Nga E. CANA


Pjesa I

Dite ne vendin tim


1.

Vetem kur avioni zbriti poshte reve dhe pashe Tiranen shndrruar ne nje perbindesh, befas kuptova se c’kohe e llahtarshme kishte kaluar. Po kthehesha pas 17 vjetesh. I huaj, ishte ndjesia e pare qe me pushtoi, jam i huaj ketu. Nje ndjenje qe me teper se e perceptova ne tru, e ndjeva ne trup ne nje rrenqethje. Malli dhe padurimi per te pare kete toke dukej sikur kishin mbetur pezull atje lart tek rete, ne castin qe i depertuam. Pastaj gjithcka u rrokullis jashte meje. Ulja ne toke e avionit, dicka u tha per temperaturen ne Tirane, ulerima e fundit e motorreve, kercitja e vules se mbrritjes ne pasporten time blu, sa kohe ke qe s’ke ardhur?, bagazhi dhe pastaj u hap nje dere ku u ndjeva si ne skene; dhjetra sy mbi mua dhe une qe kisha harruar tekstin. Askush nuk me priste. Sic u mor vesh me vone ishim ngaterruar per orarin. Me mire, kisha menduar, dhe duke terhequr valixhen zvarre dola jashte dhe u ula diku.
Ato dite te para te prillit, Tirana ishte nen diell. Kishte ardh pranvera/ por s’e besova, m’u kujtua kot me kot teksti, por jo melodia e nje kenge qe per mua nuk ishte vjetruar akoma. Besoja se po te mbyllja syte do te mund te degjoja gervimen e fijeve te barit nen toke ne mundimin per te nxjerre kryet ne diell. Atehere m’u kujtua dita e ikjes. Kishte qene vjeshte, fillim shtatori. Gjethet nuk ishin zverdhur akoma, por dukeshin te renda, apatike. Vdekja ishte atje, brenda tyre, vreri i verdhe grumbullohej fshehurazi pike-pike neper nyje pa e kuptuar askush, derisa nje dite do te shperthente dhe atehere ato do te rrezoheshin gjithe pikellim, trotuareve te Tiranes. Po une s’do te isha aty. Do te isha ne trotuare te huaja, do te shkelja mbi gjethe te huaja dhe s’do te ndjeja asnje pikellim. Edhe ankthi si gur i rende s’do me mundonte me. Do te isha mesuar. Keshtu me kishin thene te gjithe qe kishin ikur para meje. Pastaj kishte ardhur avioni dhe kisha ikur edhe une…
Erdhen me ne fund, u perqafuam, pyetje, pergjigje.
Pijme nje kafe ketu? Je lodhur.
Motra qe me mbante vazhdimisht doren ne te sajen dhe akulli im qe shkrinte se brendshmi dalengadale. Pastaj nje udhetim naten neper rruge e qytete te panjohur, me ne fund dritat e largeta te Vlores, nje mall theres si dikur sa here me dilte para syve prej kodrave me ullinj dhe nje shtepi ku hyja per here te pare.
Fli - me thane - kush e di sa je lodhur...


2.

