Ish-presidenti i Francës, François Mitterrand kishte zakonin të thërriste herë pas here në takime një sërë filozofësh e intelektualësh nga akademitë franceze e të diskutonte me ta për çështje të aktualitetit politik e social të kohës. Përmes këtij gjesti Mitterrand-i e poziciononte veten qartësisht si një udhëheqës në traditën iluministe, që përpiqet ta afrojë pushtetin me urtësinë e të legjitimojë vetveten njëfarësoj. Nuk kemi të dhëna nëse programi qeverisës i Mitterrand-it përfitoi ndopak prej filozofëve, por ajo që mund të themi me siguri është që vetë intelektualët e ftuar nuk kanë parë ndonjë të mirë prej këtyre takimeve, përkundrazi. Përzierja me pushtetin ka hedhur hije mbi diskursin e tyre, duke shkaktuar keqinterpretime publike e duke iu mveshur atyre përgjegjësi simbolike për akte që në fakt i përkisnin ekskluzivisht politikës, pra duke i shfrytëzuar haptazi apo tërthorazi për qëllime nuk para përputhen me interesa të një filozofi apo të një intelektuali.

Në Shqipëri ne nuk kemi filozofë sepse nuk kemi akademi. Por nuk na mungojnë udhëheqësit e dashuruar pas spektaklit “iluminist” sepse edhe këtu pushteti e ndjen të nevojshme të marrë legjitimitetin moral nga një shtresë e ndriçuar. Kur intelektualët gjenuinë mungojnë, pushteti detyrohet të krijojë të tillë. Kandidatët kryesorë për të zënë vendin e filozofëve të munguar janë personat me akses në media e në publik. Grupi në fjalë është tepër heterogjen, dhe kushdo do ta kishte të vështirë ta përshkruante, por në një përpjekje përafruese do të mund ta ndanim në dy nënbashkësi, në atë të artistëve e në atë të intelektualëve. Kuptohet që të dyja termat po i përdor në sensin më të gjerë e më të zbrazët, pra nuk po quaj artistë vetëm ata që angazhohen në artin si procedurë e të vërtetës, as intelektualë s’po quaj vetëm ata që angazhohen në politikën si aksion. Në këtë artikull po përdor zhargonin popullor, po quaj artistë ata që prodhojnë argëtim për shtresa të ndryshme të publikut dhe intelektualë atë që ka diplomë.

Ashtu siç nuk shqetësohej Mitterrand-i që filozofët e ftuar të ishin vërtet filozofë, ashtu nuk shqetësohet dhe politika jonë që artistët e intelektualët të jenë vërtet artistë dhe intelektualë. Ajo çka ka rëndësi është që të krijohet një klasë simbolike e cila të jetë e gatshme për t’u shfrytëzuar, e gatshme për të dhënë mesazhe legjitimuese ndaj një politike që nuk di të bëjë gjë tjetër, veç spektaklit.

Ca kohë më parë, në rastin grevës së fundit të urisë së opozitës, si të mos mjaftonte mungesa e sinqeritetit në aksionin politik nga të dyja anët, pozita dhe opozita vendosi të angazhojë edhe aradhat e “intelektualëve”. Farsa arriti majën kur u publikuan letra e peticione të firmosura nga intelektualë dhe artistë të PD-së, që bënin thirrje të lirohej bulevardi, të mos detyroheshin nënat opozitare të largoheshin nga fëmijët opozitare e të tjera patetizma idiote, dhe nga ana tjetër kundërpërgjigjeshin intelektualë e artistë të PS-së që bënin thirrje të vazhdohej beteja deri në fund, gjer sa të hapeshin kutitë, thirrje që siç tregoi historia, nuk u mor kurrë parasysh. Intelektualët dhe artistët firmëtarë nga të dyja krahët vetëm sa e konfirmuan atë që të gjithë e dinin, statusin e tyre real si sahanlëpirës të pushtetit dhe zbrazëtinë e etiketës me të cilën klasifikojnë vetveten.

E pra, ka qindra artistë që marrin rrogë nga Ministria e Kulturës sepse kanë status artisti, ndërkohë që para disa ditësh në Top Channel Ministri i Arsimit, z. Myqerem Tafaj na dha dhe lajmin e lumtur se në Shqipëri jo vetëm që ka shumë universitete, por paska edhe shumë studentë ekselentë që natyrisht na u përgatitkan nga profesorë po aq ekselentë. Politika me sa duket kërkon t’i bindë njerëzit që në Shqipëri ka art e ka shkencë, madje dhe cilësore. Mirëpo realiteti flet shumë ndryshe. Mospërputhje kaq devijante mes perceptimit dhe mes realitetit janë shenja të asaj që Gilles Deleuze nuk do të tutej ta quante “skizofreni e pushtetit”. Jo se dua të vë ndonjë barazim mes pushtetarëve dhe skizofrenëve, që janë qytetarë të nderuar, por ajo çka pushteti prodhon është një grup njerëzish të përdorshëm që vishen me një pushtet simbolik vetëm e vetëm për të bërë disi “më të ngrënshme” hatanë e radhës.

Bamirësia

Nuk do mend të kuptosh që bamirësia anonime, ndihma humane e solidare për ata në nevojë është një nga gjestet individuale më të lavdërueshme. Por ç’ndodh me bamirësinë kur ajo shndërrohet në mjet promocioni për pushtetin, kur shndërrohet në mjet fitimi e përfitimi si në rastin e kryeministrit tonë, z. Sali Berisha?

Një xhiro rreth sheshit (apo ish-sheshit) Skënderbej e përball shqiptarin me një banderolë gjigande ku proklamohet me të madhe se viti 2010 iu kushtoka Nënë Terezës, murgeshës katolike që është bërë simbol i bamirësisë (e jo vetëm). Pak më tej, te shkallët e Pallatit të Kulturës njoftohet në një banderolë disi më modeste, po gjithsesi e përmasave të mëdha, se po shfaqen “Përrallat e Hoffmanit”, me pjesëmarrjen e jashtëzakonshme të Inva Mulës dhe shumë këngëtarëve operistikë të një niveli të admirueshëm. Të dyja njoftimet kanë një strumbullar të përbashkët. Aktivitetet në fjalë mundësohen nga Kryeministri i Shqipërisë, Prof. Dr. Berisha, dora vetë.

Mendimi i parë që të vjen në kokë është “Po ky Berisha, me paratë e veta i bën këto aktivitete?” Afërmendsh, përgjigjja është JO! Berisha përdor fondet e shtetit, pra paranë publike për të promovuar vetveten si bamirës, si patron i arteve e i kulturës. Filistini i zakonshëm do të hidhet e do të thotë se unë bëj kritikë të kotë, pasi në fakt kryeministri po ndihmon të varfërit, po mëkëmb artin dhe po shpërndan mesazhe pozitive. Po mor po, por po e bën me paret e mia e me paret e të gjithëve. Ndihma sociale për njerëzit në nevojë nuk ka pse të paraqitet si lëmoshë a si filantropi personale e njeriut që ka marrë votat (dhe pushtetin) pikërisht që të ndërtojë një shtet funksional që lufton varfërinë e zbut pasojat e saj. Investimi në art e në kulturë s’ka pse të paraqitet si “xhymertllik” i Berishës (dhe i askujt tjetër), për sa kohë shoqëria ka nevojë për art, e për sa kohë shoqëria paguan për këtë art (që të shkollohen artistë, që të zhvillohen infrastruktura e që të shfaqet arti) nëpërmjet taksave. Përkujdesja e Sali Berishës më duket një paturpësi e madhe pasi është tejet e qartë që të gjithë së bashku paguajnë pikërisht që për këto gjëra të kujdeset shteti, të kujdeset institucioni, e jo dhespoti i radhës. Anonimiteti i përkujdesjes së shtetit (e jo të individit) garanton diskrecionin e veprimit, pasi të varfrit që marrin ndihmë sociale, apo artistët që japin shfaqjen nuk kanë pse t’ia dinë për faleminderit ndokujt. Buxheti ka origjinën në anonimitetin e taksave, falënderimet për përfitimet nga ky buxhet mund t’i shkojnë vetëm shoqërisë, anonimitetit të popullit. Nuk ka pse të sikletoset as varfanjaku e as artisti e të falënderojë Berishën. Përndryshe, nëse do të mendojmë që Berisha ka të drejtë të patronizojë Inva Mulën e Nënë Terezën, atëherë pse të mos shkruajë dhe banderola “Viti shkollor filloi nën kujdesin e kryeministrit”, apo “filan kriminel u kap nën kujdesin e kryeministrit” e ndonjë ditë le të thotë se “sërish del dielli, nën patronazh të vetë atij”.

