Kulti i kargove

Çka ndodhi me institucionet në Shqipëri pas vitit 1990 mund të lexohet edhe si importim masiv formash, ligjesh, procedurash dhe praktikash nga vendet perëndimore, në emër të vendosjes dhe të konsolidimit të “demokracisë”. Mirëpo, në kulturë dhe në politikë importimi kërkon edhe përshtatje me realitetin e vendit pritës, ose “përkthim” ndërkulturor; përndryshe format e reja nuk do të pranohen nga shoqëria, madje edhe mund të flaken, njëlloj si organet e transplantuara.

Rreziqet që kanë të bëjnë me importet institucionale dhe imitimin mekanik të modeleve njihen mirë; por dështimi i modernizimit politik në Shqipëri i detyrohet gjithashtu një lloj të menduari magjik nga klasat në pushtet, por edhe nga publiku, i cili mund të kundrohet si formë e të ashtuquajturit kult i kargove (angl.cargo cult).

Antropologët prej kohësh kanë vënë re se kur dy kultura, në shkallë të ndryshme zhvillimi, vijnë në kontakt me njëra-tjetrën, kontakti shoqërohet me pasoja veçanërisht traumatike për kulturën më pak të zhvilluar. Shembuj katastrofash nuk mungojnë, që nga pushtimi i Meksikës prej Cortez-it, e deri te shpërbërja dhe rrëgjimi i kulturave të indianëve vendas në Amerikën e Veriut, gjatë bashkëjetesës me kolonët prej Europe. Megjithatë, edhe kur katastrofat arrijnë të shmangen, pasojat shpesh nuk parashikohen dot, madje ndonjëherë të habitin, siç e provon historia e kontakteve të popullsive të ishujve të Melanezisë e të Mikronezisë me ushtritë japoneze e sidomos amerikane, gjatë Luftës II Botërore.

Ishujt në fjalë, shpërndarë si kokrra orizi në syprinë të Oqeanit Paqësor, gjenden përgjithësisht larg rrugëve tregtare dhe nuk kanë as pasuri natyrore të shënueshme, as popullsi të shumtë, as ekonomi të rëndësishme për t’u shfrytëzuar, prandaj edhe ishin lënë relativisht të qetë nga fuqitë koloniale të shek.XIX. Marrëdhëniet midis kulturave animiste të popullsive vendase dhe qytetërimit industrial, kufizoheshin në pak shkëmbime mallrash dhe vizita misionarësh të krishterë.

Lufta II Botërore, sidomos konflikti i SHBA me Japoninë, befas i shndërroi ishujt në pika me rëndësi strategjike, sidomos për strehimin e përkohshëm të forcave të armatosura dhe kontrollin e korridoreve detare në Paqësor. Amerikanët e shtuan praninë ushtarake në një numër të madh ishujsh, duke vënë në punë edhe banorët vendas për të ngritur fortifikime e ndërtuar aerodrome, ku do të uleshin pastaj avionët dingas me armatime dhe pajisje të ndryshme për ushtrinë: racione ushqimore, konserva, veshmbathje, çadra, barna dhe të mira të tjera materiale. Shumë nga këto mallra përfunduan në duar të vendasve, si dhurata ose shpërblim për punën e bërë.

Kulturat vendase nuk ishin në gjendje t’i jepnin shpjegim të arsyeshëm bollëkut material të papritur, as mund të kuptonin se nga e kishin prejardhjen këto produkte e as u besonin sqarimeve ofruar prej mysafirëve. Teksa fiset melaneziane e mikroneziane zunë të visheshin me uniforma të sjella nga SHBA, të mbathnin këpucë ushtarake amerikane dhe të hanin mish kutie SPAM prej racioneve të ushtrive aleate, kulturat përkatëse nisën të kultivojnë besimin se të gjitha këto produkte, në të vërtetë, ishin dhurata Perëndish të destinuara për vendasit, por të përvetësuara, me mënyra të ndryshme, nga të ardhurit.

Me përfundimin e Luftës II Botërore, amerikanët e reduktuan shumë praninë ushtarake në ishujt, çka u shoqërua edhe me ndërprerjen e furnizimeve ajrore me mallra të konsumit. Në pistat e aerodromeve ushtarake nuk po uleshin më avionët me kargot e çmueshme nga përtej detit. Vendasit, tashmë të mësuar me bollëkun e magjishëm, e përjetuan largimin amerikan si një lloj ndëshkimi, ose si pasojë të ndonjë gabimi që mund të ish bërë; ndonjëherë edhe si shenjë se të ardhurit kishin vendosur t’i mbanin kargot të gjitha për vete.

Në këto rrethana, kulturat pritëse reaguan në rrugë magjike: për t’i rikthyer avionët, kargot dhe mallrat amerikane të konsumit, filluan të rikrijojnë e të rindërtojnë, me zell të pashoq, ato objekte të cilat konsideroheshin si karakteristike për qytetërimin që sollën amerikanët. Zona të tëra në brendësi të ishujve u shpyllëzuan, për të ndërtuar pista për ulje avionësh; pranë këtyre pistave rudimentare u ngritën kasolle që u ngjanin ngrehinave të aeroporteve, së bashku me modele prej druri, në madhësi reale, të avionëve amerikanë. Gjetiu banorët u vunë të ndërtonin kulla vrojtimi dhe antena radioje përsëri prej druri, ose spitale, zyra me radio-telefonë prej kashte e të tjera struktura e pajisje e aparatura që u kishin parë amerikanëve t’i përdornin gjatë Luftës. Të tjerë ishullarë nisën të mbanin në kokë helmeta si ato të pilotëve amerikanë, të pajisura edhe me kufje të rënda, të cilat i sajonin me zhguaj arrash kokosi. Në disa ishuj, banorët visheshin me kostume të prera sipas uniformave ushtarake amerikane, së bashku me gradat përkatëse, flamurkat dhe shenjat e armëve; pastaj kryenin ritualisht stërvitje rreshtore me orë të tëra, duke përdorur shkopinj në vend të pushkëve. Ideja ishte se, duke përsëritur besnikërisht çfarë kishin bërë amerikanët, edhe vendasit do të arrinin të tërhiqnin drejt ishujve të tyre “kargot” me mallra.

Kulti i kargove mbetet i gjallë edhe sot e kësaj dite, i ndërthurur me kulte të tjera të vjetra e të reja, si pjesë e besimit dhe ritualeve fetare në ishujt e Paqësorit dhe i ushqyer nga shpresa se një ditë prej ditësh avionët me mallra do të ulen përsëri në pistat e braktisura në mes të oqeanit. Nga ana tjetër, antropologë dhe sociologë që i kushtuan vëmendje kësaj dukurie, vërejtën se ky kult, në forma të ndryshme më abstrakte, shfaqet edhe në shoqëritë moderne, sa herë që një kulturë pritëse nuk arrin të rrokë thelbin e suksesit të një kulture tjetër, të cilën dëshiron ta imitojë me çdo kusht; dhe nis të ngatërrojë kushtet e domosdoshme me kushtet e mjaftueshme për suksesin.

Natyrisht, hendeku midis kulturave industriale dhe kulturave vendase në ishujt e Paqësorit nuk mund të krahasohet me dallimet midis Perëndimit kapitalist dhe Lindjes komuniste; por historia njëlloj ka treguar se adoptimi mekanik i institucioneve, ligjeve, praktikave dhe mënyrave të prodhimit ka çuar rregullisht në përçudnime dhe ka dhënë rezultate të papritura. Kush i ka jetuar vitet 1980 në Shqipëri do ta mbajë mend si kultura qytetare e asaj kohe ishte hipnotizuar nga Perëndimi, prej nga i vinin kargot me mallra konsumi materiale dhe shpirtërore: veshjet, modat, muzika, letërsia, televizioni, kultura pop, bollëku, sensualizmi, arti. Kjo nuk ndodhte vetëm në Shqipëri, por në krejt Lindjen; vetëm se shqiptarët ishin më të izoluarit ndër popujt e Europës, ose melanezianët e mikronezianët e qytetërimit europian të Pasluftës.

Nëse ka një mësim që duhej të ishte nxjerrë këto vjet të etiketuara si “të tranzicionit” është se importimi i institucioneve në Shqipëri në përgjithësi ka dështuar; dhe ka dështuar kryesisht ngaqë shartimi është bërë keq, me ngutje dhe pa e përfillur shumë nevojën e pajtueshmërisë me traditat kulturore. Bie fjala, një parim themelor kushtetues në shumë demokraci perëndimore, si ndarja e pushteteve, u transplantua me një të rënë të lapsit, duke bërë ndryshimet përkatëse në legjislacion e pa i kushtuar vëmendje kulturës politike të nevojshme për ta realizuar këtë reformë kaq rrënjësore e thelbësore. Edhe privatizimi u mendua si shkop magjik për t’i kthyer humbjet në fitime, por ashtu siç u krye, shkaktoi probleme të mëdha ekonomike, shoqërore dhe juridike, pa përmendur shkatërrimet e pashembullta të pasurisë dhe të pronës publike. Sot e kësaj dite, Shqipëria që kërkon të anëtarësohet në NATO e në Bashkimin Europian, nuk është në gjendje t’u sigurojë qytetarëve të vet dritë, ujë, mjedis të pastër e shërbime publike të transportit, arsimit e të shëndetësisë; në një kohë që popullsia mbetet e paregjistruar, banorët nuk kanë dokumente të përshtatshme identiteti, as adresa të mirëfillta. Në këto rrethana, shumë nga përpjekjet e bëra për t’iu afruar Europës, herë të sinqerta e herë me dinakëri, vijnë e u ngjajnë aeroporteve në mes të xhunglës dhe avionëve prej kashte që ndërtonin melanezianët e Guinesë së Re, për të ndjellë “kargot”.

Kapitalizmi, demokracia, parlamentarizmi, të drejtat e njeriut, tregu i lirë e të tjera fjalë të mëdha kërkojnë një vetëdije shoqërore të caktuar, pa të cilën nuk e bëjnë dot kalimin nga fjalët te sendet. Nëse kushtetuta mund të përkthehet fjalë për fjalë nga kushtetuta e një vendi të zhvilluar demokratik, të tjera kushte të nevojshme për të pasur një kulturë demokratike - të tilla si besimi i ndërsjellë midis qytetarëve; bindja në paanshmërinë e ligjit; vullneti për pjesëmarrje aktive në proceset demokratike; gatishmëria për shërbim publik - nuk mund të kopjohen, as të përkthehen nga kultura të tjera, as t’u tregohen “të huajve” si shenja e prova të modernizimit. Edhe risi të tjera në jetën shqiptare, si universitetet private, OJQ-të, krediti bankar, bastet dhe lojërat e fatit, sigurimet private, njohja e të drejtave për pakicat etnike dhe kulturore, kthimi i pronave pronarëve “të ligjshëm”, manovrimet me çmimin e tokës, zhvendosja e lirë e popullsisë drejt zonës bregdetare, e kështu me radhë, kanë dështuar sa herë që kanë shpresuar se do të mund të kishin sukses vetëm e vetëm duke ndjekur me besnikëri modele të huazuara.

Ndoshta në rrethanat e posaçme të Shqipërisë ky kult kargosh ndaj Perëndimit nuk mund të shmangej; por tashmë kanë kaluar aq vjet e janë koleksionuar aq dështime, ndonjëherë të rënda e të turpshme, që të na bindin se rruga drejt përparimit kalon nëpërmjet restaurimit të etikës qytetare, jo bombastikës së reformave të imponuara; dhe se modernizimin duhet ta kultivojmë si bimën në arë, jo të presim të na e hedhin nga qielli me parashutë. Përndryshe vetëm vëmendjen e antropologëve të botës mbarë do të kemi të garantuar.

Ardian Vehbiu
Shekulli

Dergoje artikullin me email Printoje artikullin

101 Komente

  1. Perparim Hysi thotë:

    28 December 2007 @ 3:00 pm

    Nje artikull jo vetem i mire,por,sic mendoj une,nje lexion per shttetaret tane.Po ta lexojne me vemendje,sado qe do t’u djege “qerja”,prape se prape kane se cfare mesojne.

  2. Arbeni thotë:

    28 December 2007 @ 3:28 pm

    Shkelqyeshem Ardian. C’te them me tej, vecse te uroj suksese, e me shume shkrime te tilla, te cilat nuk kane munguar edhe ne te shkuaren.

  3. toko thotë:

    28 December 2007 @ 3:35 pm

    Nuk e kisha menduar se ka edhe te tjere qe medojne si une. Te them te drejten kam patur pershtypjen se ato qe kam menuduar une te pakten 15 vjetet e fundit kane qene thjesht trille te mendjes time. Kur FMN dhe WB na vinte detyra qe brenda dy muajve e ishte perfuanduar privatizimi i industrise tregetare dhe asaj te sherbimeve, kur kerkonte qe brenda viti te behej nje kushtete qe duhet te rezistonte 1000 vjet, kur u kerkua qe kodi penal i vjeter ne fillim te digjej ne turen e druve dhe pastaj te ndertohej ai i ri duke perkthyer kodin penal te ndonji vendi qe na sillte kargo. Kur Rajerson na dilte neper mitingje dhe meqenese ora i kishte mbetur tek lufta e ftohte e viteve 70 kerkonte pushim nga puna te cdo njeriu qe kishte mbaruar shkollen pa paperjashutar ketu ata qe kishin mbaruar shkollat jashte shtetit pasi shkollat beheshin vetem nga komunistet. Kur u kerkuar qe te burgosurit politike me tete vjet klase dhe 80 vjet burg te zevendesonin keta te shkolluar. Une mendova se kjo ishte gabim. Por kush jam une qe te mendoja keshtu. Behet fjale per FMN, WB, Amabasador me fame Amerikane. Bile keshtu i thashe vetes time edhe kur pasojat e ketyre kargove filluan te duken hapur. Mbylle gojen i thashe vetes Se nuk je bere ti te krahasohesh me FMN apo WB. Ti je me mentalitet komunist, ke nostalgji per sistemin e vjeter. Ti meriton te pushohesh nga puna qe neser. Te ka mare malli per Kanocet, dushin me vajguri, Radiot me FM apo bicikletat kineze. Cfare je para ketyre te shkolluarave te perendimit?
    Ne kete shkrim vihet gishti ne plage. Tani si te sherohet kjo plage. Disa mendojne akoma me kargo. Zoterinj nuk ka me kargo, ato mbaruan. Thirini mendjes dhe mendoni si do te dalim vete nga kjo gjendje. Sepse sic thote Ardiani …..Mirëpo, në kulturë dhe në politikë importimi kërkon edhe përshtatje me realitetin e vendit pritës, ose “përkthim” ndërkulturor; përndryshe format e reja nuk do të pranohen nga shoqëria, madje edhe mund të flaken, njëlloj si organet e transplantuara. ..

    Me kenaqi ky shkrim. Te faleminiderit Ardian.

  4. emigrant thotë:

    28 December 2007 @ 3:44 pm

    Papi, ti mendon se politikanet nuk e din ket muhabet? :D :D

    Sa per shkrimin, me duket se krahasimi me ishujt e Paqesorit eshte i kerkuar (pranoj qe cdo krahasim calon, por kjo rendohet kur krahasimi ze me shume se gjysmen e shkrimit).

  5. WASU thotë:

    28 December 2007 @ 3:59 pm

    toko,

    Tek kamunizmi qe tek kamunizmi to ta nxjerrec muhabene :D !!

  6. Blendi thotë:

    28 December 2007 @ 4:01 pm

    emigrant, nuk mendon se krahasimi eshte i goditur?
    Mua ajo analogjia me kenaqi me shume, mu duk e shkelqyer - sepse majmunerine tone kemi vite qe e evidentojme ne lloj lloj menyrash. Ceshtja eshte se ndonjehere nje shkrim e lexoj me qejf qofte edhe per menyren inteligjente, te te shkruarit, (ne rastin e Ardianit jane vrojtimet e tij aq te sakta, aq shpesh) - edhe pse mund te jete nje teme e perseritur. Ka dicka terheqese kur autori nuk ta fyen inteligjencen e nuk ka frike te zgjatet me histori tangente perderisa keto sherbejne per te ilustruar argumentin. Sepse me gjithe zgjatjen, eshte lexim shume me i kollajte se shumica ne shtyp…per kete Ardiani meriton vetem vleresim.

    Hey, happy friday, hope u get crazy tonight! :D As well u should!

  7. Syribukur thotë:

    28 December 2007 @ 4:20 pm

    Kjo sindroma e “kargos” eshte teper interesante si dukuri.
    Me sa duket ne vuajme ca si shpesh nga kjo sindrome. Nuk jane vetem keto vitet e pas-diktatures.
    Edhe vete implementimi i sistemit diktatorial ishte pasoje e kesaj sindrome.
    Ate qe bene Ruset ne BRSS e beme edhe ne ne Shqiperi e ndoshta ne forme me te eger.
    Ate qe bene Kinezet me Revolucionin e tyre Kulturor e beme ne ne permasa te llahtarshme per kombin.
    A thua do te shpetojme ndonjehere nga kjo sindrome qe s’qenka nje risi per ne?

