lere... .

Ok ok, e kisha ketu: kapitalizem 'ne', kapitalizem 'ju' tha. Por ja qe nga buxheti i shtetit, po ja hoqe ndonje lek asaj shumes qe do shkoje për policine, nder u ke bere qytetareve të tu.

Nuk e di cfare verejtjeje ke per baret dhe kinemate e Kines, po sido qe te jete, nuk eshte faji i policise per gjendjen. Ah po, nuk para gjen droge e te droguar ne baret e Pekinit, nese eshte kjo ajo qe te shqeteson, ky po eshte faji i policise. Nuk ka perse hiqet asnje qindarke, se ajo siguria sjell stabilitetin dhe stabiliteti sjell edhe investimin dhe return eshte 10 fish. Dhe besome mua, kjo puna e Kines shtet policor eshte me shume mit perendimor.  Te thashe ctha nje i huaj kur erdhi per Olimpiade ne Pekin. Ja pak a shume si puna jote: "Oh, tha, une kujtoja se do gjeja ktu police tu shalu robt n'dru ne mes te rruges".

Mire, shume dakord qe Kina u kthye ne usine du monde per shkak arsimimi, urra per Robespjerin dhe shok Enver qe nuk e lidhen për asnje sekonde të vetme me arsye fetare, po per te cilin arsye te bejme urra per kete tjetren qe ka thene argjendis:  

Lindoret e larget besojne te paraja tani, ashtu si edhe perendimoret e afert

Apo e ka fajin Zhan D'Ark?

Lene, lene, kot me fol, se me komentin e dyte u vertetu qe e paska fajin policia bizantine greke qe nuk merr vesh nga ikonat mer jau!

 

Prap nuk e ke kuptu mesazhin. Ja ndryshe: indonezianet dhe malajzianet (lindorolarge, por myslimane) kanë filluar të besojne tek paraja (ashtu si dhe perendimoret e afert) shume me perpara se të fillonin të besonin kinezet (lindorolarge, gjithashtu)

Me sqaro ate punen e paramendimit qe ke per filmit cartoon, tek tema jote, se ajo me intereson 100 here me teper.

 

Sekush "të tijat" ë? E ke leitmotiv të vjeter ti kete po he smiley

Stalker, se ngele duke marre shembull Malajzine (nuk po ta quaj Indonezine, se mbase nuk e di qe e ka zili Kinen qe cke me te, shko ne Makao dhe shiko sa sherbetore nga Indonezia ka, ne vend te dyte mbas atyre nga Filipinet), dhe mund te te pergjigjesha thjesht qe perjashtimi perforcon rregullin.  Po se pari,  permendja e Kines dhe Indise ishte per te thene qe kolionalizmi nuk eshte justifikim per prapambetjen e botes myslimane/arabe. Tani Kina u kthye ne uzine te botes se ofronte krahe pune te lire, krahu nuk eshte tru dhe nuk ka rendesi i arsimuar apo jo. Kina e neserme do jete Azia Juglindore, pikerisht se Kina po futet ne radhen e vendeve te pasura dhe nuk do ta ofroje me kete krah te lire. Po te kesh lexuar Zakarian, meqe eshte edhe indian, ai thote se India ka ritme rritjeje dy here me te uleta se Kina per shkak te sistemit politik. Sa te kete thene India me demokracine e saj rrush, Kina me autoritarizmin e vet ka ngrene nje kosh.  Tani te kthehemi tek Malajzia, por me dicka te marre po nga Zakaria per myslimanet e Indise. Sa myslimane malajziane kane shkuar te luftojne per IS-in, kane kryer akte terroriste, e me the e te thashe. Besoj diku afer zeros. Te gjitha fete, ku me shume e ku me pak, "are bad for business", derisa nder te tjera predikojne parazitizmin (te kujtohen fjalet e Krishtit: Zogjte ne qiell nuk punojne, dhe prape mbijetojne, keshtu edhe ju o njerez mos punoni, vetem adhuronin Atin, se kjo do t'ju ushqeje).  Por e kam thene diku tjeter, problemi nuk jane fete ne vetvete, por ajo se cfare bejne shoqerite me to, dhe shume nga keto shoqerite e vendeve arabe a myslimane nuk dine ta ulin fene ne karrigen a kolltukun qe i takon. Ndersa Malajzia ka ditur ta beje kete.   

krahu i punes nuk eshte tru dhe nuk ka rendesi i arsimuar apo jo

 

 

 

 

ka shume rendesi në fakt. Sepse nuk eshte fjala vetem për arsimim në sensin e shqipes (shkolle) por për ate qe permbledh anglishtja 'education'. Në kete prizem, nje 'krah potencial pune' kinez i viteve 70 nuk ka patur të krahasuar me homologun e tij indian. Vite drite larg! 

 

Sa te kete thene India me demokracine e saj rrush, Kina me autoritarizmin e vet ka ngrene nje kosh. 

Gjithe puna eshte se çdo besh me pas me ate kosh. Une mendoj se India do 'mbaje' me gjate se Kina. Nuk eshte business-i i vetmi vektor i nje jete. 

Lexo pak se si mjaft kompani po zhvendosen nga Kina ne Vietnam, megjithese krahu i punes ne Kine sipas teje do te vazhdoje te jete me i arsimuar. Edhe nje here, shkojne aty ku gjejne me lire, sidomos kur eshte fjala per manifakturen. Se cben me koshi  nuk ka rendesi fare, kosh eshte metonimi per rrushin qe permbante koshi.