Patronazhi

Jurgen Habermas-i i shërbeu aq shumë ndërtimit të një filozofie të pushtetit liberal në Europë, sa që u propozua disa herë të shpallej Filozof Shtetëror në Gjermani, madje Aznar-i deshi ta shpallte dhe Filozof Shtetëror të Spanjës. Natyrisht që kjo nuk i shtoi ndonjë vlerë Habermas-it, madje e tjetërsoi vlerën filozofike (nëse ka patur ndonjë të tillë) në veprën e tij. Mendimi i tij u vu nën patronazhin e politikës, e si i tillë, në vija të trasha mund të themi se i shërbeu status quo-së. Filozofi francez Alain Badiou e përbuz Habermas-in pikërisht për këtë arsye. Në leksionin e tij “Mendim mbi Ngjarjen” Badiou artikulon pikëpamjen e tij sipas së cilës filozofi nuk është ai që jep zgjidhje për çështje aktuale, por ai që është në gjendje të shtrojë probleme e pyetje të reja. Vetëm kështu filozofi bëhet mjet i progresit shoqëror, krijon realitete të reja, ecën në shtigje të pashkelura, ku më pas e ndjek eventualisht edhe shoqëria në procesin e saj të zhvillimit.

Pak a shumë e njëjta gjë mund të thuhet edhe për artistët (apo intelektualët). Nuk mund t’i imponosh realitetin aktual artistëve, nuk mund t’u thuash të krijojnë për sukseset e qeverisjes apo për problemet e opozitës. Arti ka procedurat e veta të ngjizjes dhe këto nuk vihen në diskutim nga asnjë lloj pushteti, sado diktatorial qoftë. E megjithatë artistët tanë nuk e kanë problem të paraqiten në shfaqjet e tyre “nën patronazhin e Prof.Dr. Berishës”. Ata haptazi e pranojnë se janë “artistë shtetërorë” apo “intelektualë shtetërorë”, ashtu si filozofi Habermas. Të jesh nën patronazhin (apo matronazhin) e pushtetit do të duhej të ishte një gjë e përbuzshme qoftë dhe estetikisht, të jesh nën ombrellën e dikujt që pretendon të të bëhet edhe padron, edhe baba, ndërkohë që paguhet vetëm për të qenë funksionar publik.

Por artistët nuk reagojnë, duket sikur ata janë në nevojë të lëmoshës. Natyrisht që unë e di mirë se artistët duhen mbështetur nga shteti, por le të kujtojmë se shteti është i të gjithëve, dhe artistët kanë të drejtë ta thonë me zë të lartë këtë. Është shoqëria që ka nevojë për artin e tyre, dhe jo e anasjellta (këtë mund ta dëshmojnë shumë raste artistësh eklektikë që ia kanë dalë mbanë të krijojnë kryevepra edhe duke u margjinalizuar apo duke u përndjekur në shoqëritë e tyre). Artistët tanë me sa duket nuk e ndjejnë peshën shtypëse të patronalizimit qeveritar. Ata janë gati të qëndrojnë si vezët poshtë klloçkës, të garantojnë legjitimimin e pushtetit në shkëmbim të pak parave. Gjithsesi ne do të vijojmë t’i quajmë artistë, ndërsa ata të tjerët që pretendojnë pavarësinë e integritetin e artit dhe qytetarisë së tyre, ata që nuk pranojnë të konformohen në emër të mundësisë së ndryshimit do të vazhdojmë t’i quajmë mistrecë, kritikë të pandreqshëm, apo pse jo, të marrë.

54 Komente

Fakti qe artikuj te tille duhet te shkruhen akoma, tregon se sa larg Europes dhe Afrikes eshte Shqiperia.

Sikur nje dite dikush te marre guximin dhe te analizoje mire tre pushtetet , ate POLITIK, JURIDIK e MASMEDIAS , padyshim rezultati do jete i tille.

Masmedia nje pushtet mafioz, i korruptuar, e karagjozllek.

Juridik , mafioz,  i korruptuar, anarkik, nostalgjik.

Politika, i korruptuar ( sepse thote masmedia) i pakorruptuar ( sepse thote juridik), arrogant ( sepse thote nje pjese e masmedias) jo arrogant ( sepse thote pjesa tjeter e masmedias), nacionalist ( sipas 1/2 e masmedias) antinacionalist ( sipas gjysmes tjeter te masmedias) etj,etj.

Do thote se ne arrijme te njohim vetem dy pushtetet ate te DREJTESIS e ate te MASMEDIAS, ndersa pushtetin POLITIK nuk e njohim mire.

 Keto jane plaget e hapura ....

Albanistan=Salistan

cdo bejme ne kur te vdes sala...do vdes dikur megjithese ai nuk e ka ndermend... 

Tek filozofia politike shpesh ngaterrohet filozofia me fallhedhjen, ves i keq ky qe pas Marksit e ktheu elementin ideal te filozofise ne fallhedhje. Nga filozofe qe propozojne idealen kemi kalimin ne filozofe fallxhore.

Filozofia e pare, ish-mbreteresha e filozofise dhe mema e te gjitha filozofive, ajo qe merret me shkaqet zanafillore, e percaktoi qarte qe filozofia ka kuptim ne shpjegimin e realitetit kur nje ngjarje eshte 'e kryer', i takon te shkuares se kryer, jo kur nje ngjarje eshte e pakryer apo po ndodh, pasi duke qene nje ngjarje e pakryer, ajo eshte ne zhvillim e sper, prandaj nuk ka gjasa te rroket ne teresine e saj, meqe pikerisht ne zhvillim e siper do te thote mungese e teresise.

Perveç ketij shpjegimi te realitetit, filozofi mund te praktikoje edhe nje spekullim mbi baza logjiko-historike te modelit ideal.

Keshtu filozofi qe futet ne realitetin politik te dites, te ngjarjeve ne zhvillim e siper, nuk kryen asnje pune tjeter perpos manipulimit.

'''Është shoqëria që ka nevojë për artin e tyre, dhe jo e anasjellta (këtë mund ta dëshmojnë shumë raste artistësh eklektikë që ia kanë dalë mbanë të krijojnë kryevepra edhe duke u margjinalizuar apo duke u përndjekur në shoqëritë e tyre).'''

Shoqeria ka nevoje per artistiken, jo per artistin dhe artistikja eshte ajo qe e percakton artistin e jo artisti artistiken. Artistikja ekziston edhe pa artistin, artisti nuk ekziston pa artistiken dhe puna e artistit eshte te gjeje artistiken.

Ke kthyer permbys raportin shkak-pasoje.

 

na mo , qife, mos merr superxhiro. Qysh bre, paska nevoje te kthehemi ne rrenje e, se paskemi devijuar nga "mema"...

domethene matematike bejme kot ne te nahijes ketej, duhet te rrinim te arithmetika.

Degjo nje keshille te vellait, e ke vene re dhe vete qe hapesira e komenteve eshte e pershtatshme per idiotlliqe, po mos e merr si gare ket'punen e idiotllikut.

Bravo per kete fjali

Tek filozofia politike shpesh ngaterrohet filozofia me fallhedhjen, ves i keq ky qe pas Marksit e ktheu elementin ideal te filozofise ne fallhedhje. Nga filozofe qe propozojne idealen kemi kalimin ne filozofe fallxhore.

 

Koherenca dhe perseveranca jote, aftesia semantike e semiotike qe ke, logjika e lidhur si kepucet e nje 7 vjecari, me lene te kuptoj qe ke lexuar jo vetem Marksin, po dhe ate qe e "ka bo Marksin".

Vazhdo keshtu, te ndjek me kenaqesi.

I yti.

Heideggeri

Sol, mos u merr kot me filozofi mer daj, merru me retorike se qenke me i zoti.

 Koment i bukur Aqif, koment shume i bukur. Filozofi qe ka te verteta absolute ne nje situate aktuale tradheton rolin e vet.  Kete rolin e filozofit si "mbjelles dyshimi, pikepyetjesh" e nenvizon Norberto Bobbio. 

Por nese La Stampa kishte Norberto Bobbio, La Repubblica ka Umberto Ecco, Gazeta Shqip ka ...Arber Zajmin, pa ofendim per te fundit.

Falimners se ma ke ngrejt steken. Do e mor ket komentin tat, do e printoj dhe do e perdor per te gjujt...

Ene mos u merzit per Talien, ske ca me i bo, atje ka lexusa, ketu ka Hunderra.

 Te lutem, te lutem.

Per ty, gjithmone ne kerkim te frazave me efekt, nga parardhesit e talianeve, "tristitia post coitum". Eshte e mrekullueshme, mund ta shesesh shume mire ne rrethet intelektuale shqiptare (intelektuale, hajt mo)

ti ket' trishtimin s'e ke provuar akoma eee hunderro? se sic thote poplli, punt e vogla, komentet e medha...

nejse, po e le ketu debatin e kendshem me ty, se rrezik arrin orgazmen tende te pare po vazhdove

 "Shoqeria ka nevoje per artistiken, jo per artistin dhe artistikja eshte ajo qe e percakton artistin e jo artisti artistiken. Artistikja ekziston edhe pa artistin, artisti nuk ekziston pa artistiken dhe puna e artistit eshte te gjeje artistiken."

Po he mo Aqifo, ca thote ky Zajmi, nuk e ka lexuar teorine e formave te Platonit? Shpjegoja, shpjegoja.