  8. artian thotë:

    28 December 2007 @ 4:21 pm

    Gjendjen kaq te keqe te shqiperise ,edhe Lym musteqja ,ruajtesi i bicikletave ,te tifozave te futbollit ne stadiumet e Tirones ,do ta peshkruante shume bukur dhe do te dinte se ku pikon catia !Kush eshte fajtori per kete gjendje ,Lymi ishte me 4 klase shkolle ,ne kohen e Kominizmit e kishte gjet marifetin se si ta nxirrje lekun ,lekun ,lekun ,lekun ne gojen e ujkut !Problemi me i madh eshte pikerisht tek leku ,si te fitohet ai .Nese duam nje zhvillim te vendit ti kushtojme vemendje Lekut ,ku shkon ,si shkon kush e mer dhe si e mer .
    Kur te paguajne te gjithe taxsa do te kerkojne te gjithe ,si e qysh .
    Ne kete loje sistemi ,i tipit “eshte fund i vitit te ri ,dhe Bodja ju ka bere nje peshqesh ,pensionisteve 50 mije leke per te gezuar edhe ata vitin e ri” nuk ecet perpara .Nejse Vebiu ka te drejte .

    Shkrimi eshte i drejte ,por sec ka nje lloje tendence ,per ta zgjat pak letrarisht ,krahasimisht ,me:” duhet”, “te ishte ” ,”te behet” ,”kane te bejne ” ose “do te …,duhet te… ,sikur te… ,dhe ne fund nje gje te vogel kisha ,nje detaj qe ve re me fjale, si “Kargo “-thuhet se eshte ne Anglisht por nuk jam i sigurt ku i gjejne kaq fjale te ralla qe edhe Anglezet nuk do ta kuptonin ,ndoshta jam gabim .Pse jo me shqip ,dhe pse i biem kaq keq gjuhes sone shqipe ?

  9. xixa thotë:

    28 December 2007 @ 4:22 pm

    Shkrimi mbetet i këndshëm në të lexuar - herên e parê, por kur e lexon pêr herê tê dytê sheh qê êshtê jo vetêm i çekuilibruar nê strukturê por edhe njê konstatim qaraman.
    Sigurisht që krahasimi me melanezianët e Guinesë së Re êshtê tepêr folklorik dhe tê bind qê edhe Shqiptarêt janë “mikronezianët e Evropës”. Por sidoqoftê, kulti i tregut, i Coca-Colës dhe i veshjeve me lara tê ushtrisê amerikane êshtê njê fenomen qê e tejkalon fort “kulturên e mangêt qytetare shqiptare” pasi êshtê po aq i dukshêm nê tê gjithê botên ish-komuniste, nga Rusia në Vietnam - duke kaluar nêpêr Rumani ose Maqedoni.
    OK, importuam dhe imituam mekanikisht ligje, Kushtetuta, institucione dhe procedura nga bota e qytetêruar pa pritur t’i adoptonim, t’i pêrshtasnim bile dhe t’i shqipêronim - duke ju veshur nga njê xhubletê, tirqe ose opingë. Por, nuk merret vesh: nuk ditêm apo nuk deshêm?
    Sê dyti, nuk është hera e parë që Shteti shqiptar ballafaqohet me botën rrethuese dhe importon prej saj struktura shoqêrore dhe ligjore. Le të kujtojmë Monarkinë e Zogut dhe huazimet e saj evropiane, le tê kujtojmë gjithashtu Republikën e Hoxhës dhe adoptimet e saj nga bota komuniste. Edhe në këto raste, dështimi ka qenë po aq i plotë dhe shartimi po aq i pêrçudnuar. Përse fenomeni pêrsêritet pa asnjë mësim?
    Fundja, jemi ne qê importojmë apo janë të tjerët që na i japin me zor ato xhelet e tyre dhe ne mjaftohemi t’i veshim duke bêrê majmunin?

    Kapitalizmi, demokracia, parlamentarizmi, të drejtat e njeriut, tregu i lirë e të tjera fjalë të mëdha kërkojnë një vetëdije shoqërore të caktuar, pa të cilën nuk e bëjnë dot kalimin nga fjalët te sendet. Nëse kushtetuta mund të përkthehet fjalë për fjalë nga kushtetuta e një vendi të zhvilluar demokratik, të tjera kushte të nevojshme për të pasur një kulturë demokratike - të tilla si besimi i ndërsjellë midis qytetarëve; bindja në paanshmërinë e ligjit; vullneti për pjesëmarrje aktive në proceset demokratike; gatishmëria për shërbim publik - nuk mund të kopjohen, as të përkthehen nga kultura të tjera, as t’u tregohen “të huajve” si shenja e prova të modernizimit. Edhe risi të tjera në jetën shqiptare, si universitetet private, OJQ-të, krediti bankar, bastet dhe lojërat e fatit, sigurimet private, njohja e të drejtave për pakicat etnike dhe kulturore, kthimi i pronave pronarëve “të ligjshëm”, manovrimet me çmimin e tokës, zhvendosja e lirë e popullsisë drejt zonës bregdetare, e kështu me radhë, kanë dështuar sa herë që kanë shpresuar se do të mund të kishin sukses vetëm e vetëm duke ndjekur me besnikëri modele të huazuara.

    Ja pra edhe problemi themelor: si i bëhet kur nuk kemi një vetëdije shoqërore të caktuar, ndërkohë që koha na ve pêrpara sfidave tê tilla që quhen demokraci ose tranzicion? Si i bëhet kur na mungon kultura demokratike ndërkohë që rendim pêr t’ju bashkuar Evropës? Si i bëhet kur kemi jetuar në jetë të jetëve në njê atmosferê mosbesimi dhe pêrbuzje tê plotê ndaj Ligjit ndêrkohë qË na duhet tê ngremë Shtetin e ri Ligjor?
    Ja edhe pêrgjigjet qê duhet tê na pêrçonte shkrimi dhe qê tê them tê drejtên nuk mund t’i gjej në të..

  10. toko thotë:

    28 December 2007 @ 4:24 pm

    emigrant megjithese ke pyetur Papin Une te them me bindje dhe fakte qe ne vitet 90 nuk e dinin, dhe jam i bindur me keta katunare qe kemi ne qeveri sot nuk besoj se e dine.
    Nje shembull qe mbase per ty qe je mare shume me te kaluaren mendoj se ja vlen tu kthehesh edhe viteve te para te demokracise dhe jo vetem atyre te komunizmint. Ka gallate ne ato vite ashtu si edhe gallata e viteve kur shkoje me sherbim ne Gjirokaster, apo kur shkoje ne zbor.
    Na vjen nje Profesor pe ameriqie, te na jape leksione mbi ekonomine e tregut. U vune afishe gjithadej qe ekonomistet te mernin pjese. O burra te gjithe ne ne qytetin tone u sulem ne sallen e biblotekes. Profesori hyn ne salle, e shoqeronte nje akademik pe tanet. Ky akademiku, kishte qene arsimtar matematike ne fshat tere jeten me shkolle nga ajo 3 vjecarja ne Elbasan. Me ardhjen e demokracise i kishte zene ca lopata uje si demokrat dhe familje e persekuatur dhe e kishin vene te shoqeronte dhe bashkerisht te benin planin e leksioneve me kete Profesorin e famshem per ameriqie.
    Profesori e fillon fjalimin.
    Pasi bisedova me Z A( akademiku i Elbasanit) dhe u njoha me gjendjen e njohurive tuaja ne ne fushen e ekonomise konkludova se keto seri leksionesh te fillojne me leksionet e “freshment high school” ne Amerike. Dhe zoteria filloj te na shpjegonte se cfare ishte paraja , si kishte lindur ajo, dhe kaloj ne kerkesen dhe oferten, Ne pushin takova A dhe i thashe Ore cfare i ke thene ketij porfesori se me duket se po humbet kohen kot me gjera qe ne i kemi mesuar qene vitin e pare fakultet kur Prof Pashko na shpjegonte Paraja dhe kredia ne Kapitalizem, apo tek Ekonomia politke e kapitalizmit. Bilekemimesuar shume me shume se kaq
    -Cfare thua more, pse me mesimet e shkollesh komuniste e shikon ti pregatitjen per ti bere balle ekonomise se tregut.
    -Jo i thashe nuk e shikojme me ato mesime, por dicka me lart duhet te kishte filluar ky porfesori.
    - Ju ekonomistet jeni “0″ me cufke duhet te fillni nga alfa e ekonomise.
    tha dhe u largua.
    Keshtu kaloj java e pare. Porfesori pe ameriqie na tregonte ne majmuneve shqiptare me fortografi, dhe skema se si ishin prerjet e kartmonedhave amerikane, se si kur shume vete blinin molle ne te njetin dyqan shitesi e ngrinte cmimin e molleve nga $1 ( dhe profesori ngrinte lart nje kartmonedhe $1 si shembull) tek $5 ( nje kartmonedhe $5 ngrihej ne ne doren tjeter). Kafe dhe biskotat ishin falas ate jave.
    Ne javen e dyte leksionet u veshtirsuan pak. U kalua ne plane bisnesi
    Na u shpjeguar se cfare ishte fitimi. Te ardhurat minus shpenzime baras fitim. Psh thoshte porfesori. Une i bleva mollet ( i kishte qef mollet starkinge)$1 dhe ngrinte lart kartmonedhen $1 i shita $5 dollare, dhe ngrinte lart 5 kartmonedha $1 Fitimi eshte ????? dhe priste nga ne majmunet 30-50 vjecare ti tregonim se sa ishte fitimi. $4 pergjigjej ndonje qe vinte nga grupi i te perndjekurve politike. Bravo Zoti V $4 thoshte profesori dhe ngrinte 4 kartmonedha $1.
    Nje miku im qe kishte mbaruar shkollen me mua me biografi pak me te keqe se mua, se babi i tij kishte qene shef plani ne nje ndermarje dhe antar partie ne kohen e komunizmit, u ngirt dhe pyeti
    Z porfesor. Po shpenzimet e trasportit te molleve, po qiraja e vendit ku do ti sheshes sa kushtojne? ( kishte ironi dhe tallje te dukshme ne tonacionin e zerit te tij)
    Z D u pergjigj porfesori, keto jane per klasa me te larta se tuaja. Duhet te planifikojme nje seksion tjeter per kete. Por kjo nuk varet nga mua.Ju e dini keto plane i ben Ministira dhe tregoj me koke nga akademiku yne me Organizates qe paguanperketo leksione.
    Nga fundi i klases ate tek grupi i te perndjekurve politke degjova dikush qe tha. Komunist i qenit kerkon te sabotosh leksionin. Miku im u ul ne vend i skuqur dhe i friksuar nga mermerima e ardhur nga krahu i byrose politike.
    Keshut emigrant kaluam 2 jave te kendeshme me kafe dhe biskota falas dhe pa shkaur ne pune ( rroga ecte) qe te mesonim kur i ble mollet me $1 dhe i shet me $5 fitimi eshte ….??? E gjen dot emigrant?

  11. WASU thotë:

    28 December 2007 @ 4:31 pm

    Tema mund te jete e perseritur, po perderisa problemi vazhdon te ekzistoje, evidentimi s’eshte kurre i tepert, sidomos kur keto evidentime na bejne te qeshim, te qajme, e neper te edhe te mendojme. Krahasimi eshte interesant, per nje moment perfytyrova keta politikanet tane te dashur me kufje arrash kokosi (rrofsh Ardian, edhe Peshku per prurjen, perfytyrimi seriozisht qe “made my day” :) :) ). Megjithate pas te qeshurit (me ze, edhe pse ne zyre) sec me ra nder mend qe ne rastin tone “splinters” apo cepalat nga arrat te kokosit, ne vend te politikaneve, u hyjne popullit…

  12. emigrant thotë:

    28 December 2007 @ 4:36 pm

    Blend, ka qene nje dokumentar shkencor per evidencat e vizitave te jashtetokesoreve ketu, dhe aty jepej lindja e kultit te avionit, bash nga keta indigjenet qe po flitet ketu. Pane nje avion ne qiell (mund te kete qene edhe cargo ;) ) keta dhe bene nje tempull me figure avioni dhe faleshin atje.

    Shiko, une Vehbiun e kam pelqyer psh tek “DINAMOTIJEBOTA”, se atje gjeta nje pershkrim te shkelqyer, edhe ne informacion, edhe artisitkisht, edhe ne stil, te nje fenomeni albanez. Ketu, nuk me duket kjo, pasi Shqiperia e ka te pakten nje shtrese te hooolle inteligjencie per se mbari qe verteton ndarjen tone perfundimtare me indigjenet e Mikronezise. Nje shqiptar nuk barazohet me nje aborixhin! Edhe individualisht, si njesi e rastesishme nga popullatat perkatese.

    Ka dhe nje gje: koncepti i kargos eshte ne trute viktimave te tij, jo te politikaneve! Politikanet e dine shume mire si eshte puna. Tu thush atyre qe keni kult kargoje po ju ben nderin me te madh. Duhet tu japesh edhe 17 vjet te tjera te “c’karogozohen” si me thene…. sa te kuptojne…. come on, let’s get real!

    Sa per pocaqilleqet e pafundme te shtypit tone, kjo nuk besoj se perben argument. Peshku nuk eshte kollegj ku ne duhet te applikojme te famshmen “curve” ne vleresimin e shkrimeve.

    PS Kohe me shi ketu… :( nuk ka sy per qabe per crazy Friday…. :)

  13. toko thotë:

    28 December 2007 @ 4:37 pm

    WASU thotë:
    28 Dhjetor 2007 @ 3:59 pm
    toko,
    Tek kamunizmi qe tek kamunizmi to ta nxjerrec muhabene !!
    —-
    Vasu ,
    Sepse pas komunizmit duhet te kishte filluar kthesa per mire. Ne u kthyem per keq prandaj me mbetur atje muhabeti. Dhe Ardini aty eka ne mos gaboj cfare u be pas komunizmit, me kargot

  14. WASU thotë:

    28 December 2007 @ 4:43 pm

    toko, ta kisha per shaka o burre i dheut.

  15. toko thotë:

    28 December 2007 @ 4:47 pm

    Wasu e di qe e kishe me shaka. Por une kam qef kur kapem pas ndonje komenti qe me jep mundesi te shpreh idete e mia. E ke pa Tarzanin? Ai hidhej nga nje litar tek tjetri per me shku atje ku deshte. Keshut dhe une.
    PS. PoO me vjen shume inat per nje shkrim qe me humbi tek rjeta. Ishte gjate dhe nuk kam nderment ta shkruaj persersi.

  16. Blendi thotë:

    28 December 2007 @ 4:59 pm

    Nje shqiptar nuk barazohet me nje aborixhin! Edhe individualisht, si njesi e rastesishme nga popullatat perkatese.

    ————————

    Nuk me duket se “Kulti i kargove” kerkon t’i barazoje shqiptaret me keta nga Vanuatu, sesi me vjen te te them “mos e merr kaq literalisht”…

    Ceshtja eshte qe PUBLIKU po ushqehet me luge te zbrazet - sepse emigrant, jam i bindur qe Adriani shkruan per publikun para se te shkruaj per ndonje / cilindo nga politikanet - keta politikanet tane jane bere si ata “doktoret” e tribuve, dhe Demagogjite jane avionet e kashtes…se ne flasim per integrime ne NATO, BE, Reforma, futje, dalje… e ne p.rdhi ne te kur na mungon A, B, C-ja e nje sistemi shoqeror, nje organizim funksional, nje shtet qe ka konceptin e sakte se pse egziston, qe i sherben publikut.

    E nese do prova qe PUBLIKU yne eshte aborigjen ne shume menyra, vetem shiko se kush eshte sot Qeveria e Shqiperise dhe qaj.

  17. emigrant thotë:

    28 December 2007 @ 5:16 pm

    toko… :D :D jo, jo, s’e gjej dot sa ka qen fitimi….Shume FLM per prurjen….

    Blend, me ke kap keq ketu, se nuk jetoj ne Shqiperi, dhe njerezit me te cilet komunikoj nga Shqiperia, jane me sinqeritet aq te zotet, sa me korigjojne mua ne anglisht! dhe “te japin uje ne bisht te luges”… pa diskutim nje moster jo perfaqesuese e popullsise atje. Tani une po pyes seriozisht: perjashto politikanet qe genjejne me profka “tralala zura nje gale” neper fjalime dhe fanatiket qe u besojne automatikisht, populli vertet i ha ato “integrim-lleqet”, “BE-lleqet”, “NATO-lleqet” etj etj… E kam shume veshtire ta besoj qe i besojne pas 45 plus 17 vjetesh premtimesh te lugeve te florinjta…. nuk e besoj dot… ja le te flasi ndonje nga Shqiperia…. (kur ti vine dritat, kuptohet….)