Nuk eshte vetem ceshtje arsimimi. Se dhe India nuk eshte keq ne kete drejtim, dhe shume firma softi kane shku. Kina ka me mire infrastrukturen, pastaj duke qene parti-shtet, eshte nje dore ku lihet haraci, etj derivate te kesaj. Po ama ne Kine shume kane lene leshte, se ligji .... Se cinezi mbasi te merr sekretet te fut shqelmin. Ja prit dhe pak sa te nxjerri me kepuce te kuqe edhe te medhenjte. Ne kete kuader, te shofim sa do te vazhdoje simbioza me USin. 

Shiko, nuk eshte se te fut shqelmin, por sekreti ai eshte pak a shume, domethene, kompania qe do te investoje ne Kine, jo vetem duhet te thote se cfare do te beje, por edhe si do ta beje. Dhe keshtu e kane marre teknologjine. 

Tashti une e thashe per edukate shqelmin. Se marrja e sekretit ne teknologji pershkruhet me mire ndryshe ... dmth parc e mbrapsht. Po ne fund te fundit s'kane kap njeri me zor, ua ka pas qefi e xhepi vete.

simbioza orient-oksident ka nje shembull aktual dhe grotesk te ketyre diteve. 

shume te revoltuar, duke perfshire dhe peshq me mejtime, u ngriten kunder grekut, legenit, qe nderton anije, ka nje thes me parà e s'paguan taksa. bile ka dhe sy e surrat e na i kerkon neve, protestanisqave qe na qihet nëna ne pune!

 

nderkohe, me pak retrospektive, jemi ne 2002, ku nje petroliere greke, e ngecur ne brigjet galiziane, nuk lejohet te hyje ne portet spanjolle per shkak rreziku ambiental. c'bejne zyrtaret e EU duke shtyp butonin nga larg e pa e pasur fare haberin e sektorit? Imponojne nga e nesermja e tutje, gjithe anijet tregetare petroliere duhet te pajisen me dopio skaf!!

shpenzimi gjigant, sektori specifik dhe kapital i madh, ku EU dhe bankat greke rruhen mire nga perzjerja dhe financimi. kush e merr persiper kredine me interesa te uleta dhe kushte te favorshme, me te vetmin kusht qe punimet te kryhen ne kantieret e tyre?

po kush?! Kina, Japonia, Korea Jugut, jeroglifi mnjllaf.

fakti sot, nga 2002 deri ne 2015, greku legeni ka ndertuar 654 anije transporti me jeroglife, aty tek 11 miliarde euro, te gjitha kapitale jashte Greqise dhe Eurozones dhe me dhimja fare...te pataksueshme.

Ti ku,

Stay happy, stay rich!!

Nuk u fsheha mor Xhib.Mora nje pozicion pak ekstremist ne interpretimin e te thenave dhe te nenkuptuarave te tekstit duke i dhene Lindjes kredite superioriteti, ne kuptimin si burim autentik  i shpikjeve dhe Perendimi kesodore doli si kopjac i mire, si nxenesi qe tejkalon mesuesin.Kaq thashe une  dhe u etiketova "gjysemhene dhe mjekrosh terrorrist."

Kaq bera une, sa per te dale pertej bukur shkrimit dhe per ta ngacmu pak debatin.Autori foli vete dhe ca nga droja se mos akuzohet xhihadis e ca nga pamundesia per te dale jashte flluskes orientaliste, braktisi adhurimin per Oksidentin e bukur, spiritual, estetik dhe harmonik dhe shpalli superioritetin e Oksidentit bashke me pergjegjesine e tij per ta emnacipuar Lindjen dhe gjithe boten joperendimore sipas modelit te vet.

Si thoshte Kipling: fatlume eshte ajo bote qe Njeriu i Bardhe shkel

Njeriu i bardhe (europiani, Aleksandri, Napoloni, Marko Polo,Bushi ) ka shkuar ne Lindje apo drejt botes se re jo thjesht per turizem kulturor apo kersheria por parasegjithash nga interesat dhe nevojat.Ne fillim ishin erezat qe shtyne  Magelanin, Marko Polo, Kolombin ne kerkim te rrugeve te reja per ne Indite perendimore. Bleta gjezdis lule me lule jo se ka mision te shperndaje polenin por per "interesat" e veta. 

Sipas kaplloqes time, Perendimi eci perpara sepse shtiu ne pune Arsyen dhe Providencen (Athina e Platonit dhe Jeruzalemi Jezu Krishtit) kurse Orienti u dha mbas spiritualizmit dhe fese. Kjo eshte diferenca qe thone kta te medhenjte.

Pasi autori shpalosi temen dhe idene, titulli meriton nje korigjim:Lind nga Lindja dhe lulezon ne Perendim 

Ore nuk e marr vesh semplifikimin qe i beni ju historise kur ua do menderja juaj.

Vjen nje hernietik hajdar e permbledh gjithe lindjen ne arabishte, dhe kinezce ne periudha te izoluara kohore si ti vi permbare qe te justifikoje cmendurine e vet. Ku i ka kufijte lindja me perendimin? A quhet Greqia e lashte lindje apo perendim, Po Egjipti? Po Perset? Po Indianet qe nuk u ceken fare (se i prishet modeli Hernies)?. Cilat nga njohurite e Romakeve u importuan nga Lindja dhe sa te pasakta ishin llogaritjet me numra romak qe te evidentojme superioritetin e numrave Arabe? Ishin numrat arabe vertet arabe? 

Shkrimi eshte i dobet, evokon nje imazh te rreme ne koken e islamisteve te 1001 Neteve, maleve me rubine e smeralde, alibaba me 40 hajdute e me the e te thashe. Lindje Mesme perfitoi sa ishte koha qe europianet i blinin erezat e mendafshin me flori, pastaj te bardhet i qiten bythzijte nga ekuacioni dhe e gjeten vet rrugen per te erezat.