Lulian para bullshiteve detyrohesh te jesh banal e te permendesh abetaren.

menuja e dites

 buke e djath e badiou                      

byrek me zhizhek                               

tarator me lakan dhe hudhra           

 

picat

ton-zhizhek (djath badiou, proshut lakan, kerpudha zhizhek)

4 stinet (zhizhek ne pranver, badiou ne vere, lakan ne vjeshte, prap zhizhek ne dimer)   

 

 

 

guzhine tradicionale

tave dheu me lakan                     

speca te mbushur me badiou     

fergese me zhizhek                   

 

 

embelsira

kek me zhizhek                       

zup me lakan dhe shurup

kadaif me badiou

 

Oferte speciale

per 5 lek merr menune e dites dhe nje fotografi te shokut Mao (macja e lokalit)

 

Hilarious! Jam tu qesh si budalle. Jam tu imagjinu sikur t'i bjere rruga nga Shqiperia Lakanit (rrafmet paste) Zhizhekut dhe Badjuse, e te hyjne ne nje restorant ku kjo menuja te jete printuar per te tall bythen.

 

Mos renç ne gojen tende smiley

varesine nga shteti se mos e analizoje pak me gjate, u mjaftove me ca karakterizime dhe 2-3 peshtyma mbi habermasin smiley

Trope, me thone te drejten edhe mua me bezdisi pak rehatlliku me te cilen goditej "filozofia e Habermasit (nese ka pasur te tille)." Eshte zakon i keq i pleqve ky qe t'u bien edhe me pleqve, e kur vdesin, i vdesin fare. Shif ca jane tu i bo Derrides, e jane tu iua bo Zizek, Buck-Morris e ndonje plak tjeter. Po Zajmi e Hamza c'dune ne kete valle se mor vesh.

nejse, paralajmerim i mire per kur te bejme vete gati grushtat smiley.

ne fakt sa po flisja me dike ne eshte i nevojshem dhe i paevitueshem konflikti 'brenda partise/familjes' - une jam per ca rregulla loje sepse perndryshe lindin shume probleme moral hazardi (ulet motivimi per investim dhe ngecim pak ne vend). se s'po dua te justifikohem me vleren universale te paqes dhe harmonise smiley. dmth nje strukture duhet te mos harroje te kujdeset per mbijetesen e vet, gjithmone nese fuksionin historik e ka afatgjate. seems like a lot of bs but i'm not in a particularly sharp moment.

Artistët tanë me sa duket nuk e ndjejnë peshën shtypëse të patronalizimit qeveritar.

Rresht qe percakton drejt pozicionin e te paafteve ne jete qe kane zgjedhur te jetojne nepermjet artit sot . Mendoj se pas shtypese duhej te vihej edhe nje fjale tjeter , pra te shtohej e lidhej me te si peshtytese ,dhe fizionomia e tyre eshte mermerizuar si bust per shekuj . Autori Art Berishist !

Ju lutem per nje gje per sa eshte e mundur . Bulon nuk kini perse ta cysni .  Kete sektor nga shpura e mbulon Left me yyyyyyy ne fund dhe me Lice yyyyyyy qe e ka mbaruar ne vendin e Miteranit . Pellet nganjehere edhe Solidarnosci po hajt mo , keshtu u kane thene . Vijne here pas here mbinjerezore as te majte as te djarhte qe nuk ke ku i kap , po hajt edhe keta mo . Vijne edhe produkte te pastra filososfike te njohjes dhe mosnjohjes se filosofise e filosofeve ne fushen e artistikes me artistet , qe krijojne lidhje e raporte te  artit me artistiken ku vend te spikatur ze artistikja e artistezuar pas produkteve te artit . Edhe keta hajt mo .

Po kur vijne tere keta perfshi edhe sizofrene (  kete lloj e ke meshiruar vet - mbaje ) per rrjedhoje nuk ka se si sulmoni Bulon nje cipist  i ushqyer nga arti i artistikes ne fushen elektronike i prodhimit intendo - Berish . Ai vetem e 'lezeton " si thote Gjini kete forum . Pa te do kishte vetem mbledhje Partie dhe thirrje ..Cfare zgjidhje jep  smileyPra do te na dukej vetja si Shvejku . Me Buloooooon shyqyr zoti dhe fale iteligjences se admin . qe e kane peshkuar , jeta ne kete blog merr kuptim tjeter . Ta duam Bulon si Forbes  Berishen

Ti do thuash :

Kur bere derr e arine

c'pate qe bere Turqine smiley

Arber, shume mire e ke kapur problematiken e instrumentalizimit te intelektualeve nga politika e sotshme dhe e meparshme shqiptare. Jemi dakort me njeri-tjetrin, qe shfrytezimi mediatik i nje pjese te intelektualeve dhe artisteve per qellime partiake, i kthen keta ne pseudointelektuale dhe pseudoartiste dhe ne jenicere te sulltanit per nje çape buke (ose edhe per nje vile e lluks ne disa raste.

Por (ka gjithnje nje "por&quotsmiley nuk mund te bie dakort me ty ne nje pike, te cilen ti jo vetem e ke shtjelluar shume perciptash (dhe kjo te falet, se fundja nuk do te shkruash gjithe historine e filozofise ne nje artikull), por edhe sipas meje gabim (dhe kjo nuk te falet, nese do ti ruash seriozitetin artikullit). Dhe pikerisht behet fjale per, citoj:

Jurgen Habermas-i i shërbeu aq shumë ndërtimit të një filozofie të pushtetit liberal në Europë, sa që u propozua disa herë të shpallej Filozof Shtetëror në Gjermani, madje Aznar-i deshi ta shpallte dhe Filozof Shtetëror të Spanjës. Natyrisht që kjo nuk i shtoi ndonjë vlerë Habermas-it, madje e tjetërsoi vlerën filozofike (nëse ka patur ndonjë të till&eumlsmiley në veprën e tij. Mendimi i tij u vu nën patronazhin e politikës, e si i tillë, në vija të trasha mund të themi se i shërbeu status quo-së. Filozofi francez Alain Badiou e përbuz Habermas-in pikërisht për këtë arsye. Në leksionin e tij “Mendim mbi Ngjarjen” Badiou artikulon pikëpamjen e tij sipas së cilës filozofi nuk është ai që jep zgjidhje për çështje aktuale, por ai që është në gjendje të shtrojë probleme e pyetje të reja. Vetëm kështu filozofi bëhet mjet i progresit shoqëror, krijon realitete të reja, ecën në shtigje të pashkelura, ku më pas e ndjek eventualisht edhe shoqëria në procesin e saj të zhvillimit.

Nuk e di, nese ky eshte mendimi yt personal apo thjesht ke ritransmetuar perceptimin e Badiou-s, por qe te thuash se Habermas i sherbeu nje pushteti liberal dhe per kete arsye donin ta benin "Filozofin Shteteror", kjo me duket dicka me shume se nje gafe e momentit.

Cfare nenkupton ti me pushtetin liberal?

Doja te te pyesja edhe, se per mua eshte dicka e paqarte, se cfare nenkupton ti me Filozof Shteteror?

Sepse keshtu sic eshte shkruar i bie qe Habermas te jete Filozof Oborri, i mbajtur, i ushqyer dhe i paguar nga pushteti. Ndoshta jam gabim me hamendjen time, por megjithate pres nje pergjigje prej teje.

Hamendja tjeter e imja ka te beje me ate, qe mos ndoshta ti ose Badiou jeni ngaterruar pak gjate perkthimit te termit gjerman "Staatsphilosofie" dhe "Staatsphilosof" me te cilen jane marre dhe emertohen dy perfaqesuesit kryesore te kesaj linje te filozofise, Jürgen Habermas dhe Karl-Otto Apel.

A eshte e vertete, qe Badiou e perbuz Habermas?

Po, eshte e vertete, dhe une po t'i referohem dhe leksionit, qe eshte mbajtur ne Vjene (gjithnje flas qe perbuz mendimin e tij - dhe pasojat/implikimet, jo se perbuz personin). Eshte e qarte qe perbuz dhe Derridane, Rortyn, Rawlesin, Sloterdijkun, Buttlerin (sa me permend ca emra pa sh lidhje) ne te njejtin sens. Po kjo xhanem eshte dhe e kuptueshme, nuk eshte ndonje surprize e madhe. Nuk puthin gjekund.

Ndersa per punen e filozofit te oborrit, ate propozim per dekorim psh. e ka bere dhe Aznar per Habermasin. Se sa i ka sherbyer vertet ketij apo atij pushteti kjo eshte analize tjeter, une deshiroj te them qe pushteti ka dashur ta shfrytezoje duke nxjerre legjitimitet prej tij.

"Buttlerin."

As in Judith Buttler? Me bere kurioz.

 Instrumentalizimi intelektualeve nga politika, me sakte nga PUSHTETI-eshte vertet nje nga arsyet e lengetes se shoqerise shqiptare dhe simptome e demokracise se semure ne kete vend.