  18. Rob-terneti thotë:

    28 December 2007 @ 5:42 pm

    Mua krahasimi i Shqiperise me ato vendet e humbura te paqesorit me duket i terhequr nga floket.

    Shqiperia nuk eshte se ka qene disa shekuj komuniste, pra kapitalizmi nuk u erdhi shqiptareve si kargot indigjeneve. Nga ana tjeter, Shqiperia ka shume lidhje kapilare me boten; jane miliona emigranteve qe shkojne e vijne, por dhe ndryshojne.

    Edhe ligjet apo rregulla te tjera, nuk kishte e nuk ka kuptim te shpikim rroten, dhe asnjeri nuk e shpik, te gjithe kopjojne e adaptojne zgjidhje te gateshme per kushte te ngjashme.

    Ne eshte bere gabim, eshte privatizimi i ngadalshem e jo transparent dhe jo ai i nxituar. Edhe tek ligjet apo kushtetuta e njejta gje. Nese ndodhi gjema me piramidat, nje arsye ishte se nuk kishim kopjuar shpejt sa duhet ligjet e bankave. Edhe ndarja e pushteteve me kushtetute, vertet e ka gjithe bota, po ne fund te fundit, asnje nuk ka peshore farmacie, pune interesash eshte gjithandej.

    Vertet, kane ndodhur shume deshtime ne kete super tranzicion, por ne pjesen me te madhe ato kane qene jopadashje, dhe me shume bereqet per ata qe i kane pilotuar.

    U be lesh me pronat e tokat, jo se nuk dihej si duhej vepruar apo se u kopjuan shpejt te tjeret, por sepse keshtu hapej rruga per te abuzuar e perfituar, sic dhe eshte bere. Po e njejta gje me energjine, s’i “shkoi menja” njeriu se duhet prodhuar me shume energji, se blerja e saj eshte miniere floriri.

    Kam pershtypjen se autori eshte mjeshter i fjales, por kjo nuk mbulon dot mungesen e argumentit.

  19. toko thotë:

    28 December 2007 @ 5:50 pm

    Faleminderit emigrant.
    Sa per lugen e florinjte une mendoj megjithese nuk jam ne shqiperi, se populli vazhdon te genjehet dhe kjo per faktin, se askush nuk guxon ti thote populit se luga e florinjte vjen nepermejt dhimbjeve dhe veshtiresive. Te gjithe flasin per cekun e bardhe. Dhe kjo sepse kasta politike e ka me te lehte te genjej dhe te fitoj edhe mbi ndonjerin qe mbase mer guximn te thote e verteten Kjo ndodh se kasta politike nuk ndjenj asnje pergjegjesi per ato qe thote. Mendo ne fushate dy kandidate.
    Njeri del e thote. Amerika eshte me ne ajo do te na ndihmoj te shkojme ne demokraci e mireqenie. Perendimi me do mua se me ka pritur ne kaq e aq pritje. Ai do te na mbeshtese te hyjme ne BE vetem po te jem un ene pushtet. Une takova presidentin e amerikes kam dale edhe ne fotografi me te. Amerika nuk do kundershtarin tim ai eshte i keq, ai do te kthej kohen e shkuar.
    Kandidati tjeter del e thote.
    Qe te hymen e BE duhen permirsuar dhe aritur standartet ne kushtet ekonomike te vendit. Duhet permisruar legjislacioni dhe zbatimi i tij. Qe do te perkthehet se duhet te kemi ujin dritat dhe buke Qe te arihet kjo une si kanditat propozoj se duhet pune. Duhet qe te gjithe ne te heqim linjat dyfishe. Duhet te denojme me burgime te gjata ata qe vjedhin. Duhet qe mjeket te mos marin para nen dore por te jene sherbetore te popullit. Te mirat do te na vijne nga puna jone, dhe per kete duhet edhe te punojme 8 apo 10 ore ne dite. Duhet qe pas zgjedhje te mos kete me zyra partie ku populli te shkoj e te kerkoj pune, por te kete vetem qeveri dhe parlament ( ideja e partive elektorale). Kodi penal do te jete si ai i kohes se shkuar
    ( nenkupto komunizmit) por do ti heqim tere kodet qe denojne per politike dhe per te drejta e lirite e njeriut. Per vjedhje te pasurise shtetrore apo korupsion denimet do te jene njesoj.etj etj te kesaj natyre.
    Me thuaj ke do te votoj populli?

  20. losttext thotë:

    28 December 2007 @ 5:52 pm

    Xixa thote : “Si i bëhet kur kemi jetuar në jetë të jetëve në njê atmosferê mosbesimi dhe pêrbuzje tê plotê ndaj Ligjit ndêrkohë qË na duhet tê ngremë Shtetin e ri Ligjor?
    Ja edhe pêrgjigjet qê duhet tê na pêrçonte shkrimi dhe qê tê them tê drejtên nuk mund t’i gjej në të..”

    Xixe, mendoj se jo cdo shkrim analitik ka ne ngarkese te tij te ofroje edhe pergjigjet e duhura ndaj mangesive qe kritikon.

    Megjithate, nje pergjigje e terthorte ofrohet edhe ne kete shkrim, kur autori thote qe “rruga drejt përparimit kalon nëpërmjet restaurimit të etikës qytetare, jo bombastikës së reformave të imponuara; dhe se modernizimin duhet ta kultivojmë si bimën në arë, jo të presim të na e hedhin nga qielli me parashutë.”

    Krahasimi me ishujt oqeanike e kryen funksionin e tij persa kohe qe paralelizmat e imitimit perkojne me artificialitetin e transplatimit, megjithese me duhet te shtoj se ky krahasim nuk mund te merret i mireqene ne vetvete.

  21. Qafir Arnaut thotë:

    28 December 2007 @ 6:06 pm

    Xixe ngele duke bere pyetje retorike o burre i dheut.

    Por, nuk merret vesh: nuk ditêm apo nuk deshêm?
    C’eshte kombi Shqiptar? etj etj

  22. xixa thotë:

    28 December 2007 @ 6:19 pm

    O Qafir,
    Një pyetje quhet retorike atëhere kur formulimi i saj bëhet në një mënyrë të tillë për të sjellë një “përgjigje” që i përshtatet atij që pyet. Me fjalë të tjera, është një “pyetje fallco” pasi nuk pret përgjigje, por shpreh një pakënaqësi ose protestë.
    Në qoftë se pyetjet e pêrzgjedhura prej teje ( etj.etj) tê duken si tê tilla, atêhere le t’i quajmë retorike.

  23. ujku i zi thotë:

    28 December 2007 @ 6:46 pm

    Nuk e di sa te verteta jane keto historite e kargos sepse autori nuk citon asnje burim (jo se duhet patjeter ne kesi lloj shkrimesh) por une e gjeta shume interesante. E megjithate ky debat eshte aq kompleks sa vrejtejet e disave p.sh. Emigrantit per percaktimin e nivelit tone dhe rrjedhimisht te nivelit te debatit qe i ofrojme shoqerise dhe politikaneve, apo verejtja per mungese argumenti e Rob-t me duken se qendrojne gjithashtu pa ja ulur vlerat shkrimit. Megjithate nese do fokusoheshim tek ajo pergjigja e “terthorte” per te cilen flet Losttext do vinim re se ato jane ceshtje ne vetevete qe kerkojne sa ndihmen e nje analisti te pergjithshem sic eshte Vehbiu edhe kontributin e expertit aq te domosdoshem qe ne nuk na ofrohet si “sherbim” ne debatin bublik - dhe qe per ironi vet Vehbiu e ka disi alergji.

  24. emigrant thotë:

    28 December 2007 @ 6:49 pm

    LostT, good you are here; karahasimi calon big time!!! Nuk besoj ta kete perdorur njeri kete krahasim per te treguar, te themi, deshtimin e deritanishem te implantimit te demokracise ne Irak. E perseris, te ishte nje paragraf i vogel, no problem. Nuk i vura vizoren, por them qe eshte me shume se 1/2 e shkrimit qe sqaron ate muhabetin e indigjeneve. Duke perseritur ne menyre te terthorte keqkuptimin kolosal te tipit L’America….

    Dikush permendi blank check. Nqse ne Shqiperi vazhdohet ti besohet prralles 1001-neteshe te cekut te bardhe, flas masivisht, atehere terheq mbrapsht gjithe komentet e kesaj teme…. e kam nga padija, zoti hetues, tha…. dhe do me duhet te rishikoj shume gjera, duke filluar nga kutimi i derivatit te shkalles se pare e duke perfunduar te dilema mbi South Beach Diet. Se gomarlleku njerezor duhet, ne fund te fundit, te kete nje cak, edhe kur zbatohet ne Shqiperi, apo jo?

  25. toko thotë:

    28 December 2007 @ 7:14 pm

    emigrant akoma besohet tek “blank check”
    Shiko njoftimet per shtyp te partive politike.
    Kryeministi ishte atje ne bote e priti ky e priti ai president i madh. U perqafua e u puth ne dy faqet nga ky apo ai kryeministeri i shtetit mik/vella/moter.
    Kryetari i pozites ishte ketu e ishte atje ne bote , opozita njofton ambasadat 3 here ne dite si shkojne punet ne shqiperi.
    Filan institucion nderkombetar dekoroj qeverine, filan institucion nderkombetar shau qeverine.
    Une do tju fus ne BE ne kete vit se BE me do me shume se ai qe dot ju fuse ne BE ne ate vit
    Masa e vetme e politkes sone eshte cfare u tha e cfare u be ne bote per politiken shqipetare. Qe perkthehet kush do te jete ne qeveri qe te na ndihmoj bota , qe te na fuse ne BE.
    Edhe ne vete peshqit themi “Nuk na fusin ose na fusin ” ne BE. Nuk themi “hyme” ne BE por na “fusin” ne BE. E kupton se ku eshte mentaliteti yne?
    Perse nuk thuhet, cfare u tha ne Divjake apo ne Vermosh per qeverine?
    Pse nuk thuhet se cfare tha kjo apo ajo OJQ tona per qeverine? Pse nuk thuhet cfare duhet te arijme ne shqiptaret per te hyre ne BE?
    Sepse mendoj akoma presim “blank check” nga bota. Bile edhe hyrjen ne BE e shikojme si nje te mire per te emigruar ne Evrope, dhe jo si nje e mire qe do te kemi standart jeteses Evropiane. Fatkeqsisht emigrant gomarlleku njerezor nuk ka cak, kur zbatohet ne Shqiperi. Dhe per kete fajin e politika jone pasi ajo duhet te jete qe te ndryshoj mentalitetin e popullsive të ishujve të Melanezisë e të Mikronezisë qe eshte ngulitur ne mendjen e popullit tone. Mentalitet qe ushqehet nga frika se po te themi ndryshe do te na kujtojne Xhaxhin qe thoshte “te punojme e te jetojme me forcat tona ” qe ka nje ndryshim te madh te madh nga parulla popullore “te jetosh me djersen e ballit”. Ne 90 bashke me ujin e ndotur hodhen edhe foshnjen.

  26. lumidrin thotë:

    28 December 2007 @ 7:32 pm

    Autori me “Kargot” ka dashur te tregoje se ka njohuri te githanshme.Me vendin tone nuk qendron ne asnje linje.
    Gjendja e vendit tone pas ‘90 nuk ishte tjeter por vetem kthim tek ‘28, 60 vjet te hedhura ne asgje.
    Mbase do jete me domethense te merrej ne konsiderat fjalet e Arshi Pipes kur erdhi ne Shqiperi.”Pa nje “Nuremberg” Shqiptar mos mendoni se do ecni perpara.”
    I afroj edhe ate te Alis ” mos doni qe te vijne ne pushtet Zogistat”.
    Sikur ne keto thenie te kerkonim te gjenim te “verteten” e pasojes,do jepte nje rezultat me te larte se çdo hamendje tjeter.

  27. xixa thotë:

    28 December 2007 @ 7:32 pm

    Ky lloj mentaliteti që përmend Toko është fort i rrënjosur dhe nuk është i lidhur gjithmonë me politikën.
    Dikur, edhe studentêt e universitetit të Tiranës, pasi dilnin nga provimi shpreheshin:
    - nuk ma dha..(ngela)
    - e mora! (kalova)

  28. Parrulla Armiqesore thotë:

    28 December 2007 @ 7:37 pm

    LostT, good you are here; karahasimi calon big time!!! Nuk besoj ta kete perdorur njeri kete krahasim per te treguar, te themi, deshtimin e deritanishem te implantimit te demokracise ne Irak.

    EMGT, shembulli i Irakut nuk vle te permendet se implantimi po behet vete nga Amerika (duke perdorur kukullat pushtetare te Irakut)…. Kur te dal Amerika prej andej flasim!

    Cargo Kult eshte me teper nje fenomen psikologjik dhe si i tille nuk duhet trajtuar si te ishte matematike me rregulla e teori fikse.

  29. Shqipe, thotë:

    28 December 2007 @ 7:52 pm

    Cargo cult, nje koncept interesante. Mendimet e para qe me erdhen ne mendje, jane se jemi perafersishte 3.5 milinone banore, qe trazicioni, deshtimet, etika njerezore duan me vete ne menyre konstante vitaminen “KOHE” e “Qendrushmeri”.
    Sa per parantezen qe Z. Vehbiu ngre

    Përndryshe vetëm vëmendjen e antropologëve të botës mbarë do të kemi të garantuar.

    Sot antropologjija behet dhe ne “shtepi” dhe jo vetem ne shoqerite primitive.

  30. Idris thotë:

    28 December 2007 @ 7:52 pm

    Vebiu eshte treguar “shume i bute” duke na krahasuar me “Tigrat ” ku si duket sheh nje perspektive te Memedhembjes.
    Fort e nderuar pene Ardian.
    Nuk e di po besoj akoma qendron teza se:
    Dy raste te dhenies marrjes midis kulturave te popujve ekzistojne …kuptohet edhe ndermjetsja:
    1-Kur nje popull i PUSHTUAR,I KAPUR ( me njemije e nje faktore)bie nen “roberine” e PUSHTUESIT me pasoje ASIMILIMIN,TJETERSIMIN, ne se PUSHTUSI (per njemije e nje faktore )prezantohet,paraqitet,ESHTE me i perparuar se i PUSHTUARI,I KAPURI.
    Kjo po ndodh me Memedhembjen,i pelqen apo nuk i pelqen dikujt….
    Dhe per kete, me krahasimin qe ke prure je ne LARTESINE me te ADMIRUSHME SHKENCORE.Teze e vertetuar KATERCIPERISHT.
    Falemnderit per dashurine qe ke treguar per POPULLIN tend duke mos patur guximin ta quash me emrin e vertete se ku e shpune teorite e Te Ardhmes se Ndritur te miljona teorive e teoricjeneve bajate qe qarkullojne SOT ne Gazetat “SOT” neper bote por qe vetem ne SHQIP nuk thone gje.

  31. blete thotë:

    28 December 2007 @ 8:00 pm

    sec m’u kujtua “the island of the sequined nun” nga christopher moore.

  32. Blendi thotë:

    28 December 2007 @ 8:11 pm

    Liber i mire ai blete, “love sequined nun”

  33. Pjer Thomas thotë:

    28 December 2007 @ 8:12 pm

    Vehbiu , si mjeshter i fjales, i thurr bukur mendimet, krahasimet ndonse paksa ekstra-vagante ishin ne fuksion te tezes se sa te krahasimit me shoqerine shqiptare, e cila se bashku me klasen politike gjithmon ka ndjekur (dalngadal) metodat dhe menyren e jeteses se shoqerive dhe kulturave me te fuqishme . Ne fakt te gjitha shoqerite keshtu kane hecur, duke kopiuar nga njera-tjetra dhe duke u ndikuar nga ndonje revolucion, jo vetem ne politik, por dhe ne veshje, menyren e jeteses, etj.
    Toko, nuk e kuptoj se ç’ke me te persekutuarit apo te burgosurit politik, nuk e kupton qe i ngjan atij/atyre qe fusin perçarje si ne fe, krahina, etj. Peshku nuk eshte arene ku ti te futesh perçarje apo te flasesh me perbuzje per nje shtrese te shoqerise. Une vete dhe shum te tjere jam/i nje i persekutuar , por nuk i perbuz komunistet apo antaret e PPSH, siç i quaj une. Me duket se ke difekte te renda ne karakter dhe mendje, se e shof qe flet/shkruan me siklet.

  34. strangeMAN thotë:

    28 December 2007 @ 8:21 pm

    Shkrimi më duket fatkeqësiht i qenësishëm. Megjithatë, teza që ngre xixa më duket jo si kundërshtuese, por më shumë si komplementare. Dhe nëse mundem modestisht të jap përgjigjen sipas variantit tim: nuk ditëm. Qemë (dhe jemi) një shoqëri e papërgatitur. Një shoqëri që krizën e saj morale nuk arriti kurrë ta kapërcejë. Një shoqëri që nuk u udhëhoq kurrë nga asnjë ideologji, por në të cilën ideologjitë (lexo këtu tezat dhe grupimet politike) u përdorën që X grup të sundonte mbi Y grup. Revolucion pa evolucion. Në këtë kontekst edhe hyrja në BE, anëtarësimi në NATO, etj. shkunden si flamurë pa ndonjë qëllim të mirëfilltë progresist dhe thjeshtë si demogogji politike. Çfarë mendoni se do të ndryshojë në shoqërinë tonë nëse anëtarësohemi në NATO e BE? A mendoni se kjo do ta shërojë shoqërinë tonë si me magji? Dakort me artikullshkruesin këtu, zhvillimi duhet të jetë natyral dhe jo i transplantuar.

