Vështron të ëmën me habi apostulli, sikur ajo të ketë bërë mrekullinë e radhës. Rri e vështro. Hera herës e shkund një hije dyshimi e zezë, se  përndryshe do dukej krejt meit në atë minder të gjunjëzuar nga koha.

Gruaja plakë jep e merr me dy shtiza alumini dhe teposhtë krahëve të saj rrjedh ujëvarë një shall me ngjyra, të cilin ajo i’a ka taksur të birit, si provë  dëshmuese se gjallon e fortë, por edhe se atij i pëlqen të humbë mes ngjyrave dhe kujtimeve.

“Ja kushedi është ulur në minder dhe po shkruan ndonjë rrëfenjë” - mendon zonja plakë, ndërsa me majën e shtizave stis sytha laryshë, si vetë heshtja që mbretëron në atë odë qerpiçi.

Të dy i ndan si urë, një tryezë e ulët me llustër, që pasqyron së prapthi imazhet e televizorit, si në një kaleidoskop. Janë mbërthyer  në dy brigje të heshtur atë të dielë pasdite, dhe kanë harruar të hapin gojë; kjo, a për shkak të honit që hap dita- ditës  jeta moderne, a ngaqë ata të dy nuk kanë komunikuar kurrë.

Ai ka filluar të vizatojë kotsëkoti ca figurina mbi letër, për të maskuar a justifikuar praninë e vet në këtë odë, me këtë grua të moshuar që i bie të jetë e ëma e tij biologjike. Kështu bën gjithmonë, sajon një alibi jo për mosqënien, por për qënien e vet në këtë shtëpi.

Zërin e televizorit e  ka ulur në skaj dhe këndellet me metamorfozën e imazheve mbi tryezë; një makinë akull e re që i’a ka hipur një bukuroshjeje të qeshur dhe dëfrejnë në ecje e sipër, përgjatë një piste që rrethohet me gjelbërim gjermanik. Në finale, makina e flak femrën tej, por bukuroshja buzëqesh dhe gëlltit gjithë skenën me atë gojë kuqflakë…

Gjithë ky spektakël që i ofron tryeza, nuk e shkëput dot nga arsyeja e vërtetë ç’ka e pruri të ulej aty bri së ëmës, në një pasdite të diele që mund të shkohej, fjala vjen, me birra e shoqëri.

Shalli me ngjyra rrjedh prej saj ashtu i rëndë si heshtja dhe ai mendon se ka ardhur koha t’i thotë së ëmës se nuk ka për ta hedhur kurrë përfyti atë shall të rëndë, pasi moti në këtë mëhallë, qytet e në këtë glob ka vite që ka ndryshuar.

Por fundja, i pëlqen që ajo të zihet me punë, si një penelopë e vërtetë në atë mëhallë qerpiçi. Qëkur e ka lënë i shoqi, ajo qep e shqep pa fund, sikur ky rit do ta kthejë burrin një ditë. Zakon i pavdekshëm grash!

Është më e bukur e ëma tash që është plakur. Gjithë ai karakteri i saj i ashpër, që i kulmonte syve, duket se është shuar dhe plakja i ka dhënë tipareve të saj një vesk mirësie që ajo nuk e ka patur kurrë. Ka kohë që ka rënë nga froni i sundimtarit të shtëpisë dhe rrokulliset në atë botën e saj që çuditërisht atij i duket se përkon me të tijën. Vuajnë nga pagjumësia, por drita e diellit u jep një forcë anteike dhe ua zhduk gjurmët e netëve pagjumë.

Ja ngre pak volumin televizorit, ja ul sërish.

E ëma e vështron me bisht të syrit. Ajo ndjen se heshtja kumbon më shumë ato çaste, nën ritmin e shtizave që trazojnë ngjyrat e shallit, të cilin  ajo me fanatizëm po i’a stis të birit. Ai është djali i saj i vetëm, i mbrojtur nga çdo stërpikje e llumit të botës dhe ajo nuk rresht së besuari se i’a ka dalë mbanë, edhe pa patur ndonjë raport të afërt me të. E kishte rritur me merak; më pas kish ardhur shkolla, poezitë, puna, ai kishte fituar një punë si redaktor dhe tash kishte hapësira botimi në disa periodikë letrarë.

Ajo e dinte se puna krijuese e të birit ende nuk kishte dalë e tëra në dritë. Një rastësi fatlume a fatkeqe, ajo nuk dinte ç’emër t’i vinte, e kishte njohur me krijimet e të birit këtu e tre vjet më parë. Ai e hidhte pjesën më të mirë të krjimtarisë në një poçe qeramike që rrinte si antikuar në dhomën e gjumit. Plaka e kishte zakon të vinte syzet netëve kur ai bridhte me shokë, e të nxirrte nga ajo poçe rrëfimet e të birit, rrëfime në të cilat ajo nuk e gjente veten kurrë. Mendonte se do të vdiste dhe i biri s’kishte për të shkruar kurrë për të.