Shqetsimi i autorit eshte me se i justifikuar por ,sipas mendimit tim, problemi vetem sa eshte evidentuar .Madje dhe shembujt ilustrative te sjella si argument, mbeten ne siperfaqen e dukshme te problemit.Fenomeni (roli intelektualeve ne shoqeri, raportet me pushtetin, konformizmi intelektual dhe opozitarizmi me pushtetin ) eshte me i nderlikuar se kaq dhe jo tipikisht shqiptar. Tipike per shoqerine tone eshte menyra vajtuese e qasjes se intelektualeve ndaj pushtetit.

Aktivitetet artistike/kulturore te pompuara  si ngjarje nen kujdesin e Kryeministrit (patronati) me shume bejne me faj zotrine qe instrumentalizon  ngjarjet kulturore (viti Nene Terezes) sesa vete artistet mjerane te varur nga rroga/LEMOSHA  e shtetit dhe sponsorizimet e MKRS. Ja nje problemsmileya jane te riorganizuara sipas principeve te konkurences dhe fitimit entet kulturore artistike  ne Shqiperi? Eshte krejt normale qe shteti te financoje dhe sposorizoje aktivitete kulturore, teatrin, kinemane, librin etj. por eshte anormale kur artistet e ketij vendi kthehen ne ahengxhinj lamashe te pushtetit dhe mbijetesen e tyre ne treg e sigurojne permes lemoshave instrumentalizuese.

E megjithate , artistet mbeten fajtoret pa faj ne nje koncept me te gjere. Problemi eshte tek Kryeministri qe kerkon te afishohet si MECENAT i artit dhe kultures me paret e taksapaguesve. Por zotria  me kot rreket te cfaqet si Lorenzo il Magnifico per te kuruar imazhin e tij publik, ne nje kohe kur se pari duhet te perkujdeset per hartimin e politikave qe nxisin zhvillimin autonom te kultures dhe artit.Po edhe ketu s`ka faj.Xhaferi e ha copen e simites qe i ka rene ne pjese dhe vari lesht te tjerave.

Shembulli tjeter, ai i afishimit te grupeve te intelektualeve si mbeshtetes,perkatesisht te qeverise dhe opozites gjate greves se urise,eshte nje pikenisje e mire per te elaboruar raportet e intelektualeve me pushtetin.

Ne nje shoqeri demokratike gjithkush ben zgjedhjen e tij te lire: dikush afishohet hapur si mbeshtetes i njerit apo tjetrit krah politik, dikush behet pjese e jetes politike dhe strukturave partiake dhe kjo eshte krejt normale.

Problemi eshte tek roli dhe qendrimi klases intelektuale ne raportet me pushtetin dhe shoqerine. A.Gramshi ka nje analize  mjaft interesante per rolin e intelektualeve, per intelektualet tradicionale dhe ata organike, per klasen menaxheriale,teknicientet burokrate, nga njera ane dhe intelektualet autonome, ata qe prodhojne idete dhe vene ne levizje mendimin e shoqerise, nga ana tjeter.

Te gjithe njerzit kane  intelekt, shkruan Gramshi por jo te gjithe kane funksionin e intelektualit ne shoqeri. Ideja se klasa intelektuale eshte e pavarur , jashte kushtezimeve politike dhe ekonomike eshte po aq utopike sa ideja se  demokracia (ne te gjithe komponentet e saj) formesohet prej mendimit intelektual. Kapitalizmin e ndertojne sipermarresit, qeverisjen e bejne politikanet kurse intelektualet ngjizin shoqerine civile.

Ti kthehemi realitetit tone: Intelektualet (te perkufizuar jo sipas punes qe bejne por sipas rolit qe luajne)mund te  kategorizohet ne :

-Intelektualet prifterinj qe, kush me sofizma e kush me hapur,  bekojne dhe legjitimojne pushtetin e radhes ne shkembim te privilegjeve, karieres dhe  pasurimit.

-Intelektualet e heshtur, nje shumice  (1000 profesore dhe mastera ka vetem U.Tiranes) qe vegjeton e frustuar nga rrotacionet politike dhe mermerit: rrogen e permujashme falna zoti Kryeminister. Nuk ka si te ndodhi ndryshe ne nje sistem universitar akademik gjysem te reformuar, pa autonomi te plote dhe te kontrolluar nga pushteti.

-Artistet ahengxhinj, shoqerues te fushatave elektorale, medites te vobeket te skenes dhe krijimtarise,te varur nga qesja qeveritare  te cilet mossuksesin  ne  kompeticionet  e tregut vendas dhe atij europian, e kompesojne si kengetare ne night club-e dhe neper dasma katundesh.

Nje nga arsyet thelbesore e situates vajtuese te heshtjes intelektuale nuk eshte mungesa e akademive por mungesa e shoqerise civile.E ashtuquajtura shoqeri civile ketu ka lindur nje femije i asfiksuar.

Te gjitha analizat, nga do qe ti kthesh, te cojne ne perfundimin se pasiviteti, heshtja dhe mermerima e intelektualeve eshte treguesi me sinjifikativ i nje demokracie fasade, te korruptuar ne cdo qelize dhe pore te saj.

Edhe ata pak zera qe artikulojne mendimin kritik ne fakt jane vetem ca blegerima qe i kujtojne Bariut se gjysem kritika eshte cmimi per blerjen e Tufes se HESHTUR.

Edhe ata pak zera qe artikulojne mendimin kritik ne fakt jane vetem ca blegerima qe i kujtojne Bariut se gjysem kritika eshte cmimi per blerjen e Tufes se HESHTUR.

Eshte gjithnje e mundur qe nje kritike te quhet "gjysem kritike" apo "cerek e cfaredo thyese". Flm. per blegerimat, ne, delet shpresojme qe te degjojme FJALE prej jush!

Sa per idene tende te vendosjes se artit ne konkurence, pra lenia e artit ne dore te tregut - kjo s'do te qe vec denimi me vdekje perfundimtare e artit. Jo vetem ketu, por kudo dhe kurdo, arti e kultura nuk perbejne subjekt tregu, apo konkurence. Ah, me fal se harrova, tregu po te prodhon gjithe ate art te suksesshem financiarisht, ja shih BBF-ne...

 Sol, nuk eshte ai sensi asaj qe dua te them.Shikoje ne kontekstin e fjalise. "Blegerimat" (ne fakt duhej ne thonjza) i referohet perceptimit qe vjen prej  Bariut .Pra nuk po percmoj  zerat kritike.Perkundrazi.

Kurse per funksionimin e enteve kulturore sipas mekanizmave te tregut nuk ndaj te njetin medim.Nqs ti konkurencen e quan vdekje te artit atehere mos u habit per "vdekjen" e intelektualeve artiste te sposorizuar nga shteti. Gjithsesi, kam bere dallimin e asaj c ka duhe te beje shteti ne disa fusha  te artit/kultures me funksionimin e sektoreve kulturore sipas  logjikes  se  tregut.

 

Spiritus, nuk ka asnje shans qe arti e kultura t'i mbijetojne konkurences se tregut, me perjashtim te momentit kur ngaterrojme moden me progresin - e kjo rezulton kryesisht ne banalitete komerciale apo retorika populiste. Financimi nga shteti nuk eshte aspak i keq, shteti ekziston pikerisht per kete. Problemi qendron te individualizimi i shtetit nga njeri apo tjetri - qe me pas con ne marrjen "nen patronazh" te grupeve, apo te vete shoqerise.

"Logjika e tregut" qe permend ti me duket si nje togfjalesh pas sens. Ki parasysh qe menyra se si zhvillohet kultura, arti e shoqeria eshte e tille qe avantgardat gjithnje perballen me perbuzje dhe mohim masiv - se jane antiteze e mainstreamit - gjersa vete behen mainstream e keshtu me radhe. Po t'i nenshtrohemi tregut, avantgardat nuk kane per ta ngritur kurre koken. Natyrisht qe artistet e intelektualet nuk duhet te lypin, e nuk duhet te shesin veten, po kjo s do te thote qe duhen braktisur. Ceshtja eshte qe shoqeria ketu nderhyn ne menyre anonime, ndihmen e jep institucionale, e jo te personalizuar - qe te ruhet dinjiteti e integriteti i artistit apo intelektualit.

 Tani po ti hyjme ketyre koncepteve-avantgardismi,modernizmi, moda, progresi etj. do te shikojme se cdo levizje e re progresive nuk ka lindur ne zyrat e burokracise, as ne serat e akademizmit zyrtar por jashte dhe kunder tyre.Eshte tjeter gje pastaj komercializmi dhe  kitch kultura qe shoqeron cdo tendence te re.  Opozitarizmi intelektual nuk lind me sponsorizime shteterore. Avantgardat jane te tilla sepse kane vene ne dyshim vlerat zyrtare dhe statuquone. Ti e di shume mire kete.Eshte tjeter gje financimi nga shteti i disa fushave te kultures qe lidhen me identitetin kombetar.Po ti nenshtrohen "logjikes" se shtetit/pushtetit, avantguardat nuk lindin kurre , jo me te ngrene koken.