    Emigrant, krahësimi është ndoshta i zgjatur, por ka paralelizma mjaft të qenësishme. Po, shqiptarët janë akoma një shoqëri pa ndërgjegje dhe krejt primitive në shumë aspekte. Mendjet e njerëzve këtu janë rëndshëm të cekta. Dhe çka është më keqndjellës është fakti që nuk kërkohen kurrë seriozisht arsyet e sëmundjes, por i mvishen fajet e përgjegjësitë paraardhësve, motit të keq, të huajve dhe kurrë, asnjëherë arsyeve të vërteta (lexo këtu që e ka fajin aeroplani që nuk vjen jo ne që nuk prodhojmë zhvillim por kaos dhe varfëri për shumicën e popullsisë).

    Përshëndetje!

  35. losttext thotë:

    28 December 2007 @ 8:32 pm

    Thelbi i krahasimit, mendoj, qendron ke artificialiteti i transplatimit, ngashnjimi i vetvetes me “cilesine” e imitimit, dhe pritshmeria, naive ose jo, e korrjes se te mirave (materiale ne rastin e ishullaneve, euro-integraliste ne rastin shqiptaresk).

    Terkuzimi i krahasimit nuk ka te beje shume me vleren e ketij; e shoh me shume ne funksion shpjegimi ndaj lexuesit te zakonshem te shtypit shqiptar. (Mbase referenca duheshin vene, sic tha ujku me duket, por kjo nuk para ka shume rendesi kur merret parasysh natyra e nje gazete te perditshme).

    Ajo qe ja vlen te diskutohet mendoj se eshte natyra e imitimit. Nen globalizmin e sotem ketij imitimi i jane kerkuar rrenjet me se shumti ke raporti kolonizator- i kolonizuar dhe pushtues-i pushtuar. Homi Bhaba mbahet si nje nga shkollaret me peshe, qe ka studjuar imtesisht shkaqet dhe pasojat e imitimit qe lind si rezultat i marrje-dhenjes se dy kaheve.

    Mirepo pushtimi (e si rrjedhoje dhe imitimi i pjelle) nuk eshte gjithmone fizik dhe aktual; bota e “civilizume” pushton edhe me mjete te tjera, nen te cilat krahu “i pacivilizum” peshtjellohet akoma me keq ne dileme dhe kaos.

    Nuk besoj se ka rruge te drejte dhe rruge te gabuar ne kontekstin (hate this word :) ) e nje vendi si Shqiperia. Vehbiu i meshon idese se duhej rregulluar se pari mendesia dhe raporti qe shqiptaret kane me ligjin dhe Maliqin. Mirepo keto nuk rregullohen vec nga deshira e mire; institucionet gjysmake dhe imitimi hihedhasysh qe u bejme te tjereve kur me shume ja bejme vetes, do yshtin me ne fund qe te behen rregullimet e sajdisjet e duhura.

    Me keto dua te them qe “ndreqjet” shkojne paralel ne te dy kahet, ate te ndergjegjesimit shoqeror dhe ate te mirefunskionimit institucional, dhe ushqejne njeri tjetrin.

    (Ideally).

  36. strangeMAN thotë:

    28 December 2007 @ 8:44 pm

    Mbi shembullin e aborigjenëve dhe kultit të kargos mund t’i referoheni, ndër të tjerë autorë: Anthony Giddens, Sociology

  37. tropizma thotë:

    28 December 2007 @ 9:11 pm

    Besoj se shumica e peshqve qe hyjne te kjo teme jane dakort me AV-ne: pervetesimi institucional, kulturor a shoqeror i formave perendimore ne shqiperine paskomunizte eshte kryer thuajse sonambulisht, duke penguar asimilimin e vertete te thelbit te strukturave te kopjuara. Nuk dua te diskutoj se deri ne c’mase forma eshte vete thelbi, sidomos per sa u perket institucioneve politike, sepse eshte diskutim i ngaterruar dhe kerkon dike me te lecitur se une - AV-ja psh mund te ishte zgjatur pak me shume tek rendesia e formes - por ndjenja e genjeshtres, e formes qe stonon, na pushton te gjitheve kur perjetojme realitetin shqiptar, qofte ju qe jetoni ne Shqiperi e qofte ne qe vizitojme here pas here. Imazhi i avioneve prej druri ishte imazh i bukur, sado e zgjatur te kete qene historia (kam pershtypjen se AV-ja eshte zgjaur pikerisht per te sqaruar qe krahasimi nuk eshte thjesht nje orientalizem tjeter).

    Cfare prisja une me teper nga artikulli eshte artikulimi i ketyre formave boshe ne rastin e Shqiperise. Paragrafi i parafundit i artikullit vec i liston me nxitim ‘fjalet e medha’, pa me mbushur mendjen (mgjs mund te kem te njejten hamendje) qe nga ato ide ne nuk kemi sendertuar asgje. Dua te them qe nderkohe qe ne rastin e ishujve avionet e drunjte as qe kishin ndonje shans per t’u ngritur, ne rastin e Shqiperise behet deshtimi nuk eshte aq i pakundershtueshem. Une kam nevoje te lexoj te pakten disa raste per ‘modelet e huazuara’ dhe si kane deshtuar keto. Kam nevoje qe pershtypjen time ta kthej ne bindje. Dhe meqe AV mori mundimin ta trajtonte temen, une shoh andezaj me shprese (dhe dembelizem).

    AV kthehet ne shpelle per t’iu treguar shokeve c’pa jashte saj, por rrezikon te beje te njejtin gabim ‘magjik’ te elitave ne atdhe- t’iu shpjegosh lexuesve te Shekullit se jetojne ne bote hijesh, me nje dijeni dhe konceptim te formuar nga imazhe te tjera (nuk dua ta coj ne nivel ‘realiteti’ diskutimin), eshte sa e nevojshme, aq edhe e pamjaftueshme. Sepse edhe AV ka percjelle formen e nje kritike, pa bere punen e piste ta konkretizoje kritiken me ilustrime shqiptare.

  38. Dolores thotë:

    28 December 2007 @ 9:14 pm

    sa bukur shkruan Losti :D

  39. Rob-terneti thotë:

    28 December 2007 @ 9:28 pm

    Zhvillimi boteror keshtu behet duke kopjuar e pershtatur.

    Ka vende qe kopjojne e pershtaten shpejt si psh. tigrat e Azise, sic ka tjeter milet qe mbetet ne epoken e gurit. Sa me i shpejte - aq me lart ngjitesh ne hierarkine e food chain.

    Problemi yne eshte se paria jone do vetem te mjeli. Si rrjedhoje, ajo optimizon zgjidhjet ne funksion te ketij qellimi te madh (per te). Nuk ka me situate te pershtateshme per kete pari se sa gjendja terhiq e mos e keput.

  40. edrus thotë:

    28 December 2007 @ 9:41 pm

    E ç’rëndësi ka nëse është verifikuar praktikisht, tek vllezrit e Sandokanit, fenomeni që përshkruante Vehbiu… mua më bëri të imagjinoj pa shumë sforco, Salën me dy gjysma arrash kokosi në veshë :).
    Strangeman gjen një arësye të mundëshme kur thotë:

    Një shoqëri që nuk u udhëhoq kurrë nga asnjë ideologji,

    Ndoshta ngaqë jeton në Shqipëri, është i “infektuar” nga domosdoshmëria e përkatësisë, helbete, të jetosh atje është e pamundur që të mos ndahesh në NE dhe ATA, por, ka ardhur koha që JU, që e kini të qartë se keni në dejet tuaja atë kulturë dhe kapacitet për të ndërtuar një shoqëri ashtu siç duhet, të ngriheni kundër formave arkaike dhe aventuroze të bëra deri më sot nga ATA që më fort se të dëgjojnë zërin e popullit, shpresojnë të dëgjojnë ndonjë senjal aliennëpërmjet të famshmeve kufje prej arrash kokosi.
    Kjo do të ishte forma e re e përplasjes: Liberalët e rinj ndaj konservatorëve imitues, ASGJË NUK JU MUNGON, Shikoni fjalën e Vehbiut, shikoni ToKon, edhe vetë Xixa e shumë të tjerë që kanë aftësinë që edhe në modernen, të konfrontohen dhe të gjejnë zgjidhjet më të mira.

    P.s: Emigrant, nuk e njoh ktë Vehbiun, por ky dreq kur flet di të flasë, flet rrallë e për mall, por rrallë gabon :) , kam parasysh një shokun tonë, që shpeshherë çoku e zë koçimarja ;)

  41. losttext thotë:

    28 December 2007 @ 9:52 pm

    dolores moj bije :)

  42. emigrant thotë:

    28 December 2007 @ 10:00 pm

    Ne duon “funksionim institucional - ndergjegje shoqerore” nuk kemi ndonje lidhje nje drejtimshe shkak-pasoje; eshte thjesht nje sistem me “simultaneity effects”, ku shkaku behet pasoje dhe anasjelltas. Nga keto te dyja, ndergjegjia shoqerore eshte ku e ku me inerte; levizjet e saj jane tejet te ngadalshme. Institucionet nderkaq, jane me nen vullnetin e politikaneve te dites, interesi i te cileve i ka meshuar dhe do i meshoje medoemos ketij kultit qe po flitet ketu. Politikanet e dine qe ceqet e bardha jane bullshit. E kane ditur qe ne momentin kur kjo fjale mbiu ne realitetin shqiptar. Nuk shtrohet pra problemi i ndergjegjsimit te tyre nga kjo ane. They know!!!

  43. toko thotë:

    28 December 2007 @ 10:13 pm

    E M I G R A N T !!!!! B R A V OOOOO!
    Me bukur nuk ka ku te shkoj ( se me pelqen mua mua dhe me vjen mire se keshtu mendoj edhe une)
    Shprehja e dites duhet te jete
    “Ne duom “funksionim institucional - ndergjegje shoqerore” nuk kemi ndonje lidhje nje drejtimshe shkak-pasoje; eshte thjesht nje sistem me “simultaneity effects”, ku shkaku behet pasoje dhe anasjelltas. Nga keto te dyja, ndergjegjia shoqerore eshte ku e ku me inerte; levizjet e saj jane tejet te ngadalshme. Institucionet nderkaq, jane me nen vullnetin e politikaneve te dites, interesi i te cileve i ka meshuar dhe do i meshoje medoemos ketij kultit qe po flitet ketu. Politikanet e dine qe ceqet e bardha jane bullshit. E kane ditur qe ne momentin kur kjo fjale mbiu ne realitetin shqiptar. Nuk shtrohet pra problemi i ndergjegjsimit te tyre nga kjo ane. They know!!!”

  44. karmapolitick thotë:

    28 December 2007 @ 11:53 pm

    citoj :
    Kapitalizmi, demokracia, parlamentarizmi, të drejtat e njeriut, tregu i lirë e të tjera fjalë të mëdha kërkojnë një vetëdije shoqërore të caktuar, pa të cilën nuk e bëjnë dot kalimin nga fjalët te sendet.
    - kam pershtypjen se kjo i meshon idese raciste: shqiptaret nuk dine te bejne shtet. (nese marrim per te njohur se parlamentarizmi, te drejtat e njerit e te tjera fjale te medha jane shtyllat e nje shteti)
    citoj prape:
    Nëse kushtetuta mund të përkthehet fjalë për fjalë nga kushtetuta e një vendi të zhvilluar demokratik, të tjera kushte të nevojshme për të pasur një kulturë demokratike - të tilla si besimi i ndërsjellë midis qytetarëve; bindja në paanshmërinë e ligjit; vullneti për pjesëmarrje aktive në proceset demokratike; gatishmëria për shërbim publik - nuk mund të kopjohen, as të përkthehen nga kultura të tjera, as t’u tregohen “të huajve” si shenja e prova të modernizimit.

    - A mund te na e argumentoni ju zoti Vehbiu, kete konstatim personal? A ka popuj qe e kane kete te gatshme, popujt e mire, partizanet - dhe popujt qe nuk arrijne ta kene kete, te keqinjte, gjermanet?

    Citoj me poshte:
    Edhe risi të tjera në jetën shqiptare, si universitetet private, OJQ-të, krediti bankar, bastet dhe lojërat e fatit, sigurimet private, njohja e të drejtave për pakicat etnike dhe kulturore, kthimi i pronave pronarëve “të ligjshëm”, manovrimet me çmimin e tokës, zhvendosja e lirë e popullsisë drejt zonës bregdetare, e kështu me radhë, kanë dështuar sa herë që kanë shpresuar se do të mund të kishin sukses vetëm e vetëm duke ndjekur me besnikëri modele të huazuara.

    - Ketu jemi te paqarte per poziten tuaj. Qe nuk jeni dakort me modele te huazuara, mos do te thote se ju perkrahni modele eksluzivisht shqiptare? Ne rast se jo, si e mendoni ju, pra,na thoni si e mendoni ju kete punen e importimit me te suksessshem te modeleve te huaja? Ju lutem na thoni, pertej retorikes, si mendoni ju se zgjidhet kjo pune?

  45. Parrulla Armiqesore thotë:

    29 December 2007 @ 12:17 am

    KP- eshte tjeter gje te thuash “shqiptaret nuk e kane vetedijen shoqerore dhe pike” e tjeter gje te thuash ” keto fjale te medha kerkojne nje vetedije shoqerore te caktuar qe shqiptaret se kane treguar deri me sot.” E para perfundimate (raciste sic e quan ti) , e dyta te jep shprese duke bere me gisht drejtimin qe te mos ecim te verber me paterica.

    Te me fal AV qe i ve fjale ne goje . Fjalia e dyte eshte sajimi im.

    …dhe ve re nje keqkuptim. Nuk me duket se artikulli ndeshkon shkembimet,huazimet, e modeleve nga shtete e tjera, perkundrazi. Ndeshkon mendimin qyqar qe ndermjet ketyre huazimeve do dalim nga situata. Sduhet te harrojme se pa ate vetedijen shoqerore, qytetarine, cdo gje behet ornamentale.

  46. karmapolitick thotë:

    29 December 2007 @ 12:25 am

    Pyetjet ishin per vehbiun, kur te kete durim a qejf t’u pergjigjet. Por faleminderit per inputin.

  47. tropizma thotë:

    29 December 2007 @ 12:34 am

    Oj Karme, aman hidh nje sy nga Top Channel per qendrim racist, se sapo me kapi veshin i madhi Nano - perifrazuar: levizjet demokratike jane teper sqimatare per te ndodhur ne Shqiperi (kjo perseritje e argumentit te tij ne nje artikull per levizjen anti-regjim te dhjetorit ‘90)..

    me falni per daljen nga tema..

  48. emigrant thotë:

    29 December 2007 @ 12:45 am

    Ore une mbase jetoj ne tjeter planet, por mua kjo qe shtjellohet ketu me duket aq e vetkuptueshme sa qe s’ja vlen per tu shkrujt; madje eshte pak insulting do thojsha. Se eshte si yesterday’s news; taken for granted; selbstverstaendlich! Mqse nuk e ndjek shtypin shqiptar nga afer po pyes: cfare, ky qenka shkrimi i pare qe thote se implementimi “gelldap” e literal i realiteteve te zhvilluara perendimore ne habitate babaqemse ka gjasa te larta deshtimi? A? 17 vjet dhe tani po i biem me te? Se s’po marr vesh gje! Se nuk eshte vetem mikronezia qe nuk shkon ketu; po majmunlleku yne proverbial s’paska rene ne sy fare dmth! Po une thashe se ate e morem vesh me Bert Ndreniken ne, te Koncert ne Vitin 36! Jo or jo, nuk mund ta besoj kurre qe e mesuam dje nga Shekulli. Une nuk po diskutoj kete; une po them qe faktoret qe e shkaktojne kete majmunllek, qe e duan vertet mikronezine midis nesh, ata jane te super ndergjegjshem, jane te dijshem. Kultin e Cargos e hane mengjes per mengjes ata; shoqeruar me kafe espresso. Ata te bejne disrtacion, po deshe, per kultin e Cargos. Puna eshte qe a ka ndonje mendim se si mikronezia duhej zbatu ndryshe ketu? Si te mundesohet psh dobesimi i prirjeve te pashmangshme uzurpuese te te gjitha pushteteve. Si ta bejme pra uzurpimin me te vogel? etj etj… Aty duhet analiza. Dhe per kete duhet nje njohes shume i mire i realiteteve shqiptare. On the ground. Qe ti preki per dite. Pase po thua qe nje here ra mana nga qielii, edhe s’bie me, OK, e vertete eshte, nuk mohoet, por se si me duket qe te behet objekt zhbirilimesh e persiatjesh e ku di un c’tjeter…

  49. karmapolitick thotë:

    29 December 2007 @ 12:46 am

    Dhe meqe m’u kujtua, krahasimi ndonese i zhdervjellet (Vehbiu eshte mjeshter), ishte paarsyeshem i zgjatur. Plus nuk nxorri thelbin e asaj qe do me thene Kargo Kultit qe eshte : Imitimi i syprines se nje procesi a sistemi, pa iu futur atij(procesit/sistemit) thelle; pa ditur, njohur e kuptuar thelbin e tij.
    Ne fakt pare ne kete prizem, na del qe me shume se per cdo gje tjeter na duhet te kuptojme ne brendesi; pra nuk eshte pune edhe aq shartimi te keq(sigurisht, kjo qendron pjeserisht) , sesa mungese ekspertize per implementimin e sakte te ketyre proceseve dhe sistemeve.
    Ky eshte nje nga faktoret e keq-kuptimit.
    Por paaftesia nacionale, e kombinuar me armiqesine rajonale, si dhe me perpjekjet cinike e te pa-na-dhena-zgjidhje&ide per te nxjerre shqiptaret me bisht (te cilat funksionojne perhere, pasiqe ne kemi nje lloj prirje per marredheniet S&M) jane kontribuese gjithaq ne kete te famshmin dhe pothuaj simpatikun Kargo Kult.