Qyteti kish ndryshuar aq sa, kur lija rruget kryesore, nuk mund te orientohesha dot me. Bulevardi kryesor, zona e portit me pelqyen. Godina te bukura, lokale te kendshme. Kur desha te shoh c’behej pas rradhes se pare te ndertesave te bukura anash bulevardit me humbi krejt entuziazmi. Pyll pallatesh ngjeshur e ngucur me njeri tjetrin, as ku te hidhje plehrat s’kishte vend, le te mendoje per parkim apo ndonje ambjent te gjelberuar. Por kur pashe zonen e plazhit me zuri deshperimi, me tej pas tunelit isha gati te lotoja. As ullinj, as portokalle bile as dafina, pylli i vogel i nespullave ishte groposur, vetem beton ne te dy anet e rruges qe dukej me e ngushte se c’kish qene me pare. Ishte tejet e hidhur te mos gjeje asgje, asgje te njohur nga nje vend ku kisha kaluar femijerine dhe rinine e pare. Te mos ishte deti akoma, do mendoja se kam gabuar qytet.
Dikur ai i madhi paskish thene se do te ndertonte pallate te bardhe dhe qe nga deti qyteti te dukej me bukur se Aleksandria. E paskan bere, mendova, por si Kasbah-ja. Vetem ato ulurimat mungonin. Pyeta me pas nje mikun tim arkitekt se mund te ishte bere me pare masterplani dhe pastaj le te ndertonte kush te donte.
Eshte, tha, po nuk pyet kush. Pastaj si per te thene se eshte e kote te flasim, me kujtoi nje batute nga nje film i vjeter: Paraja shkrin cdo ndergjegje!
Kur pashe me vone Saranden, Durresin, por edhe shume zona ne Tirane kuptova se paraja ishte derdhur si nje cunam dhe kish permbytur gjithcka duke lene pas shemtine e betonit. Kur pashe edhe Lushnjen nga lokali i vjeter maje kodres, se si ishte permbytur fusha tej e mbane me ndertime pa asnje rregull, kuptova se katastrofa ishte e plote. E keqja ishte ndertuar plotesisht pa asnje shprese se mund te korrigjohej. Shemtimi dhe absurdi kishin kapur ne kurth qytete e fshatra te tere. Pallate e shtepi, shpesh luksoze, ndertuar e mbetur bosh, askush nuk jetonte ne to. Perse i kishin ndertuar valle? Pastrim parash sigurisht, por dhe kursime te nxjerra me djerse skllavi.
Dukej sikur te gjithe ishin prekur nga e njejta semundje qe kish zaptuar me shpejtesi gjithe vendin. Nje mani pandemike qe perhapej nga qendrat e qyteteve drejt periferive dhe pastaj fushave gjithandej dhe me ne fund u ngjitej maleve perpjete. Vendi ishte mbjelle i teri me ndertesa, por fatkeqsisht me nje metode primitive, si dikur kur bujku e hidhte faren me dore.
Spanja eshte keshtu, me thoshte nje mik rumun, i shokuar nga boom-i ndertimeve, por te ndertosh edhe sot ne kete menyre eshte …nuk di c’te them, dhe tundte koken papushim i mahnitur nga energjia e ndertuesve dhe po aq i hutuar nga absurdi i tyre. Kurse une mendoja se gjithmone keshtu kishim qene, me energji te pashtershme si individe, po kurre nuk kishim ditur te punonim bashke. Ne te ardhmen po aq sa do te na ishin mirenjohes per kete pune te pashembullt, po aq do te na mallkonin qe i kishim bere kaq pa mend.


3.