Ajo cka ndodh sot ne boten akademike, universitare dhe gjeresisht ne jeten intelektuale eshte se shteti vazhdon te jete punedhenesi kryesor. Pertej paradoksit te sloganeve mbi shtetin minimal, realiteti tregon se te gjitha sferat e aktivitetit social-ekonomik,  jane nen kontrollin dhe vullnetin selektiv te  shtetit. 

Ne konceptin me te gjere, media e shkruar dhe elektronike, jane pjese e kultures. Marrja ne kontroll  nga shteti permes marifeteve qe dihen, cfare na rezulton? Vdekje e mendimit kritik, hosana dhe bla bla bla.

 

Nuk po kuptohemi hic. Une po te them kaq, qe shteti mund te jete bllokues e censurues ne qofte ne kontroll te individit. Por mund te jete dhe garantues e mbrojtes (s'po thote njeri qe lind gjeja ne zyre, po te them qe shtratin infrastrukturor e institucional, cerdhen a inkubatorin e krijon publikja - e kjo s eshte tregu), ne qofte ne kontroll te shoqerise. Ndersa "privatja" eshte gjithnje ne dore te individit. Dhe "privatja" korporative eshte gjithashtu shtet, te mos harrojme dhe kete - vetem se s'ka pike "te perbashkete" brenda.

Kam qe ne krye te heres qe dallimin po ta bej mes publikes dhe individuales. Tash, ndoshta eshte mire per ty te vendose tregu per artin. Por mua me vijne zorret ne goje te lexoj letersine e filozofine qe po shperndan tregu sot ne europe e ne amerike - pra rrofshin ato pak institucione qe me indikojne dicka. Duhet me qene absolutisht progresive! Po ashtu me muziken e me arte te tjera. Cka eshte e vjeter, e ronitur dhe e daleboje dallohet pikerisht nga te qenit ne treg, madje nga te qenit e suksesshme ne treg!

 

Po replikoj vetem nje here sepse kam shume gjume per debat. Vetem per dy rreshtat e fundit: kane nje çmim ne treg edhe punet e Van Goghut, per shembull, dhe mjaft te larte madje.

Dhe tjeter: pasuria shpesh eshte e trasheguar. Imagjinoj ti (ju) duhet te jeni kunder trashegimit te pasurise, apo jo?

P.s. Pavaresisht se Zhizheku thote qe dhuna e revolucionit vjen pas dhunes se sistemit, mua dhuna ma shpif. Me ul nivelin e adrenalines.

Po Zhizheku c'hynte ketu? Ne kemi nje logjike, dreqi ta haje. Van Goghu ekziston ne treg, e nuk perfaqeson ndonje avantgarde, dhe ne kohen kur e perfaqesonte, pra Van Goghu ne kohe te vet jetonte tre dite me nje patate, dhe "tregu" desh e vdiq para se te behej Van Gogh.

E bukra eshte qe dhe mua ma shpif dhuna. Mirepo ja qe nuk ua shpif "shumices" qe vendos hegjemonine. Si t'ia bejme? Na mbeti poshte ky niveli i adrenalines...

 ..Po..." E drejta" a eshte = vullneti i shumices i shprehur ne ligje ? (Koncepti leninist)

Mirepo edhe i kunderti, ka shpikur ..qe te drejten, per  pakicen e mbron Gj.Kushtetuese.Ne faktet zbatohet koncepti leninist i hegjemonise se  shumices, per te drejetn.

 Debati mes jush eshte per tu pergezuar,  duke ulur caze... "adrenalinen e vet humorit".Qe eshte shume i kendshem, me mase.

Pergezime per nivelin!

Fin,
Une do ta konkretizoja keshtu ate qe te replikon sol-i :

Ne vendin ku jetoj, une degjoj 'France-Culture' (radio shume e mire!) dhe qe ne fakt, eshte... shtet !! Po !! Sepse e financon shteti (per fat te mire, akoma !!), biles si radio mund te degjohet falas edhe ne internet (perderisa financohet nga parate e taksapaguesve). Amà une nuk degjoj dot qofte dhe 5 minuta te vetme debat apo ndonje emision nga bataljoni me radio "te tregut" (private, shkurt muhabeti) : cilesia e tyre eshte... no comment.

Ose nje tjeter shembull : aq pak sa mund te shikoj, por, kur shikoj tv, ne me te shumten e rasteve më ndodh te shikoj "arte" (qe eshte, po ashtu, kanal publik, franko-gjerman); ndersa TF1, kanali kryesor privat francez (dolem tek treguuuuu !!), prone e industrialisteve me te medhej franceze aktuale, mi sjell te vjellat brenda 30 sekondash.

Ti do thuash : po edhe "arte", në treg eshte ! Ne treg moj ne treg eshte, se s'ka ku te shkoje (per fat te keq... ); por amà eshte nje perpjekje kolektive (publike, kooperativiste), nje mije miljon here me interesante se qelbesira TF1 ! (por qe e shikon rreth 33% e publikut francez !

Moj, se po kujtohem : une mund te marr edhe nje shembull nga ty vete smiley  : Ti e ben kabull te rrish ne 2 te nates zgjuar, per te pare 'Fuori orario' tek rai3 (dhe SHUME mire do beje !!), amà kurren e kurres nuk do ta beje kete gje, per ndonje emision, ne ate ore te vone, tek... rete 4 apo Canale 5 ! Je dakort besoj ?! 
Dhe pikerisht, atë Rete 4 dhe Canale 5, si dhe qelbesiren TF1, te siguroj qe e shikon shumica ! Pse ?? Sepse ashtu ka vendos nje tjeter "shumice", permes asaj qe ai italiani e quante 'egemonia culutrale'.
Keta te fikin deren, e ti thua : o bo bo, dhunaaaaaaaa

 

ps: à propos te kesaj 'fikjes se deres' : keta vertet qe ta fikin ! Pas 30 vitesh ekzsitence, para nje viti, qeveria sarkozy ja mbylli deren njeres nga dy kinemave 'art & essai' te qytetit ku jetoj, me justifikimin se nuk ishte rentabël ! Pas 30 vitesh ekzistence !! (atje kisha pare pothuaj shumicen e 'les films de ma vie').
Po ajo kinema sigurisht qe NUK ishte rentabël, sepse nuk ishte bere per te qene e tille (lé pastaj qe 'rentabiliteti' nuk eshte vlerë, eshte thjesht diçka,  diçka qe s'eshte as e mire, as e keqe - po nejse, kjo eshte tjeter teme).
Shkurt, ja mbyllen dyert kinemase. Qe ishte publike. Qe shfaqte diçka ndryshe nga tregu.
Prap e perseris : e shikon qe keta te fikin deren ??

@Sol, ta kisha fjalen qe tregu i artit eshte i artikuluar jashtezakonisht. Avantgardat jane tjeter gje dhe as ato s'bejne pjese ne treg, te pakten fillimisht. S'duhet te bejne per vete perkufizimin e tyre. Me pas, levizja e tyre nga margjinat per kah qendres eshte dukuri jo thjesht e tregut, por edhe hapesires se korruptimit individual (ne kuptimin e gjere te fjales), qe s'lidhet gjithnje me sistemin.

Dhuna pastaj eshte nje force qe po u clirua s'e kontrollon dot. Ka nje element primordial ne te, i cili s'te le ta sundosh deri ne fund. E natyrisht, ti e di kete.

@Stalker, ti ke sjelle shembuj dhe mire ke bere. Une jam gati t'u shtoj shembujve te tu, shembuj nga te mite, por te lutem mos harro se ne France nuk ka ndryshuar sistemi: ai qe i mbante me subvencione (ajo tipologji shteti) dikur, po ua heq tani. Sipas kesaj logjike, mjaft te sjellesh ne pushtet nje pozite me te interesuar per artin dhe letersine (shkencat e ku di une) dhe gjeja rregullohet.

 Perseveranca! smiley

Hehehe, I likes! smiley

Sumfing to contemplate 2day!

For a change! smiley

 

Nje nga arsyet thelbesore e situates vajtuese te heshtjes intelektuale nuk eshte mungesa e akademive por mungesa e shoqerise civile.E ashtuquajtura shoqeri civile ketu ka lindur nje femije i asfiksuar.

Pikerisht. 

Realiteti ne Shqiperi eshte i tille qe shteti nuk eshte entitet apolitik.  Perkundrazi.  Edhe ne emerimet me te parendesishme e jo me ne subvencionime te artit apo intelektualeve. 

Arbri me te drejte kerkon qe ky subvencionim te ruaj anonimitetin, pavaresine etj, sepse ne thelb, "paraja ndalon tek ..." populli.  Ama ne teori, se ne praktike ketu e 20 vjet ka ndaluar tek qeverite perkatese, e me pare, per 50 vjet tek partia e ideologjia perkatese. 