  50. karmapolitick thotë:

    29 December 2007 @ 12:52 am

    Oj Karme, aman hidh nje sy nga Top Channel per qendrim racist, se sapo me kapi veshin i madhi Nano - perifrazuar: levizjet demokratike jane teper sqimatare per te ndodhur ne Shqiperi (kjo perseritje e argumentit te tij ne nje artikull per levizjen anti-regjim te dhjetorit ‘90)..

    me falni per daljen nga tema..

    levizjet demokratike teper sqimatare (hapim kllapat ketu qe te sqarojme se “S” tek fjala “sqimatare” nuk eshte mohuese e asnje foljeje prapavepruese), sic e thua edhe ti vete, jane argument teper i njohur. Refreni i ditur qe “shqiptaret kaq meritojne”.
    Raciste te te gjithe flamujve, ela dho!

  51. tropizma thotë:

    29 December 2007 @ 12:54 am

    Mprehni shpatat atehere emigrant dhe karmapolitick - eshte ceshtje makuterie nga ana e politikaneve te ndergjegjshem, apo eshte ceshtje mungese ekspertize? Apo themi jane te dyja bashke dhe fleme rehat? Edhe te presim revolucione demokratike mediatike anti-uzurpim dhe anti-injorance?

  52. Qafir Arnaut thotë:

    29 December 2007 @ 12:57 am

    Qe nuk jeni dakort me modele te huazuara, mos do te thote se ju perkrahni modele eksluzivisht shqiptare? Ne rast se jo, si e mendoni ju

    Karma, nuk besoj se AV flet per modele eksluzivisht ’shqiptare’ (ketu ka njerez qe argumentojne se nuk ka ’shqiptare’ si e jo me modele ’shqiptare’). AV flet qe per 17 vjecar duhet te ishte krijuar ambjenti i duhur per te perqafuar ‘modelet’ nga populli halldup. Por populli ka mbet po aq halldup sa ishte. Dmth ‘elita’ e Tiranes vec sa i ka ra me dore, se pune nuk ka bo…(pervec milardave qe ka pervetesu nga monopolizimi i ekonomise)

  53. ados thotë:

    29 December 2007 @ 12:58 am

    Huh, nuk di pse me kujtohet nje film me Budd Spencer dhe Terence Hill ne nje ishull exotic ne kerkim te thesarit…nje japonez qe akoma kujtonte qe lufta nuk kishte mbaruar dhe priste “yankee-et” me pushke, dhe banditet..Sigurisht “the locals” me naivitetin e tyre..
    Shkrimi eshte i drejte, dhe metaforizmi eshte i perkryer

  54. emigrant thotë:

    29 December 2007 @ 12:59 am

    karmaP, me kujtove s’di pse ket; te pershendes: http://www.youtube.com/watch?v=0e7AQQTONvg :)

  55. tropizma thotë:

    29 December 2007 @ 12:59 am

    KP me duket se thelbi i dale ishte, perderisa edhe une me siper e kisha kuptuar si “pervetesimi institucional, kulturor a shoqeror i formave perendimore ne shqiperine paskomunizte eshte kryer thuajse sonambulisht, duke penguar asimilimin e vertete te thelbit te strukturave te kopjuara.”

  56. tropizma thotë:

    29 December 2007 @ 1:00 am

    … ose ne menyre shume here me koncize nga emigranti, “gelldap”.

  57. Zana thotë:

    29 December 2007 @ 1:04 am

    Une mendoj se ne Shqiperi nuk zbatohet asnje model apo strukture.çohet njani ne mengjez e thotenoj gja te “mençur”,te nesermen tjtri nje tjeter e keshtu me radhe.Se edhe po te kishim zbatu keshtu “gelldap”(ku nuk hyka kjo e bekume fjale emigrant)qofte edhe nje model o strukture perendimore gjithsesi noj gja e harit do kish dale n’drite.Dini gja ju!? :)

  58. karmapolitick thotë:

    29 December 2007 @ 1:10 am

    Nuk eshte aq e reduktueshme tropizma.

    Ketu ku une jetoj, ka nevoje per ridimensionim te perceptimit qe ne kemi per veten (me aq sa kemi mundesi) dhe per te tjeret.
    Qe te mos kete rracizem, ka nevoje per histori te shkruar sakte.
    Nese historia shkruhet sakte, nga ajo mund te nxirren mesimet e duhura qe do te na benim te mos riperserisnim gabimet.
    Nese historia shkruhet sakte, nuk ka mundesi qe sekush te marre persiper te beje psikologji kombetare, duke bere analogjira te aty-ketushme. Guerilase. Jo sistematike.
    Nese historia shkruhet sakte, atehere jo cdokush mund te beje antropologji cheap me ne.

  59. emigrant thotë:

    29 December 2007 @ 1:13 am

    Zana, e di qe per pak qesh tu perfundu ne Guam un kur marova shkollen? Nuk tallem! Kishte nje vend pune atje ne universitetin e Guamit. Me tha profesori qe ke kushte per se mari, plazh gjith kohen, per te mesu s’e kon shume hall guamezt (jane nga keta indigjenet pra, ktu ta kom llafin.. :) ); i vetmi problem ishte se duhej 6 ore me avion per te ardh ne ishullin me te afert me i cik civilizim: Hawaii. E kupto ku kena mrrit apo jo? Ne mes te Paqsorit, Zane… :)

  60. Zana thotë:

    29 December 2007 @ 1:19 am

    Do ta kerkosh Guam-in Emigrant,do ta kerkosh…. :) Larg rremujes ,rremetit…Pse budalla ishte Marlon Brando qe jetonte si padishah midis gjithe atyre bukurive?? Eh!!Nga Kulmaku ne Guam…sikur pak si fantashkence tingellon……..

  61. tropizma thotë:

    29 December 2007 @ 1:35 am

    KP, reduktimi im ishte pothuajse identik me reduktimin tend te kultit te kargos - po thoja qe shkrime e kishte bere te qarte.

    Ben mire qe e hap kutine e historise dhe te standardeve akademike ne analiza. Por nuk mund te presim qe rrjedha e ndergjegjesimit te ndaloje derisa te sqarohet historia, keto jane procese qe ndodhin se bashku. Perceptimi per veten nga ana tjeter nuk eshte vetem produkt i vetedijes historike por edhe produkt i ligjerimit sinkronik, pjese shume e rendesishme e te cilit eshte shtypi - artikujt e Nanos, artikujt e Vehbiut (nuk po bej aspak barazim cilesor te ketyre te dyve). Nderhyrje si keto te fundit nuk mund te jene vec guerilase dhe jo sistematike, sidomos duke pasur parasysh vijen redaktoriale (sporadike) te gazetave, mgjs si Nano si Vehbiu perpiqen t’i qendrojne nje vije te pergjithshme. Por eshte nga keto perpjekje jo krejtesisht sistematike qe frymezohet ndjenja e sistematikes - qofte lexuesit e thjeshte, qofte ata me anime akademike, do te ndizen nga keto kritika te thjeshtuara per te reflektuar me thelle per identitetin e tyre. Hapesirat e kuvendimit publik dhe akademik jane te kufizuara ne Shqiperi; duke mos e kryer universitetet plotesisht funksionin e tyre, gazetat e televizionet marrin rendesi me te madhe ne perpilimin e axhendes (perkthim ju lutem) akademike. Ilustrim te kesaj kemi debatin Kadare-Qose, qe nuk u be ne ndonje reviste akademike, po mu ne mes te kaosit mediatik shqiptar.

  62. Blendi thotë:

    29 December 2007 @ 2:02 am

    KP, tropizma une jam gjeresisht ne anen tuaj te argumentit kur vjen puna tek vetediskriminimi i vazhdueshem. Mendoj se ka nje ndjenje vete-diskriminimi (nuk po guxoj te them vete-percmim) qe sa vjen e behet me e dendur ne shoqerine shqiptare. Them se media ka patur te beje me kete, sepse media “e lire” ka 17 vjet qe lajmin e perdor per te futur nje kothere ne stomak. ne te gjitha menyrat e imagjinueshme. Dhe shqiptarin e ka bere palaco, hajdut, kriminel, rrebel, analfabet, vrases, idiot etj etj…shume pak pozitivitet, optimizem, krenari…shume kronike te zeze!

    Por nuk me duket se AV po mundohet te penetroje kete ide. Mos e nxirrni AV jashte kontekstit te tij. Kush e ka lexuar vazhdmisht e di fare mire qe ai nuk u qendron ideve raciste kunder vetes. Nuk eshte e mundur qe nje dite te bukur te gdhihet me percmim per lexuesin e vet.

    Them se duhet per nje sekonde t’i heqim kapelet patriotike dhe ta gjykojme shkrimin per ate qe eshte. Kulti i kargos besoj eshte boll i qarte se ku meshon. Se keto tribute kishin ca “shefa” dhe keta shefat i organizonin keto paradat ushtarake dhe avionet e kashtes… edhe pistat e tatepjeta qe ndertonin keta prijesat i projektonin…

    Ata nuk kishin idene se c’behej. Dhe lideret tane politike (pozite-opozite) me se shumti NUK KANE IDENE. nese keta ish sekretare partish do projektojne ekonomine moderne te shqiperise ne nje fshat global - Pacim fat. Po prap, jane si “shefat” - nuk bejne per kete pune. Kete shof une. Pa u tendosur shume patriotrikisht, edhe pse jam me ju ne ate, qe populli yne s’eshte as me i mire as me i keq se te tjeret.

  63. Ardian Vehbiu thotë:

    29 December 2007 @ 2:15 am

    Të nderuar miq të Peshkut,
    Gëzohem vërtet sa herë që shoh ndonjë shkrim timin të diskutohet këtu. Nga të gjitha reagimet e mundshme, heshtja është më i hidhuri dhe i padurueshmi.
    Nuk kam mundësi t’ju përgjigjem vërejtjeve dhe pyetjeve tuaja një për një, por do të përpiqem të jap disa sqarime në vija të trasha.
    Shkrimi i tanishëm është një orvatje imja për t’i dhënë një emër një dukurie për të cilën ka kohë që vras mendjen e shkruaj. Kjo dukuri ka të bëjë me shpresën se importimi i formave dhe i praktikave nga Perëndimi do t’u garantojë shqiptarëve po atë sukses që ato kanë pasur edhe në Perëndim.
    Ajo që unë gjej të përbashkët midis këtij besimi tonit, dhe kultit të kargove në trajtat e veta klasike, është ngatërresa midis kushteve të domosdoshme dhe kushteve të mjaftueshmepër një dukuri që të ngjasë.
    Për ta shtjelluar këtë koncept timin, m’u desh t’i jap relativisht shumë hapësirë përshkrimit të kultit të kargove në ishujt e Paqësorit, për t’i parapërgatitur lexuesit për tezën time.
    Interesohem prej kohësh për kargo-kultizmin në Shqipëri; por çfarë më bëri të shkruaj tani për këtë çështje ishte lajmi që lexova diku se ushtria shqiptare sapo kishte ndryshuar teknikën e hapit ceremonial.
    Nuk e di nëse kjo u bë me bindjen se hapi i mëparshëm nuk i shkonte një ushtrie që bëhet gati të hyjë në NATO, apo nuk përshtatet me modelet e reja të këpucëve që mbathin ushtarët tanë. Por di që për reforma të tilla lexon çdo ditë në gazetat, dhe mbetesh pa gojë.
    Natyrisht, format mund të importohen lehtë, brenda natës. Por këto forma, në vendet e origjinës, janë produkte historike, ndërsa tek ne vijnë si teknologji. Prandaj unë mendoj se importimi i formave deri tani ka dështuar dhe do të vazhdojë të dështojë, sa kohë që nuk kuptohet dallimi midis produkteve historike dhe produkteve teknologjike.
    Mbetem i bindur se shqiptarët do të arrijnë t’ia kthejnë vetes dinjitetin aq të nevojshëm për një komb, mes familjes europiane. Por nuk kam shumë shpresë që elitat e sotme politike mund ta arrijnë këtë, sepse këto elita preokupohen vetëm për të mbajtur pushtetin, ose përkatësisht për t’ua marrë të tjerave.
    Elitat tona vetëm kujtojnë se dinë; janë dinake e të mençme, por nuk e kanë urtësinë që u kërkohet elitave. Të mos na ngatërrojë dinakëria, e t’i marrim si intelektualisht të afta për t’i interpretuar drejt lidhjet e Shqipërisë me botën; sepse veprimet e tyre ende mbështeten mbi një botëkuptim magjik – të njëjtë, me të themi, të kumarxhiut që është i bindur se do të fitojë, se kjo është nata e tij.
    Një koleg më pyet nëse ideja ime është që institucionet duhet të zhvillohen mbi baza “kombëtare”. Unë them që institucionet duhet të shartohen me shumë kujdes, sepse përndryshe nuk zënë. Deri më sot, politika shqiptare ka vepruar me idetë perëndimore si ajo banda e kaçakëve te “Viti i Mbrapshtë” i Kadaresë, e cila kish gjetur rastësisht një hartë të ushtrisë austro-hungareze, dhe po manovronte sipas manovrave të vjetra të asaj ushtrie, të cilat e kishin humbur tashmë logjikën.
    Kujtoj edhe fillimet e pluralizmit në Shqipëri. Një nga partitë e para, ishte Partia Republikane, e cila u pozicionua djathtas spektrit, pastaj kërkoi edhe disa kontakte me parti “simotra”, mes të cilave edhe Partia Republikane e La Malfa-s në Itali. Këtë të fundit e ftuan edhe të vizitonte Shqipërinë… pa e vënë re menjëherë që republikanët italianë kanë qenë tradicionalisht të qendrës së majtë!
    Kargokultizëm? Ndoshta. Tek e fundit është thjesht një fjalë, një metaforë. Rëndësi ka dukuria e adoptimit të formave, e cila e ka një bazë magjike, jo logjike.
    Më në fund, nuk është kaq skandaloze të bësh krahasime antropologjike si të shkrimit tim. Vërtet kulti i kargove është edhe ai produkt historik i një realiteti që s’ka shumë lidhje me Shqipërinë, por në një nivel abstragimi më të lartë pika takimi mund të gjenden – dhe pikërisht në konfliktin relativisht paqësor midis dy kulturave, në shkallë të ndryshme zhvillimi.
    Edhe maoizmin e kanë quajtur “cargo cult marxism”; ndërsa një fizikant nobelist, Richard Feynman, e ka denoncuar të ashtuquajturën shkencë “kargokultiste”, e cila i përmbahet teknikisht shkencës, por nuk është e tillë në thelb.
    Edhe mua mund të më akuzonin me këtë rast për kult kargosh; që këtej edhe falënderimet, që i përsëris, për debatin e këtushëm, i cili më vlen shumë.

  64. lulian kodra thotë:

    29 December 2007 @ 2:15 am

    O Karma, pse ben si e zgjuar me qafsh, a i zgjuar ne qofsh, se le nam.

    “Imitimi i syprines se nje procesi a sistemi, pa iu futur atij(procesit/sistemit) thelle; pa ditur, njohur e kuptuar thelbin e tij”. Ky eshte sipas teje perkufizimi. Por une personalisht, si lexues, nuk e shoh te arsyeshem fare shprehjen e qarte te ketij perkufizimi, kur shembujt e sjella te ketij fenomeni, qe nga xhaketat e atyre aborigjeneve e xhaketat armani te politikaneve tane, deri tek cdo gjest fiskulture apo gjest teatral, jane shprehje shume me e qarte e fenomenit se sa cfaredo perkufizimi.