Kaleidoskopi tryezë po i’a lëmshon mendimet atij. Kishte rënë në një kurth të fëmijërisë së hershme. Apo të një ëndrre që fanepset herë pas here si një kujtim fëmijërie?! Asnjëherë nuk kishte qenë në gjendje ta kuptonte qartë. Por, përgjatë gjithë jetës e kishte shoqëruar pesha e atij kujtimi. Ja ku është bri kësaj gruaje plakë, së vetmes dëshmitare, por edhe autore nëse do ta quajmë “krim” atë që kishte ndodhur. Ai pra ishte viktima sepse ndjehej i tillë. Viktimë e ëndrrës së vet?! Fillon të shkruajë një raport, si t’ia kishte kërkuar psikanalisti:

Është e dielë mëngjes. Si në mjegull më shfaqet imazhi i babait, me ato zhubrat në fytyrë që i falin një përvujtni mistike dhe ata sy të butë e të dashur, ata muskuj që skaliten në kohë, ato duar të drunjta. Atë mëngjes ato duar mbajnë një dhuratë.

Është një top kinez prej lëkure të errët, jo dhe aq i madh, por me një personalitet të spikatur, sikur të ishte totemi i gjithë asaj periudhe. Ndoshta ka qenë simbolika, ato vite të vështira, gëzimi im që i dhanë peshë kësaj dhurate të babait.

Përkundruall tim eti, me duart për beli, qëndron mamaja me flokët si përkrenare dhe sy shigjetues.

“Dhe hë, shko e humbe” - dëgjoj kërcënimin e saj.

Unë marr topin kinez e rrok në gji dhe vrapoj tek K-ja, shoqja ime e kopshtit. Jemi komshinj dhe shkojmë  në të njëjtin kopësht. Ështe e dielë me diell pa cak. Ime më po e zhbën shtëpinë për ta higjenizuar e për ta rikrijuar. Dal me një frymëmarje lirie. Topin në dorë. Ndjej një frikë të pashpjegueshme. Një çunak aty na afrohet, lë bukën me gjalpë mbi trotuar dhe ne fillojmë të luajmë.

Djersimë, qeshim, grindemi, po kënaqemi shumë.

Papritmas drita e diellit fiket. Para meje është një i rritur që më ka marrë topin dhe më kqyr nga lart poshtë si kuçedër. Largohet si era. Një ngërç ma mbërthen fytin si darë dhe gërmëzoj: t-o-p-i-n... dhe bëj me dorë nga hajduti.

Lëmshi shumëngjyrësh prej leshi kërcen pupthi dhe ujëvara rrjedh më vrullshëm. Lëmshi i ngjan një orane që në ndërkohë pulson nga kumtet e kësaj heshtje. A nuk mund ta pyes thjesht këtë plakë në i kujtohet?!

Si do t’i them sime mëje, si?! Hyj në shtëpi pa u ndjerë dhe dëgjoj gurgullimën e ujit mes enëve. Ajo  është atje, përmbi.

“Erdhe?”

“Po mama”

“Shko të lash duart dhe eja se do ulemi…”

Ndonëse i padjallëzuar arrij ta fsheh fytyrën me sukses. Dua që ajo ta harrojë dhuratën, atë top të mallkuar kinez. Tanimë jetoj me ankthin gjakprishur të  pritjes, nuk dua të rrëfej të vërtetën. U përmbush profecia e simë mëje.

“Po topin ku e ke?”– më pyet ajo dhe hedh një vështrim të tejpërtejshëm. Skuqem dhe belbacoj.

“Nuk..cuk...”

“Prit, prit… ku e ke topin?”

Mamaja nxihet, dhe shoh përparësen kërcënuese të vijë drejt meje. Më rras një shuplakë. Një shuplakë të bekuar. Çlirohem nga ankthi i pritjes. Qaj, mbetem vetëm dhe jam i lirë, i lirë…i vetëm.

Shallit ujëvarë po i vjen fundi. Me bisht të syrit gruaja shikon të birin e mpakur në mendime që shkruan me laps dhe përgjon profilin e saj si të ishte piktor dhe ajo modelja e tij.

“Çudi nuk ka bërë kurrë kështu më parë, ai veç fshihet dhe kyçet në dhomë sa herë që i duhet të krijojë.”

Ai rri e sodit kaligrafinë e pjerrët dhe mendon se kjo pakëz gjë që ka shkruar mund të përbëjë tharmin e një romani. “Gjithçka është kaq e thjeshtë, por koha e ka kristalizuar në një ëndërr të ligë” - mendon.

Vështron sërish nga e ëma, sikur do ta gjente në atë të dielë të shkuar, kur hëngri një shuplakë pa u pyetur se ç’kishte ndodhur vërtetë. Vështron një zonjë plakë që thurr një shall.

Shalli ujëvarë është gati dhe ja ku për herë të parë asaj pasditeje të diele,  dëgjohet zonja plakë:

“Pa provoje pak bir!”

“Po nënë, erdha”.

Ndjehet i çliruar dhe nga sytë i flatrohet një buzëqeshje. 