Per te qene pragmatiste duhen pare mundesi te tjera.  Ne te tilla kushte nje kunderpeshe me efikase do ishte mbeshtetja nga shoqeria civile.  Shoqeria civile vete, ka shume probleme.  Femije e asfiksuar e quan spiritus.  Une do ta quaja te paushqyer, e te paveshur, ne kuptimin qe vuan nga skepticizmi dhe cinizmi i popullit, e nga ana tjeter, jehona e saj, edhe atje ku ekziston eshte e zbehte.  (Mjafton t'i hedhim nje sy ketij blogu, ku mbizoterojne lajmet partiake, por lajmet per aktivitete nga shoqeria civile jane te rralla.)

Nje problem tjeter eshte bamiresia.  Sic e ve ne pah artikulli, edhe kjo zoterohet dhe shperdorohet, apo pervetesohet nga pushteti perkates, dhe sikur te mos mjaftojne keto, jane edhe shkurtimet buxhetore. Nga ana tjeter c'mund te themi per rrjetin bamires ne Shqiperi?  Sa kontribojne bizneset, klasa e pasuruar ne kete aspekt?  Sa i japin dhe si i japin shoqerise shqiptare?  Eshte nje fushe kjo qe duhet eksploruar, per te permbushur vakuumin ne kete aspekt. 

 

nje sekonde se po behemi lemsh me termat. ku paska shtet apolitik apo te deideologjizuar? gramshit, ne i referohemi ndershmerisht dhe i perdorim termat duhet ta themi dhe se ai me termin "shoqeri civile" nuk nenkuptonte aspak nje bashkesi apolitike apo te ideologjizuar perkundrazi, nenkupton nje strukture qe riprodhon modelet e hegjemonise.

Nese ka deshtuar ketu e 20 vjet do te thote se duhen analizuar arsyet, e jo te braktiset analiza.

Sa per rrjetet e bamiresise, filantropise e keshtu me radhe, s'jane vecse nje mjet i perbuzshem e i peshtire per te mbuluar pislleqe e per te perkedhelur ego!

Sol, kur te filloni revolucionin aty me keni.  (Sqaroj qe si parakusht, revolucioni duhet te jete global, se ndryshe per vatanin - keshtjelle nuk jam.)

Pertej humorit, kur them apolitik, e kam fjalen apartiak, aberishian, ananoist, aramist a kujt t'i vije radha.  Po le jashte per momentin perkufizimet te kritikeve te ndryshem.

Ti ke te drejte te analizosh arsyet dhe une nuk thashe te braktiset.  Por konkretisht ndonje zgjidhje me sygjeron?  Dhe them zgjidhje praktike tani.

Sa per rrjetet e bamiresise, filantropise e keshtu me radhe, s'jane vecse nje mjet i perbuzshem e i peshtire per te mbuluar pislleqe e per te perkedhelur ego!

Aha, dmth populli shqiptar bujar eshte fenomen anekdotash e fjalesh te urta? smiley.

Per ne sistemin ekzistues, ti mund ta quash mjet te perbuzshem e te peshtire, por une kam te drejte ta shoh si nje mjet per t'i dhene shoqerise, per nje kauz ose ne tjetren. 

flm per gatishmerine, pese minuta para se te filloje revolucioni do bejme njoftim neper media publike - Zonja e Zoterinj te nderuar, pas pese minutash fiks fillon revolucioni!

Pertej humorit, ja ku e ke korrigjuar veten, ne rast se thuaj aberishian, aramist e ku di une sapo ke thene "depersonalizim" dhe "anonimizim" i qytetarise, i publikes pra i Politikes. Se me apolitik me dole pertej te mires e te keqes.

Konkretisht sapo ta sygjerova nje zgjidhje, te paragrafi me siper.

Bujaria me filantropine jane gjera te ndryshme. Filantropi ben Filoni qe i vetem zoteron shumen groteske te barabarte me pasurine e perbashket te miliona varfanjakeve, qe pasi ka falimentuar nje sere me konkurente, pasi ka dhene berryla e shkelma per t'u bere i pasur (qofte dhe pa thyer ligjin), pasi ka shkaterruar jete per te grumbulluar metal (qofte dhe e vetja) dhe ne fund fare per te vene shpirtin ne paqe (ose per te fituar kredite publike), vendos te dhuroje. Une mendoj se nuk eshte e drejte qe nje njeriu te lig t'i jepet mundesia te mendoje se eshte dhe bamires. Kete idene e zotit qe me njeren dore merr, dhe me tjetren jep - le t'ia leme vetem zotit. Ja po te sugjeroj dhe nje zgjidhje tjeter, nuk ka pse te kete filantropi, kontributi shoqeror duhet te jete i detyrueshem, ne forme tatimi, dhe i perpjesshem. Nese merr shume nga shoqeria, nuk je ti qe i dhuron shoqerise, po eshte shoqeria ajo qe merr shume prej teje per te te balancuar.

Ti ke te drejte te shohesh e te mendosh si te duash. Eshte demokraci smiley

qofte dhe pa thyer ligjin

Yyyyy, po Filoni nuk e thyen kurre ligjin !! Sepse e ka bere vetë !  smiley

Dhe une qe shpresoja se me mik mund te fitoja ca minuta para lajmerimit publik.  Nje cerek ore, sa per te vene rimelin, a ndonje laps, edhe ndonje dy min per vramendje, se cilat kepuce kombinohen me mire me kete apo ate bluze smiley.

Mbase e rishikon miqesisht kete opsion.

Tej e pertej humorit, une nuk po hedh poshte mundesine qe filantropia perdoret nga individe qe duan te vene shpirtin ne paqe per 1001 arsye. 

Nga ana tjeter, nqs llogariten pervec te ardhurave edhe asetet, per nga perqindja e tyre, ne US psh, klasa e mesme dhe e mesme e ulet ($75K-$25K) jep me shume, dmth nga perqindja, sesa klasa e mesme e larte, dhe e pasur e mesme.  Bile kjo perqindje eshte e nenllogaritur sepse kjo shtrese e popullsise nuk i deklaron 100% donacionet ne taksa.  E njejta gje per bizneset e vogla.

Ti thua qe nuk ka pse te kete filantropi.  Atehere sipas teje, individet ne perendim nuk duhet te bejne fushata e te japin ne raste katastrofash jashte kufijve te tyre kombetare?  Dmth ata/ato qe kane dhene dhe japin, e bejne per vene shpirtin ne paqe?  E di qe do me thuash sikur qeverite ne perendim te mos kishin perdorur vendet ne zhvillim apo sikur vendet ne zhvillim te mos kishin qeveri te korruptuar apo sikur ... sikur.  Mire.  Megjithate, derisa te hiqen keto sikuret, mund por edhe mund te mos veme ne pikepyetje qellimet thjesht altruiste te njerezve.

Ja po te sugjeroj dhe nje zgjidhje tjeter, nuk ka pse te kete filantropi, kontributi shoqeror duhet te jete i detyrueshem, ne forme tatimi, dhe i perpjesshem. Nese merr shume nga shoqeria, nuk je ti qe i dhuron shoqerise, po eshte shoqeria ajo qe merr shume prej teje per te te balancuar.

Kam saktesuar jo me kot ne nje pergjigje me lart:

Per ne sistemin ekzistues

Pra, une po flas konkretisht.  Per me teper, edhe ne shtetet europiane ku shteti luan rol kyc ne balancimin e nevojave sociale, ekziston dhe ka per te ekzistuar filantropia.  Ne Shqiperi, he per he, shteti nuk e luan ate rol.  Marrim anen e arsimit psh.  X universitet mund te tund kemben gjithe diten  e gjithe vitin, dhe gjithe vitet per nje biblioteke te denje.  Edhe hic.  Mund te pres, sic presin.  Ose, ben nje fushate, e troket dere me dere, e biznes me biznes e mund t'i mbledh te ardhurat e brenda nje viti mund te kete nje biblioteke.  (Bizneset ne mos gaboj kane nje 4% deduksion per filantropi, edhe kur llogaritet qe nuk i shpallin te sakta fitimet, prape eshte nje perqindje e konsiderueshme.)  Per individet nuk e di ne ekziston nje ligj perkates.

Tani, pas nje viti, ne mund te jemi prape ketu ne peshk, duke diskutuar nevojen e ndryshimit e permiresimin e shtetit etj.  Ndersa x universitet mund te prese per qiqra ne hell nga Ministria, sic pret, por edhe mund te zgjedhi rrugen tjeter, e te kete nje biblioteke pas nje viti.

Kuptohet qe te dyja mundesite jane demokratike smiley.