Qytetin doja ta shikoja rrugice me rrugice. Ne koke me vinin vetvetiu njerez e ngjarje qe i kisha jetuar dikur, nuk i shmangia dot. Por kishte ndryshuar shume, ishin shtuar jo vetem ndertesa, por edhe rruge qe s’kishin qene me pare. Perpiqesha te kujtoja si kishin qene, hiqja me mend gjithcka qe nuk e njihja dhe mundohesha te rindertoja te dikurshmen. Gjeta qe here pas here nuk ishte aq e veshtire, bile kishte vende qe mund t’i rikrijoja plotesisht. Atehere shkeputesha per pak caste dhe rijetoja te shkuaren. Me dukej vetja si nje mutant me aftesine e vecante per te qendruar ne te tashmen dhe jetuar te shkuaren. Por shpesh gjerat me perzjeheshin, ngjarjet humbisnin kronologjine, fytyrat me ngaterroheshin, s’ndjehesha i sigurte per c’ka me sillte kujtesa, mundohesha te perqendrohesha por me kot, gjithcka levizte me shpejtesi, gjithcka ishte e paqendrueshme si e pare ne siperfaqen e ujit te paqete.
Here-here befas uji qetesohej dhe prej andej dilte ndonje fytyre qe me dukej sikur me thoshte: U ktheve me ne fund? Ketu kisha puthur per here te pare. E kisha percjelle nje mbremje nga shkolla ne shtepi. Duke u ngjitur neper shkalle, diku ajo kishte qendruar, kishte ngritur koken dhe me kishte pare ne sy. Atehere nuk e di sesi e kisha guxuar ta perqafoja dhe kur kisha vene buzet e mia mbi te sajat, ajo ishte leshuar e tera mbi trupin tim. Kisha ndjere gjinjte e saj te forte te me shtypnin kraharorin dhe prej atij casti kisha mbetur pre e nje ankthi te gjate. E kisha xhveshur me mend ate gjoks me dhjetra here kur mbetesha vetem dhe nuk dija c’t’i beja. E zbuloja dhe e mbuloja per ta zbuluar serish dhe ndjeja nje turbullim te thelle ne trup, me kapte nje uri per ate loje qe nuk dija nga me vinte, qe me mundonte e me lodhte. Derisa nje dite pata nje gjoks te vertete ne duart e mia, te bute, te lemuar me nje magji te pashtershme brenda tyre, dhe athere kisha shpetuar. Duke u kthyer ne te tashmen, kisha ndjere nje deshire te madhe ta shihja edhe njehere. Atehere fillova te shoh fytyrat qe me kalonin perbri me shprese se dike do ta njihja. E kote, asgje, te gjitha te panjohura, fytyra te huaja, te largeta, indiferente. U kujtova me ne fund se duhej te kerkoja ne te tashmen, jo ne te shkuaren. T’i sillja qe andej, nga ato vite te largeta, t’u shtoja peshen e tyre, t’i transformoja, t’iu zbardhja ca floket, femrave t’ua ngjyrosja, t’iu shtoja ca rrudha ne fytyre, peshe ne trup dhe pastaj te gjeja kush ishte. E megjithate perseri asgje, dukej sikur popullsia ishte nderruar teresisht,e kishin zbrazur krejt qytetin deri tek i fundit dhe mbushur serish me fytyra te reja.
Shkova ne pjesen e vjeter te qytetit ku kisha kaluar femijerine tek gjysherit. Ishte pothuaj i braktisur. Pothuaj asnje ndertim i ri, asnje rikonstruktim, godinat e vjetra te dala boje, te rrjepura nga suvaja, te shtremberuara, rrugicat e vjetra zhytur ne pluhur, njerez te rralle qe zvarriseshin me ndonje traste ne duar, ne mbremje nje ndricim i rralle tek-tuk, naten heshtje varri, vetem qente qe lehnin pervajshem. Mbas tij ne kodrat dikur te bukura mbuluar me ullinj, ishte ngritur nje qytet tjeter, me sakte nje fshat i madh, ku mungonte gjelberimi. I vetmi ndryshim per mire ishin dallandyshet qe ishin kthyer perseri dhe fluturonin ulet pergjate rruges kryesore si dikur.
Ketu pikellimi te mbyste, nje vend i harruar, i shkretuar, sikur ta kishin marre diku pas ndonje lufte dhe hedhur me shperfillje rreze kodrave me balte te verdheme. Ketu koha kishte shkuar se prapthi, me tej ne te shkuaren. Nuk do habitesha aspak sikur nga rrugicat e vjetra e te shtrembera, ashtu si dhe shtepite anash tyre, te dilnin njeri pas tjetrit duke kunduar* ne nje shqipe te vjeter, gjysherit e mij e pas tyre gjysherit e tyre, stergjysherit, te gjithe njeri pas tjetrit.
Me dhimbte por nuk me ikej qe andej. Atdheu, mendova, fillon ketu ne keto rrugica te vjetra, ku ke mesuar te flasesh, ku ke luajtur, rrezuar e qare, ajo kohe qe vjeterohet vazhdimisht por nuk e shlyen dot nga koka. Nje dashuri, si gjithe dashurite, ku s’gjen dot arsye.


4.


