Mirdita mbetet një ndër zonat që kanë ruajtur me fanatizëm disa tradita të rralla e mjaft të veçanta. Shumë prej tyre janë trashëguar prej më të vjetërve. Nanë Bardha është një prej vajtimoreve të fundit në qytetin e Rrëshenit. Prej 34 vjetësh, ajo ka marrë përsipër këtë mision dhe i duhet të shkojë në çdo vdekje ku e thërrasin: përmes fjalëve dhe këngëve, ajo përcjell për në banesën e fundit njeriun që është ndarë nga jeta.

20 Komente

Po ti keshtu thuj mer bir qe qenke i Bardhes ti!Komshija ime ka qene vajtoce.Motra e Bardhes.Shi shi edhe krijuese motra e!

Belul, te tregoj se çfar me ka ndodh me nje vajtojce qe kishim ne lagje, qe un nuk e njifsha fare.

Shkova ne nje vdekje per kryshnosh, kur gjej aty nje femer nja 50 vjeç, po e mbajtur mire, qe uluriste pa pushim, me te dhim veshet, lebeti, vesh me t'zeza, shkulte lesh e krese, grricte fytyren, horror me nje fjale. Un thash se ishte e bija ose gruaja e te ndjerit, por me thane qe te ndjerin nuk e kishte asgjo, se ajo shkonte gjithanej ku kishte vdekje ne lagje, e vajtonte njesoj pa ja kerkuar njeri.

Masdite po kaloja afer nje ahengu ne nje shpi me avlli e me kopsht, ishte dasem, buçiste kerneta dhe darja. Afrohem kur ç'te shoh, ishte po kjo madama, llangos me t'kuq buzesh dhe oksid zinku, kendonte dhe i binte darjes, i leviznin gjithe mishrat e trupit, ishte qender e ahengut te dasmes.

Tani i Modhismiley qe kom ketu afer do me thone nje koment t'modh me Eros-Thanatos, po me mire mos e lodhim t'Modhinsmiley, ju e kuptoni vete tani thelbin e çeshtjes, mbas sa e sa leksionesh per kete teme.

 

I modhi iku se e asnjanesoi gjigandi.Pastaj kjo puna e konges gjalle a vdek mbetet prape pune konge.Ajo motra aty thote qe une krijoj.Tani ti tallesh se keshtu eshte kur hyn  si ne mes te pilafit neper dasma e vdekje qe ste perkasin (dmth qe s'i njeh).

Kori ne tragjedite greke thuhet se vjen pikerisht nga kjo tradite jona e lashte (vajtojcat me perpara kane qene ne grup). Ky "teater" qe sot na duket grotesk, ka sherbyer si katharsis per te afermit pasi nxirrte ne siperfaqe dhe u jepte ze atyre ndjenjave dhe mendimeve qe ata i mbajne te ndrydhura perbrenda.

kjo gruaja qe pershkruan ti tiku, nuk me duket se hyn te vajtojcat,  por te ata tipat  halabake qe shkojne ne dasma e vaki  pa ftuar.   por gjenden aty  ne rremuje  per te perfituar, dmth te  per te ngrene nje pjate gjelle gradis..smiley  pse jo edhe per te pire  duhan, kafe/ konjak , meqe ne  vaki keto ndahen cdo 5 minuta..

 

dhe meqe permende  Eros-Thanatos:   kinamatografise amerikane nuk i ka shpetuar ky detaj..  eshte nje komedi:  ''wedding crashers'' .  dy shoke  shkonin  te pa ftuar  neper dasma te medha, te njerzve te pasur qe i lexonin ne reklama gazetash dhe aty  gjuanin femra.... 

mirepo ishte nje shok tjeter i ketyre  me i avancuar, i cili  shkonte neper varrime i paftuar per te gjuajtur  vejushet.  hiqej sikur ishte shok/  i njohur  i  te ndjerit   dhe cirrej e gerthiste,  pa harruar te mbeshteste  te ve-ne  ate dite te veshtire..smiley  Thanatos-Eros, pra.. apo e kunderta..?.smiley