Monda, interesante kjo ideja e fondit privat ne x universtitet. Me interesante madje eshte edhe konsekuenca e kesaj. Si do e zgjidhje ti psh, varesine e X universiteti ndaj X interesi privat mundesuar nga bamiresia e ketij interesi. Se mire qe X entitet privat, quaje po deshe "Kompani Farmaceutike," per hir te shembullit, jep per bamiresi tek filan universitet. Por bashke me kete bamiresi, fare, po hic fare etike korporate nuk do i ushqehej ketij universiteti? Une e kuptoj pragmatizmin e ceshtjes dhe e vleresoj qe e ngre, por duhen marre parasyh edhe konsekuencat. Procesi i Bolonjes psh, eshte nje nga ato levizje te tilla pragmatike. Por verej se cfare ndodh. Ju jeni mire ketu ne Amerike, tha para nja tre ditesh Zizek, se te pakten ju nuk keni Bolonjen. Tashti une me te nigjume e kam dhe nuk eshte argumenti im e nuk jam ne gjendje ta vleresoj empirikisht, (pervec po te konsideroj forumet shqiptare si produkt i Bolonjes) por shqetesimi i ngritur ishte se konsekuencat e ketij pragmatizmi qe sipas Zizek nderthur ne menyren me te mbrapshte perdorimin publik me perdorimin privat te arsyes sipas Kantit, konsekuencat e kesaj nderthurjeje pra jane zhargonizimet e dijes, ku mjafton qe nje student te pervetesoje zhargonin pa ia marre kuptimin lendes dhe me Bolonjen eshte ne rregull. Duhet te kete nje limit, apo nje optimum ketu qe te mund te kontrolloje standardin e edukimit, te cilin per arsye pragmatike punesimi kompania farmaceutike ne fjale do ta anashkalonte. Per ta do mjaftonte nje requirement ne etike biznesi ku cdo student do mund te mesonte lip service. Nga ana tjeter, kur thua X universitet mund te tunde kemben gjithe vitin se nga ministria e arsimit nuk i vjen gje, pse e gjen me pragmatike te drejtohesh tek lemosha e privatit se sa te vesh ne dukje qe nje reforme radikale ne administrimin e fondeve publike qe do ishte edhe zgjidhje me e mire se lemosha e privatit, eshte ne fakt e mundshme, e perderisa me e mire dhe e mundshme, pse jo imperative? Po e perseris edhe njehere, e kuptoj nevojen pragmatike te zgjidhjes qe ofron, por kjo nuk duhet te behet pengese per nje zgjidhje me te mire, gje qe edhe ndodh po qe se pergjegjesia shteterore delegohet tek lemosha private. Dhe mos harro, qe ky lloj delegimi ne nje analize te fundit nuk eshte zgjidhje demokratike, por oligarkike. 

interesante eshte qe pas renies si molla te kalbuara te te gjithe sistemeve socialiste/komuniste (ne rruge e siper edhe Kuba) ka njerez qe besojne tek mrekullia e cobanit/shtetit. Universitetet ne Amerike, me te miret e tyre jane private dhe ne financat e tyre hyjne edhe donacionet e privateve dhe nuk ka ndonje koder me lule qe mund te mohoje cilesine e ketyre universiteteve apo kontributin si ne njerez si ne kerkime per Ameriken dhe boten mbare. Ne Evrope nuk ka faj Bolonja por ka faj etatizmi, ka faj mentaliteti i deleve qe pret cobanin ti heqe ferrat nga rruga. Kerkohet edhe arsimim cilesor edhe pa pagese.

Lul, me kane kacurrelizuar nervat Xhets, ndaj mos ma ve re nqs ky post nuk eshte i detajuar sic duhet.

Sa per trekendeshin universitetet amerikane, Zizek, universitetet europiane, mbaj mend qe nje version tjeter i Zizekut, kur e pyeten per lemoshat nga Abercrombie & Fitch, tha me mire ato lemoshat se t'u lutem universiteteve amerikane per tenure per nje cope pune smiley

Mund te japim e te marrim gjithe diten nga keto shembuj e anekdota.  Bile mund ta vazhdonim edhe debatin Bolonje jo Bolonje, univ amerikane vs. univ europiane.

Por po flasim per dicka konkrete, dhe me keq akoma elementare, sic eshte biblioteka.  Nuk po flasim per Board of Trustees te x apo y universiteti ne Shqiperi.  Nuk po flasim per fondet e donacionet private nga alumni etj mbi te cilat universitetet ne US mbeshteten.  Dmth une po them per zgjidhje pragmatike per nje problem elementar dhe kyc, nga nje shumellojshmeri donatoresh (bizneset e vogla e te mesme) e per me teper duke pasur parasysh edhe nga kjo ane qe minimizohen konfliktet e interesit.  

Shkruhemi me vone, se xhetsat me kane bere me dhimbje koke, dhe ndjese qe nuk u zgjata sic duhet. 

Monda, shkurt se eshte vone ketej dhe ma kane mbledh me regjimin...

Nuk ka asnje arsye pse "universiteti" apo cdo institucion publik qe nuk e ka te parashikuar, e nuk e ka ne fokus, te dale e te lype. Kete pune, mbledhjen e parave sipas takatit e dere me dere e kryejne shume mire tatimet. Perndryshe, ne i varte shpresat universiteti te "filantropia" le te jape doreheqjen republika e le te rikthehemi ne meshire te monarkeve e aristokrateve. Universiteti merret me dijen!

Sa per vendet e goditura nga tragjedite, nuk ka nevoje te dhurohen nga 10 euro, apo te adoptohen femije ne distance, madje nuk ka sens as te shkosh neper vende ekzotike per "te dhene nje dore". Nese do te ndihmosh, bej nje aksion real, organizohu ne levizje per faljen apo zvogelimin e borxhit.

Konkretisht po flas edhe une, per nje shtet qe quhet republike - sic deklarohet qartazi verdalle. Nuk ka nevoje per ndryshim sistemi, mjaftojne taksa progresive dhe shperndarje e tyre qe reflekton nevojat e shoqerise te shprehura nga shoqeria. Filantropia nuk eshte gje tjeter vecse dhenia e mundesise per te qene i mire (aktiv) atij qe ka zgjedhur te jete i lig (pasiv). S'eshte vec nje perpjekje per t'ia nenshtruar kolektiven "moralit" individual.

Universiteti merret me dijen!

Po, ama si/sa i sherben dijes universiteti kur nuk ka ose ka pak kushte elementare per te shperndare dijen?

Ne realitetin sot, qe po e ri-nenvizoj, me shkurtimet buxhetore, me fonde qe jane ne varesi te qejfit, inatit, mundesise, pamundesise, abuzimit etj te qeverise, dhe kushtet (veri cfare emrit te duash) te universiteteve, atehere do vazhdohet te kembengulet qe universiteti x s'ka asnje arsye te kerkoje fonde ne cdo lloj menyre?  Fokusi i universitetit vertete nuk eshte lypja, por eshte dija, e per te optimizuar kete dije, duhet te perdor te gjitha mjetet e mundshme.  Keshtu qe une si Monda psh, nuk do e kisha fare, po fare per turp, nqs do punoja ne x univ ta zeme, te organizoja nje fushate te tille, duke i apeluar anen se mire te njerezve, dhe duke u vene ne pah bizneseve qe kane 4% deduksion te mbeshtesin kete kauz.

le te rikthehemi ne meshire

meshire, lemoshe, lypje, shfrytezim etj, jane cilesi qe po i ve ti filantropise.  Dhe jam mese dakort qe mund te gjenden plot shembuj qe konkretizojne kete pikepamje.  Megjithate, ne thelb fjala filantropi eshte "dashuri per humanitetin, per njeriun".  Apo iniciative e individit per te kontribuar ne te miren publike.  Edhe ne rastin me ideal ta zeme, kur shteti e mbulon kete te mire publike, a do me thuash qe individit duhet t'i mohohet e drejta, deshira, per kontribut?  (Vendet skandinave, qe jane goxha model per rolin qe mund te luaje shteti, jane gjithashtu aktive ne filantropi.)

Po ashtu, ritheksoj qe ne propocion asetesh dhe te ardhurash, ne US, eshte klasa e mesme dhe e ulet qe jep me shume.  Kjo shtrese e popullesise a eshte e lige?  Ka qellime te fshehta?  Ka pire gjakun e te tjereve dhe me filantropi mbulon "ate" me "ate"?  

Nga ana tjeter, nqs do flitet per "pasivitet" eshte thjeshtezim tej mase te thuash qe eshte altruizmi i kesaj shtrese pergjegjesi per mos-angazhimin, e mos-aktivizem sidomos nga vitet 60 e tutje.

Nese do te ndihmosh, bej nje aksion real, organizohu ne levizje per faljen apo zvogelimin e borxhit.

Po, ka edhe organizime te tilla.  Quhen "advocacy nonprofits" dhe numri i tyre eshte ne rritje.  Per me teper ojq-t globale (meqe u clokalizua kendveshtrimi), gjithnje e me shume pervec punes konkrete merren edhe me aktivizem, sensibilizim te problemeve etj.

Keshtu qe une, kur blej 20 dollare nje shishe uji, ti mund te me thuash "pasive/e lige, jap lemoshe" etj.  Por nga ana tjeter, ato 20 dollare shkojne per nje qellim, qe une e konsideroj te mire.  (Nje shoqja ime ka punuar ne kete organizate dhe bejne goxha pune.)

planetsave.com/2008/10/01/the-only-good-bottle-of-water-is-a-20-bottle-of-water/

Ne Shqiperi, ku shoqeria civile eshte e dobet, ku pergjegjesia apo detyra civike eshte (per mungese te ndonje fjale tjeter) e c'orientuar, nevojat jane nga te gjitha anet.  Ne kete situate, une do t'i pragmatizoja mundesite sepse thjesht nuk kemi kohe e luks per te debatuar mbi semantiken. 