Sipas kaplloqes time, Perendimi eci perpara sepse shtiu ne pune Arsyen dhe Providencen (Athina e Platonit dhe Jeruzalemi Jezu Krishtit) kurse Orienti u dha mbas spiritualizmit dhe fese. Kjo eshte diferenca qe thone kta te medhenjte. 

Dmth i bie qe Perendimi > Lindja, apo thjesht te ndryshem apo ...? Ti akoma s'i je pergjigjur tamam, vetem gjysem. Mbase insistoj kot dhe une, por e bera nga kurioziteti per te pare sa do menjanohet pergjigjia duke pare manine per tu fshehur pas autorit/dikujt tjeter dhe per te mos ju pergjigjur nje pyetje te thjeshte, sipas kendveshtrimit tuaj, e pergjigje eshte edhe "nuk e di". Tani shmangja vjen ngaqe keni frike se mos pergjigjeni gabim apo ca? smiley Nuk ka pergjigje gabim, secili ka mendimin e kendveshtrimin e tij, e po ashtu ne bote ka aq realitete per te njejten histori sa dhe pale sy. 

Djema, akoma ziheni per Lindjen dhe Perendimin, po i kam shpjeguar une tek VQ, lexojeni dhe nuk do ziheni me smiley

Nje korrigjim te vogel, shkruhet hieroglif dhe jo jeroglif.

Ne pergjithesi mendoj qe eseja eshte e bazuar mbi nje prespektive selektive dhe reduktuese te Orientit. Mendoj se krahasime (dialektika) Oksident-Orient jane shumehere artificiale per vete faktin se Orienti ne baze te perkufizimit tend eshte nje zone gjeografike aq gjigande, me nje shumellojshmeri shume me te madhe ne art, filozofi dhe fe se Oksidenti qe eshte me kompakt ne kete drejtim.

1. Fete kineze nuk e njohin konceptin e Zotit te plotfuqishem si burim i ekzistences prandaj dhe dialektika migjeniane "Hyji krijoi njeriun apo njeriu Hyjin" nuk shtrohet.

Origjina e shenjterise se shkrimit ne Kine fillon para konfucianizmit dhe taoismit, ne fete pagane vecanerisht ne traditen e orakullise se kockave te djegura ku shkruheshin "mesazhe" ne kocka, digjeshin ne ene te vogla dhe me pas interpretoheshin. Ne kete kuptim shkrimi ka patur nje funksion fetar, ritual, ndryshe psh nga fete perendimore.

2. Analiza jote mbi pikturen kineze injoron shumicen derrmuese te piktures kineze apo japoneze ose koreane. Piktura me boje te zeze eshte vetem nje rryme mes shume te tjerash, sic ke thene me te drejte e influencuar nga mendimi budist. Ne pergjithesi piktura kineze ka njohur shume mire qofte ngjyren, realizmin ashtu dhe prespektiven dhe ka nje pasuri te jashtezakonshme.

3. Pa qene strukturalist, mendoj qe sisteme te ndryshme te shkruari cojne edhe ne marrdhenie te ndryshme me shkrimin.

 

E çfare nuk eshte artificjale ne kulture? Te gjithe operatoret kulturore jane artificjale, edhe jeroglifet jane artificjale, edhe numrat jane artificjale, dhe pikerisht per kete funksjonojne neqoftese perdoren me art, dmth si arti-fice (etimologjia arti-fex=bere me art). Artificjale eshte edhe drejtimi gjeografik i Polit Nord, çfar do te thote drejt Orjentit  per nje kozmonaut ne Hene?

Edhe morali artificjal eshte, sidomos per realtivistet, te vetmit natyrale, biles te vetmit natyraliste ne xhungel duke u kacavjer ne peme per te ngrene ndonje banane (banane=artifice jeroglife qe tregon aktin kamasutra).

Per te tjerat bisedojme me vone me qete pa handikapate rrotull, po ti ben mire nderkohe te lexosh komentet qe kam bere me koleget e tu, qe te mos perseritemi.

 

pnluarasi,

një korrigjim i vogël: është perspektivë e jo prespektivë.

Shiko se po me kerkoni llogari per te pamunduren, nuk mund te permbildhet tere Orienti dhe tere historia e tij ne 5 faqe.

1. Shprehja migjeniane eshte nje ironi ne vazhdim ne betejat me kolege migjeniane ne Peshk, ka te beje me faktin e pranuar rendom ne moden orientale New-Age si botkuptim olistik, sintetik. Kur te shkosh tek berberi ose dentisti, idene ke per ta gjet tek revistat ne tavoline ne koridor te pritjes.

Ate qe nuk gjen kurre tek berberi dhe dentisti, eshte fakti se ne fillim ne Kine ekzistonte konceptimi monoteist shume i forte, i rrenuar me pas nga shejtont politeiste. Kane mbetur disa shenja aty ketu, dhe Lao Tse dhe Konfuc jane derivate te ketij besimi. Dmth 1-shi u be 2 (Tse-Konfuc), dhe pastaj erdhi 3-shi (budizmi, il terzo incomodo).

Ne çdo vend te botes shkrimi ka pas funksion fetar, ritual, pa asnje perjashtim, absolutisht, njesoj si fjala e thene.

Shkrimi hebraik eshte kembe e koke ritual fetar, germat korespondojne me numrat, dhe njekohesisht kane kuptim, real dhe mistik. E tere kabala mbeshtetet ne kete veti.

2. Shiko mire shkrimin (edhe pjesen e pare), se kam folur jo vetem per pikture me boje te zeze dhe bardhe, por kam folur per koncept grafik (qe e ka brenda edhe piktura me ngjyra), per monokromi, minimalizim. Ky eshte drejtimi i pergjithshe i piktures kineze sipas çdo lloj antologjie, gje qe nuk perjashton faktin qe ndonjeri ka punu me ngjyra si Caravaggio.

