Gjatë të dalurit në dritë të kësaj pune të djalërisë sime, që u prit tashmë me shumë dashamirësi nga bashkëkombësit e mi e të huaj, e që qe përkthyer për mrekulli në frëngjisht nga Faik Bej Konica, kam qëmtuar të nevojshme të kryej  kaq përmirësime të shumta e të kujdesshme, saqë mund të them sot për të parën herë, ia dorëzoj gjykimit të kënduesit.

Pjese nga shënimet e botimit të katërt të poemës Mili e Haidhe nga Zef Skiroi (përkthimi v-bey)

 

Vjersh i Milit

Si u leve e u leve ti, lulezë e mbarë,

Mâmës tânde në fshat gjithë i ban nderë,

Se nuk u pān si ti vajza ma parë,

E thom se nuk u lēn qysh atë herë.

Ndër shoqet ti shkëlxēn si dritje farë;

Mos kijmë prān gjethbetues mbi t’ tjerë,

Kūr thon se tij tue pāmun gjithve marë,

Zemra si borë i shkrihet në prendeverë

 

Të bukura si te Hora e jonë,

Te ku disā të bukura edhe janë,

Nuk gjënden, madje, vajza e jeme e e thonë

Arbëneshet të gjithë e resë s’ kanë.

Të më duash mirë u rrī e po lus tën’ Zonë,

E thom se fjalët teme, n’ vesh i vanë;

Ashtu edhe na u bashkofshim për gjith-monë

Me urat’ e me gëzim si prindrit tanë.

 

Nga qielli thom se zbrite ti ndë dhē,

Të kēt ma t’ madhe i madhi yn’ Zot lënvdī;

Me ndēr ai të rrethi edhe me hē,

Të dha sā pati shile e bukuri.

Kur ti dëftone si një drit’ e rē,

Të gjith’ vërrējën e nuk flet njeri,

Se duke nj’ ângjëll kuj të sheh, e jē

Ângjëll që bân për tjatrën jet’ dëshmī.

 

 

 

Verso di Milo

Quando nascesti tu, o intatto fiore,

Tutti nel paese onorarono la madre tua,

Ché  fanciulle simili a te non se ne erano viste,

E credo che da allora non ne siano più nate.

Fra le compagne tu rifulgi siccome l’oro;

Or dunque non ritenermi adulatore,

Se dico che chiunque, appena t’abbia veduta,

Sente nel petto il cuore diviso in due parti.

 

Belle come te nel paese nostro,

Dove pure ci sono tante belle,

Non ve ne ha, o fanciulla mia, e lo dicono

Tutte le Albanesi, senza averne invidia.

Io prego di continuo Iddio affinché tu mi ami,

E forse le mie parole, son giunte al suo orecchio;

Cosi anche noi possiamo unirci per sempre

Con benedizione e con gioia, come i nostri genitori.

 

Dal cielo, io dico, che tu sei discesa in terra,

Perché abbia il gran Dio gloria maggiore;

Egli ti ricinse di onore e di decoro,

Ti diete quanda ne ebbe grazia e bellezza.

Quanto tu ti mostri, simile ad una luce nuova,

Tutti ti guardano e nessuno osa palare,

Ché sembri un angelo a chi ti vede, e sei invero

Angelo che fa testimonianza dell’altro mondo. 

 

Giuseppe Schiro

Opere

A cura di

Matteo Mandala

II

Milo e Haidhe

Rubbettino

                                                                  Palermo

 

10 Komente

 

Ah sa e bukur.

 E di njeri nese ekziston gjekundi, dhe ku, perkthimi ne frengjisht i Konices? 

nuk e di, por kjo me duket me interes. s'e di në e ke parë.

Këtu poshtë po shkruaj mendimet e Konicës mbi Zef Skiroin. E kopjova me dorë se nuk lejohej copy-paste-i. Kësisoj të gjitha lajthimet e gjuhës janë të Konicës ose të miat. smiley

Notes sur la littérature albanaise

Giuseppe Skiro

("Albania" du 1 au 15 Juillet)

 

Monsieur Skiro est un de ces écrivans communicatifs qui se font comprendre et aimer des lecteurs, et - voici bientôt sept ans que deux de ses livres me sont tombé entre les mains - je me suis senti, à le lire, attiré par une sympathie spontanée vers lui. C'est que Monsieur Skiro aime notre Albanie avec une sincerité intelligente et passionée; il en sente l'incomparable et inutile heroïsme, il est séduit par l'étrange beauté de ses montagnes, et, en ses oeuvres, il a essayé d'en synthétiser l'ésprit.