    “Ketu ku une jetoj, ka nevoje per ridimensionim te perceptimit qe ne kemi per veten (me aq sa kemi mundesi) dhe per te tjeret.”

    Nuk ke thene asgje me teper se Vehbiu. Nga ana tjeter, une besoj se Vehbiu sjell shembuj deshperues, te cilat thone dicka qe e dine te gjithe, por qe nuk ofrojne nje zgjidhje konkrete. Me ka bere pershtypje nje shembull i ofruar nga Zizek. Flet per periudhen pas luftes Serbo-Kroate, kur drejtesia Kroate kishte ne dore nje kriminel me peshe lufte. Presioni qe si nga Haga, dhe nga brenda. Nga Haga per t’a dorezuar, nga brenda per jo. Kur me ne fund gjykatesja vendosi qe te gjykohej ne Kroaci, dhe mos e dorezonte ne Hage, pati polemika te tjera, ku te gjitheve iu duk se erdhi fundi i botes. Pothuajse te gjithe ishin dakord qe te mos denohej, sepse te gjithe kishin frike se cdo te ndodhte me pas, kishin frike se mos krijoheshin fraksione te reja, perseriteshin inate te vjetra, dhe plaste ndonje lufte tjeter civile. Por gjykatesja e denoi, thote Zizek, dhe asgje nuk ndodhi. Thjesht e denoi. Burg, e ne burg eshte akoma. Absolutisht asgje nuk ndodhi, pervec hapit te sigurt drejt vetgjyqesise.

    Per shembuj te tille kemi nevoje, por njekohesisht edhe te ruhemi nga abuzimi demagogjik i shembujve te tille, sic edhe kam frike se do abuzohet me imunitetetin e Bashes.

  65. Ardian Vehbiu thotë:

    29 December 2007 @ 2:17 am

    ju kërkoj të falur për shkronjat e zeza, më dolën nga kontrolli!

  66. ujku i zi thotë:

    29 December 2007 @ 2:25 am

    Tropizma - nje dobesi e Vehbiut ne artikull, nese do flasim per autorin ne vazhdimesi, eshte se nese ne nje artikull te meparshem tek shekulli kerkonte qe studiuesit te perdornin referencen ne shkrimet e tyre ndaj njeri tjeterit, nje jave me vone ai vet ben te kunderten. Marrja e pozicionit te ‘Papes’ nga intelektualet shqipetar eshte bere besdisese. Ky eshte nje artikull qe i shtohet zhurmes kakofonike shqiptare dhe qe nuk ngjiz asgje te qenesishme (mbase nje frustrim me shume). Ku jane ceshtjet konkrete? Jam teresisht me emigrantin ketu, por edhe me teper me ate qe thote Karma - duhet te jemi te sakt se vetem keshtu mund te dalesh gjekundi.

  67. tropizma thotë:

    29 December 2007 @ 2:38 am

    Blend me ke keqlexuar, nuk po beja akuza per racizem ndaj artikullit. Per Mustafain po. Edhe per ate madje me duhet te mendoj me shume se deri ne c’pike e ka gabim e ku i fillon e drejta.

    Lulian me ben pershtypje (te keqe) se si i drejtohesh KP-se. Per me teper, ate shembullin nga Zizeku, pse e solle krejt pa komentin e Zizekut? Apo pret nga ne Zizeket e peshkut te bejme teoriziket tona?

    Ujku i zi nuk e kuptoj pse me drejtohesh mua per mungesen e ceshtjeve konkrete, nderkohe qe kete i kerkoja edhe une AV-se, jo sepse me duket se argumenti i tij nuk qendron, po per ta bere argumentin me te besueshem. Sa per ate punen e referencave per arrat e kokosit, me duket kerkese pa sens, sinqerisht.

    Ardian falemnderit per komentin. Me vjen keq qe hapi i ri ushtarak ne shkrim, apo shembulli i Partise Republikane e gjera te tjera te ketij lloji, nuk ishin futur ne shkrim, mgjs me mire akoma do te ishte te analizoheshin gjera me madhore e jo detaje pikante si keto. Sic mund te kishe sqaruar me tej ne artikull adaptimin e institucioneve si te ishin teknologji. Do te me interesonte shume nje analize me e detajuar se deri ne c’mase eshte nevoja per origjine lokale e deri ne c’mase mund te kopjohen institucionet e menyrat si teknologji - sepse nuk mund te perjashtohet qe e kane patjeter nje ane teknike.

  68. lulian kodra thotë:

    29 December 2007 @ 2:45 am

    “Absolutisht asgje nuk ndodhi, pervec hapit te sigurt drejt vetgjyqesise”. Ky ishte perifrazimi im i komentit te Zizek.

  69. ujku i zi thotë:

    29 December 2007 @ 2:47 am

    Z. Vehbiu, faleminderit per shkrimin dhe meqense jeni duke ndjekur debatin do isha kurioz te dija si e shihni rolin e asaj qe keni quajtur ju si nevoje per komunikim dhe reference brenda mendimit shqiptar, ne eleminimin e kargokulturizmit - qe lidhet me ate qe thote edhe Karma persa i perket shkrimit te “sakte” te historise?

    Ujku i zi nuk e kuptoj pse me drejtohesh mua per mungesen e ceshtjeve konkrete

    Tropizma, te kerkoj te falur. Isha duke u marre me dy gjera njekohesisht dhe humba fillin pa dashur ndersa po reflektoja rreth asaj qe kishit shkruar ju.

  70. lulian kodra thotë:

    29 December 2007 @ 3:56 am

    KP: “Kapitalizmi, demokracia, parlamentarizmi, të drejtat e njeriut, tregu i lirë e të tjera fjalë të mëdha kërkojnë një vetëdije shoqërore të caktuar, pa të cilën nuk e bëjnë dot kalimin nga fjalët te sendet.
    - kam pershtypjen se kjo i meshon idese raciste: shqiptaret nuk dine te bejne shtet. (nese marrim per te njohur se parlamentarizmi, te drejtat e njerit e te tjera fjale te medha jane shtyllat e nje shteti)”.

    PA: “KP- eshte tjeter gje te thuash “shqiptaret nuk e kane vetedijen shoqerore dhe pike” e tjeter gje te thuash ” keto fjale te medha kerkojne nje vetedije shoqerore te caktuar qe shqiptaret se kane treguar deri me sot.” E para perfundimate (raciste sic e quan ti) , e dyta te jep shprese duke bere me gisht drejtimin qe te mos ecim te verber me paterica.”

    KP: “Pyetjet ishin per vehbiun, kur te kete durim a qejf t’u pergjigjet. Por faleminderit per inputin.”

    Kerkon ose shume zgjuaresi, ose shume fodullek te mos denjosh te flasesh me nje bashkelexues. Aq me teper kur shqetesimi eshte kaq bombastik dhe fare pa lidhje me tekstin. Prandaj, Tropizma.

  71. adriatik thotë:

    29 December 2007 @ 5:00 am

    “Njl grua ka nevojë per një burrë aq sa ka peshku nevojë për një biçikletë.”
    Retorika oqeanike nuk është gjë tjetër vese rezultat i një presioni fantastik mbi brinjët e këndvështrimit të jetës pas 90s në kahjen e zeros.
    Shqiptarët si popull janë të aftë të absorbojnë atë produkt të përparuar të krijimtarisë njerzore siç janë edhe popujt e tjerë.
    Trysnia e politikanëve pa asnjë lloj principi kombëtar ka ushqyer idenë se shqiptarët janë të paaftë të hyjnë në rrugën e popujve të përparuar. Pa hyrë në terma filozofike dhe pa përdorur asnjë artificë problemi shqiptar është i thjeshtë. Nuk kërkohet 20 vjet për të mësuar të bësh rrugë automobilistike, të prodhosh energji dhe të grumbullosh ujë të pishëm.
    Më duket qesharake që të vish vërdallë si puna e Ardian Vehbiut për të thënë të vërtetën e thjeshtë, bile tirada filozofike sidomos në kohën e kolerës berishiane më duket me nuanca të theksuara skorbutike.

  72. Idris thotë:

    29 December 2007 @ 8:23 am

    Faktoret baze mbi nderhyrjet centrifuge ne rastet e vektoreve antidepresive ,bijen..qe renci nga kariket ku jeni e vrafshi kerbishtet… ….Do ta them dhe me te madhe….:D :D :D
    Ky popull he per he NUK KAMENDIMTARE ose ELITE.
    Per aq sa mund te pretendohet qe e ka ajo eshte shfaqur si:
    SERVILE,KARIERISTE,Pa VIZION , MATERIALISTE,FODULLE dhe ARROGANTE kur e vesh me PUSHTET.
    Gjithkush mund ti kthehet nje fakti shume te vogel ne RISINE e saj kesaj “elite” INTELEKTUALE,qe po lindete…
    Lajm me figure i TVSH viti 1991 ne kohen e qeverise se STABILITETIT
    Folsja :-Intelektualet me ne ze te TIRANES dhe me gjere u mblodhen ne nje nga Sallat (nuk e mbaj mend mire) dhe ndoqen me vemendje referatin e z.A.H “mbi DEMOKRACINE”….
    Figura:-Intelektuale shume te “shqyer” qe mbanin shenim me laps ne dore citate nga REFERENCA,kam nje mendje qe mund te kene qene edhe disa qe po shkruajne ketu.
    Po perse c’fare kishte te paditur nga DREJTESIA qe benin referate per KANUNIN e nxisnin si me te mire se “LIGJET e KOMUNIZMIT”? Nuk ka JURISTE te nivelit nen minimal ne BOTe qe mos ta dije se KODI PENAL Modern mbeshtetet tek HAKMARRJA ,por ja ky ndryshim i vogel..Hakmarrjen e merr shteti dhe jo individi…Duan edhe drejtesi po ata qe mbanin shenime dhe duartrokisnin PLEPISTET.
    Dhe keshtu me rradhe per moszgjatje..Fushat jane KONKRETE dhe PER nje POPULL qe NUK ju shpjegua se DIKTATURAT jane FAKTE te PASHMANGESHME ne HISTORINE e POPUJVE por ju meshua IDESE INJORANTE me SHTETE e SHOQERI FIKSION,… me sikure e me ahe,…me mallkime e cdo lloj injorance histo(e)rike qe mund te ekzistoje ne BOTE.
    ASKUSH nuk merr mundimin ti lehtesoje PLAGET e ta beje te ndergjegjshem kete POPULL se ajo qe THA BEJKERI eshte rruga e vertete dhe jo denglat e MIXHES dhe llafe mufatmeve pas tij.
    Thjesht DO VUASH o POPULL se te MASHTRUAN KARIERISTET ata qe i pergatite per te PERBALLUAR SITUATA te VESHTIRA.Thjesht ke rruge te gjate per te bere se nuk eshte e kollajte te kalosh nga injoranca ku po te shpien ne driten e dijes..Dhe me thjesht fare o POPULL DEMOKRACIA nuk eshte vetem nje PJATE e MBUSHUR plot me pilaf.
    Edhe njehere z.VEBIU te Falem qe nuk e quajte POPULLIN tend me emrin e vertete ku e ka shpene ELITA …pertej dhe nen nivelin indigjen e aborigjen,bushmenas e ujguras
    C’te bejme ..eshte e hapur,por jo pa i thene
    “NA FAL o POPULL te GENJYEM nag LAKMIA per KARRIKE e PARA.

  73. edrus thotë:

    29 December 2007 @ 8:45 am

    Artikulli ka rëndësinë e tij qoftë edhe për faktin që analizon fenomenin shqipëtar pa rënë në grackën e sulmeve politike që shpesh këto vite kemi parë që politikanët përdorin për të “demaskuar” përpjekjet e të tjerëve.
    Një rëndësi tjetër po aq të madhe që ka ky artikull, qëndron në atë që thosh Toko:

    Nuk e kisha menduar se ka edhe te tjere qe medojne si une

    Dhe qoftë dhe për atë ndjenjë optimizmi që ngjall tek Toko, tek unë dhe tek ndonjë tjetër që kishin humbur shpresat se do të dilnin një ditë djem e vajza që do të dinin ta kapnin demin prej brirësh, ky artikull i ka ndezur ngjalljen e kërshërisë dhe mjaft ‘elitarëve’ të tjerë, të cilët, si ata që i afrohen për t’ju bërë shok krokodilit me shpresën që ti hajë të fundit, tani mezi presin që të dalë ndonjë “krokodil” më i emancipuar, pranë të cilit të kenë mundësi dhe të shprehin aftësitë e tyre në shërbim të Shqipërisë dhe jo vetëm të ‘lëpijnë’ ndaj kultit të individit të “kargozuar” nga forma demokratike të panjohura deri më sot, siç është bërë tashmë e modës në Shqipëri.

  74. karmapolitick thotë:

    29 December 2007 @ 9:07 am

    Lulian Kodra thote:

    KP: “Pyetjet ishin per vehbiun, kur te kete durim a qejf t’u pergjigjet. Por faleminderit per inputin.”

    Kerkon ose shume zgjuaresi, ose shume fodullek te mos denjosh te flasesh me nje bashkelexues. Aq me teper kur shqetesimi eshte kaq bombastik dhe fare pa lidhje me tekstin. Prandaj, Tropizma.

    ————————————————-
    Lulian, nuk ka ndonje menyre tjeter te thuash, se pyetjet ne fakt nuk i kisha hedhur per diskutim me te tjeret, por me autorin, i cili sic edhe u pa, e pati miresine te vinte e te na sqaronte me shume sec kish bere ne artikullin e Peshkut. (Faleminderit Ardian!) Arsyeja pse nuk i hodha pyetjet per diskutim, dhe m’u duk jo krejt e udhes per t’i diskutuar me te tjere ishte sigurisht jo per te fyer apo per te mos denjuar debatin me ndonje, porse se nuk ka kuptim nje debat qe bazohet mbi dy interpretime dhe hipotetizime(ne rastin konkret, timin dhe te PA) aq me teper kur njeri prej tyre thote: une mendoj se Vehbiu ka dashur te thote se.
    Degjo, une sigurisht ti Lulian, as largesisht nuk mendoj se Vehbiu eshte racist. Nese ka ndonje gje qe do duhej te sqarohej eshte tamam kjo. Kam patur rast ta ndjek edhe ne shkrime te tjera. Pyetjet e mia jane ajo cka une perftoj kur lexoj fjalite e shkrimit. Pyetjet e mia jane kerkese per rigorozitet ashtu qe fjalite te jene te qarta, e te mos kene mundesi te keqkuptohen apo te merren per tjeter. Kjo e jo ndonje gje tjeter.

  75. edrus thotë:

    29 December 2007 @ 9:32 am

    Karmapolitik, meqë je në linjë dhe më dukesh çun i mirë për të bërë dy pare muhabet: Para disa ditësh, tek artikulli “Onufri”, a e bën dot? një vajzë (siç më thanë, se nga emri duket si çun :) ) me “pafajshmëri” solli një aspekt të rëndomtë për jetën e tiransave dhe shqipëtarëve, por do ti që nga AI artikull u ndez një debat nga më të bukurit dhe më të vlefshmit që mund të kem parë ndonjëherë tek Peshku??

    Unë këtu e shikoj vlerën e prurjes së disa “problemeve të rëndomta”, që të paktën të diskutohen dhe të dihet që ka njerëz që kanë filluar të vrasin mëndjen dhe për “budallalliqe”, qoftë dhe për këtë, i heq kapelen Indritit dhe Vehbiut.

  76. karmapolitick thotë:

    29 December 2007 @ 9:37 am

    Sakte edrus, dhe e drejte ajo qe thua. Debati eshte i vlefshem perhere, por sic ke vene re, meqe ketyre te uruarave shkronja nuk u kemi vene tinguj, ka mundesi qe te lexohen me tone te ndryshme zeri.
    Duhet me vene here pas here disclaimer tek ato qe shkruajme, e me thene: Aksh kerkese, te lexohet me zerin qe perdor kur gjithe delikatese kamarierit i thua:Ku eshte banja? :)

  77. karmapolitick thotë:

    29 December 2007 @ 9:46 am

    ose : Sa eshte ora?
    e kisha sinqerisht, per delikatesen.

  78. losttext thotë:

    29 December 2007 @ 6:27 pm

    nje miniature parodike te kargo-kultizmit shqiptaret e transferuan bashke me qenien e tyre fizike emigrantore neper shtetet e tjera pritese kur, per shkaqe te ndryshme ata prezantoheshin si italiane, greke e kushedi c`shtetesi tjeter, meqe jemi edhe si cerek poliglotesh :D

  79. Rob-terneti thotë:

    29 December 2007 @ 8:17 pm

    Cargo Cult, si nje ironi brenda ironise, do te mund te quhej dhe baltosja e popullit tend “indigjen,” nga pozitat e atij tashme i di hilete e pasqyrave te cuditeshme.