E ke shume shume gabim Belul, kjo gruja as hante as pinte ne vdekje (ne martese nuk e di, por nuk besoj), vuajtja e saj ishte e sinqerte, jo e shtirur (megjithse se termat e vertete dhe e shtirur eshte diskutim tjeter per te bo), ajo vuante vertet sikur t'i kish vdek vertet burri, baba, biri. Nuk ishte tipi qe qarkullonte neper vdekje per te ngrene e per te pire, por vetem qe t'i mbante ere vdekjes, ishte vete personifikimi i Vdekjes, i Thanatosit. Po keshtu edhe per dasmen, ishte personifikim i seksit (ana tjeter e medaljes), prej saj buronte Erosi nga çdo pore e trupit. Per me teper kjo ne diference disa oresh, nga ftofsia kozmike ne berthame te diellit.

Edhe pse karikature, ose pikerisht si karikature, kjo deshmon thelbin e vajtojces me mire se kushdo, dhe thelbin e njeriut (keshtu siç eshte, jo si duhet) me mire se kushdo. Gje qe te tjeret e mbulojne me gravate, ose me dypllommjeker, ose me garibllik te shtirur, ose me uniforme ushtarake, ose duke u bere feministe radikale pop, luftetare monarkofashiste folklorike etj.

 

Ajo zonje aty e quajtuur Bardha eshte pjese e gurres popullore,eshte misherimi i atdheut tone,arti i saj nuk do patriotizem per tu shijuar,as kritike te medhenjsh,ajo thjesht degjohet,ajo te flet per shqiperine e shekujve e ti si dasmaxhi a vdekaxhi mund ta krahasosh me ke te duash ne sferen tende te njohjes se botes.Ndryshe nga greket ,edhe po ta pyesesh zonjen Bardha,shqiptaret i japin me shume prioritet marteses se vdekjes(gjithnje kur flasim per raport vdekje-martese).Dhe problemi i ngritur qe kjo zonje eshte nje vajtoce drejt zhdukjes,nuk ka te beje me aftesite e saja te pakundershtueshme,por me ndryshimin e menyres se te jetuarit,vuajturit e gezuarit ne pergjithesi ne Shqiperi.Se sa per mire kane ndryshuar gjerat ja kete gjyko ti i modhi me dhembe perjasht.Leri more te tjeret,komshiu ,erosi e ca idjotesirash te vijne ne mend.Ja ta themi edhe me konkretishtsmileyo te preferoje me mire qe trupin e vdekur ta mbanin ne morg ne trajtim gati per sende apo ne shtepi prane lotesh e nje biografie te kenduar?!Ti si heretik do te preferoje nje vdekje a ceremoni martese fetare apo thjesht shqiptare (neper komshinjte ku te cojne kembet e ku nuk shkoke per tu qerasur)?Gallate bej me te tjera gjera; vdekja s'e pranon,martesa aq me shume!

Tiku,kane fillu t'i pajtojne me lek.Eshte nje nga gjerat me te shemtuara,te ndyra fare qe instrunentalizojne dhimbje ne kuptimin e pare te fjales.

E kam than dhe me pare une,se kto vajtemoret me pagese une i quj "DJ-te e Morteve".smiley

Kerkoj paraprakisht ndjese per paditurine dhe kureshtjen. Ekziston apo jo nje tradite e ngjashme per kur merret nusja para dasmes andej nga jugu?

Po kur bashkejetojne!

Kaq makabre perceptohet bashkejetesa? smiley

Pyes ngaqe pak para disa kohesh pata eksperiencen te degjoja diçka te ngjashme kur erdh dhendri dhe njerezit e tij (nga Korça) te merrnin kusheriren time nuse. Isha jashte shtepise se saj, ne oborr, dhe nuk kuptoja fjalet, por ngjante si vajtim. Shume e trishte e tera. 

zhardine, nuk e di  per nje tradite te tille ne dasmat e Jugut.. natyrisht, nuk marre persiper te flase per gjithe Jugun.smiley,  por te pakten per ate pjese qe njoh une. 

por ne Jug eshte gjithshtu tradita e vajtojcave, sic edhe zonja Bardha ne video.  keto gra jane ne  cdo fshat e cdo krahine dhe dine te  qajne  me ligje.   ose:  ligjerojne me denese  dhe  oiiiiiii..   keto ne 5 deri 10 minuta vaj,  jane te afta te bejne historikun e jetes te te ndjerit/s..   ja nje shmebull i vogel nga nje film shqiptar...