Isha gjithe kohen nen pushtetin e kujtimeve. Bregdetin, atje ku ishte e mundur e shkela hap pas hapi, pjesen tjeter ku ishte ndertuar e bere private e shikoja lart nga rruga, nga kafenete e pafund.
Deti ishte po ai, i perjetshemi, gjithmone atje duke pritur kedo qe pendohej. Nuk te braktiste kurre. Kush e kish dashur njehere nuk mund ta harronte me. Doja ta shihja te gjithin dhe u ngjita lart ne mal si dikur.
Qe andej dukej i patrazuar, i ameshuar, nje perendi. Mund te rrija me ore, me syte mbi te dhe pak nga pak i dorezohesha i teri. Ndjeja shpirtin te me lehtesohej, te me zbutej, trupin si te zhytur ne nje banje te ngrohte avulli, shikimin qe me behej fir, bota largohej pak nga pak dhe mbetesha vetem me veten. Atehere ndjeja mall te thekshem per nje njeri dhe do te doja te isha vetem me te, t’i rrija prane ne heshtje, pa levizur, pa fjale, vetem ta ndjeja aty. Asgje me teper, asgje tokesore, vetem dy shpirtra prane e prane.
Pastaj zbrita poshte ngadale mes ullinjve si i perhenur. Kjo peme fisnike qe rritej vetem prane detit kishte marre shume prej tij. Jetegjate ne dhjetra breza njerezore, me trungun e rende gjithe gunga nga koherat, ngulur thelle ne toke, s’kisha pare kurre nje ulli te rrezuar, te prere po, gjethen e vogel gjithe finese ne nje te gjelber te permbajtur te perjetshme, kokrrat e pjekura si yj te zinj ne qiellin e kurores se vet. Lashtesi dhe paqe prehej nen te, per te gjallet e per te vdekurit. E megjithate i kishin prere, masakruar, shkulur deri ne rrenje, djegur. Vete njerezit qe ishin rritur prane tij. Te prisje nje ulli, ishte si te vrisje nje jete, por e kishin bere dhe kjo ishte nga ato gjera qe nuk i kuptoja dot ne kete vend. Te jetoje prane detit dhe ullirit duhej te te zbriste butesi ne shpirt. Por ketu ishin egersuar, sa te benin sakrilegj, te prisnin ullirin, pemen e paqes. E kishte thene Rreshpja: ”Ah, ullinjte e Shqiperise/ dhe paqja juaj e mallkuar”, po s’e kishin besuar, edhe ate vete e kishin harruar, lirikun e madh.
Do te vinte koha e pendeses. Perballe detit, ne token buze tij ulliri kishte qene per mijera vjet dhe askush nuk mund t’ia zinte vendin, as tjeter peme, as betoni. Do te pendoheshin dhe do ta mbillnin prape se do te ishin lodhur me luften, do t’i merrte malli per paqen e blerte dhe do ta mbillnin serish.
Dhe kishin filluar, here pas here shikoje filiza te rinj qe lekundeshin nen brizen e ngrohte te detit. Kur te ishin rritur edhe ca, paqja do te kishte ardhur. Atehere edhe Lirikut do t’i vinin mbi gurin e ftohte te varrit nje kurore degesh te fresketa ulliri.


5.