3. s'kam asnje kundeshtim.

Por kam nje kundeshtim, fort bile, qe ti i perket shkolles ne mode qe kerkon t'i haperdaje konceptet parimore si artificiale, falso, kriminale, ne pamje me qellim pacifist (meqe vertet kane krijuar probleme, sidomos konceptet binare, ne kete rast Lindje-Perndim), por me motivacion shume te ulet dhe shume te rrezikshem (pak rendesi ka me qellim apo pa qellim): te shkaterroje rendin e gjerave. Nuk mund te krijosh Krijim jo-binar perveçse ne filma tip Stalker "y sa i modh osht njoni qe njof un!". Konfliktet binare zgjidhen nepermjet sintezes, nuk shmangen me lloqe e me af of-e ne zonen zvicerane, e duke ja rras te tjereve mjerane ne zonen e botes trete, qe nuk marrin vesh nga librat dhe filmat mer jau!

  

Perkundrazi mendoj se ke bere nje ese shume te mire dhe per kete duhesh falenderuar se debatet estetike dhe filozofike ne Peshk jane bere shume te rralla. Thjesht doja te beja disa korrigjime qe megjithe pergjigjjen tende mendoj se qendrojne.

Kuptohet qe ashtu sic e the, varet edhe nga menyra si e nderton idene qe analizon. Personalisht jam krejtesisht kunder dialektikes (vecanarisht asaj hegeliane) si metode filozofike. Per mua sinteza eshte shkaterrim i mendimit. Nuk besoj se mund te ndertohet nje binom i estetikes Oksident-Orient pasi nuk jane te perputhshme me njera tjetren, nuk mbulojne njera tjetren si te thuash. Psh stina eshte nje parim thelbesor ne artin tradicional kinez  ose japonez, nderkohe qe nuk luan asnje rol ne estetiken perendimore.

Nje shenim ne fund mbi pikturen kineze. Zakonisht ndahet ne tre kategori: gongbi (stil oborri), shui mo (stil i lire) dhe xieyi (nje kombinim i te dyjave). Tezet e tua qendrojne per shui mo qe mundohet ta reduktoje subjektin ne sa me pak penelata, gongbi (dhe me pak xieyi) nga ana tjeter eshte e ndertuar mbi koncepte te tjera dhe nuk eshte aspak monokromatike ose minimaliste, perkundrazi ka nje detaj dhe shumellojshmeri shume me te madhe edhe se piktura perendimore.

 

Kuptohet qe ashtu sic e the, varet edhe nga menyra si e nderton idene qe analizon. Personalisht jam krejtesisht kunder dialektikes (vecanarisht asaj hegeliane) si metode filozofike. Per mua sinteza eshte shkaterrim i mendimit. Nuk besoj se mund te ndertohet nje binom i estetikes Oksident-Orient pasi nuk jane te perputhshme me njera tjetren, nuk mbulojne njera tjetren si te thuash. Psh stina eshte nje parim thelbesor ne artin tradicional kinez  ose japonez, nderkohe qe nuk luan asnje rol ne estetiken perendimore.

I gjithe ky paragraf eshte shenje banale i çfar thash, i konfuzionit relativist. Sado te falet se ne komentojme ne çast, mund te bejme ndonje gafe, por e tere kjo qe ke shkruar eshte skandaloze. Te jesh kunder dialektikes, eshte te jesh kunder Sokratit, i cili eshte ati i dialektikes dhe per pasoje ati i filozofise. Jo vetem nuk mund te filozofosh, por nuk mund te mendosh normal pa dialektike, sepse tere struktura e universit eshte bipolare, perfshire edhe strukturen e fiziologjine e neuronit. Pastaj nga ke pare qe po ndertoj binome estetike, une vetem kam fol per mentalitete te ndryshme, te cilat kushtezojne edhe estetika te ndryshme, dhe konkretisht piktura oksidentale u ndesh me nje mentalitet tjeter dhe u poll impresionizmi. Kam dhene te gjitha deshmite e piktorve t'mdhej mer jau, po ti nuk qeke dakord as me Sokratin e as me Van Gogun. Kur flas per mentalitete, flas per mentalitete mbizotrues, sepse ne pikturen evropiane ka qene prezente e paperfillur stili japonez, siç ka qene prezente stinet e Vivaldit.

Pastaj konkretisht kam folur per ndikim te grafikes japoneze mbi impresionistet, jo per artin kinez. Sa per dituri grafikat japoneze te ardhura ne Evrope, ishin prodhin i ndikimit te artit evropian mbas hapjes se Japonise, nuk ishin komplet origjinale. Te gjitha keto nuk mund t'i fusja ne 5 faqe se behej nje liber i tere.

Gonbi nuk eshte monokromatike dhe minimaliste ne raport me shui mo, por me pikturen paraimpresioniste evropiane qe perdorte tekniken e vajit ishte qe ç'ke me te. Pastaj un kam fol per koncept grafik, dhe kam theksuar se koncept grafik mund te kete edhe nje pikture me ngjyra, siç kam theksuar se nje grafike e arrire bardh-zi i ka ngjyrat brenda.

Por ti nuk i kap keto gjera sepse je kunder mendimit dialektik, Hegelit dhe Sokratit, nuk e di se me çfar lloj neuronesh punon truri juaj.

 

kategori: gongbi (stil oborri), shui mo (stil i lire) dhe xieyi (nje kombinim i te dyjave)

Shife  me neurone te fresketa kete fraze qe ke shkrujt, te zbulosh strukturen dialektike te universit dhe estetikes. 

 

Dakort qe s'biem dakort. Qe s'mund te filozofosh pa dialektike eshte ama nje pretendim i tepruar. Spinoza, Humes, Nietzsche, Bergson ose edhe poststrukturalizmi francez ja kane dale te bejne edhe pa dialektike.