    Kete radhe ishim indigjene, nje here tjeter me semundje mendore (se nuk merreshim sa duhet me Irakun!!!).

    Ne fakt, nje shuplake me shume a me pak nuk eshte ndonje gje e madhe. Te tjeret na kane bere me bisht, megjithate shuplaka e tendit djeg me shume.

    Rendja mbas figurave letrare merr ne qaf idete, nderkohe qe jane keto te fundit qe peshojne.

    Ka mundesi qe autori eshte bere tashme pishman per kete krahasim, te pakten, jo aq te gjetur, derisa therret ne ndihme Feynman apo “cargo cult marxism,” qe s’kane lidhje fare me kontestin ne fjale.

    Megjithate, le te leme menjane fasaden e mesiperme. Gjithashtu le te mos i japim rendesi dhe shembujve si ai i ndryshimit te hapit ushtarak apo Partise Republikane Italine. Nuk ka pse te kerkohet ndonje
    arsye e thelle apo historike e ndryshimit te hapit ushtarak me shumse se sa ndryshimit te modelit ushtrise vete. Dhe PRI ka qene gjithe jeten aleate e demokristianeve anti te majte, dhe me vone e Berluskes, megjithse ka shkuar ne krevat (me fal ne pushtet) dhe me te “majtet” (mesa duket llacoin nuk e pelqejne vetem tanet).

    Pra le te merremi me tezen kryesore te shkrimit, se ne Shqiperi modeli kapitalist eshte futur pa u mbeshtetur nga vetedija e miletit.
    Kjo ne fakt eshte teze e vjeter. Edhe Alia thoshte se nuk jemi gati, aq me shume qe nuk ishim as lindje as perendim, si rrjedhoje duhej lene ai te mbreteronte e derisa te “civilizoheshim.”

    Eshte fakt qe 50 vjet diktature na ndau nga bota e perparuar, dhe nje histori shekullore e caktuar ka peshen e vet.

    Por, diktatura nuk arriti dot mbylljen hermetike, nje pjese e robve jo vetem e urrenin diktaturen, por dhe bota nuk u dikej galaksi tjeter. Si rrjedhoje, modeli kapitalist vertet u kopjua, por dhe u pershtat e nuk erdhi ne nje planet tjeter. Ne fund te fundit, 17 vjet nuk eshte pak per kete pershtaje. Mos harroni se bizneset filluan trotuareve, e politika edhe me vullnetaret e Enverit.

    Gjithashtu duhet kujdes kur i meshohet vetedijes popullore. Kjo e fundit ka bere viktima shume me te famshme se sa perparimi i Shqiperise.
    Vete komunizmi i famshem prandaj deshtoi, se ndergjegjia apo vetedija ishte pjese e rendesishme e ekuacionit, dhe jo rastesisht nuk u be dot realitet.

    Nga ana e tij kapitalizmi vertet ka nje model me te pranueshem per interesat vetiake, por nuk harron te vendosi ligjin (me hir apo pahir)
    si garantues te vete modelit.

    Elita e sotme manipulon themelin ligjor, dhe pikerisht mungesa e te cilit eshte bere pengese per perparimin e Shqiperise.
    Dhe ky manipulim nuk eshte bere nga padija, apo ndonje keq interpretim, por eshte bere thjesht qe t’i hapi rrugen Edhitave te grabisin.

    Ja t’ju jap nje shembull te “thjeshte.” Ka 17 qe pronesia mbi token eshte bere lesh arapi. Nje pjese iu dha atyre qe e punoni, tashti ai vendim thuhet se po ndryshohet, u lejuan grabitjet, pushtimet, me tej ato u legalizuan, e qameta pa fund. Dhe ja papritur kryeministri yne i dashur del me idene se per token do zbatuar ligji i rrepte amerikan! Si thoni ju, sot e zbulonje Saliu ameriqine, apo sot i leverdis te broje vilat e sorrollopit e tokat e pushtuesve-votues?

    Pra, problemi i Shqiperise nuk eshte se mileti nuk eshte i vetedijshem per modelin, apo se ky model eshte alien per te. Na duhet nje klase politike qe te vere themelin ligjor, dhe ta mbroje ate me fjalime po dhe me dru per the GJITHE. Perndryshe, pa kete themel, kalate e reres do duhet t’i rindertojme here pas here dhe BE do t’i veme dylbine.

    Edhe bota na ndricon me shembuj sa te duam. Une po ju permend Vietnamin, te mbas lufterave pa fund, ku robt vdisnin urije 10 vjet me pare, por qe sot terheq investimet shume miliard dollareshe te gjigandeve boterore te teknologjive. Dhe keto investime vlejne me shume se BE dhe Nato bashke. Ne fund te fundit dhe ne prandaj e duam BE, qe te na vijne investimet. Nuk eshte se mileti (qe mbase vdes akoma urije) u super ndergjegjesua per modelin, por parja eshte bindur se nuk do humbi, do e grabisin a do i diskutojne token, por do te shumfishohet me shume se diku tjeter. Dhe me keto ritme, shume shpejt Vietnami do te arrije vellezrit e tij aziatike ne krijimin e qendres se re te gravitetit te botes. Nderkohe qe ne do te duhet te presnim vetedijen popullore te lulezoje e te na ndicoje.

  80. Idris thotë:

    29 December 2007 @ 8:40 pm

    Nje popull mund ta Manipulojne me llafe, lloj-lloj MATRAPAZESH qe mblidhen e perfaqesojne nje KLAN, nje PARTI ,GRUP INTELEKTUAL,ELITE apo kushedi c’fare gjetje LETRARE i vene CILESORIT, me nje retorike te zbrazet pa thene kurre ne se:
    po e mashtrojne ,po e fusin ne qorrsokak,po e lene me qellim ne erresire ,po e shkelin ,po e baltosin,po e shperfytyrojne,etj etj ne
    EMER te nje gjetje te RE qe vetem mendja e tyre mund ta shohe dhe populli duhet tu shkoje prapa si BAGETI .
    Ky eshte realiteti i sotem ne MEMEDHEMBJE.

  81. lumidrin thotë:

    29 December 2007 @ 11:41 pm

    Eshte nje artikull acarues.
    Krahasimi nuk eshte i pershtatshem,perjashtoj iden se autori eshte nga ato qe me fjalen demokraci e mendonte mirqenie pa punuar.
    Ky duhet te jete nga ao qe dy dite pasi Pd erdhi ne pushtet 1992,donte mirqenie,rregull,hare e gallat,donte qe per dy vjet Shqiperia te behej si Zvicera, edhe pse Zvicers jane dashur shekuj te arrij ne ditet e sotme.
    Autori ta kerkoje PSE-ne tek ato qe me barkun bosh e me pantallana te shqyera,mbanin gjoksin para ne paradat e ushtarakeve apo te proletareve,ishin gzimi i sistemit.
    Te besh krahasim me Kargot,eshte te mohosh kulturen e nje populli, sikur ne pa ndihmen e perendimit nuk dime se çfare do thote insituzione.
    Sa per kujtes shoku Fatos( sa shume Fatosa paska Shqiperia) akoma sot kujtohet me respekt nje kryetar bashkie me emrin çoba,per menyren e drejtimit te insituzionit.
    Mbase artikulli i perket nje pjese te Shqiperis ku Fatosi e njeh mire.

  82. karmapolitick thotë:

    29 December 2007 @ 11:44 pm

    Kush eshte Fatosi?

  83. lumidrin thotë:

    30 December 2007 @ 12:24 am

    Na eshte bere Fatosi si burri i nanes.
    Lapsus,behet fjale per Vehbi Adrianin.

  84. karmapolitick thotë:

    30 December 2007 @ 2:17 am

    ehm, thjesht per te qene te sigurte deri ne fund, po komenti, ketij artikulli i referohet?
    Faleminderit.

  85. Qafir Arnaut thotë:

    30 December 2007 @ 6:16 am

    Na duhet nje klase politike qe te vere themelin ligjor, dhe ta mbroje ate me fjalime po dhe me dru per the GJITHE.

    Me duket se per kete ‘theleline’ ligjore po llafos AV-ja. Rregullat e lojes jane komplet te papershtashtme per lojtaret. Kushtetute e kompozuar nga nje grek me copa franko-gjermane per nje popull te paklasifikueshem edhe brenda nje imperatorie si Osmanet.

    Shqiptaret jane te ngjashem me Pushtunet e Pakistan-Afganistanit. Dikur ata qeveriseshin mire nga ‘Maliqet’ tribale. Importimi i strukturave qendrore Britanike ka deshtuar ne FATA(Federally Administered Tribal Areas) te Pakistanit. Pra del qarte fataliteti i shprehjes shqip: Ka ligj po ka dhe maliq

  86. Rob-terneti thotë:

    30 December 2007 @ 7:02 am

    Kur dihet ku eshte autostrada s’ka pse kerkohen rruge origjinale shkrepave, se thyen koken.

    Rregullat e lojes nuk zbatohen se nuk do paria te zbatohen. Persa i perket shqiptareve, ata kane dhene prova se zbatojne duke kercyer rregulla shume me te keqija.

    Vertet mendon se fajin e paskerka nje kushtetute jo plotesisht e optimizuar per ADN shqiptare? Pse bota si i ka bere kushtetutat?
    Se dhe kjo dreq ADN-je eshte zbulim relativisht i ri.

    Le te provojne te zbatojne keto rregulla si gjithe bota njehere.
    Me tej robt le t’i nxjerrin shkume e pare me studime pa fund per klasifikimin optimal te rraces sone ne kete univers apo dhe ne te tjere.

    Ngjashmeria me Pushtunet eshte lule, per ne thonin qe kishim dhe bisht.
    Apo e kemi akoma? Duket se ketu ndahemi.

  87. toko thotë:

    30 December 2007 @ 6:40 pm

    ….Kur dihet ku eshte autostrada s’ka pse kerkohen rruge origjinale shkrepave, se thyen koken….
    —-
    Rob autostrada eshte per ata qe kane makina dhe dine ta drejtojne ate.
    Ne rast se do te dalesh ne autostrade me qere nuk te lejojne, atehere do te protestosh se kjo nuk eshte e drejte, kerkon edhe ti te levizesh me nje mjet, atje ku rruge e vetme eshte vetem autostrada. Ata do te japin nje makine dhe ne rast se do te kercesh nga qerja ne makine pa ditur ta ngasesh ate do te pesosh aksident dhe larg qoft edhe vdesesh.
    Lere qerexhiun te ece me qere dhe nderkohe te mesoj makinen ne rruget e fshatit pastaj le te dale ne autostrade po te doje. Po mos e nxir ne autostrade kur ai nuk di as ku eshte timoni i makines.

  88. Rob-terneti thotë:

    30 December 2007 @ 7:00 pm

    Qeraxhiu i ka shit me vakt bullicat, e ka 17 vjet qe stervitet rrugeve t’katunit. Puna eshte qe “policia rrugore” i ndryshon rregullat e qarkullimit tre here ne dite, dhe e do autostraden me bo xhiro per qejf te vet.

    “Halli” qe po diskutonim ishte a e pengon bishti kete qerraxhiun ne ulet ne kerrat standart apo duhet kerr me karrikla speciale, dmth me bryme per bishtin.

  89. toko thotë:

    30 December 2007 @ 7:13 pm

    Une nuk e shikoj qeraxhiun me bish dhe vertet qe ka 17 vjet qe po nget makinen por ama jo ne rruget e fshatit por ne autostrade, ne autostraden qe ndertruam duke kopjuar autoband ne gjermani. DHe ky qeraxhiu i shkrete vetem karambole po ben. Aq sa tani mendon se makina ne autostrade ecet vetem me mashinjetro dhe karambolet jane normale ne autostrade. Vareza e makinave eshte mbushur me makinat e qeraxhiut, te cilat blihen me parate e ardhura nga Gjermania, e cila beson se derisa gjermanet ngasin makinen ne autoband pse te mos e ngase edhe qeraxhiu yne. Por harojne gjermanet qe ata e filluna ne fillim ne rruget e fshatit te ngasin makinen. Dhe me keq eshte se ne vete i kemi bere perendi keta gjermanet sa ju degjojme edhe pordhet.
    Mendoj se ketij qerraxhiut i duhet ndaluar exja ne autostrade, i duhet dhene perseri qerja dhe makinan ta filloj ta ngase vetem ne rruget e fshatit. Se ai nuk ka bisht ai eshte vetem i paditun

  90. Rob-terneti thotë:

    30 December 2007 @ 7:53 pm

    Paret vertet vijen prej “gjermanie,” po i cojne cunat e gocat e qerraxhiut, se allemonit nuk i plas shume per kushurinjt e pashtuneve.

    Po ta perseris, problemi eshte se autostrada mbahet pa rregulla qellimisht, qe edhe pilotet e formula 1 te mos benin dot as dy hapa.

    Mire bishtit i shpetuam, po epokes se gurit si do ja bejme?
    Apo ala Flintstones eshte bono per Albania?

  91. Qafir Arnaut thotë:

    30 December 2007 @ 10:24 pm

    problemi eshte se autostrada mbahet pa rregulla qellimisht,

    Pikerisht! A don ti Rob me i luftue Ujqit?

  92. xixa thotë:

    31 December 2007 @ 3:16 am

    Në një koment timin të mësipërm dhashë një mendim lidhur me cargo-cultin e A. Vehbiut dhe “importimin” e tij në kushtet e vendit, duke e cilësuar diku si “konstatim qaraman”. Në të vërtetë, i vetmi reagim që ngjalli ishte vërejtja e Qafir Arnautit që e pëmblodhi me shprehjen “pyetje retorike”.
    Pas ndërhyrjes së vetë autorit që u mundua të verë pikat qê mungonin mbi i-të, më bënë përshtypje disa nga shprehjet e tij

    importimi i formave dhe i praktikave nga Perëndimi do t’u garantojë shqiptarëve po atë sukses që ato kanë pasur edhe në Perëndim.

    mendoj se importimi i formave deri tani ka dështuar dhe do të vazhdojë të dështojë, sa kohë që nuk kuptohet dallimi midis produkteve historike dhe produkteve teknologjike.

    nê të vërtetë, ajo çka e shqetëson atë dhe që e detyron ta quajë “importimi i formave” është procesi i tranzicionit, në kuptimin e tij tê “tranzicionit demokratik”. Në se ky supozim është i vërtetë, nuk kemi tê bêjmë aspak me “produkte” por me institucione të cilat nuk mund tê pêrkufizohen as si historike as si teknologjike. Bile, edhe shpresa ose më mirë të themi

    ideja [..]është që institucionet duhet të zhvillohen mbi baza “kombëtare”.

    mbetet thjesht një dëshirë pasi në rastin e institucioneve të këtij lloji, nuk mund tê flitet më për bazë “kombêtare” por thjesht demokratike, pêr tê mos i quajtur “universale”. Në këtë rast, jemi larg pêrpjekjes sê mjerë kopjuese pasi êshtê fjala pêr “adoptim” ose përshtatje. Aq më tepêr që loja tashmë nuk luhet perso, por nê ekip: nê ekipin e vendeve ish-komuniste, qê stêrviten nga trajneri ndêrkombêtar BE.
    Të them tê drejtên, kjo puna e tranzicionit êshtê fort e ndêrlikuar dhe nuk êshtê vendi nê kêto debatet e Peshkut qê mund tê shtjellohet me gjerêsinë që duhet ( pa folur pastaj për Qafirin që tê pret nê njê kthese me hanxhar nê dorê, gati tê tê presê hovin).
    Një përgjigje më të detajuar lidhur me kêtê tranzicion tê uruar mund ta lexoni nê shkrimin tim tê fundit:

  93. toko thotë:

    31 December 2007 @ 4:17 am

    Xixa
    Mendoj se ka dy gjera qe duhen sqaruar
    Demokracia eshte nje dhe pavarsisht nga format e saj ajo bazen e ka te njejte.
    Ndersa trazicioni nuk mund te jete “one size fits all” Dhe une kete kam kuptuar Vebiun tranzicionin.
    Ndryshon tranzicioni i nje kombi qe vjen nga Komunizmi liberal socialist nga ai i nje kombi qe vjen nga komunizmi Stalinist.
    Ndryshon trazicioni i nje vendi qe ka patur dikur te pakten disa filiza te demokracise nga ai i nje vendi qe vec mbreter e diktatore ka pasur.
    Me permbysjen e komunizmit perendimi afroj nje tranzicion standart per te gjitha vendet qe mbeshtetej ne
    1. Kalimin ne nje shtet pluralist liberal. Menyra: Zgjidh nje nga format e mirenjohura ne perendim.
    2. Privatizim te prones shtetrore. Menyra : menjehere “terapi shoku”
    3. Ndryshim i plote i legjislacionit.Menyra : Shfuqizo tere ligjishemerine egzistuse. Nderto nje te re sipas disa modeleve te pergatitura me pare.
    Kete tranzicion perendimi na afroj neve dhe tere vendeve te lindjes . Ne pamje te pare duket mrekulli. forma te njohura te provuara, aq me teper qe ne patem fatim te ishim nga vendet e fundit qe filluam kete eksperiment. Disa vende para nesh kishin dale me sukses ( Hungaria, Cekia etj)
    Por u harua dicka Ne nuk ishim as Ceki e as Hungari.
    Pa mare parasysh mentaliteitn tone u kalua ne republike presidenciale. Jo keq per mentaliteitn tone, por me rol te fuqishem te parlamentit, qe ne fakt ashtu si dhe pluralizmi i shpejtuar solli ne fuqi klane dhe fise krahinore dhe jo ide e pikpamje politike. Ndryshe nga Cekia dhe Hungaria, pornjesoj si Rusia, Serbia ap dhe disa vende te ish republikave sovjetike
    Privatizmi i prones shtetrore solli pasojat qe i kam thene diku me lart. papunesi, largim te investitoreve serioze te huaj, pronesim te nje shtrese komplet e pa zonja per te zhvilluar industrine, dhe me keq shkaterimin edhe te asaj pak industrie qe kishim.
    Legjislacioni i adoptuar megjithese shume i mire u be i pa aplikushem per popullin tone me mentalitetin tone feudal.
    Dhe si rezultat jemi ketu ku jemi sot.
    Po te ishte aplikuar nje qeveri presidenciale me kufizim te kompetencave te parlamentit. Bluze kjo qe na rinte me mire ne trupin tone te mesuar me Mbreter e Diktaotre, nje privatzim te ngadalshem dhe te kontrolluar nga shteti, nepermjet formes se ankandit te paster, industira jone nuk do e ishte prishur por do te egzistonte ashtu sic ishte e varfer por me pronare te afte per ta zhvilluar. Dhe se fundi, ndryshimi gradua i legjilacionit shkalle shkalle sipas zhvillimit e mentalitetit dhe ekonomise te popullit. Vendi sot do te ishte shume me ndryshe. Mirpo sic e kam treguar edhe nje tregim pak me lart, tek ne besimi tek perendimi ishte i besimi tek perendia. Nuk diskutohen udhezimet e perendimit, apo perendise.