Sans doute l'on pourrait reprocher à Monsieur Skiro, comme à beaucoup d'autres, d'aimer l'Albanie à un point de vue un peu étroit, ou de moins qui nous paraît tel : car nous voudrions moins qu'on aimât l'Albanie parce que c'est le pays d'immortel Scanderbeg, que parce que c'est un pays de pauvres gens qui a besoin d'air et de justice.  L'on pourrait aussi, peut-être, lui faire le reproche d'avoir peu ou incomplètement compris l'âme albanaise. A lire les mièvres et gracieuses histoires d'amour de Monsieur Skiro l'on se sent un peu loin du pays où les jeunes gens - à l'âge où l'auteur de "Milo et Haïdhée" le croit troublés de songes tendres - méditent quelque vengeance  épique ou rêvent tenter fortune à Stamboul. Mais, l'on ne saurait, d'autre part, assez louer Monsieur Skiro de l'effort qu'il fait pour se détacher  résolument du patois italo-albanais, bien que ses écrits actuels révélent par endroits une connaissaince encore imparfaite de notre langue. S'il y a quelque chose en effet qui nous humilie et nous irrite, c'est de voir des écrivains croire ou faire croire qu'ils écrivent  l'albanais, lorsqu'ils ne font usage que d'un jargon obscur et impur qui n'a rien à faire avec notre langue. L'albanais se divise en deux branches : le tosque le guegue: - et une langue albanaise commune, née des rapports et des efforts unis des écrivains tosques et guegues - est un voie de formation. Entre les deux dialectes, Monsieur Skiro semble donner la préference au tosque, et les dernièrs vers publiés par lui sont admirables de purité, de clarté et rectitude.

Et ce qui nous fait surtout aimer Monsieur Skiro, c'est ce souci d'art qu'on sent partout dans ses écrits, c'est cette émotion et ce sentiment qui attirent et qui séduisent, et qui rendront son oeuvre durable.

Flm Jerusalem,

Konica shume i kthjellet dhe i sakte.

megjithese falia e parafundit mund te debatohej edhe nga vete Skiroi ku ne parathenien e 4 i kushton shume vemendje gjuhes se perbashket, andaj edhe perpjekja e tij e vetdijshme me e pershtatur gjuhen qe ti afrohej sa me shume cfare kishin te perbashket te dy dialektet.  

"Monsieur Skiro semble donner la préference au tosque, et les dernièrs vers publiés par lui sont admirables de purité, de clarté et rectitude."

Literatura Arberesh eshte shume e rendesishme per shume arsye, por kryesisht sepse krijon nji ure modeste me kulturen evropiane.

Prendaj te gjithe mendimtaret me peshe ne shqip jane kthy gjithmone lidhjes arberesh.

Konica, Gurakuqi, Xhuvani, Cabej, e me se fundi Camaj e Pipa.

Per vete mendoj se Skiroi eshte me i anashkaluari i klasikeve shqiptare. >>

Milo e Haidhe duhet se paku te futet ne letërsinë e gjimnazit.>>

Përveç cilësive te shumta qe sjell ne letrat shqipe, Skiroi eshte mjeshtri i metaforave nga me te bukurat ne shqip>>

Si psh kjo me poshte >>

Ângjëll që bân për tjatrën jet’ dëshmī.>>

Angelo che fa testimonianza dell’altro mondo>>

Apo nji tjeter ke nji tjeter stofe Milit e Haidhes >>

Ke syni qiellin kē me mpshehtQ">ë;>>

Q">E hai nell’ochio il cielo con i suoi misteri;Q"> Q">>>

meqe Konica komenton mbi gjuhen, ja dhe nji pasazh tjeter nga Skiroi per punen e gjuhes nji shekull me pare:

"Ben so che ogni lingua letteraria ha sempre per base un dialetto, specialmente quello che e riuscito quasi ad imporsi per opere d'arte veramnete conspicue; ma, nel caso nostro, credo che tutti i dialetti, per ugual titolo, abbiano il diritto di contribuire alla formazione della nostra lingua comune, sia perche tutti conservano ancora degli elementi originari preziosi, che non sarebbe giusto, ne utile trascurare; sia preche, a dir vero, noi siamo ben lungi dall'avere dei capolavori, nel campo tuttavia ristretto e ben poco coltivato della nostra letteratura." 

Si u leve e u leve ti..

N'gegnisht ashtu si e di une, si gjithanej n'shqip ,nuk perdoret n'pesore folja "me le"...

"kur leve" sic asht n'origjinal,per mu tingllon ma bukur.

Nuk perpiqej Skiroi ti pershtatej gjuhes, por ishte gjuha vertete e tille qe skishte ndryshime te medha midis dy dialekteve ne ate kohe. Te thuash qe Skiroi po perpiqej ti pershtatej nje gjuhe te perbashket midis dialekteve eshte ta gjykosh Skiroin sipas situates aktuale. Gjuha eshte toskerishte arberore, me shume pak ndryshime nga gegerishtja, ashtu sic edhe gjuha shqipe ka qene asokohe. Mua me duket shume i perafert me Naimin ne gjuhe edhe ne stil.

 Flm V -bey. a mund të më thuash se "vjersh i Milit " në shqip ësht origjinali i Skiroit dhe ku është botuar .

hi Zaranika,

jane 4 botime te ndryshme te poemes, 1890, 1900, 1907 edhe versioni i 4 i padatum.

ky eshte varianti  i 4-rt.

keto jan te dhenat e botimit:         Giuseppe Schiro

Opere

A cura di

Matteo Mandala

II

Milo e Haidhe

Rubbettino

                                                                  Palermo

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).