Dakort qe s'biem dakort.

Edhe kjo eshte dialektike, dhe e çoroditur, neuroze, prandaj tere mendimi modern eshte neurotik, ndersa tere mendimi ngambrapastrukturalist eshte psikotik.

Ato emrat e te mdhejve mer jau me kadale kur i ve ne resht, sepse u bon t'gjith si komt e dhise.

Pastaj mund te jesh kunder dialektikes ne sallonin e sinjora Bertinit, nuk prish pune sepse ashtu osht i pune, por kur duhet te komunikosh konkretisht me njeri, nuk mund te shprehesh ne menyre jo-dialektike, se mund te hash ndonje laper surratit.

 

Tiku,

Stay 见 , Stay 见 !

Duhet te lindi ne jug ne fakt, diku nga Afrika, andej nga erdhi majmuni qe shpiku kaligrafine me figura neper mure shpellash, ku e ku me artistike dhe egzotike se shkrimi i degjeneruar me a e b e c i perendimit qe ne fakt eshte veri, kaligrafi "jeta e fundit" meillaf

nga D. Agolli

Dy Vëllezër dhe Ujku

Na ish seç na ish, more njerëz, 
Kullotnin shtatë dele dy vëllezër.

Një natë ranë ujqit në të shtata, 
Rrëmbyen dy dhe ikën me të katra.

Vëllezërit*, kur pikasën, thirrën qentë, 
I ndoqën ujqit dhe shpëtuan dhëntë.

Nga qejfi që shpëtuan bagëtitë, 
I ftuan në gosti të gjithë miqtë,

Dhe pinë shtruar gjersa iku nata, 
Dhe hëngrën jo dy dele, po të shtata!

*vëllezërit H. (shënimi im)

Heretiko, nje falenderim per hapjen e nje teme civile. Na duket sikur jemi kthy prej zbori.

Na duket sikur jemi kthy prej zbori. 

smiley 

Tamam, zbori n'Peshk eshte bere perditshmeri, aq sa vazhdon i tille edhe kur s'eshte Idrizi n'krye te toges. Keto temat ku nuk flitet per gaveta e per parti jane perjashtimi, jane dyjavshi i arratisjes (escape) nga zbori (do lexoja me interes ndonje shkrim pershtypje-tregim per zborin, nga ata qe kane bere zbor).

Flm dhe nga ana ime Heretik, mgjths per te qene i sinqerte une lexova vetem dicka 1/3 te esese (jo se nuk me pelqeu, por qe pak e veshtire per ta ndjekur...mbase me vone). Meqe Arturi snuk pyetjes time, e as ndonje tjeter, ja ta bej pak te modifikuar per ta bere me mendjehapurise me pak paragjykiste, mbase i pergjigjesh ti dhe ndonje tjeter, shkurtimisht, secili sipas opinionit te vet pa pasur nevoje per referenca..

- Si e shikon Lindjen dhe Perendimin, si dy menalitete apo realitete qe jane ne perplasje, secili ne pune te vet, qe plotesojne sho-shoqin, apo dicka tjeter?

- Te duket Lindja superiore ndaj Perendimit, apo anasjelltas, dhe nese po, pse? Apo i shikon thjesht si te ndryshem?

Ne radhe te pare falemneres!

Shum mire qe e bere keto pyetje ne menyre qe te sqaroj disi poziten time, e megjithse ne nje fare menyre u jam pergjigjur disi ne komente. Ne fakt shkrimi jep nje vizion te pjeseshem per shkak se eshte nje puntate i nje telenovele me shume puntata. (neqoftese do te kete te tjera, ne kuptimin neqoftese nuk do te fitojne handikapatet me hungerrima derisa te riciklohet shprehja: "mos i hidh derrave guret e çmuar!").

Pyetjen e pare e ke shtru gabim, sepse nuk mund te mohohet konstantja me se evidente e perplasjes ushtarake Xhinxhis Khan,  Aleksander i Madh, Napoleon, Hitler, Stalin e Maocedun (ne kete rast perplasje potenciale direkt fuqite, por indirekt e hanin n’tullum te tjeret). Ne kete tradite futet fenomeni Putin, Kine, Iraq-Iran.

Pra nuk diskutohet qe jane ne perplasje si realitete, per pasoje nuk mund te jene ne pun te vet perderisa perplasen. Si mentalitete eshte tjeter pune, duhet sqarur me holle muhabeti. Perderisa jane perplasur ushtarakisht, ekonomikisht, ideologjikisht, ta do mendja qe jane perplas edhe si mentalitete, sepse nuk eshte planeti i roboteve ne lufte, jane njerez qe marrin vendime te lire.

Ketu fle lepri: per te kuptu vertet realitetin e çfar ndodh, nuk duhet pare vetem çfar ka ndodh (dihet qe historia ne pergjithsi eshte mizerje), si te thuash realiteti eshte diçka me teper se realiteti, duhet pare edhe potencialiteti i mentalitetit, dmth mundesia teorike, origjinale e mentalitetit, i cili origjinalisht nuk ka  fatalitetin e perplasjes, por te sintezes komplementare, ose si thu ti: te plotsimit te sho shoqit, ose si thote shok Mao: harmonise kozmike universale yin-jang i ndodhur ne çdo nivel, nga atomik deri ne raportin ovul-spermatozoid, raporti hemisfere i majte hemisfere e djathte e trurit (çoroditja e harmonise ne kete rast eshte shkak i hadikapatizmit), raport cilesi-sasi, raporti femer dhe mashkull, deri ne raportin fjala vjen Moske-Washington (te supozuar teorikisht si raport, jo ne mbikqyrje te Stalin-Xhorxh Bush, por, po ja fus akoma me kot, Pavel Florenski-Martin Luter King).