Fillova te takoj miqte e vjeter. Ne fillim ishte e veshtire, por sapo gjeje nje, ai gjente te tjere dhe atehere me behej e veshtire te gjeja kohen t’i takoja te gjithe. Une kisha mbetur ne diten qe kisha ikur dhe isha i mbushur plot me mall te vjeter. Por edhe ata, shumica, e kishin ruajtur brenda ate kohe miqsh dhe patem dite te bukura se bashku. Te gjithe me prisnin, me qerasnin, dreka e darka ata qe kishin, nje kafe te varferit, ndonjeri sic mora vesh me pas kish marre edhe borxh per te mos ‘u turperuar’ me mikun. Asnjehere nuk me lane te paguaja, nuk behet kjo, me thoshin. Isha mik pra, dhe pavaresisht se c’mall kishte mbetur, zakoni i lashte respektohej.
Ate qe kisha lexuar neper libra se c’shkruanin te huajt per mikpritjen shqiptare po e provoja vete. Ndjeja nje mallengjim dhe krenari per racen time. Ndryshe nga c’mund te dukej nga jashte, kjo race ruante thelle brenda vetes nje fisnikeri te vjeter. Perpjekja e gjate per mbijetese e kishte bere te ndryshem nga kombe te tjere, shume vlera i kishte akoma feminore, te tjera i mungonin fare, shpesh dukej i eger, por thelle ne shpirtin e tij fisnikeria ishte e paprekur. Koherat e kishin zhvatur pa meshire, po eshtrat nuk ishin thyer. E kisha krahasuar gjithmone me nje nene, qe kur i digjet shtepia vrapon mes flakeve te shpetoje se pari femijen, jeten, te ardhmen. Dhe mbas llahtares, i linte trashegim hirin, shkrumbin, mbi te cilin jeta rifillonte serish. Ishte si nje toke pjellore mbuluar nga ujra te ndyra prej vershimesh gjithfaresh, por nje dite kur te ndertohej nje kanal per t’i zbrazur ato ujra dhe dielli t’i shfaqesh tokes, ajo do te pembytej nga gjelberimi.
Perdite shihja c’kishin bere keta njerez, c’energji, inteligjence, kurajo, durim e force kishin provuar ne keto vite te mungeses sime. Kishte munguar vetem perpjekja per ta kanalizuar, per ta bashkuar kete energji individuale ne nje te perbashket. Ata qe duhej te bashkonin, me teper kishin ndare, ata qe duhej te drejtonin, me teper kishin penguar. Per te kuptuar kete shtet do te mjaftonte vetem te shihje qarkullimin rrugor: makina kishte plot, shofere te zote po ashtu, ajo qe mungonte ishte vetem rregulli per te mos penguar njeri tjetrin, per te shmangur kaosin.
Nje miku im, dikur nje inxhinier i ri i talentuar, qe kishte ngritur nje biznes vertet te fuqishem, me thoshte se vetem me administraten e shtetit te mos kesh te besh. Te nxijne jete, fliste dhe rrudhej ne fytyre, jane si, … si ajo fjala: merr nga dhit’ e bej zabit.
Ishte e zakonshme te flitej me perbuzje per njerezit e zyrave. Por nga ana tjeter nje nga ato te zyrave, qe e njihja prej kohesh me thoshte: Eshte e frikshme, te kesh qene specialist ne ministri tere jeten dhe te rrosh me ankth se te nesermen do te nxjerrin jashte. Ajo hynte e dilte ne ministri pas cdo pale zgjedhjesh qe beheshin. Takova nje miken time, ish gjyqtare, tani avokate qe po perpiqej te shndrrohej ne notere. Ke ndermend t’i provosh gjithe profesionet, i thashe duke qeshur. Jo, tha, e kunderta, une s’kam asnje profesion, sepse sado profesionalisht ta mbrosh nje çeshtje, ate e fiton gjithmone ai qe paguan me teper. Dhe po qellove ne anen e me te varferit, mbete i varfer per vete.