 

ndersa  tradite ne dasmat e Jugut, Laberise, jane kenget  e dasmes qe grate i kendojne nuses ne dhomen e grave, dhe burrat dhendrrit ne dhomen e burrave... dhe gjithashtu  eshte tradita e kenges se krushqeve kur cojne nusen, te cilet   ne kengen e tyre mburrin  nusen e  ''shajne''   dhendrin.. nga ana tjeter, njerzit e dhendrit:  mburrin dhendrin e  ''shajne''  nusen.. kuptohet kjo eshte ne kuader te sarkazmes, shakase, humorit  zhvillohej nje dialog i kendshem...  ja nje shembull,  paska i bastarduar ne muzike, por skam tjeter..smiley

edhe dicka, kur zgjiedheshin krushqit ne Laberi,  patjeter zgjidheshin midis tyre edhe disa tipa te zgjuar, te mprehte apo bejtexhinj, qe te ishin te afte ti pergjigjeshin aty per aty, batutave, bejteve dhe romuzeve te pales tjeter..

Belulo, nese ta kap tv Een , shife sot dhe gjith javen, ne ora 19,40 programin 'Iederen Beroemd' ku do japi magazinen tone ne Antwerpen. 

po ce dua  depon e magazes  une o Pjero..??    ti mor ti, do  dalesh ne TV,  je bere  ''beroemd' ?.smiley

Them se po Belulo, ata te televizionit Een, ndejten 2 jave tek neve, benin nga 2-3 ore filmime ne dite, mirpo do japin nga sot e deri 2 jave nga 5 minuta ne dite per magazinen tone. Edhe une dola biles fola nja 3-4 minuta per punen, dhe nuk e di se sa sekonda smiley do me nxjerrin. Sepse na thane qe filmi, pritet, montohet, nxirren pjeset qe atyre iu duken interesante. Mos harro sot ne 19,40 "Iederen Beroemt", program 20 minutesh çdo darke. 

Ia paskan krehur me dinamit asaj aktores floket. smiley

Nuk e njihja kete tradite si shume tradita te tjera te atyre aneve, gje qe duhet riparuar qe te mos me shpetojne me perla kulture te tilla. smiley 

Faleminderit per pergjigjen dhe informacionet shtese. 

Edhe nga anet e mia e perdorin shprehjen "nje morte pa vajtim eshte si nje dasem pa aheng!"

Ngase eshte hera e fundit qe "shihet" kufoma, kujtojne te gjithe jeten e tij...permendin cdo person te fisit te ndare nga jeta. T'i shton te qarat 10-fish ky lloj vajtimi. Te qash sa mos te kesh me lote per te derdhur. Te pikellon aq sa edhe veten te mos e njohesh ne pasqyre.

Por kjo gje e bere nga nje i jashtem me duket pa lidhje sepse atehere jane vetem fjale...pa asnje pike emocioni.

acqua, nuk qeke psikologe "... se Frojdi zotrie ...".

Neqoftese njeriu nuk do te ndjente emocion ne nje situate te huaj per te, atehere arti do te ishte i pamundur.

                                                                                                                        i Modhismiley

 

Nuk e ke idene sa fals mund te jete njeriu, edhe ne kuptimin qe mund te ndjeje vdekjen Romeo e Zhuljetes si vdekjen e vet (ose vdekjen e fqinjit ne lagje si gruaja per te cilen kam fol me siper) dhe mund te jete sholle gomari per vdekjen e nje te afermi, ose edhe i gezuar neqoftese i ndjeri mund t'i lere trashegim pasurine. Art dhe artificial kane lidhje si etimologji edhe si kuptim.

Dmth vajtojca osht artiste e modhe, por nuk eshte e Modhesmiley akoma. Duhet marre aprovim tek i Modhismiley

 

Kete tradite e kane patur dhe tironsit dikur qe paguanin jevga per te qare te vdekurit.

Skuptoj perse duhet te qaje nje jevge

 

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).