13 Komente

Pse më pëlqejnë tregimet e xhekes 

Esé për pasdite dhe punë

 

1. xhekja të lejon të rizbulosh rrotën që mund ta kesh shpikur ti vetë. të shpjegohem: pjesët tij vijnë përherë si risi, si nga përmbajtja, ashtu dhe nga forma, gjithë duke ruajtur vulën e autorit. 

2. pika 1 duhet shtjelluar më tutje.

falemnderit, xheke!

 

Faleminderit ty akvll. Desha te sqaroj dicka te vogel, pjesa e fundit "Shallit ujevare po i vjen fundi ..." nuk eshte ne italic.

ti mund ta korrigjosh direkt, me sa di...

 

ritmi per mua eshte ok.lidhja poetike mua me krijoi atmosfere por me trasmetoi pak.megjithate,urime.

 Keto jane meditime per secilin nga ne...edhe ne jemi pjese e ketij tregimi te xhekes, te gjithe jemi ndodhur ne situata te tilla dhe Xhekja e ka pershkruar sikur secili nga ne ta kish bere me pare kete gje.....universale......me shijoji pa mase....

Me kujtoi plaken time dhe mua, kur rrinim ne guzhine dhe secili ne punen e tij dhe asnjeri nuk fliste, tamam ajo me shtiza dhe une duke ndejtur ne nje hapsire boshe.............AJO PRISTE QE TE FLISJA UNE, DHE UNE QE PERTOJA TE FLISJA, SE ME DUHEJ TE FLISJA PER GJERA, QE MENDOJA QE ASAJ NUK JA RREKTE MENDJA.....

xheke, ndersa une kam kujtime te tipit ime me "s'ma ka rrasur shuplake mjaftueshem  bekueshem." 

Po kerkoja me ngulm "happy ending": 

 

“Pa provoje pak bir!”

“Po nënë, erdha”.

Ndjehet i çliruar dhe nga sytë i flatrohet një buzëqeshje. 

5 *****

 

 Ky djali eshte i adaptuar?

Me duket e pamotivuar sa duhet marredhenia e ndere nene-bir. Nje shuplake surratit, pa pyetur per arsyet e gabimit eshte pjese e kultures shqiptare .Por vetem kujtimi i nje dacke eshte i paket per te justifikuar raportet e ngrira apo ngercin e krijuar. 

Pertej kesaj, me pelqen realizmi ne pikturimin e atmosferes kur heshtja kumbon.Duket sikur ka nje mur te padukshem qe pengon djalin ta rroki ne qafe nenen per t`i treguar dashurine. Kjo ndodh rendom prandaj i kam zili djemte-burra tashme, qe e manifestojne kete dashurine me gjeste dhe fjale.

 

Bishtnim i embel, idhni' perdellyese aq sa c'mund te lejoje vetem nje raport me nenen. Xheke, ka ca vende nga ana drejtshkrimore qe duhen ripare. Them se e ngecin ritmin caze, dhe e detyrojne lexuesin t'i rikthehet fjalise. Falemnderit qe i ndan krijimet ketu me ne.

 Xheke, te kam zili, aq shume zili te kam.  Kete boten e cmendur shqiptare ( zgjedhjet dhe ''revolucionet''), ti e flak tutje me nje percmim fisnik. Do e lexoj me pas krijimin tend.

E ëma e vështron me bisht të syrit. Ajo ndjen se heshtja kumbon më shumë ato çaste, nën ritmin e shtizave që trazojnë ngjyrat e shallit, të cilin  ajo me fanatizëm po i’a stis të birit. Ai është djali i saj i vetëm, i mbrojtur nga çdo stërpikje e llumit të botës dhe ajo nuk rresht së besuari se i’a ka dalë mbanë, edhe pa patur ndonjë raport të afërt me të. E kishte rritur me merak; më pas kish ardhur shkolla, poezitë, puna, ai kishte fituar një punë si redaktor dhe tash kishte hapësira botimi në disa periodikë letrarë.

Pardoks i vecante ky...

Mendonte se do të vdiste dhe i biri s’kishte për të shkruar kurrë për të.

 

Ai rri e sodit kaligrafinë e pjerrët dhe mendon se kjo pakëz gjë që ka shkruar mund të përbëjë tharmin e një romani.

...qe zgjidhet me vone?

 

 

Ah, oj nene!

. po e lexoj neser smiley

Nenat ngaqe kishin n'kurris gjithe barren e shpise perplaseshin me femijet gjithmone.Vllai im i madh dhe sot po'tmarre ne dore punet e shpise i ban ma mire se cdo femer.M'kujtohet kur hante shpullat per mos pastrimin e shpise dhe ai bertiste,duke u anku per mu, qe nuk preksha pune me dore.

 Interesante ka qane e trumja e nanave ne pergjithsi,mallkime nga ma makabret.

T'plaste gjarpni! T'mos te zbardhte dita! Mos pafsh dite!Te plaste zemra e barkut !Te shtifsha n'dhe!Mos e prufsh kaptinen shnosh...smiley

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).