Te njejten gje me thoshte edhe nje sekretare gjykate kur fliste per pronat. Ne njerit do t’ja japim, me shpjegohej ajo, njesoj eshte si njeri si tjetri, pse te mos ja japim atij qe “perpiqet “ me shume?
- Po e drejta?- pyesja.
- Ah, e drejta…- dhe buzeqeshte me nje embelsi te pafajshme.
- E drejta eshte me me te fortin? - konkludoja une.
Ajo buzeqeshte gjithnje: - Ti gjithmone ke qene nje burre i mençur. Eja te te jap nje kafe…
Kurse ne popull kishte dale nje parrulle e re: Eshte me kollaj te marresh pronen e tjetrit se tenden. Se c’ishte nje fare ALUIZNI qe i bente corbe te gjitha…
Por ajo qe dukej e pabesueshme ishte ceshtja e koncesioneve te naftes. Kur kalova per ne jug neper fushat e naftes mbeta i habitur sepse pothuaj s’kisha pare asnje pus nxjerrje te naftes te punonte. Pompat e nxjerrjes, vulf-et sic i quanin ata, te gjitha te ndalura, asnje nuk levizte. Isha mesuar t’i shihja vulf-et ne ate levizjen e tyre te pafundme duke u perkulur deri ne toke dhe pastaj te ngriheshin perpjete serish dhe u befasova qe i shihja ashtu te ngurtesuar si relikte te vjetra. Kur u ktheva, vrapova tek nje tashme pensionist qe e njihte nxjerrjen e naftes me mire se gruan e vet. Kishte kaluar nje jete te tere atje mes tyre, me shume kishte fjetur atje se ne shtepi. M’i shpjegoi te gjitha por mua edhe tani me duket e pamundur ajo grabitje. Me shpjegoi se marreveshja per koncesion behej me kushtin qe kompania e huaj te investonte per te rritur prodhimin dhe nga diferenca e prodhimit egzistues me ate qe do te arrinte perfitonte pjesen e luanit. Deri ketu mund ta quaje normale, mund te diskutohej vetem perqindja qe do te perfitonte kompania koncesionare.
Megjithese mua me dukej pa asnje kuptim se si nje vend qe para 20 vjetesh nxirrte te pakten dhjete here me teper nafte se sa sot te kish arsye te jepte koncesion. Investimet per teknologji mund t’i bente vete kompania shqiptare dhe tere nafta e perfituar i mbetej shqiptareve. Nga ky prodhim i rritur shlyhej borxhi i marre per teknologji, qe qeveria mund ta merrte sic kishte marre sa here kish dashur.
Kjo eshte e keqja me e vogel, me sqaronte ish specialisti. Pafytyresia jone eshte se u implikuam duke ulur fiktivisht prodhimin e puseve, te themi nga 10 ne 5, dhe kompania koncesionare e fillonte punen e vet me 5 dhe qe te nesermen mund te shkonte ne 10 sepse puset e kishin realisht ate kapacitet prodhimi. Shkurt kjo diference ne fakt i falej kompanise se huaj pa asnje shperblim, sigurisht pervec shperblimit qe ajo u detyrohej atyre qe ia kishin bere kete dhurate. Me tej, kompania e huaj per te marre debite te larta nga puset, nuk perdorte me vulf-in por pompa thellesie, te cilat rrisnin prodhimin por njekohesisht me kohe i nxirrte puset jashte perdorimit per shkak te ardhjes se pakontrolluar te inerteve bashke me naften. Por kompania e huaj do te ikte nje dite dhe aq i bente se puset do te kishin falimetuar.
- E pamundur, - i thashe, - e di njeri kete??
- Te gjithe e dine, - tha.
- Atehere? Pse e lejojne?
- Kete nuk e di, nuk eshte specialiteti im.
- Po ti? - e pyeta duke e pare drejt ne sy.
- Çfarë une, - m’u pergjigj edhe ai duke me pare ne sy, - une kam hallet e mia. Tani kete e di edhe ti, - shtoi me cinizem.