Marrim rastin me konkret.  Ate te ligjit per eksportimin e plehrave nga Italia.  Nqs ka, dhe pak a shume ka nje konsensus ndermjet nje grupi individesh qe ligji eshte i demshem, per te aktivizuar shoqerine shqiptare nuk mjaftojne vetem artikujt.  Asnje nuk po mohon rolin e tyre, por nuk mjafton.  Atehere nje fushate per te sensibilizuar publikun, per te organizuar demonstrata etj, do perfshinte afishime (leter etj,), reklama ne televizor, sidomos ato lokalet, se ato kombetaret jane me spec partiak.  Nga do merren fondet per ata individe qe duan te bejne dicka konkrete?  E une do lypja dere me dere smiley.

Monda, se e ka permendur dhe Luliani, ceshtja eshte parimore, ka te beje me logjiken e publikes dhe logjiken e privates. Dhe nuk po flasim per Marksin apo Zizekun, po per Kantin.

Sa per ate qe thua ti, natyrisht qe nuk i ndalohet askujt te jete bujar, apo te kete fili per njerezimin. Ceshtja eshte qe kjo eshte idiosinkraci, nuk mund te mbeshtesesh qendrim politik mbi kete. Kjo eshte nje sjellje qe duhet nxitur e promovuar (bujaria), por politika eshte tjeter gje.

E cuditshme eshte qe me gjithe ate filantropi qe ka ne Amerike, vijon te kete nje underclass prej 12%, vijon te kete nje perqendrim te pasurise ne fare pak duar, vijon te kete nje diference te madhe me vendet prej te cilave ne analize te fundit vidhet mbivlera etj etj... pra edhe praktikisht nuk e paska zgjidhur filantropia punen, me gjithe shekujt e tradites se biznesit filantrop, qe nga carnegie e rockefeller e deri te bill gates (dhuruesi me i madh ne historine e njerezimit), soros apo te tjere... interesante eshte qe keta si puna e ketyre shkaterrojne ekonomi te tera (me gjithe pasojat fatale qe kjo nenkupton) e me pas behen "bamires"...

sol, nqs do flisnim per parimet, filozofine politike per shtetin/kontraten sociale - publike vs private, atehere ndarja eshte e qarte pak a shume; nga njera ane e Atlantikut, liberalizmi politik i Locke, dhe nga ana tjeter, shteti i Hegel.  Zgjodha Hegel sepse ai i ka shume me te skicuara keto parime se sa Kant. 

Mund te themi qe ne vija te trasha, filozofia politike e liberalizmit ka mbetur parimisht ne "sahatin" e Locke dhe ka evoluar shume pak ne kete ane te Atlantikut.  Praktikisht, pertej filozofise, sfera private, sidomos kohet e fundit po mbrohet me fanatizem (Tea Party etj) dhe ne 30 vitet e fundit ka pasur nje regres.  Regres ky qe eshte i shoqeruar me ndasi te thelluara ekonomike.  

Une nuk thashe ne asnje vend qe te adoptohet modeli amerikan, as si filozofi politike, as si parim, megjithese ne praktike neo-liberalizmi ka lene gjurme te thella ne anet tona, ceshtje kjo qe eshte analizuar e diskutuar shume here.  Po ashtu, as nuk thashe qe te importojme industrine e filantropise amerikane.  (Do sqaroja dicka ketu, vertete Carnegie, Rockefeller etj ishin individet qe hodhen themelet e biznesmeneve filantrop, por filantropia ne US ka qene nevoje historike qe ne origjinen e kolonive, ku spitalet, shkollat etj u ngriten e u financuan nga vete njerezit, e jo nga "shteti", ne krahasim psh me Europen, ku kete rol historikisht e luajten institucionet fetare, patronazhi i aristokracise, e me vone shteti.  Pra ne nje forme apo ne tjetren filantropia ka qene institucionale ne Europe, ndersa ne US individuale, dhe pertej filozofise politike, rol ne dallim luajne edhe kushtet historike.)

Por ne Shqiperi jemi ne nje situate ku as shteti, dhe as individet nuk po luajne rol.  Per me teper, "pragmatizmi" qe propoza me siper, ishte per situata specifike, por edhe pertej tyre, nuk mendoj se qendrimi politik dhe nxitja e promovimi i nenshtetasve civike dhe i shoqerise civile se shendetshme jane perjashtues.  Nuk e shoh kete si "loje me shumen-zero".  Duke e vene theksin tek nevojat e shoqerise, mendoj se ka vend per te dyja. 

Monda, e kuptoj dhe e vleresoj argumentin tend si specifik. Problemi qe kam eshte se ky lloj pragmatizmi nuk konsiston ne specien ku bie X universitet. Nese X universitet eshte privat, atehere pronari i ketij universiteti, ne kercenim nga ligji eshte i detyruar t'i mbushe bibliotekat me libra, perndryshe t'i hiqet licenca  e te mbyllet (apo nese mbyllja ngre problemin e studenteve, keta, apo vete universiteti, te pervetesohet nga shteti, apo licenca t'i kaloje dikujt qe eshte ne gjendje te permbushe detyrimet). Nese X universitet eshte shteteror, atehere taksat duhet te mbushin biblioteken, perndryshe universiteti te mbyllet, e bashke me universitetin te mbyllet edhe shteti. Nese X universitet ka status hibrid, atehere pronari dhe shteti jane te detyruar. Shkurt muhabeti, X universitet e ka me detyrim qe bibliotekat t'i kete plot. Vetem pasi te plotesoje kete detyrim mund te hyje ne loje filantropia e te pasuroje biblioteken pertej kerkeses elementare. Zemergjeresia, e njerit apo e tjetrit, nuk hyn kerrkund kur ceshtja eshte me detyrim. Detyrimi mund te kryhet me zemergjeresi, dakord, por zemergjeresia si zgjidhje pragmatike e perjashton detyrimin. Dhe me detyrim ketu nuk kam parasysh detyrimin moral, por ligjor, pasi zemergjeresia mund te jete detyrim moral, si argumenton ti, por X universitet ka detyrime ligjore, jo thjesht morale. Shife me kujdes, se ashtu si e ke shtruar ti, i bie qe X universitet te quhet cdo ndertese komplet bosh pervecse me studente, i cili do mbushej me libra e me mesues fale nje pragmatizmi rras e plas.

Argumenti qe ngre ti do ishte me i vlefshem nese X do i perkiste species Art. Ketu detyrimi eshte moral dhe jo ligjor. 

Lulian, ishte thjesht nje shembull ilustrues e jo i detajuar.  Por ki parasysh qe kemi krijuar disa profile ne mendje per anetaret ketu, dhe anasjelltas, keshtu qe ndonjehere edhe sqarimet nuk i shikojme te domosdoshme.  E kam fjalen qe duke qene se jam shprehur vazhdimishit mbi kerpudhat pas shiut e "ponzi schemes" qe jane universitetet private ne Shqiperi, mendoja se nenkuptohej automatikisht qe me x universitet behet fjale per universitet shteteror.

A ka ligj te tille?  Ligj qe detyron universitetet te kene patjeter biblioteke?  Nqs ka sa fonde akordon MASH qe universitetet te pajisen?  A mjaftojne fondet e akorduara?  Hipoteza keto.

Une solla nje shembull te nje problemi urgjent (sipas meje) dhe real qe kerkon zgjidhje.  Kuptohet qe nqs do merresha me te vertete me kete pune, do i shqyrtoja te gjitha mundesite. 

Nese ka deshtuar ketu e 20 vjet do te thote se duhen analizuar arsyet, e jo te braktiset analiza.

 

Biles aktualisht eshte momenti shume shume oportun per te krahasuar deri dhe  rezultatet e dy periudhave te historise se vonshme te shqiptareve : ate te  viteve 1944 - 1964, dhe ate midis 1990 - 2010. Me rastin e 20 vjetorit te demokracise  smiley

Sec keni nje traume ju filozofet. Mire qe llapni kot pa zgjidhur asgje konkretisht por nuk flisni as me mendjen tuaj. Gje me kontradiktore se te degjosh dike te filozofoje me filozofine e dikujt tjeter nuk ka.

Kjo puna e universiteteve të financuara nga privatë, përmban një ironi shumë të hollë, gati gati biblike.

Paguan që të mësosh  idetë dhe zhargonin e financuesit, që më pas të paguhesh për të shpërndarë "fjalën e mirë" në dishepujt e tjerë që vijnë pas teje.

Kishte dalë para pak kohësh filmi A-Team, i serialit me të njëjtin emër të fundviteve 80'. Ky film deklaronte se kishte të ardhura (gross) 150 milionë dollarë. Më mahnit propaganda hollywoodiane... Sesi munden të bëjnë propagandë për veten edhe të nxjerrin nga kjo fitime të paimagjinueshme.

 

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).