 

Flm qe e shtjellove (shumica s'ju pergjigjen se nuk duan te pergjigjen politikisht jo-korrekt), por pergjithesisht nuk me bind, me keto argumenta te pakten. Mendoj se realiteti eshte goxha me i thjeshte se argumentat qe ke ngritur per te ilustruar kursin natyral te perplasjes Lindje-Perendim. Eshte plotesisht e vertete ajo qe thua qe luften e bejne njerzit, dmth qe ka komponente njerezore, e pikerisht ndaj dhe jane me te thjeshta, dmth me pak filozofike e kulturaliste: eshte kryesisht lufte per dominance e territor, e me territor kupto menyra te ndryshme perfitimi, sipas etapave. Nga Aleksandri i madh tek perandoria romake tek Hitleri etj, keta me se pari luftuan brenda llojit (nese do t'i konsiderojme lloje Lindjen e Perendimin) pastaj u perhapen me tej, Gjermania me pare sulmoi Evropen pastaj shkoi ne Afrike p.sh., e jo per perplasje kulturash Lindje vs Perendim, po per territor e dominance, e pa dominuar komshinjte s'mund te bente me tej. Po ashtu te tjeret qe permend apo dhe ata qe s'permend, p.sh. lufta mbi njeshekullore Angli-France s'ishte perplasje Lindje-Perendim.

Nuk e perjashtoj faktin qe kishte e ka drejtues shtetesh e grupesh qe e shikojne gjene (edhe) si perplasje kulturash, por s'eshte kjo arsyeja kryesore, bile shpesh keto argumentat kulturore perdoren si justifikime per te mbuluar arsyet reale...territor e dominance. P.sh. lufta e Irakut ishte nje version i tille modern, flamuri "do i cojme demokraci barbareve te Irakut" ishte vec justifikim. Mardheniet nderkomebate pare ne prizmin realist s'jane gje tjeter vecse nje xhungel sic e kafsheve; cdo shtet e grup mundohet te perfitoje sa me shume e shpesh ne kurriz te te tjereve, me ato menyra e metoda qe mundet e lejohen. Ky besoj eshte motori i perplasjeve, jo kultura. Te tjerat jane ne funksion te ketyre, aleancat e organizatat demokratike ose jo, sloganet "ne s'na ze gjumi per problemet e te tjereve" etj.

Ne anen tjeter...e s'e kam per ty kete, eshte obzervim i pergjithshem...zakonisht ata qe besojne ne superioritet e inferioritet te nje kulture jane ata qe i shikojne konfliktet si perplasje te paevitueshme kulturash, Perendim/Amerike vs LindjeMesme/Muslimane, e cado variacione te tjera. Kuptohet qe nqs nuk jane ne gjendje te analizojne shkaqet reale dhe nqs shikojne vetem sloganet e shteteve, kjo i ben me te prirur per te besuar cdo lloj fabule, por dhe paragjykimet e tyre. 

eshte kryesisht lufte per dominance e territor, e me territor kupto menyra te ndryshme perfitimi, sipas etapave

 Mardheniet nderkomebate pare ne prizmin realist s'jane gje tjeter vecse nje xhungel sic e kafsheve; cdo shtet e grup mundohet te perfitoje sa me shume e shpesh ne kurriz te te tjereve, me ato menyra e metoda qe mundet e lejohen. Ky besoj eshte motori i perplasjeve, jo kultura. Te tjerat jane ne funksion te ketyre, aleancat e organizatat demokratike ose jo, sloganet "ne s'na ze gjumi per problemet e te tjereve" etj.

Ti kujton se me keto komente po kundeshton qasjen kulturaliste, por ne fakt po e riverteton, biles riveteton kushedi sa here ngritur ne fuqi, sepse nuk del dot nga qasja kulturaliste, per faktin banal qe sa here hap goje, ose shtyp jeroglife ne tastjere - tema ku po flasim - prodhon kyltyre, dhe per faktin jo-banal se qasja jote eshte marksiste banale, vulgare. Kultura eshte kryebashkesi qe perfshin nenbashkesine ekonomi, dominim.

Marksizmi pretendonte se eshte maja e kultures, dhe me duket se paska pas te drejte te pretendoje, perderisa e mbeshtesin edhe antimarksistet e persekutuar nga shok Enver. Ku eshte ndryshimi per teje dhe mejtimeve te Kapterrave dhe Feçkederrave "... se Marksi zotrie  ..., Darwini, Rasell, Dawkins zotrie ..." qe ty te quajne xhibole? Kane shume te drejte qe te quajne xhibole, sepse per vete jane brenda si intelektuale marksiste amerikone mer jau, nuk kane qene te persekutuar ne Sallon, i kane gezuar te mirat e Sallonit dhe af of-et e Sinjores.

Prandaj them qe nga kjo pikpamje nuk rezultoni dy banda, por nje bande e tere qe ka shti neshje per gallate o kalamoja!, e cila nuk eshte as bande, por nje tufe te mjeranesh qe e gjen ne çdo pijetore, e çdo gje e shpjegon vetem e vetem me interesa, dmth: “kush me jep me pi nonji gote?”, e çdo raport njerzor te çdo niveli e shpjegon me te pallume: “e pa si ja futa atij mikut tat?”, “ruju, ruju se ta fut ai, osht kopil i modh, bir kurve osht!” duke bere xhestin e gishtit te mezit. (dhe ky muhabet nuk eshte edhe jasht Peshkut, nga kjo pikpamje Peshku as qe vihet ne hesap)

 

Jo i dashur xhibole, kultura eshte paresore dhe tereperfshirese sepse edhe ekonomia eshte kulture, edhe kerkesa per dominim eshte kulture, edhe superioriteti e inferioriteti eshte kulture, keto ja mundon t’i shpjegoje edhe kultura frojdiste (kush eshte me superior jeroglifi “k”, apo jeroglifi “p”?). Ne thelb, cilesisht, nuk ka pike rendesie dallimi ndermjet individeve, kombeve, shteteve, dallimi eshte vetem sasijor.