6.

Mbas disa ditesh kisha vene re se ata flisnin shume kurse une fare pak. Te gjithe, po sidomos grate. Pasi te benin dy-tre pyetje me padurim fillonin e tregonin per veten e tyre. Ne ato tregime kishte pak suksese, edhe kur kishte fati i kishte kthyer permbys. Mundimet, vuajtjet, fatkeqesite ata i rendisnin njera pas tjetres dhe mua me dukeshin si vagonat e nje treni kur dalin prej tunelit. Ti nuk e di sa jane, sa do dalin nga erresira.
Me e habitshmja ishte se dukeshin indiferente per c’ka tregonin, sikur te mos u kishin ngjare atyre po dikujt tjetri, nje te panjohuri per te cilin kishin degjuar diku rastesisht. Çfarë u kishte ngjare nuk zhbehej me dhe ata e dinin, donin vetem ta tregonin. Ne fillim mendova se duke folur ata ndjenin nje fare ngushellimi, sa me teper e tregonin aq me e zakonshme u dukej, mesoheshin me fatkeqesine e ndodhur. Njesoj si ne raste vdekjesh, kur i afermi e tregon si kishte ndodhur fundi i fatkeqit sa here qe afrohej nje ngushellues i ri. Dhe dikur ndjente se kishte krijuar nje distance me ngjarjen, kishte ndodhur nje mpiksje dhe e vuante me pak. Por s’ishte vetem keshtu, sepse me ne fund vura re me habi te madhe se ata me tregonin vetem mua ngaqe isha i huaj, vija nga larg, nuk isha si ata.
Njera prej tyre e mbetur e ve, e vetme me nje femije, kur me sa duket vuri re hutimin ne fytyren time me kishte bere pyetjen, qe me teper se pyetje ishte nje pohim:
-Ti per te degjuar ke ardhur, apo jo…
Dhe une degjoja dhe isha shume i vemendshem.
Shpesh ktheheshin mbrapsht dhe jepnin me teper detaje ose benin ndonje riinterpretim. Pastaj kur mbaronin, benin ndonje pyetje prape dhe une isha i sigurte qe nuk e dinin c’kishin pyetur. Kur ndaheshim me ne fund, gjithmone duke u perqafuar, nuk harronin kurre te falenderonin qe nuk i kisha harruar, qe i kisha kujtuar dhe kisha shkuar per t’i takuar. Atehere me ne fund, nje dite, kuptova se ata nuk i degjonte njeri, te vetmin degjues kishin mua dhe sapo me shtinin ne dore nuk me leshonin me. Nuk i tregonin njeri tjetrit ngase historite ishin te ngjashme ose ishin te ngopur me te tyret deri ne gryke dhe s’kishin vend per te tjetrit. Dhe me siguri mendonin se tjetri, i ngjashmi, nuk do t’i degjonte dhe i linte deshira per te treguar. Te gjithe kishin te njejtin hall, te gjithe ishin te bindur se s’kishte zgjidhje per ate hall dhe sigurisht s’kishin c’t’i thoshin njeri tjetrit. Edhe me ankimet ishin merzitur, ishin bere bajate. Mbase prandaj dilnin te gjithe mbremjeve, uleshin neper kafenete e pafund njera pas tjetres, merrnin ndonje kafe apo caj, preferohej sidomos ai me fruta pylli, dhe kudo ne cdo tavoline behej e njejta bisede, qe harrohej shpejt e shpejt sapo ngriheshin dhe uronin njeri tjetrin: Naten e mire !
Shkurt, kishin mbetur vetem. Ne hallet e tyre. Aq vetem saqe tashme askush nuk i degjonte me. Kurse une, i huaji, te pakten une i degjoja dhe ata flisnin dhe me falenderonin qe i degjoja.
Çuditerisht kishte edhe nga ata pa halle qe donin te degjoheshin. Keta tregonin sukseset dhe nuk e mora vesh ndonjehere se donin te mburreshin para meje qe kisha mbetur i zakonshem, apo ndjeheshin te sigurte qe nuk do t’iu kerkoja ndonje gje. Kishte edhe raste speciale, si ai i nje zonje, mbetur akoma e bukur, qe dikur me ankohej vazhdimisht per te shoqin. Kurse tani vetem e mburrte, ai ishte treguar shume i zoti. E perseriti disa here se kishte qelluar me fat qe ishte dashuruar me te. Nuk tha ‘martuar’. Kur u ndame, mesa duket kujtimi i se shkuares e beri te pakujdeshme dhe me pyeti nese me pelqente krehja e flokeve te saj. Shume, i thashe, dhe u habita kur edhe ajo me falenderoi qe nuk e kisha harruar.
Por dhimbjen e vertete te vetmise e ndjeva kur takova dike me te cilen pata pasur nje flirt te shkurter e te larget, tashme pothuaj te harruar. Ajo kishte mbetur literalisht vetem. Kishte vetem nje vella emigrant diku ne Itali apo Belgjike apo diku tjeter, m’u be sikur edhe ajo vete nuk e dinte mire ku e kishte. U befasua ne fillim aq sa mendova se nuk me mbante mend. Me pas, para cajit te zakonshem te pyllit, qe nuk e vuri fare ne goje, foli e foli pa pushim. Tregonte dhe vazhdimisht me pyeste – Si thua ti?
Me pyeti nese vertete kisha shkuar qellimisht per ta takuar. Po, i kisha thene duke u perpjekur te kem nje ze bindes. Atehere me kishte prekur doren ne heshtje. Me kerkonte dhe u takuam disa here. Nuk me ftoi ne shtepi, as te darkonim bashke nuk donte, rrinim vetem ne lokale ku kishte perhere shume njerez. Nuk kuptoja pse nuk perfitonte nga rasti te perjetonte edhe nje here te shkuaren. Fizikisht mbahej mire, asnje gram te tepert, vetem floket kishin marre thinja aty kety. Kur i thashe njehere t’i lyente, kishte heshtur gjate dhe me ishte lutur: mos me bej te qaj tani…Nuk me puthi kurre, vetem perqafimin e zgjaste shume, dukej sikur donte te mos mbaronte kurre, rrinte mbeshtetur tek une, pa levizur, as fryme nuk merrte. Dhe ikte me nxitim, me koken ulur, per te mos i pare syte.
Heren e fundit nuk i mbajti dot lotet, qau haptas dhe m’u lut te rrija me te sa te qetesohej. Ne castin e fundit me kishte marre doren, e kishte vene vetem per pak ne gropezen e gjoksit te saj dhe duke ikur, pasi kishte hezituar nje hop, me pati thene se po te vija ndonjehere perseri te shkoja ta takoja. Me mire te mos e kisha takuar, mendova duke e ndjekur me sy te humbiste ne turme. Ishte nje dhimbje e gjalle, e rraskapitur, e terhequr nga jeta, kishte braktisur gjithcka, edhe mashkullin nuk e donte me. Vetem ngrohtesia e miqesise mund te shkrinte dicka ne brymen e vetmise se saj.