  94. Qafir Arnaut thotë:

    31 December 2007 @ 5:17 pm

    Legjislacioni i adoptuar megjithese shume i mire u be i pa aplikushem per popullin tone me mentalitetin tone feudal.
    Dhe si rezultat jemi ketu ku jemi sot.

    Konstatim i drejte, sidoqofte shkaku eshte gjetke. Populli eshte ‘bageti’ dhe varet nga barinjte. Barinjte tradicionale: bajraktari,beu, kleri,maliqi u zhduken revolucionarisht dhe jo evolucionarisht. Rrjedhimisht na mbine keto ‘barishtet e keqia’ qe po na marrin frymen.

  95. toko thotë:

    31 December 2007 @ 6:40 pm

    E drejte Qafir. Une do te thoja jo bageti por turme. Pasi si turme ai ka force. Psh te permbyse nje be e te vendose nje bajraktar, kur eshte i paedukuar, ose te permbysenje bajraktar e te vendos nje normal kur ka edukate, ndersa bagetia eshte pa force. Mendonj se kjo rendesi nese do te kerkojme ndryshim duhet te ndryshojme mendesine e turmes Bagetia nuk ndryshon mendesi,ajo vetem fiton instikte.
    Dhe ne kete pike si dhe ajo qe thua ne lidhje me evolucionin sjell ate qe une mendoj se e keqja jone filloj kur me 1992 kur kerkuam zgjedhje te parakohshme ( ju kujtohen grevat e urise se minatoreve?) Populli zgjodhi me votim te lire R Aline. Ai ishte preferenca e popullit turme, pavarsisht se e uryem ne qe mbase ishim mbi mesataren e popullit. Sikur te mos ishin bere ato zgjedhje te parakohshem por Alia te kishte ndenjur ne fuqi edhe 4 vjet Opozita e atehereshme duke dashur te binde populllin turmen ( jo bagetine) se ishte me mire se Alia nuk do te kishte nxjere ne krye Berishen, por me evolucion do te kishte sjelle dike me te mire se ai. Ata “te mire” qe Berisha me te ardhur ne pushtet ne revolucionin e 92ishit i rahu, i syrgjynosi jashte atdheut, apo i futi ne burg, sepse beu i saj kohe tashme pas revolucionit te 92 kishte ne dore jo vetem partine por edhe pushtetin, kishte ne dore jo vetem Konferencat e Partise por edhe SHIK. Pa pushtet pa SHIK,me nje evolucion te regullt ajo parti sot do te ishte tjeter. Ndersa ne ate kohe meqenese ai donte revolucion populli i pa edukuar ate do te kerkonte per udheheqes. Jo Ramizin bajraktar por Berishen Be. Dhe kemi 18 vjet qe zgjedhim midis bajraktareve dhe bejlereve, sepse ne asnje moment ne keto 18 vjet nuk pati evolucion te turmes. Pati vetem Revolucion. Pas cdo zgjedhje ka kerkese per zgjedhje te parakohshme, ka revolucion. Edhe ky i riu qe duket i ri (Rama) ne vend te harxhoj energji te edukoj turmen qe ta zgjedhe neser, kerkon zgjedhje te parakohshme, duke vazhduar keshtu ciklin e paraardhesve me revolucion. Dhe e gjithe kjo u mbeshtet nga perendimi., i cili si qellim kishte fitoren mbi komunizmin, mbarimin e luftes se ftohte dhe jo si do te kalohej ne tranzion nga nje sistem ne tjetrin. Ndersa ne turma qe e shikonim perenidmin perendi, ulem koken kete radhe si bagetia sepse ashut si popullsia e popullsive të ishujve të Melanezisë e të Mikronezisë kishim parene televizor vetem bollokun e ketij perendimi, ….në këto rrethana, kulturat pritëse reaguan në rrugë magjike: për t’i rikthyer avionët, kargot dhe mallrat amerikane të konsumit, filluan të rikrijojnë e të rindërtojnë, me zell të pashoq, ato objekte të cilat konsideroheshin si karakteristike për qytetërimin që sollën amerikanët….

  96. toko thotë:

    31 December 2007 @ 8:24 pm

    Pjer Thomas thotë:
    28 Dhjetor 2007 @ 8:12 pm
    Toko, nuk e kuptoj se ç’ke me te persekutuarit apo te burgosurit politik, nuk e kupton qe i ngjan atij/atyre qe fusin perçarje si ne fe, krahina, etj. Peshku nuk eshte arene ku ti te futesh perçarje apo te flasesh me perbuzje per nje shtrese te shoqerise. Une vete dhe shum te tjere jam/i nje i persekutuar , por nuk i perbuz komunistet apo antaret e PPSH, siç i quaj une. Me duket se ke difekte te renda ne karakter dhe mendje, se e shof qe flet/shkruan me siklet…..

    Pjer te jesh i perjendjkur politike nuk je pjestari nje klase te caktuar te shoqerise apo pjese e nje shtrese te shoqerise. Je pjese e nje populli dhe si individ te ra fatkeqsia te vuash me shume se pjesa tjeter e popullsise.
    Megjithate ne problemin ne fjale une do te shtroja te njejtin problem qe shtoni edhe ju. Perse “une” ( kjo si shembull pasi une nuk jam une ne kete rast) Berisha me hoqi nga puna megjithese kisha arsimin perkates, studiuar jashte ne degen ku punoj dhe me zevendesoj me nje te perndjekur politik, qe kishte vetem gjimnaz dhe 3 muaj shkolle plepash? Nuk jam une i fyer ne kete rast? Se dyti Cfaj kam une qe nuk isha ne burg se berisha vendosi ne krye te XYZ ndermarje qe me siguron le te themi buken e perditshme, nje te perndjekur qe nga padituria ( jo me dashje por pa dashje) i vuri flaken fabrikes se bukes dhe une mbeta pa buke? Pjer asnje fyerje kunder te perdnjekurve, ne fund te fundit edhe ata kane instiktin e cdo njeriu qe kur dikush ju afron bile i lut te marin je post atehere dhe atyre ju mbushet mendja se jane te zotet per kete post fajin e ka ai qe ju afron postin.
    Sa per fyerjet qe ben per karakterin tim. Une po i kaloj duke qene pak i cuditur ketu per faktin se ju kurre nuk keni fyer ketu tek peshku. Pjer sado e rende te jete e verteta po nuk e pame ate direk ashtu sic eshte kurre nuk do te ndreqemi
    Me respekt
    Toko

  97. Qafir Arnaut thotë:

    31 December 2007 @ 8:44 pm

    Dhe kur nis te mendosh qe vete Perendimi na e beri peshqesh PKSh/PPSh-ne, nis te dhemb koka

    Dhe e gjithe kjo u mbeshtet nga perendimi., i cili si qellim kishte fitoren mbi komunizmin, mbarimin e luftes se ftohte dhe jo si do te kalohej ne tranzion nga nje sistem ne tjetrin.

  98. Kopetenti thotë:

    31 December 2007 @ 9:22 pm

    Toko.Mbylle me kaq per sot..mos bej kritika dhe teorira se eshte Nata e Vitit te Ri.Po u bere i keq “Plaku” i Vitit te Ri nuk ka me te sjell dhurata!!!
    Kemi kohe boll vitin e ardhshem per te diskutuar.. Gezuar Vitin e Ri juve personalisht dhe te gjithe peshqve te tjere..

  99. artian thotë:

    31 December 2007 @ 9:30 pm

    Peshku e ka shtruar tryezen vetem sa pret miqt ,keshtu nuk ja vlen me te bejme kritika ,”lete behet c`te doje,mos e cani koken ,beni qef sot ne “special day of the year ” ! :)

  100. xixa thotë:

    1 January 2008 @ 6:33 pm

    pas njê nate tê rrêmbyer dhe te turbullt si ajo e 31 dhjetorit, po i kthehem kêtij diskutimi me Toko-n, tê lênê pas nê vitin e shkuar.

    Toko,
    Tek sqarimi juaj i mêsipêrm, krahas konstatimeve dhe pêrfundimeve tê sakta mendoj se dy -tre elementê që nuk qëndrojnë, pra duhen risqaruar.

    Ndryshon tranzicioni i nje kombi qe vjen nga Komunizmi liberal socialist nga ai i nje kombi qe vjen nga komunizmi Stalinist.

    Fort e vërtetë (megjithëse shprehja Komunizmi liberal socialist êshtê e dyshimtê).
    Ç’êshtê e drejta, fillimisht Perêndimi nuk e dinte kêtê gjê pasi tê vetmen pêrvojê ai e kish fituar gjatê tranzicionit demokratik tê Amerikês Latine (Argjentinë, Brazil etj..) ose të Evropës së Jugut (Spanjë, Portugali, Greqi..). Ky lloj tranzicioni mbështetet kryesisht në shëndrrimin e institucioneve diktatoriale ose autoritare në institucione demokratike – ose thuajse demokratike. Sa pêr ekonominë e këtyre vendeve, bëhej fjalë ndêrkohê pêr ekonomive tê llojit kapitalist, tê cilat duheshin pasuruar me mekanizma tê tregut botêror dhe me praktika tê tipit liberal.
    Me rrëzimin e komunizmit, Perëndimit ju desh tê pilotonte tranzicionin e vendeve tê Lindjes. Por përvoja mungonte krejtêsisht pasi ishte hera e parë që merrej me « kalimin nga socializmi nê kapitalizëm ». Pra, tranzicioni « një përmasor » i pêrpunuar nga FMI dhe i aprovuar nga « Konsensusi i Uashingtonit » doli se ishte krejt i pamjaftueshêm dhe i mangut. U desh pra pêrpunimi i një modeli « dy-pêrmasor » : ekonomi e tregut dhe demokraci, i cili me kohë edhe ky « u pasurua » me elementê tê ristrukturimit tê shoqêrisê civile (pêrmasa e tretê) dhe tê pêrballimit tê problemeve tê natyrês etnike (pêrmasa e katêrt ». Por ndërkohë i jemi avitur vitit 1997-8 dhe specialistët e kësaj fushe që u quajt « tranzitologji » nxorrên teorinê e « path dependency ». D.m.th : vendmbrritja varet nga pikënisja si dhe nga e kaluara e vendit. Ndërkohë jemi në vitin 2002.

    Pa mare parasysh mentalitetin tone u kalua ne republike presidenciale

    Gabim.
    Sê pari nuk na detyroi kush tê zgjidhnim llojin e Republikës (presidenciale, parlamentare etj.etj..) por kjo gjë u pêrcaktua nga vullneti i klasës së atëhershme politike që udhëhiqte vendin (PD) dhe veçanërisht në pêrputhje me vullnetin e S. Berishës.
    Legalisht, kjo Republikë nuk e pa dritën e diellit pasi Kushtetuta e vitit 1994 nuk u pranua nga Referendumi popullor dhe deri në largim tê tij (1997), Berisha qeverisi nën hijen e Dispozitave kushtetuese (një tekst prej 20 rreshtash nê një faqe letër tê vitit 1991. Kushtetuta e re, e pêrpunuar dhe e aprovuar nga socialistêt nê vitin 1998 e kufizoi rolin e Presidentit dhe fuqizoi atë të Parlamentit (lexo : kryeministrit që ishte njëkohësisht Kryetar i partisê sê pozitês).
    Personalisht, nuk besoj se një Republikë e tipit presidenciale na pêrshtatej më mirê si njê bluzê e bukur mbi trupin klanik. Pasi dikur, edhe njê Republikê popullore në duart e një partie tê vetme (PPSH) diti t’i vinte në rresht Shqiptarët ashtu siç deshi – vetêm pêr hir tê njê aparati dhune dhe shtypjeje mjeshtêrisht tê pêrmasuar. Mos do tê thuash se Shqiptarêt nuk janê tê pjekur pêr demokracinë ? Nuk besoj.

    Dhe si rezultat jemi ketu ku jemi sot.

    Lidhur me rezultatin, dhe pêr mendimin tim, faji kryesor êshtê ai i PD :
    - që pêrdori « dhunên legale » pêr tê ardhur nê pushtet – sikundêr e thua edhe ti diku mê lart.
    - - qê ngatêrroi me dashje « demokracinë » me vullnetin e saj dhe tê Berishës.
    - - që pêrmasoi ekonominë sipas imagjinatës së saj – dhe tê specialistêve tê llojit Pashko e Ruli – nêpêrmjet thyerjes sê plotê tê saj pêr tê arritur nê « vitin zero » tê demokracisê berishjane.
    - Qê nênshtroi drejtêsinê dhe gjykatêsit pêr qêllimet e veta partiake dhe qê adoptoi njê legjislacion qê i interesonte asaj.
    - Qê pêrgatiti kalimin drejt ekonomisê sê tregut nêpêrmjet mekanizmit tê « piramidave financiare » dhe tê zbardhjes sê pareve tê trafiqeve. Etj… etj…
    Faji dytêsor ishte ai i opozitês socialiste qê mendoi dhe punoi vetêm pêr tê sabotuar sistematikisht reformat, me qêllim qê tê pêrmbyste pushtetin :
    - -qê ushqeu dhe frymêzoi trafiqet e gjithêfarêshme si rrugê fitimi dhe pasurimi.
    - qê nuk deshi asnjêherê t’i kundêrvihej skemave piramidale qê i pêrshtateshin aq bukur,
    - qê nuk u distancua nga e kaluara e saj e turpshme,
    - qê nuk mundi tê krijonte asnjê vizion tê qêndrueshêm politik, ekonomik ose shoqêror Etj… etj…
    Më tej, në kêrkim tê fajit mund t’i pêrvishemi Perëndimit dhe Amerikës që s’kuptuan asnjëherë - ose s’deshën të kuptonin – se me çfarê xhahilash kishin tê bënin.
    Përfundimisht, mund t’i kthehemi edhe vehtes tonë dhe t’a kritikojmë pêrse ikëm nga sytë këmbët dhe e braktisëm Shqipërinë duke zgjedhur një jetê në dhe të huaj – duhe e lënë vendin në duart e klikave tê « tê paaftêve » pêr çështjen publike por « tepêr tê aftê » pêr çêshtjen e tyre personale – me paret e popullit dhe tê vendit.

  101. Qafir Arnaut thotë:

    2 January 2008 @ 10:37 pm

    Te mos ishim ne qe ikem o Xixe, karafilat ne Tirane do i kishin ngritur nej derr permendoreje kargo-ve mu atje ku dikur ishte Enveri.

    Përfundimisht, mund t’i kthehemi edhe vehtes tonë dhe t’a kritikojmë pêrse ikëm nga sytë këmbët dhe e braktisëm Shqipërinë duke zgjedhur një jetê në dhe të huaj

Komentet per kete teme jane te mbyllura.
Per t'u mbrojtur nga spam-i, Peshku pa uje i mbyll komentet e cdo teme pas 60 ditesh.

  • Po shikoni nje artikull ne faqen e arkivit te Peshkut pa Uje. Per te pare faqen aktive, shkoni tek peshkupauje.com