Jo i dashur xhibole, realisht ka kulture superiore dhe inferiore, vetem nje bole mund te mos dalloje ndryshimin midis botes trete dhe botes pare. Ah po eshte e vertete qe ky realitet eshte i nyte, sepse ekziston edhe nje realitet tjeter potencial i pastert qe pret te realizohet per te zhduk ndryshimet e ketij realiteti te nyte. Ky eshte misioni i vertete i feve ne bote dhe ky duhet te behet edhe misioni i politikes, jo “me plasi bytha mu!, un kom hallin tim!, del ndonje gje? futi gishtin!”. Superioriteti nuk eshte mburrja handikapate O Rono!, superioriteti implikon pergjegjsi superiore, dhe superioritetin bashke me pergjegjsine e ka Oksidenti, me topa, luftanije, raketa, libra sa t’dush, filma sa t’dush, verë sa t'dush, pidh sa t’dush, tani edhe byth sa te dush!, qe ka perfundu puna vetem bole sa te dush, nuk kupto gje me njeri, i kane te tere neuronet e trurit si te gjimnazit Petro Nini Luarasi. Fol çer te dush ti, trunin jan tu e bo permanent si alien ngambrapastrukturalist.

Edhe per verejtjen qe ke per Veriun e Jugun, eshte pak a shume i njejti konflikt, por, e perseris, un nuk mund te trajtoj tere konfliktet boterore gjeografike me 5 faqe. Por edhe sikur ta beja shkrimin me 10 faqe, e sigurt qe kultura ngambrapamoderne do te gjeje bishta ngambrapa, kjo eshte funksioni i saj, e hongermja nga mbrapa. Nuk quhet tragjedia shqiptare “veri-jug”? (“tragjizmi i distances 350 km ne vije ajrore”, o te dhevsha te medhejt e tu Stalker!). Nuk quhet tragjedia e PIGS-ave “veri-jug” si kulture O Rono! O Lutero! O Max Webero! Dhe nuk jane feçkederrat dhe handikapatet, te cilet e kane henger me teper nga mbrapa e qe ulerasin me teper nga lezeti? 

 

Heretik, nuk behet debat duke ri-perkufizuar nocionet qe te mos levizem nga pozicionet. Si dhe, nocionet mund te terhiqen deri ne nje fare limiti para se te keputen, si llastiku. P.sh. edhe pse duket sikur ti s'rri dot pa permjere as tek tema jote, kjo vertet mund jete jete menyra (aka kultura) se si ti komunikon e s'e ben dot ndryshe, ose e ke veshtire ta besh ndryshe, duhet patjeter te besh nje trahana me Marksin, fjalorin e Idrizit te Peshkut, Darvinin e patjeter sinjora Bertinin si nje fjale-kyce e preferuar Peshku e cila mesa duket tejkalon dallimet kulturore te grupeve te ndryshme te Peshkut. 

Kjo terheqje nocioni e "kultures" eshte gjithsesi nje fare terkuze, por ben vaki s'keputet nqs jemi te gjithe tolerante e mirekuptues ne maksimum. Kurse nocionin qe cdo perplasje eshte ceshtje kulture s'ka llastrik qe e mban te pakeputur. Do thuash ti qe ndryshe nga ty une s'e kam idene sa i forte ishte llastiku i brekeve te Leninit. Dakord, asgje s'te detyron te luash gishtin nga ajo vrime e fyellit deri neser sa t'i vije racioni i ri i Peshk-psikoterapise Idrizit, me c'rast te furnizon dhe ty me terminologji te re per nocione dhe ese smiley

e beri edhe ti shurren "ne temen time", u lirove?

Tani na trego thjeshte fare, pa Oidriz, ku ndryshon teza marksiste e konflikteve me baze interesi ekonomik, nga teza jote.

 

Ka nje arsye pse njerzit kane alfabet e gjuhe e me pas terma e nocione/perkufizime, ndryshe komunikimi behet shume i veshtire. Une s'e flas mire gjuhen tende, te berit trahana te cdo gje pavaresisht pyetjes a ceshtjes ne fjale, dhe te hedhurit pak sinjora Bertini + nocione Idrizi siper ne vend te piperit.

Keshtu qe here tjeter perpiqu ti te flasesh gjuhen qe flasem ne te tjeret, meqe ne (une jo te pakten) s'mundemi te flasem gjuhen tende. Kuptohet nese do qe te bashkebisedosh, nese do vetem te besh monologje e te duhemi sa per audience, je ne rregull. 

Nuk ka dialog me nje qe mendon se eshte kunder nje gjeje, dhe eshte vete e njejta gje, biles me keq! Ky person nuk meriton dialog, perveç se ben vetem monolog, dhe per me teper monolog fals, qe shtiret si dialog.

Fakti eshte se vazhdon ta dredhesh bishtin per çeshtje etike bisedimi, por fteses time per te fol thjeshte per thelbin marksist te konfliktit nuk ju pergjigje, se e kuptove qe s'ke nga lu, pranej kapesh me gjuhen oidriziane, te cilen e perdor vazhdimisht me teper se une.

He dhe nje here tjeter pergjigju fteses, dhe un do te mbaj etiken e diskutimit, Por nuk ke çfar te thuash me teper se çfar kam thene un ne gjuhe oidriziane.