Pertej Akrokerauneve, thelle ne jug

1.

-Ti e di greqishten, merr makinen dhe eja te bejme nje udhetim ne Greqi, shpenzimet i heq une…
Ai me shikoi sikur t’i kisha propozuar te benim nje komplot. Uli koken mbi espresson qe kishte perpara, por kur e ngriti per habine time tha:
-Ikim. Pasneser.

Vijon…

- kunduar* - e folur e vjeter, shtremberim i kuvenduar, fjalosur

8 Komente

''Atehere fillova te shoh fytyrat qe me kalonin perbri me shprese se dike do ta njihja. E kote, asgje, te gjitha te panjohura, fytyra te huaja, te largeta, indiferente''

Kjo eshte qe me mundon me shume kur shkoj aty ''ne njeçike vend'',dhe tani kam filluar ta shmang shetitjen ne kembe,i hipi makines dhe shkoj ne destinacion e mesuar me realitetin e ruralizimit te qyteteve.

Prandaj gjithmone kujtimet ngrohin smiley

 shumë e ndjerë... sidomos pjesa e fundit... më kujtoi një tregim, me dikë që kishte shkuar në një azile pleqsh, dhe plakat e shkreta nuk e linin të ikte... smiley 

sa e fortë ajo ndjesia e vetmisë së tjetrit, kur shprehet me dëshirë për afërsi, familjaritet... dëshirë për njeri... 

 

smiley ç'me kujtoi nespullat

 I loved this one:

 

... Por kompania e huaj do te ikte nje dite dhe aq i bente se puset do te kishin falimetuar. 
- E pamundur, - i thashe, - e di njeri kete?? 
- Te gjithe e dine, - tha. 
- Atehere? Pse e lejojne? 
- Kete nuk e di, nuk eshte specialiteti im. 
- Po ti? - e pyeta duke e pare drejt ne sy. 
- Çfarë une, - m’u pergjigj edhe ai duke me pare ne sy, - une kam hallet e mia. Tani kete e di edhe ti, - shtoi me cinizem. 

 Bukur, me pelqeu. 

*.... Perdite shihja c’kishin bere keta njerez, c’energji, inteligjence, kurajo, durim e force kishin provuar ne keto vite te mungeses sime. Kishte munguar vetem perpjekja per ta kanalizuar, per ta bashkuar kete energji individuale ne nje te perbashket. Ata qe duhej te bashkonin, me teper kishin ndare, ata qe duhej te drejtonin, me teper kishin penguar. Per te kuptuar kete shtet do te mjaftonte vetem te shihje qarkullimin rrugor: makina kishte plot, shofere te zote po ashtu, ajo qe mungonte ishte vetem rregulli per te mos penguar njeri tjetrin, per te shmangur kaosin... # 

  Avocados, je akoma ketu ne Shqiperi. 

Jo, Pjer, nuk jam atje. Por do ishte shume mire sikur te isha smiley

ps: Shkrimi nuk eshte i imi.

Me dhimbte por nuk me ikej qe andej. Atdheu, mendova, fillon ketu ne keto rrugica te vjetra, ku ke mesuar te flasesh, ku ke luajtur, rrezuar e qare, ajo kohe qe vjeterohet vazhdimisht por nuk e shlyen dot nga koka. Nje dashuri, si gjithe dashurite, ku s’gjen dot arsye.
 


Ahhh c'me kenaqe o i uruar........

Postoni pjesen tjeter ju lutem................!!!!!

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).