 

Qellimi qe kam postuar shkrimin eshte te shpartalloj doppelgangerin emigrant qe pelqen piktura me maloke shqiptare qe grindin gjelat, dhe ja kam arrit qellimit, fitore totale, gati 200 komente "... se arti zotrie ...", me teper se gjysma pro shkrimit tim, banda e majte O Rono! ka mbyll gojen, as i llaf (me perjashtim te handikapatit qe ju ka shkit per duresh, nuk e komandoni dot), ti po ben agjerim 40 ditor si piktori ikonograf kaligrafist Zografi me nje te hongerme ne dite, tani mund te bohem edhe un i dore e forte e djathte qe t'boj i dor muhabet mer jau!

 

Lindja e larget si shoqeri ka prioritet harmonine sociale bindjen e disiplinen, ndersa kauret arritjet inviduale .

qyteterimi kinez megjithe brilancen e tij 5000 vjecare nuk shenoi arritje te medha teknike thjesht sepse kishte ne dispozicion nje fuqi te madhe punetore.

indine nuk e la pas kolonializmi  por se pasi iken britaniket Nehru zgjodhi modelin sovjetik te zhvillimit I cili I ngordhi per buke..

Si nuk e patme ne thuj fatin e indianeve per tu sundu/civilizu pak prej "barbareve" british .

xhibi shkrete heshti .ka frike se e quajne marksist smiley

E mer Elita smiley

Të dalë boje me gjithë mend , pas një të marri si Yp Xhibi pingpongist ordiner , që as ka kuptuar as kupton dhe as ka për të Kuptuar ndonjëherë për çfarë bëhet fjalë në një prurje . Punë Dërstilarësh me fshesaxhij mbrapa smileysmiley

Hero , përveç këshillës që na kanë dhënë të gjithë dhe e japim veresije " kontrollo zemërrimin " më vjen keq që nuk e kuptove ndërhyrjen time . I detyruar për hir të disa komnetuesve Elitarë ose kryedebilë shkollaresk nuk pata qejf me i dhënë zjarr Esses-sit tënd . Gjithsesi vlerësoje pa e marrë për fyerje se

Gomari është kafshë e respektuar Pune .

Po qe se je edhe ti fshesaxhi edhe  admin dhe mendon se bie prurje të stekave të larta smiley..po të rikujtoj që më e vlefshme është thënia e LeftKopesë ..

Të kesh dhe një kawassaki dhe të qeafsha jetën

Gjithsesi pavarësisht se nuk e ke thënë se çfarë pate për qëllim për këtë prurje ( përveç Yp Xhibit që e ka kuptuar&nbspsmiley mbetem i mejtimit se ishte një prurje për hir të prurjeve , që tregon EliTarizmin Hirarqirik të Blogut të tërhequr zvarrë aktualisht nga Mediokriteti .

Desha tl shtoj ql kushdo që përdor fshesëmn në prurjet tuaja është pa i mbetur qejVi ....rrot Mulliri . Jam i bindur që do e fshijnë , po kisha dëshirë ta lexoje pe tamami .  

Respekte 

mire qe na e fshini, po na e fshini tamam o te uruar, jo keshtu copa copa.Te arrrish 199 komente dhe ti fshijne eshte si ta zhveshesh, t hapi komet dhe t thote jo s dua. Fshesaxhinj analfabete.

ps: xhibi , qe te qetsohesh, une vleresoj superiritetin e Lindjes.Kinezi e ha orizin me shkopinj.Ka dhjete vjete  komisioneri yne atje dhe ala s ja ka mare doren. Kjo do te thote se kultura e te ngrenit ne Lindje eshte e sofistikuar.

Flm artur, u qetesova. 

Nese mund te bej nje obzervim te ngjashem me keto obzervimet e tua (e jo vetem), pisomlliku ne te folurit te ne shqiptareve ja kalon si kulturave Lindore dhe atyre Perendimore, sic ja kalon aloprani ushtarak atij prej letre. Ja shiko kete temen p.sh. apo dhe ndonje teme tjeter qe meton te disktuoje dicka serioze, dhe do ta vesh re qe po te kishim folur te gjithe anglisht apo kinezce--apo ndac dhe me shenja--do ta kishim shume me kollaj te merreshim vesh, kurse ne jguhen tone ametare, ne shqip, secili vjen ne tryeze me gaveten personale te batutave dhe me shishen e koncepteve te veta, e flet nga pikpamja e pisomllikut te tij, duke nenqeshur e duke u masturbuar secili nga bunkeri i vet, nga dhe hedh batutat si bomba ne shesh. Pare nga larg me siguri duket nje majmunllik me interesant sesa obzervimi i majmuneve ne xhungel. Lum si ai qe do ta beje esene i pari per kete shqip-majmun-show autentik smiley 

e mo mire, peshku pa uje kshu eshte, qelbet.  testi mire ishte por ca ti besh kontestit

Tamam. Gjyshja eshte pak pa qef, varrimi behet neser, tha smiley Ose ne kete rast, peshku ishte pak pa qef, qysh parvjet

testi mire ishte

P.S. Swed, t'qika prishur ctrl+F, nuk eshte permendur Merkel akoma ne kete teme, ke ardh para kohe smiley

secili vjen ne tryeze me gaveten personale te batutave dhe me shishen e koncepteve te veta, e flet nga pikpamja e pisomllikut te tij, duke nenqeshur e duke u masturbuar secili nga bunkeri i vet, nga dhe hedh batutat si bomba ne shesh

smiley dhe medemek ti qenke i revoltuari nga batutat apo jo? Nderkohe qe dhe "revolten" e ke me batuta se vetem ashtu di, jo se do smiley

... ca ka bere vaki o tiku?

mos u zbulua misteri i Prurjes dhe e hoqen fët e fët qe ne te ngelemi injorante??

 

Lind andej nga lind, e perëndon nga perëndon --- magnetic headline!

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).